Raadsvoorstel vervanging beeld Merijntje Gijzen RD2600055.pdf

gemeente Steenbergen

RD2600055 Datum raadsvergadering

: 28 mei 2026

Portefeuillehouder

: Wethouder M.H.H.I. Remery

Onderwerp

: Vervanging gestolen bronzen beeld Merijntje Gijzen

1. Beslispunten Aan de raad wordt voorgesteld: 1.

Een budget van C11.500,- beschikbaar te stellen voor vervaardiging en plaatsing van een nieuw bronzen beeld van Merijntje Gijzen.

2.

De 7e raads-begrotingswijziging voor 2026 vast te stellen.

2. Samenvatting Het beeld Merijntje Gijzen, een belangrijk dorpssymbool voor Nieuw-Vossemeer, is op 26 februari 2026 gestolen. Omdat het beeld grote culturele en emotionele waarde heeft, is vervangen zeer wenselijk. Doordat de gemeente juridisch eigenaar is, ligt vervanging bij de gemeente. Onderzoek toont aan dat een nieuw bronzen beeld de beste, duurzaamste en goedkoopste optie is (C11.500,-). Het beeld wordt beter beveiligd en verankerd om herhaling van diefstal te voorkomen. De raad wordt daarom gevraagd aanvullend krediet beschikbaar te stellen voor vervaardiging en plaatsing van een nieuw bronzen beeld.

3. Achtergrond Het beeld Merijntje Gijzen is al decennialang een herkenbaar en geliefd dorpssymbool in NieuwVossemeer. Het werd destijds door inwoners geschonken aan de toenmalige gemeente NieuwVossemeer, als eerbetoon aan schrijver A.M. de Jong en de betekenis van zijn verhalen voor het dorp en de regio. Het beeld staat op een prominente plek in de openbare ruimte en vormt een herkenningspunt voor inwoners, bezoekers en lokale erfgoedpartners. De diefstal van het bronzen beeld op 26 februari 2026 heeft geleid tot veel onrust en verdriet in het dorp. Inwoners gaven aan dat het beeld een belangrijke rol speelt in de lokale identiteit, de geschiedenis en de sociale samenhang. De Dorpsraad Nieuw-Vossemeer en het A.M. de Jong Museum hebben de gemeente direct verzocht om duidelijkheid over vervanging. luridisch kader In de beantwoording van de Artikel 40-vragen (25 maart 2026) is bevestigd dat; - de gemeente Steenbergen juridisch eigenaar van het beeld is

4. Beoogd effect Het beoogde effect is dat er een duurzaam, sterk verankerd en door inwoners herkend bronzen beeld van Merijntje Gijzen teruggeplaatst is, waarmee de gemeente de lokale identiteit herstelt en het erfgoed behoudt.

RD2600055

5. Argumenten Het beeld heeft een grote culturele en emotionele waarde voor Nieuw-Vossemeer. Het beeld is een belangrijk symbool van de lokale identiteit en geschiedenis. Inwoners ervaren het als een herkenningspunt en onderdeel van hun erfgoed. Vervanging draagt direct bij aan het herstel van deze identiteit. De gemeente Is juridisch eigenaar en daarmee verantwoordelijk voor vervanging. In de beantwoording van de artikel 40-vragen is bevestigd dat het beeld eigendom is van de gemeente Steenbergen. Daarmee rust de plicht tot herstel en vervanging bij de gemeente, niet bij inwoners of derden. Brons is de meest duurzame en kostenefficiënte keuze. Onderzoek toont aan dat kunststof duurder uitvalt en minder geschikt is voor intensief gebruik in de openbare ruimte. Brons is sterker, onderhoudsarm en behoudt zijn kwaliteit. De kosten van circa C11.500,- zijn bovendien lager dan de kunststofvariant. Daarnaast kan het oorspronkelijke gipsen beeld van Merijntje worden gebruikt in het proces voor de realisatie van het nieuwe bronzen beeld, wat kostenbesparing oplevert. Het risico op herhaling van diefstal wordt aanzienlijk verkleind. Het nieuwe beeld wordt voorzien van moderne verankeringstechnieken met RVS-pinnen en een aangepaste sokkelconstructie. Dit maakt verwijdering moeilijker en verhoogt de veiligheid. Het voorstel sluit aan bij de wensen van inwoners.

