11.2 VR IJsselland - Programmabegroting 2020.pdf

Programmabegroting 2020 Samen werken aan veiligheid 2019

Documentgegevens Deze begroting is vastgesteld door het algemeen bestuur van Veiligheidsregio IJsselland op 3 juli 2019. Drs. H.J. Meijer Voorzitter Veiligheidsregio IJsselland Drs. A.H. Schreuders Secretaris Veiligheidsregio IJsselland MyCorsaID:

In één oogopslagIn één oogopslag | Dalfsen, Deventer, Hardenberg, Kampen, Ommen, Olst- Wijhe, Begroting 2020Begroting 2020 | Raalte, Staphorst, Steenwijkerland, V | eiligheidsregio IJsselland s | ta | a | t ze | ven dag | en per week 24 uur per | Zwartewaterland en Zwolle dag klaar met k | ennis, mensen en middelen. Wij bes | trijden incident | en waar het moet | , maar nog lie | ver beperk | en we risic | off | s waar het kan. In 2020 ligt onze focus, naas | t het uitvoeren v | an onze we | tt | elijk | e t | ak | en, op het re | aliseren v | an onze aanvullende ambities. Samen met veiligheidsp | artners en g | emeent | en vergr | ot | en we de zelfredz | aamheid v | an onze inwoners. We verdiepen ons in de nieuwe themaff | s, zo | als: cyber | veiligheid, klimaa | tver | andering, t | errorisme, maa | tschappelijk | e Samen werken aan onrus | t en de t | oek | oms | tig | e vliegrout | es v | an L | elys | t | ad Airport | . We bereiden ons hierop voor | , met als doel: minder incident | en, minder slacht | offers en minder schade.

veiligheid Inkomsten | Uitgave n 36 mln | 33,1 mln Gemeenten | We ttelijke taken voorkomen en bestrijden (brandbestrijding en crisisbeheersing) 44,5 | 5,4 mln | 44,5 | 1,2 mln Het Rijk | = | Aanvullende ambities mln | = | mln | Nieuwe | ve | iligheidsrisico’s, samenwerking , vergroten va | n zelfre | dzaamheid 3,1 mln | 10,2 mln Overige bijdrage | Overhead o. a. GGD Klik op een icoon voor meer informatie over het onderwerp

S amen werken aan veiligheid Veiligheidsregio IJsselland staat ze ven dagen per week 24 uur per dag klaar met kennis, mensen en middelen. Wij bestrijden incidenten waar het moet , maar nog lie ver beperken we risico’s waar het kan. Hierbij hebben wij het vertrouwen van onze veiligheidspartners en inwoners. We investeren in ons vakmanschap, in verbinding met onze partners en in een sterke interne binding met ons vak en onze collega’s. Nieuwe ontwikkelingen en risico’s in het veiligheidsdomein vragen om een flexibele invulling van onze rol. De programmabegroting | Opbouw van de begroting Voor u ligt de Programmabegroting 2020 van Veiligheidsregio IJsselland. De programmabegroting 2020 heeft een nieuwe opzet | De begroting is zodanig opgebouwd dat elke lezer (raadslid, die aansluit bij de Strategische Beleidsagenda 2019-2023. In de begroting is onderscheid gemaakt tussen de wettelijke taken en de | mede werker, bestuurder en inwoner) op een snelle en aanvullende beleidsambities. Deze aanvullende ambities ge ven vorm aan de doelen die in de Strategische Beleidsagenda 2019-2023 | overzichtelijke manier over de informatie kan beschikken die hij/ staan omschre ven. De begroting voor 2020 is op hoofdlijnen uitge werkt en wordt in de jaarplannen van 2020 concreet ver werkt . Via de | zij nodig heeft .

De begroting is ook op hoofdlijnen uitge werkt in bestuursrapportages worden de begroting en de jaarplannen verbonden tot een samenhangend geheel. Hierdoor krijgt de realisatie van | de digitale samenvatting (begroting in een oogopslag ). de Strategische Beleidsagenda meer vorm. Vanuit het menu (pagina 5) en de begroting in een oogopslag Op basis van de financiële en beleidsmatige uitgangspunten die door het algemeen bestuur op 13 februari 2019 zijn vastgesteld, is de | kan op elk onderdeel worden geklikt om in het document zelf de begroting uitge werkt . In deze begroting worden geen extra middelen ge vraagd voor nieuw beleid. Voor nieuw beleid hanteren wij het | benodigde achtergrondinformatie te raadplegen. Zo ontstaat er principe ‘nieuw voor oud’. | balans tussen de wettelijk verplichte opbouw van de begroting en de leesbaar en herkenbaarheid voor iedere doelgroep waar | voor de begroting bedoeld is. Bekijk hier de Strategische Beleidsagenda 2019 -2023. 4

Wettelijke taken - Voorkomen Programma Veiligheid Wettelijke taken - Bestrijden Programma Veiligheid Aanvullende ambities Programma Veiligheid Bedrijfsvoering Verplichte paragrafen Verbonden partijen Verplichte paragrafen Financiële paragrafen Verplichte paragrafen Het overzicht van baten en lasten en de toelichting Financiële begroting De uiteenzetting van de financiële positie Financiële begroting Bijlagen Klik op een tegel in het menu om direct een bepaald onderwerp van de begroting te bekijken

6 Veiligheid Formeel gezien noemen we dit volgens het Besluit begroting en verantwoording (BBV) ‘Programma’ Veiligheid. Aangezien we de term programma ook hanteren voor beleidsinhoudelijke ontwikkelvraagstukken (Programma Veilig Leven en Programma Toekomstbestendige brandweer) is deze term in de begroting verwarrend. Daarom spreken we niet expliciet over Programma Veiligheid in de begroting. De uitwerking ervan is echter geheel volgens het BBV en kan zodanig als programma worden aangemerkt. Klik hier om terug te keren naar het menu

7 Wettelijke taken - Voorkomen Risico’s beperken waar het kan en incidenten bestrijden waar het moet. Dat is de missie van Veiligheidsregio IJsselland. Bij het beperken van risico’s werken we samen met gemeenten en veiligheidspartners. Gelijktijdig willen we inwoners, bedrijven en instellingen uitdagen om zelf een actieve bijdrage te leveren aan een veilig IJsselland. Wat willen we bereiken? • We hebben continu een actueel beeld van risicovolle situaties die kunnen leiden tot een incident, ramp of crisis. • We spelen een herkenbare rol als adviseur in het netwerk van veiligheidspartners bij het beperken van risico’s. • Minder branden en andere incidenten. • Minder slachtoffers en schade bij branden en andere incidenten. Wat gaan we daarvoor doen? We zorgen voor een volledig overzicht van risico’s en brengen de gevolgen daarvan in beeld. Het eindproduct is een actueel en tijdig ,door het bestuur vastgesteld, regionaal, dynamisch risico- en brandrisicoprofiel. We hebben onze werkprocessen zodanig ingericht dat de risico’s zoveel mogelijk worden beperkt, in samenwerking met gemeenten en veiligheidspartners.

