Raadsvoorstel Wensen en bedenkingen ontwerp RES 2.0.pdf

RD2500005

Raadsvergadering

Agendanummer:

Onderwerp: Regionaal Plan Energiesysteem West-Brabant Energie in Balans

Steenbergen;

11 februari 2025

Aan de raad,

1. Inleiding In 2021 is de RES West-Brabant 1.0 vastgesteld, waarin is opgenomen hoe de regio West-Brabant is 2030 haar opgave voor 2,2 TWh duurzame opwek gaat realiseren. In 2024 is gewerkt aan een verbrede en verdiepende energiestrategie (ten opzichte van RES West-Brabant 1.0): het Regionaal Plan Energiesysteem-West Brabant Energie in Balans (RPE-WBEB). Deze zet in op een robuust en toekomstbestendig regionaal energiesysteem met aandacht voor elektriciteit, warmte, waterstof en groen gas en de balans tussen vraag en aanbod. Deze strategie is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met inwoners, klankbordgroep en stakeholders, waarbij aandacht is besteed aan betaalbaarheid, rechtvaardigheid en solidariteit. Er zijn zeven bestuurlijke keuzes gemaakt welke zijn toegelicht in de paragraaf 'overwegingen' van dit raadsvoorstel. Aan uw gemeenteraad wordt met voorstel gevraagd om geen wensen en bedenkingen kenbaar te maken met betrekking tot het RPE-WBEB en dit door te geven aan de stuurgroep RES. Deze consultatie is onderdeel van het besluitvormingsproces voor het RPE-WBEB en vind plaats in alle gemeenteraden van de RES-regio. De consultatie zal worden verwerkt in het RPE-WBEB en opnieuw aan uw raad worden aangeboden voor formele oordeel- en besluitvorming.

2. Achtergrond Het RPE-WBEB is een verbreding en verdieping van de in 2021 vastgestelde RES West-Brabant 1.0. Waar RES West-Brabant 1.0 zich vooral richtte op duurzame elektriciteitsopwekking (zon en wind), zet het RPE-WBEB een belangrijke stap naar een integrale aanpak van het energiesysteem. Het eerder gestelde doel van RES West-Brabant 1.0 - 2,2 TWh duurzame elektriciteit in 2030 - blijft gehandhaafd, maar wordt aangevuld met andere energiedragers om het systeem in balans te brengen en minder kwetsbaar te maken. De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de RES 1.0 zijn als volgt: De ontwikkeling van een volledig energiesysteem, bestaande uit vier energiedragers - elektriciteit, warmte, waterstof en groen gas - is een belangrijk kenmerk van het RPE-WBEB. Deze combinatie zorgt voor een diverse en robuuste energievoorziening.

RD2500005

Daarnaast is een gebiedsgerichte aanpak geïntroduceerd, waarbij wordt gewerkt met vijf deelgebieden in plaats van individuele gemeentelijke bijdragen. Dit maakt een betere regionale afstemming mogelijk. De integrale benadering is een ander essentieel kenmerk. Energie wordt niet als losstaand thema benaderd, maar in samenhang gebracht met andere maatschappelijke opgaven. Ook is er meer aandacht voor de maatschappelijke impact van de energietransitie en de betaalbaarheid voor inwoners, zodat de overgang naar duurzame energie haalbaar en betaalbaar blijft.

3. Overwegingen Juridisch kader

Het RPE-WBEB is gebaseerd op de afspraken uit het Klimaatakkoord en vormt een verdieping van RES West-Brabant 1.0. Voor de verdere uitvoering wordt een uitvoeringsprogramma opgesteld. Regionaal is afgestemd dat de gemeenteraden wordt gevraagd om wensen en bedenkingen kenbaar te maken tegen het RPE-WBEB. Dit betreft een regionale afspraak. Er is geen sprake van een wettelijke verplichting als bedoeld in de Gemeentewet. Bestuurlijke keuzes

Om voorbereid te zijn op de toekomst als het gaat om het regionaal energiesysteem zijn er in de RPE-WBEB een aantal belangrijke bestuurlijke keuzes gemaakt. In het RPE-WBEB staan zeven bestuurlijke keuzes die belangrijk zijn voor ons regionaal energiesysteem van de toekomst. Sommige keuzes zijn inhoudelijk, andere procesmatig. Om te komen tot de bestuurlijke keuzes hebben we gekeken naar publieke belangen en leidende principes. Publieke belangen zijn: betaalbaar en economisch krachtig, rechtvaardig, betrouwbaar en veilig, ruimte en milieu, duurzaam, transparante afweging belangen. Leidende principes zijn: verantwoordelijkheid zo laag mogelijk in het systeem (met solidariteit tussen gemeenten), versterken van het regionale systeem, optimaal benutten van duurzame regionale bronnen, optimaal benutten van regionale infrastructuur. De gemaakte bestuurlijke keuzes zijn: 1.