Wij adviseren de provincie en gemeenten over onder andere evenementen, vuurwerkopslagen, de aanwijzing van bedrijfsbrandweren en risicovolle bedrijven op basis van het Besluit risico’s zware ongevallen en externe veiligheid (de risico’s van een bedrijf buiten zijn eigen grenzen). Hier zoeken we ook aansluiting bij omgevingstafels. Daarnaast voeren wij onze aanvullende advies- en toezichttaken uit. Hierbij hanteren we een afgeleide ambitie van Brandweer Nederland: minder branden/ incidenten, minder slachtoffers en minder schade. Prestatie-indicatoren • Het regionaal dynamisch risicoprofiel en brandrisicoprofiel voldoen aan de wettelijke vereisten (onder andere actueel en vastgesteld door het bestuur) en zijn herkenbaar voor de betrokken gemeenten. Naast een regiobeeld worden ook de risico’s per gemeente inzichtelijk gemaakt. • 100% van alle wettelijke aanvragen van provincie en gemeenten om een advies van de veiligheidsregio worden beantwoord, zodanig dat deze adviezen geen bezwaarschriften opleveren. Bij eventuele bezwaarschriften is het de ambitie dat deze in alle gevallen als ongegrond worden beoordeeld. • In ieder advies op een omgevingsvergunning is een paragraaf ‘risicogerichtheid’ opgenomen. In deze paragraaf staat een advies, aanvullend op de wettelijke regels, gericht op het verder beperken van onveilige situaties.

Veilig Leven In het programma Veilig Leven werkt Veiligheidsregio IJsselland aan een integrale aanpak om risico’s zoveel mogelijk te beperken en de zelfredzaamheid van inwoners, instellingen en bedrijven en hun directe omgeving te stimuleren. Samen met partners werken we aan een veilig IJsselland met het uiteindelijke doel: minder incidenten, minder slachtoffers en minder schade.

8 Wettelijke taken - Bestrijden Ondanks inspanningen om risico’s te beperken en de zelfredzaamheid te vergroten, zijn niet alle incidenten, rampen en crises te voorkomen. Daarom bestrijden we incidenten waar het moet. Deze paragraaf beschrijft de wettelijke taken die wij uitvoeren op het gebied van rampenbestrijding, crisisbeheersing en brandweerzorg. Wat willen we bereiken? Crisisbeheersing • We organiseren de rampenbestrijding en de crisisbeheersing, zodat bij een ramp of crisis de continuïteit van de samenleving zoveel mogelijk geborgd wordt. • We houden een GHOR (geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio) in stand. • We zorgen voor een digitaal informatiesysteem om alle functionarissen te voorzien van actuele informatie in aanloop naar of tijdens een ramp of crisis. Brandweerzorg • We bestrijden branden en beperken persoonlijk letsel en schade bij brand. Dit doen wij voor inwoners, medewerkers van bedrijven, eigen medewerkers en het milieu. • We bestrijden gevaar voor mensen en dieren en beperken schade bij ongevallen anders dan bij brand (bij ongevallen op de weg, het spoor, het water en bij bedrijven). • We voorzien in de meldkamerfunctie, zodat burgers de snelst mogelijke brandweerhulp ontvangen.

Wat gaan we daarvoor doen? Crisisbeheersing We zorgen voor een goed georganiseerde crisisorganisatie door: • het crisisplan actueel te houden waarin de crisisorganisatie staat beschreven, om gestructureerd, maar ook flexibel invulling te geven aan de crisisbeheersing. Bijvoorbeeld door crisisteams al in een vroegtijdig stadium te activeren bij potentiële crisissituaties zoals een pre-ROT bij droogte; • de juiste functionarissen te selecteren voor de benodigde crisisfuncties; Prestatie-indicatoren • Het crisisplan is geactualiseerd. • 100% van de piketfuncties is inzetbaar. • Het opleidings-, trainings- en oefenprogramma voor de brandweer is actueel. • Brandweer- en crisisfunctionarissen zijn opgeleid, getraind en geoefend. • Brandweermaterieel en materiaal wordt aangeschaft en onderhouden volgens de onderhouds- en investeringsplanning. • Inzet van de brandweer vindt plaats conform het vastgestelde dekkingsplan. • 100% van de GRIP-incidenten is geëvalueerd. • Minimaal eenmaal per jaar wordt gerapporteerd over wat gebeurd is met de bevindingen uit de GRIP-evaluaties. • In 2020 is het meldkamerbeheer overgedragen aan de politie. Toekomstbestendige brandweerzorg Het programma Toekomstbestendige brandweerzorg is risicogericht en kijkt vooruit. Het verbindt de schakels in de veiligheidsketen en maakt maatwerk mogelijk als specifieke risico’s daar om vragen.

De incidentbestrijding die daarbij hoort is flexibel, aanpasbaar, deskundig en getuigt van vakmanschap. Het doel is dag in dag uit: minder incidenten, minder slachtoffers, minder schade en veiligere omstandigheden voor het personeel. • functionarissen en crisisteams op te leiden, te trainen en te oefenen; • functionarissen en crisisteams te faciliteren met de juiste middelen. We monitoren de kwaliteit van de crisisorganisatie door tijdens oefeningen en inzetten de operationele prestaties te meten en daar waar nodig bij te sturen. We dragen het meldkamerbeheer (informatievoorziening ICT en bedrijfsvoering) over aan de politieorganisatie, als eerste concrete stap in de samenvoeging van de vier meldkamers in Oost-Nederland. Wettelijk gezien blijven we als veiligheidsregio verantwoordelijk voor de instandhouding van de meldkamerfunctie. Op basis van landelijk beleid wordt het Waarschuwings- en Alarmeringssysteem (WAS-palen, die het alarm op iedere eerste maandag van de maand verzorgen) uitgefaseerd. Parallel daaraan wordt NL-Alert verder ontwikkeld. We leveren een bijdrage aan de evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s. Brandweerzorg We houden brandweerposten operationeel en paraat. Van daaruit leveren we 24 uur per dag, zeven dagen per week brandweerzorg met opgeleide en geoefende mensen (vrijwillig en beroeps) en adequaat materieel en materiaal.

We bereiden ons voor op het bestrijden van branden en hulpverlening, door het aanbieden van een opleidings-, trainings- en oefenprogramma, dat jaarlijks wordt geactualiseerd.

Wat gaat dat kosten? Begroting 2020 | Meerjarenramingen x €1.000 2021 | 2022 | 2023 Exploitatielasten: Wettelijke taken onder verdeeeld in: Personeelskosten€ 17.477.220€ 17.402€ 17.327€ 17.252 Huisvestingskosten | € 5.156.908 | € 5.157 | € 5.157 | € 5.157 Materieel/materiaal kosten | € 4.560.193 | € 5.354 | € 5.429 | € 5.504 Opleiden & oefenen kosten | € 2.367.668 | € 2.368 | € 2.368 | € 2.368 Overige kosten | € 2.566.526 | € 2.522 | € 2.522 | € 2.522 Exploitatiebaten: Wettelijke taken | € -266.851 | € | -267 | € -267 | € -267 Geraamde s aldo baten en lasten | € 31.861.663 | € | 32.536 | € | 32.536 | € | 32.536 Onttrekking reserves | € -223.296 Storting reserves | € 851.377 Geraamd resultaat | € 32.489.744 | € | 32.536 | € | 32.536 | € | 32.536 9

10 Aanvullende ambities In het verlengde van onze wettelijke taken is in het risicoprofiel van IJsselland en in de Strategische Beleidsagenda 2019-2023 een aantal nieuwe thema’s vastgelegd: cyber, klimaat, maatschappelijke onrust, terrorisme en de toekomstige vliegroutes van Lelystad Airport. De veiligheidsrisico’s van deze thema’s worden in 2019 bepaald in termen van fysieke effecten, verstoringen van het dagelijks leven en de rol die wij als veiligheidsregio daarin spelen. Dit is van invloed op de wijze waarop we ons hierop voorbereiden. Het jaar 2020 staat in het teken van die voorbereiding. Hierbij hanteren we het principe: voorkomen waar het kan, bestrijden waar het moet. Oftewel, we doen aan risicocommunicatie en stimuleren zelfredzaamheid door aansluiting te zoeken bij initiatieven van inwoners, bedrijven en instellingen. Onze professionals en die van gemeenten en veiligheidspartners bereiden we voor op crisissituaties door middel van opleiden, trainen en oefenen. Onze rollen kunnen per type crisis verschillen. Wat willen we bereiken? • De veiligheidsrisico’s van de nieuwe thema’s zijn in beeld gebracht en de effecten zijn bekend. • De crisisorganisatie is waar nodig voorbereid op deze nieuwe veiligheidsrisico’s.

• Inwoners, bedrijven en andere instellingen zijn zich bewust van hun eigen rol in het voorkomen en bestrijden van incidenten en zijn in staat om die rol ook daadwerkelijk te vervullen. Wat gaan we daarvoor doen? • We ronden de analyse van nieuwe veiligheidsrisico’s af en maken een plan van aanpak met scenario’s waarin staat beschreven hoe we omgaan met de effecten. Dit doen we bijvoorbeeld door het organiseren van themabijeenkomsten waarin we samen met experts tot inzichten komen om risico’s te kunnen beoordelen en inschatten. • We leiden crisisfunctionarissen op en we trainen en oefenen hen, op basis van de uitgewerkte scenario’s. • We communiceren over de nieuwe veiligheidsrisico’s naar onze gemeenten, partners en inwoners in de regio. • We adviseren gemeenten hierbij in de toepassing van communicatiemiddelen. • We gaan meer ervaring opdoen in het voorkomen en bestrijden van nieuwe veiligheidsrisico’s met onze Nieuwe thema’s en rollen In het risicoprofiel van IJsselland is een aantal nieuwe thema’s vastgelegd, zoals klimaatverandering en cyber. Deze thema’s kunnen leiden tot nieuwe veiligheidsrisico’s die mogelijk impact hebben op de samenleving. We verkennen deze risico’s en maken een inschatting van de effecten. Daarnaast bepalen, we samen met onze veiligheidspartners, de prioriteit, onze rol en hoe we hier samen over communiceren.

Onze rollen zijn: • sturen • regisseren • faciliteren • agenderen • informeren • adviseren bestaande en nieuwe netwerkpartners. • We leveren een bijdrage aan de integrale veiligheidsplannen van gemeenten door onze inbreng van kennis en kunde van de (nieuwe) veiligheidsrisico’s in te brengen. • In risicogebieden (bijv. buitengebieden) starten we met bereidwillige inwoners een pilot om hen op te leiden en te trainen om beginnende branden te bestrijden. • We organiseren in 2020 voor de vierde keer een Veiligheidsdag (in Deventer). • In opdracht van de gemeenten coördineren wij, in het kader van de crisisbeheersing, het proces van Bevolkingszorg.

Wat gaat dat kosten? Begroting 2020 | Meerjarenramingen x €1.000 2021 | 2022 | 2023 Exploitatielasten: Be volkingszorg | € 427.158 | € 472 | € 472 | € 472 A anvullende ambities | € 800.341 | € 800 | € 800 | € 800 Exploitatiebaten: Be volkingszorg | € -147.373 | € | -147 | € | -147 | € | -147 A anvullende ambities Geraamde s aldo baten en lasten | € 1.080.126 | € | 1.080 | € | 1.080 | € | 1.080 Onttrekking reserves Storting reserves Geraamd resultaat | € 1.080.126 | € | 1.080 | € | 1.080 | € | 1.080 11