Werken met een gebiedsgerichte aanpak;

2.

Het ontwikkelen van energiehubs;

3.

Regie voeren op inzet van batterijparken;

4.

Procesafspraken maken over warmteprogrammering;

5.

Ontwikkelen van kansrijke waterstofclusters;

6.

Regie voeren op locatiekeuzes voor groen gasproductie;

7.

Solidariteit tonen bij de ruimtelijke opgave van Powerport Moerdijk.

Uitdagingen Het RPE-WBEB richt zich op verschillende belangrijke uitdagingen die opgepakt worden op weg naar een robuust en toekomst gericht regionaal energiesysteem. Een van de meest urgente uitdagingen is de netcongestie op het elektriciteitsnet. Vraag en aanbod van energie is nu niet optimaal op elkaar afgestemd waardoor het elektriciteitsnet piept en kraakt. 2

RD2500005

Daarnaast is het vinden van geschikte locaties voor energie-infrastructuur een complexe opgave, waarbij rekening gehouden moet worden met zowel ruimtelijke als maatschappelijke aspecten. Het integraal bekijken van deze opgaven in een gebied is daarbij van groot belang. Dit vraagt solidariteit omdat deze opgaven vaak gemeentegrens overstijgend zijn of dat er gemeentegrens overstijgende belangen zijn. Het creëren van een goede balans tussen verschillende energiedragers vraagt om zorgvuldige afstemming, terwijl ook het waarborgen van solidariteit tussen gemeenten essentieel is voor een eerlijke verdeling van lusten en lasten. Een andere belangrijke uitdaging is het borgen van betaalbaarheid voor inwoners, zodat de energietransitie voor iedereen haalbaar blijft. Om deze uitdagingen het hoofd te bieden, werkt het RPE-WBEB toe naar een toekomstbestendig energiesysteem met duidelijke kenmerken. Dit systeem moet allereerst C02-neutraal en betrouwbaar zijn, zodat we kunnen rekenen op een duurzame energievoorziening. De organisatie gebeurt van onderop, waarbij gestreefd wordt naar lokale uitvoering waar mogelijk en regionale afstemming waar nodig. Water en bodem worden gehanteerd als sturende principes bij de inrichting van het systeem. Belangrijk voor het slagen van de energietransitie is dat het systeem maatschappelijk gedragen wordt en betaalbaar blijft voor alle inwoners.

4. Middelen De proceskosten voor het opstellen van het RPE-WBEB zijn opgenomen in de lopende begrotingen. Er worden geen investeringsgelden gevraagd.

5. Duurzaamheid In het beleidsplan 'DuurSAMEN 2024-2030' staat onder doelstelling 4 dat de gemeente Steenbergen in 2030 voldoet aan het RES-bod en input heeft geleverd voor de RES 2.0. Het RPE-WBEB is de RES 2.0 en bevindt zich nu in de consultatiefase met de gemeenteraden.

6. Risico's Bij het niet actief deelnemen aan het opstellen van het RPE-WBEB mist de gemeente Steenbergen de kans om haar duurzaamheidsdoelstellingen te borgen binnen de regionale energiestrategie.

7. Communicatie/Aanpak Voor de ontwikkeling van het RPE-WBEB is er uitgebreid geparticipeerd. Raadsbijeenkomsten zijn georganiseerd om gemeenteraden uit de RES-regio bij te praten. Communicatie verloopt via de website van RES West-Brabant, webinars, podcasts en Linkedln.

8. Participatie Voor het opstellen van het RPE-WBEB is een uitgebreid participatietraject doorlopen, waarbij inwoners en stakeholders uit de regio zijn betrokken. Een belangrijk onderdeel was het burgerforum, waar door loting geselecteerde inwoners vijf keer bijeenkwamen om mee te denken over energieopwekking. Daarnaast vond een regionale tour plaats om laagdrempelig met inwoners (circa 400) te spreken over thema's als rechtvaardigheid, betaalbaarheid en solidariteit. Verder organiseerde de RES-organisatie een stakeholderbijeenkomst en een EnergieDag met als thema 'Beter in balans'. Tot slot komt de klankbordgroep vier tot zes keer per jaar bijeen. 3

RD2500005

9. Voorstel Geen wensen en bedenkingen kenbaar te maken ten aanzien van de ontwerp RPE-WBEB en dit kenbaar te maken aan de stuurgroep RES. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Steenbergen, de secretaris,

A.N. Phaff- de Groot

4