12 Verplichte paragrafen Klik hier om terug te keren naar het menu

13 Bedrijfsvoering In het jaar 2020 willen we onze advieskracht meer aan de voorkant van de beleidscyclus gaan inzetten. Dit vraagt een actievere rol: vooraf adviseren op basis van (beleidsmatige) ontwikkelingen in relatie tot beschikbare budgetten. De samenwerking met het lijnmanagement krijgt hiermee een extra impuls en zal leiden tot meer integrale sturing van de organisatie. Interne beheersing Voor de interne beheersing wordt in 2019 een pilot voor de invoering van de verplichtingenadministratie bij een organisatieonderdeel gehouden. In 2020 gaan we op basis van de opgedane ervaringen van de pilot verder met de invoering in de organisatie. Persoonlijk leiderschap en ontwikkeling Het stimuleren van het persoonlijk leiderschap, de organisatieontwikkeling en het trainingsplatform VR academy richten zich onverminderd op de ontwikkeling van medewerkers, zodat de ambities uit de beleidsagenda waargemaakt worden. Wet normalisering rechtspositie ambtenaren We bereiden ons voor op de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren. Een nieuwe rechtspositie, nieuwe processen en nieuwe wetgeving. Het jaar 2020 gebruiken we voor het omzetten van regelingen conform het Burgerlijk Wetboek en het eigen maken van deze nieuwe materie. Rechtspositie vrijwilligers Ook bereiden we ons voor op de mogelijke wijziging van de rechtspositie van vrijwilligers.

Dit zou ertoe kunnen leiden dat voor deze doelgroep op termijn deeltijdregelgeving van toepassing is. In deze arbeidsrelatie hebben de vrijwilligers dan ook recht op pensioenopbouw, vakantiedagen et cetera. Dit is van invloed op onze bedrijfsvoering. Verplichte indicatoren Wij zijn vanaf de begroting 2018 verplicht de onderstaande beleidsindicatoren op te nemen. In het kader van de wens om tot meer vergelijkbare resultaten te komen moet er een basisset van beleidsindicatoren worden gehanteerd die bij ministeriële regeling vastgesteld is. Duurzame inzetbaarheid en generatiepact We zetten in op duurzame inzetbaarheid en volgen de invoering van het Generatiepact op de voet. Deze regeling stelt de oudere medewerker in staat om minder te werken, waarbij er ruimte gemaakt wordt voor jongere collega’s. Archiveren Ter vergroting van het gebruikersgemak worden de mogelijkheden van zaakgericht archiveren onderzocht en het meerjaren onderhoud met bijbehorende investeringen voor het gebouwenbeheer worden gedigitaliseerd. ICT Ten slotte wordt de inrichting van de standaard ICT-werkplek, de netwerk-infrastructuur en de ICT-voorzieningen voor de brandweerkazernes vernieuwd.

Taakveld Bestuur en ondersteuning Bestuur en ondersteuning Bestuur en ondersteuning Bestuur en ondersteuning Bestuur en ondersteuning Naam Formatie Bezetting Apparaatskosten Externe inhuur Overhead Eenheid FTE per 1.000 inwoners FTE per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % totale loonsom + totale kosten inhuur externen % van de totale lasten Indicator 0,54 Bij jaarrekening € 40,64 2% 18%

14 Verbonden partijen In deze paragraaf geven wij inzicht in ‘derde rechtspersonen’ waarmee Veiligheidsregio IJsselland een bestuurlijke en financiële band heeft. Deze band is er door participatie in een vennootschap of deelneming in een stichting. Met een bestuurlijk belang bedoelen we een zetel in het bestuur van een deelneming of stemrecht. Met een financieel belang bedoelen wij dat Veiligheidsregio IJsselland middelen ter beschikking heeft gesteld en die zal verliezen bij faillissement van de verbonden partij en/of als financiële problemen bij de verbonden partij op Veiligheidsregio IJsselland kunnen worden verhaald. Van een financieel belang is ook sprake als Veiligheidsregio IJsselland bij liquidatie van een derde rechtspersoon middelen uitgekeerd kan krijgen. Meldkamer Oost-Nederland Doelstelling Het bestuur van Veiligheidsregio IJsselland heeft volgens artikel 35 van de Wet veiligheidsregio’s de beschikking over een gemeenschappelijke meldkamer, die is ingesteld en in stand wordt gehouden door het bestuur voor de brandweertaak, de geneeskundige hulpverlening, het ambulancevervoer en de politietaak. Met dien verstande dat de nationale politie zorg draagt voor het in stand houden van de meldkamer politie, als onderdeel van de meldkamer en de vergunninghouder van de ambulancezorg voor de ambulancezorg.

Per 1 oktober 2010 is de gemeenschappelijke regeling Meldkamer Oost-Nederland van kracht. De meldkamer is gevestigd in Apeldoorn en het bestuur van de gemeenschappelijke regeling is gevestigd in Zwolle. Bestuurlijk en financieel belang Het bestuur van Veiligheidsregio IJsselland is verantwoordelijk voor de multidisciplinaire meldkamer en de alarmcentrale van de brandweer. Het bestuur van de gemeenschappelijke regeling Meldkamer Oost-Nederland voert het beheer van de meldkamerfaciliteiten. De kosten voor de exploitatie worden op basis van een begroting (en nacalculatie) gedeclareerd bij Veiligheidsregio IJsselland. Conform besluitvorming is vanaf 2020 de rijksbijdrage verlaagd, doordat het meldkamerbeheer overgaat naar de politie. Voor Veiligheidsregio IJsselland betekent dit een verlaging van de rijksbijdrage van afgerond 480.000 euro vanaf 2020. Mate van beïnvloedbaarheid in bedrijfsvoering Beïnvloedbaarheid in de bedrijfsvoering is mogelijk via de leden in het bestuur. Stichting Brandweeropleidingen Gelderland Overijssel (Stichting BOGO) Doelstelling Het bevorderen van de opleiding, oefening en training van brandweermedewerkers. Hieronder vallen geen commerciële en marktgerichte activiteiten. Stichting BOGO is gevestigd te Hattem. Bestuurlijk en financieel belang Het algemeen bestuur van de stichting bestaat uit zestien leden. Het stichtingsbestuur benoemt de bestuursleden.

Veiligheidsregio IJsselland heeft twee leden in het algemeen bestuur. Het dagelijks bestuur bestaat uit zes leden van het algemeen bestuur. Na liquidatie van de stichting komt het aanwezig batig saldo ter beschikking van de deelnemende samenwerkingsverbanden. Mate van beïnvloedbaarheid in bedrijfsvoering Beïnvloedbaarheid in de bedrijfsvoering is mogelijk via de twee leden in het algemeen bestuur en de bestuurlijke afvaardiging in het dagelijks bestuur.

Financiële paragrafen De paragrafen hierna be vatten de beleidslijnen voor rele vante beheersmatige financiële aspecten, zoals genoemd in het Besluit begroting en verantwoording. Hoofdlijn is dat het financiële beleid is gericht op optimale financiering van de inkomsten en uitgaven (op korte en lange termijn), op het voorkomen en beperken van financiële risico’s, een en ander binnen geldende normen en kaders. Deze paragrafen vormen, samen met de geldende besluiten en kaders (zie tabellen 2 en 3), een instrument voor het transparant maken en daarmee voor het sturen, beheersen en controleren met het oog op de genoemde ambitie. De paragrafen in tabel 1 laten zien welke normen/kaders gelden, de toepassing | /het beleid binnen Veiligheidsregio IJsselland (VRIJ), alsmede wettelijke kengetallen. Tabel 1: Norm/kader | Beeld VRIJ 2020 | Toelichting Paragraaf onderhoud van kapitaalgoederen Actueel beeld van positie voor onderhoud van | Huisvesting: de volledige huisvestingskosten | Huisvesting: VRIJ huurt gebouwen van gemeenten, jonge kazernes tijdelijk uitgezonderd. De gemeenten vastgoed en materieel. | inclusief groot onderhoud zijn in beeld. | zorgen voor groot onderhoud, de kosten zijn gebaseerd op hun begrotingen Materieel: vanaf 2019 wordt ge werkt met een | Materieel: VRIJ heeft rijdend materieel in eigendom. De onderhoudskosten worden beheerst met het MJOP.

meerjaren onderhoudsplan. Financieringsparagraaf Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet voor gemeenschappelijke | 8,2% * € 44,5 miljoen = € 3,65 miljoen. | Tot aan deze limiet kan kort (looptijd < 1 jaar) worden geleend. De organisatie probeert zoveel mogelijk met regelingen bedraagt 8,2%. | kort geld te financieren. VRIJ blijft binnen deze norm. Renterisiconorm De renterisiconorm voor 2020 is 20% van het | 20% * € 44,5 miljoen = € 8,9 miljoen. | Deze norm bepaalt hoe veel maximaal geleend (herfinanciering ) mag worden voor een periode langer dan begrotingstotaal. | een jaar. Doel is om renterisico’s gelijkmatig over de jaren te spreiden. VRIJ blijft binnen deze norm. Liquiditeitsplanning | /financieringsbehoefte Zorg voor voldoende liquiditeiten en financiering in | VRIJ heeft een meerjarige liquiditeitsprognose | Bronnen van de behoefte zijn: tijdelijke overname van brandweerkazernes en investeringen in materieel. 2020. | en actualiseert die periodiek . | De ver wachting is dat we in 2021 weer een langlopende lening moeten afsluiten. Bij het aantrekken van middelen neemt VRIJ de kasgeldlimiet en de renterisiconorm in acht . Schatkistbankieren Drempelbedrag van 0,75% van het begrotingsvolume | 0,75% * € 44,5 miljoen = € 333.750. | De Wet HOF verplicht de lagere overheden geldelijke overschotten te beleggen bij het Rijk . De rekening- met een minimum van € 250.000.

| courantpositie van VRIJ blijft binnen deze norm. VRIJ hoeft geen geld onder te brengen bij het Rijk . Rentevisie Inschatting van de toekomstige renteontwikkeling. | A anwezig en nieuw materieel: 2,5% rente. | Eventuele incidentele voordelen door lagere rente worden via de periodieke bestuursrapportages in beeld Tijdelijke overname van kazernes: 3,5% rente. | gebracht . Renteschema Zicht op externe rentelasten over korte en lange | In 2020 toe te rekenen externe rente: € 852.219. | VRIJ heeft geen andere rentebronnen en –kosten. Deze rente wordt toegerekend aan de taakvelden financiering. | (programma’s, inclusief overzicht overhead). 15

Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing Beheer(sing ) van risico’s in de bedrijfsvoering in | VRIJ beschikt over een risicoprofiel van | Het profiel bestaat uit 10 risico’s met de meeste invloed op de benodigde weerstandscapaciteit , de relatie het weerstandsvermogen. | geïnventariseerde risico’s in onze organisatie. | kans daarop en mogelijk financieel ge volg. De risico’s staan in het rapport Risicomanagement en Dit was de basis voor het besluit om de | weerstandsvermogen (zie tabel 2). Met externe ondersteuning is verband gelegd tussen risico en aan te reser | ve/ weerstandscapaciteit te bepalen op | houden weerstandsvermogen. Het berekende weerstandsvermogen bedraagt € 1,18 miljoen. Voor de 1 miljoen euro (85% zekerheidspercentage). | begroting 2020 wordt toege voegd het risico van de komende deeltijdregelge ving voor vrijwilligers. VRIJ wil deze risico’s beheersen en zoveel mogelijk beperken. Kengetallen De kengetallen hierna betreffen weerstandsvermogen en risicobeheersing: Kengetallen 2020 | Rekening 2018 | Begroting 2019 | Begroting 2020 | Toelichting Netto schuldquote | 56% | 64% | 67% | De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. 67% in 2020 is voldoende.

Solvabiliteitsratio | 14% | 11% | 14% | De solvabiliteitsratio geeft de mate aan waarmee de bezittingen zijn betaald met eigen middelen. Met 14% heeft VRIJ een laag solvabiliteitspercentage. Structurele exploitatieruimte | 0% | 0% | 0% | Dit kengetal vergelijkt de structurele baten en lasten met de totale baten. Bij VRIJ komt deze vergelijking iets onder 0% uit . Tabel 2: Geldende besluiten met beleid en kaders Vastgesteld Financiële verordening | 2017 Kaders Risicomanagement en weerstandsvermogen | 2017 Treasurystatuut2018 Nota reserves en voorzieningen 2018 Tabel 3: Wettelijke kaders Wet Financiering Decentrale Overheden’ (FIDO) Wet Houdbare Overheidsfinanciën (Wet HOF) Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) 16

17 Financiële begroting Klik hier om terug te keren naar het menu

Het overzicht van baten en lasten en de toelichting Het saldo van de totale exploitatiebegroting over 2020 bedraagt 41,40 miljoen euro. Hier | van kan 32,79 miljoen euro rechtstreeks worden toegerekend aan het programma Veiligheid. De ramingen van de ondersteunende diensten (overhead) komen per saldo uit op 7,79 miljoen euro. Hieronder wordt de financiële begroting weergege ven. De financiële begroting presenteert de geraamde baten en lasten per (sub)programma, waarbij de overheadkosten apart inzichtelijk zijn gemaakt . In bijlage 4 vindt u een overzicht op hoofdlijnen van de overheadkosten. Omschrijving | Baten 2019 | Lasten 2019 | Saldo 2019 | Baten 2020 | Lasten 2020 | Saldo 2020 Veiligheid (wettelijke taken) | € -309.306 | € 31.705.418 | € 31.396.112 | € -466.851 | € 32.128.514 | € 31.661.663 Veiligheid (aanvullende ambities) | € -142.527 | € 1.330.939 | € 1.188.412 | € -147.373 | € 1.227.499 | € 1.080.126 Algemene dekkingsmiddelen: Gemeentelijke bijdrage | € -35.176.837 | € -35.176.837 | € -36.044.799 | € -36.044.799 Rijksbijdrage | € -5.751.950 | € -5.751.950 | € -5.357.114 | € -5.357.114 Overhead | € -2.366.489 | € 10.205.150 | € 7.838.661 | € -2.406.643 | € 10.193.099 | € 7.786.456 Heffing VPB Bedrag onvoorzien Saldo van baten en lasten | € -43.747.109 | € 43.241.507 | € -505.602 | € -44.422.780 | € 43.549.112 | € -873.668 Toe voeging aan de reser | ve programma

Veiligheid | € -35.302 | € 491.966 | € 456.664 | € -23.296 | € 851.377 | € 828.081 Onttrekking aan de reser | ves algemene dekkingsmiddelen | € -67.360 | € 116.298 | € 48.938 | € -45.000 | € 90.588 | € 45.588 Resultaat | € -43.849.771 | € 43.849.771 | € 0 | € -44.491.077 | € 44.491.077 | € 0 18

Gemeentelijke bijdrage (algemene dekkingsmiddelen) | Vanaf 2020 wordt de rijksbijdrage verlaagd, doordat het De specifieke bijdrage per gemeente is berekend overeenkomstig | meldkamerbeheer overgaat naar de politie. Voor Veiligheidsregio de besluitvorming over de verdeelmethode op 23 maart 2016. Het | IJsselland betekent dit een verlaging van de rijksbijdrage van algemeen bestuur heeft gekozen voor de variant 75% historisch | afgerond 480.000 euro vanaf 2020. De beheerskosten voor en 25% gemeentefonds, waarbij de nadeelgemeente Staphorst | Veiligheidsregio IJsselland nemen in deze nieuwe situatie toe. en Steenwijkerland voor drie jaren (tot en met 2019) werden | Het uitgangspunt is nog altijd een financieel budgettair neutrale gecompenseerd. De bijdrage per gemeente staat in bijlage 1. | samenvoeging. In de begroting 2020 zijn de kosten voor de meldkamer dan ook verlaagd met hetzelfde bedrag. Voor het De bijdrage is onder | verdeeld in een vast aandeel en een | jaar 2020 is dit in combinatie met een incidentele onttrekking uit maatwerkdeel. De maatwerkafspraken bestaan uit de FLO- | de reser | ve transitie meldkamer van 200.000 euro, aangezien het bijdragen van gemeente Zwolle, De venter en Kampen, alsmede | personele dossier op dit moment nog niet duidelijk is.

Het is nog de afspraak met de gemeente Olst-Wijhe op het vlak van de | niet helder wat de politie qua beheer gaat le veren. continuering van de advisering van eenvoudige taken op het gebied van toezicht en handhaving. Vennootschapsbelasting De cijfers van 2020 zijn geïndexeerd voor lonen (3,2%) en prijzen | Veiligheidsregio IJsselland heeft een verordening (inclusief (3,4%), conform de vastgestelde uitgangspunten in de vergadering | tarie ventabel) vastgesteld om inkomsten te kunnen heffen. Ons van het algemeen bestuur op 13 februari 2019. Dit wordt ook de | algemene standpunt over de heffing van vennootschapsbelasting stijging in de lasten van het programma Veiligheid. | en die van onze belastingadviseur is dat VRIJ niet belasting- en aangifteplichtig is. De volgende redenering is hierbij van Vanaf het jaar 2018 wordt er een bijdrage betaald voor | toepassing: ‘voor het overgrote deel van de activiteiten/ inkomsten be volkingszorg en op basis inwoneraantallen verdeeld, conform | is er geen sprake van deelname aan het economisch verkeer en | Opbouw van de gemeentelijke bijdrage de bestuurlijke afspraken op basis van de businesscase | dus kan er geen sprake zijn van het drijven van een onderneming. be volkingszorg. In het blauwe kader is een opbouw van de | Bij de activiteiten (bijvoorbeeld detachering personeel), waarmee | Bijdrage 2019 excl.

maatwerk en be volkingszorg | 34.821.576 gemeentelijke bijdrage weerge ven. | Veiligheidsregio IJsselland wel deelneemt aan het economisch | BIJ: maatwerkafspraken | 422.621 verkeer, wordt niet gestreefd naar winst en worden er geen | Gemeentelijke | bijdrage | 2019 | incl. | incidentele | compensatie | 35.244.197 structurele overschotten gerealiseerd.’ Wij zijn hierover nog in | BIJ: loonindex (3,2%) en prijsindex (3,4%) 2020 | 800.602 Lagere rijksbijdrage (algemene dekkingsmiddelen) | gesprek met de belastingdienst , met als doel om dit officieel | Gemeentelijke bijdrage 2020 | 36.044.799 Van het ministerie van Justitie & Veiligheid wordt een rijksbijdrage | geregeld te krijgen in een vaststellingsovereenkomst met stempel | BIJ: bijdrage be volkingszorg (vanaf 2018) | € | 147.373 ontvangen. Jaarlijks worden in de maanden juni en december | van de belastingdienst . budgetcirculaires van het ministerie ontvangen. Hierin wordt | Gemeentelijke bijdrage 2020 (incl. bevolkingszorg ) | € | 36.192.172 de bijdrage die de veiligheidsregio ontvangt , bekend gemaakt . In de begroting 2020 zijn de voorlopig geldende bedragen (5,36 miljoen euro) uit de decembercirculaire 2018 van J&V opgenomen. Dit is tijdens het opstellen van de begroting de laatste bekende circulaire, waarbij wordt aangege ven dat de bijdrage meerjarig gelijk blijft . 19

De uiteenzetting van de financiële positie Nieuw beleid | eerdergenoemde voordeel van 243.000 euro geheel in te zetten om | Verminderen hulpverleningsvoertuigen | 66.000 Veiligheidsregio IJsselland hanteert bij de nieuwe ontwikkelingen | nieuwe ontwikkelingen, innovatie en een reparatie bluswaterplan | Afstoten vijf 2e tankautospuiten | 146.000 het uitgangspunt ‘nieuw voor oud beleid’, waardoor de bijdrage | te bekostigen vanuit het bestuurlijke financiële uitgangspunt van | Inkoopvoordeel WTS 1000 | 31.000 voor de gemeenten niet toeneemt . | ‘nieuw voor oud’. In het blauwe kader zijn deze ontwikkelingen | Totaal voordeel | 243.000 nader gespecificeerd. Toekomstbestendige uitrukorganisatie brandweer Het algemeen bestuur stemde op 16 mei en 20 juni 2018 | Jaarlijks terugkerende arbeidskosten | Pre Com pagers inclusief databundel en schermen | 102.500 in met de opdracht om de toekomstige ontwikkeling van | Volgens het Besluit begroting en verantwoording (BBV) is het | Marktverkenning investeringsbedrag redvoertuigen | 24.000 de uitrukorganisatie van de brandweer langs twee sporen | niet toegestaan voorzieningen op te nemen voor jaarlijkse | Innovatie | 50.000 vorm te ge ven. Het eerste spoor betreft het niveau van de | terugkerende verplichtingen met een vergelijkbare volume. | Reparatie bluswaterplan: brandweereenheden (voertuigen en bemensing ).

Het tweede | Dit gaat vooral om verplichtingen rondom vakantiegeld en het | • | 2 WTS 500 incl. bepakking (Raalte en Steenwijk) | 46.500 spoor gaat over het niveau van de brandweerposten, waaronder | opgebouwde saldo vakantiedagen. Deze lasten zijn structureel | • | Onderhoud geboorde putten | 20.000 ook de paraatheid tijdens reguliere kantoortijden. Uitwerking | gedekt binnen de begroting. | Totaal nadeel | 243.000 van het tweede spoor vindt plaats op langere termijn en wordt gekoppeld aan de uitwerking van de bredere beleidsagenda | Vervangingsinvesteringen 2019 – 2023. Besluitvorming hierover is een bestuurlijke | In bijlage 2 zijn de (ver | vangings)investeringen voor het jaar 2020 verantwoordelijkheid. De uitwerking van het eerste spoor | opgenomen aan de hand van het meerjaren investeringsplan. wordt gezien als een managementverantwoordelijkheid met | Deze zijn onder | verdeeld in de BBV- categorieën. De geplande betrokkenheid van het bestuur. | investeringen zijn aan te merken als investeringen met economisch nut en worden geactiveerd conform het vastgestelde De wijzigingen die voortvloeien uit de uitwerking van het eerste | afschrijvingsbeleid. De effecten deze investeringen hebben invloed spoor le veren een voordeel op van 243.000 euro.

Tegelijkertijd | op de begroting vanaf 2021, aangezien de afschrijving start het jaar moet de uitrukorganisatie van de brandweer steeds dringender | na ingebruikname. inspelen op ontwikkelingen, die op zich niet nieuw zijn, maar wel steeds sterker worden. Het gaat dan met name om toenemende eisen aan de kwaliteit , veiligheid en gezondheid van mede werkers en materieel, hardere (wettelijke) eisen omtrent de opkomsttijden van de eerste uitrukeenheden en een afnemende beschikbaarheid van vrijwilligers voor de brandweer. Ten slotte kampt de uitrukorganisatie sinds de regionalisering met een nadelige kostenontwikkeling, die eerder door een rapportage van EY in beeld is gebracht . Laatstgenoemde kostenontwikkeling wordt geleidelijk teniet gedaan door actie ve sturing en de inzet van de vrijvallende loonsom door het ver | vallen van de cluster-indeling, als ge volg van de doorontwikkeling van de organisatie. Het voorstel is om het 20

Reserves en voorzieningen Veiligheidsregio IJsselland heeft geen voorzieningen. Het geraamde verloop van de reser | ves in 2020 is als volgt : Reserves | 01- 01-2020 | Storting | Onttrekking | 31-12-2020 Algemene reser | ve | € 1.000.000 | € 1.000.000 Ontwikkelingen VRIJ | € 209.274 | € 45.000 | € 164.274 Transitie meldkamer | € 950.000 | € 200.000 | € 750.000 Egalisatiereser | ve kapitaallasten | € 2.357.266 | € 941.965 | € 23.296 | € 3.275.935 Egalisatiereser | ve opleiden & oefenen | € 100.000 | € 100.000 Totaal | € 4.616.540 | € 941.965 | € 268.296 | € 5.290.209 Incidentele baten en lasten In de begroting worden bijna alle structurele lasten met structurele baten gedekt , met uitzondering van een maatwerkafspraak met de gemeente Olst-Wijhe van 33.419 euro. In deze gemeente worden de eenvoudige taken op het gebied van toezicht en handhaving nog verricht door personeel in loondienst van de veiligheidsregio. Bij de meeste gemeenten werden deze eenvoudige taken al in de afronding van de financiële nulmeting verrekend en door hen zelf uitge voerd. Mocht de gemeente Olst-Wijhe in de toekomst besluiten om de eenvoudige taken zelf te verrichten, dan dient dit binnen de veiligheidsregio te leiden tot een bezuiniging van 33.419 euro. Verder wordt in 2020 de Veiligheidsdag georganiseerd met incidentele dekking uit de reser | ve ontwikkelingen VR, dit conform bestuurlijk besluit .

Tot slot wordt er incidenteel een onttrekking gedaan uit de reser | ve transitie meldkamer door de verlaging van de rijksbijdrage voor de kosten van het beheer van de samenge voegde meldkamers. Het uitgangspunt is een financieel budgettair neutrale samenvoeging. Jaar 2020 | B aten | Lasten | Saldo Maatwerkafspraak Olst-Wijhe | € -33.419 | € -33.419 Veiligheidsdag | € -45.000 | € 45.000 Onttrekking reser | ve transitie meldkamer | € -200.000 | € -200.000 Totaal | € - 278.419 | € 45.000 | € -233.419 21

22 Bijlagen Klik hier om terug te keren naar het menu

Gemeentelijke bijdrage 2020 Gemeente | Percentage na | Bijdrage in begroting | Maatwerkafspraak | Indexering 2020 | Bijdrage Totale bijdrage in de herijking | 2019 (exclusief | Bevolkingszorg | begroting 2020 maatwerk , | (o.b.v. het compensatie en BV) | inwonersaantal) Dalfsen | 5,11% | € 1.778.574 | € 40.892 | € 7.948 | € | 1.827.414 De venter | 18,96% | € 6.602.834 | € 213.433 | € 151.809 | € 28.046 | € 6.996.122 Hardenberg | 11,04% | € 3.844.329 | € 88.387 | € 17.038 | € 3.949.754 Kampen | 8,22% | € 2.860.606 | € 8.169 | € 65.770 | € 14.989 | € 2.949.534 Olst-Wijhe | 4,09% | € 1.423.108 | € 33.419 | € 32.719 | € 5.072 | € 1.494.319 Ommen | 3,89% | € 1.353.318 | € 31.115 | € 4.962 | € 1.389.395 Raalte | 6,65% | € 2.314.351 | € 53.211 | € 10.457 | € 2.378.019 Staphorst | 2,73% | € 951.699 | € 21.881 | € 4.727 | € 978.307 Steenwijkerland | 8,46% | € 2.944.633 | € 67.702 | € 12.318 | € 3.024.652 Zwarte waterland | 4,67% | € 1.625.998 | € 37.384 | € 6.323 | € 1.669.705 Zwolle | 26,20% | € 9.122.126 | € 167.600 | € 209.732 | € 35.493 | € 9.534.951 Totaal | 100% | € 34.821.576 | € | 422.621€ 800.602€ 147.373€ | 36.192.172 Investeringen 2020 Categorie | Investeringsbedrag Bedrijfsgebouwen | € 54.600 Grond en terreinen Ver | voersmiddelen | € 5.230.900 Machines, apparaten en installaties | € 6.000 I CT | € 1.411.215 Brandveiligheidsvz.

| € 789.145 Oefenen | € 9.300 Jeugdbrandweer € | 7.501.160 23

Huisvesting in eigendom | Overzicht baten en lasten Brandweerhuisvesting (tijdelijke overname i.v.m. btw-herziening ). Afschrijvingstermijn | Investerings jaar | A ankoopbedrag | In eigendom tot | Jaar 2020 | B aten | Lasten | Saldo (in jaren) | (boekwaarde 1-1-2014) | 0.1 Bestuur | € | -20.000 | € | 72.158 | € | 52.158 Welsum, nieuwbouw 2013 | 0.4 Overhead | € | -2.406.643 | € | 10.193.099 | € | 7.786.456 Grondkosten nieuwbouw kazerne Welsum | n .v.t . | 2013 | € 50.000 | 31-12-2023 | 0.5 Treasur y Bouwkosten nieuwbouw kazerne Welsum | 40 | 2013 | € 530.000 | 0.8 Overige baten en lasten | € | 800.341 | € | 800.341 € 580.000 | 0.9 Vennootschapsbelasting Ommen, Schurinkstraat 44a (DOEK) (45% brandweer) | 0.10 Mutaties reser ves | € | -268.296 | € | 941.965 | € | 637.669 Grondkosten Rotbrinkweg (€ 972.000 x 0,45%) | n v .t | . | 2012 | € 437.400 | 31-12-2022 | 0.11 Resultaat van de Bouwkosten Rotbrinkweg (incl. pol. deel) | 40 | 2012 | € 2.577.217 | rekening baten en lasten € 3.0140.617 | 1.1 Crisisbeheersing en | € | -41.796.137 | € | 32.222.703 | € | -9.537.434 Heeten, IJzerweg 23 | brandweer Grond brandweerkazerne Heeten | n .v.t .

| 2011 | € 100.701 | 31-12-2021 | 2.1 Verkeer en ver voer | € | 260.811 | € | 260.811 A anpasing brandweerkazerne Heeten | 20 | 2011 | € 5.088 | 8.3 Wonen en bouwen Nieuwbouw brandweerkazerne Heeten; gebouw | 40 | 2011 | € 422.952 | € | -44.491.077 | € | 44.491.077 | € | 0 Nieuwbouw brandweerkazerne Heeten; inricht terrein | 30 | 2011 | € | 47.342 Nieuwbouw brandweerkazerne Heeten; interieur | 10 | 2011 | € | 8.280 € | 584.363Specificatie kosten overhead Zwolle, Middelweg 235 | Jaar 2020 | B aten | Lasten | Saldo Grondkosten Middelweg | n .v.t . | 2013 | € | 417.60031-12-2022 Nieuwbouw brandweerkazerne Middelweg (bouwkundig ) | 40 | 2013 | € | 2.858.400Bedrijfsvoering€ | -2.406.643€ | 7.384.866€ | 4.978.223 Nieuwbouw brandweerkazerne Middelweg (technisch) | 20 | 2013 | € 1.027.608 | Directie | € | 633.466 | € | 633.466 Nieuwbouw brandweerkazerne Middelweg (inrichting ) | 25 | 2013 | € 290.000 | Staf & beleid | € | 1.071.307 | € | 1.071.307 € 4.593.608 | Managers | € | 680.944 | € | 680.944 Managementondersteuning | € | 422.517 | € | 422.517 Totaal: | € 8.772.588 | € | -2.406.643 | 10.193.099€ | € | 7.786.456 24

Geprognosticeerde balans Balans (x 1.000) | 01- 01-2020 | 31-12-2020 | 01- 01-2020 | 31-12-2020 Materiële vaste activa | 31.127 | 35.139 | Eigen vermogen | 4.617 | 5.290 Voorraad | 150 | 150 | Langlopende schulden | 25.595 | 28.096 Vorderingen | 2.000 | 1.300 | Kortlopende schulden | 2.000 | 2.000 Liquide middelen | 400 | 400 | Overlopende passiva | 2.800 | 2.800 Overlopende activa | 1.334 | 1.090 35.011 | 38.133 | 35.011 | 38.186 EMU- s aldo 2019 | 2020 volgens | 2021 volgens | 2022 volgens begroting | meerjarenraming | meerjarenraming Berekend EMU-saldo | -1.862 | -3.192 | -3.055 | 2.478 25