Dorpsraad Nieuw-Vossemeer en het A.M. de Jong Museum zijn intensief betrokken en steunen de vervanging in brons. Vervaardiging in brons doet recht aan het beeld dat destijds door inwoners geschonken is. Het besluit draagt bij aan vertrouwen en samenwerking tussen gemeente en gemeenschap. Het project is financieel beheersbaar en uitvoerbaar binnen bestaande capaciteit. De kosten zijn helder, er zijn vaste prijsafspraken en de uitvoering wordt verzorgd door een extern atelier. De gemeentelijke inzet blijft beperkt. Verzekering toevoegen Er is op dit moment geen gemeentelijk beleid voor de verzekering van kunstwerken in de openbare ruimte. Voor het nieuwe bronzen beeld van Merijntje wordt wel een passende verzekering gezocht, zodat het goed is gedekt tegen schade en diefstal. Ook voor overige kunstwerken in de openbare ruimte wordt bepaald welke aanvullende verzekeringsstappen nodig zijn.

6. Kanttekeningen Er blijft een risico op herhaling van diefstal, ondanks verbeterde verankering. Hoewel de nieuwe bevestigingsmethode het beeld aanzienlijk moeilijker te verwijderen maakt, kan diefstal nooit volledig worden uitgesloten bij bronzen kunstwerken in de openbare ruimte. De kosten zijn volledig voor de gemeente, zonder externe dekking. Er is geen budget binnen de bestaande middelen en er zijn geen bijdragen van derden beschikbaar. De gemeente moet het volledige bedrag van C11.500,- aanvullend financieren.

2

RD2600055

De keuze voor brons betekent een hogere materiaalwaarde en daarmee een blijvende aantrekkingskracht voor metaalcrìminaliteit. Brons blijft een waardevol materiaal, wat het risico op diefstal in algemene zin hoger maakt dan bij minderwaardevolle materialen. De gemeente neemt verantwoordelijkheid over een object dat oorspronkelijk door inwoners is geschonken. Dit kan verwachtingen scheppen voor toekomstige vervangingen van andere geschonken objecten, wat beleidsmatig consequenties kan hebben.

7. Financiën Voor de vervanging van het bronzen beeld Merijntje Gijzen is een kostenraming opgesteld op basis van een ontvangen offerte van het gespecialiseerde brons atelier dat het beeld kan vervaardigen. De totale kosten bedragen circa C11.500,- exclusief BTW. Dit bedrag omvat het ontwerp, het gietproces, de afwerking, de verankering en de plaatsing van het nieuwe beeld. Binnen de huidige begroting zijn geen middelen beschikbaar voor de vervanging van kunstwerken in de openbare ruimte. Er is geen bestaand budget waaruit deze kosten kunnen worden gedekt. Conform artikel 59 van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) hoeven kunstvoorwerpen met een cultuur-historische waarde niet geactiveerd te worden. Daarom wordt uw raad gevraagd om aanvullend budget beschikbaar te stellen om het beeld te kunnen vervangen. Wij stellen voor dit budget beschikbaar te stellen door middel van een begrotingswijzing op te nemen in de begroting 2026. Dit kan ten laste van het begrotingsresultaat 2026 worden gebracht. Concreet betekend dit het volgende: Het begrotingssaldo 2026 is als volgt: Saldo volgens Begroting 2026

C 1.549.656

Reeds vastgestelde 1e begrotingswijziging

-/- C 500.000 (Raadsbesluit 6-11 -2025)

Reeds vastgestelde 4e begrotingswijziging

-/- C 117.250 (Raadsbesluit 29-1-2026)

Huidig saldo Begroting 2026

C 932.406

Begrotingswijziging volgens dit voorstel

-/-C 11.500

Nieuw saldo Begroting 2026

C 920.906

De begrotingswijziging voor dit voorstel hebben wij als bijlage bijgevoegd en zal aan uw raad ter besluitvorming worden voorgelegd. Er worden geen inkomsten van derden verwacht. De eerder door inwoners gestarte crowdfundingactie vond plaats voordat duidelijk was dat de gemeente juridisch eigenaar is. De opgehaalde middelen maken daarom geen onderdeel uit van de dekking van dit voorstel. Samen met de initiatiefnemers en de inwoners van Nieuw-Vossemeer wordt onderzocht welke nieuwe, passende bestemming de opgehaalde crowdfundingsgelden kunnen krijgen. De gelden blijven gereserveerd totdat er in gezamenlijkheid een breed gedragen bestemming is vastgesteld.

3

RD2600055

8. Duurzaamheid Het nieuwe beeld wordt vervaardigd uit brons, een materiaal met een zeer lange levensduur en een hoge mate van slijtvastheid. Hierdoor is minder onderhoud nodig en blijft het beeld langdurig behouden in de openbare ruimte. Brons is bovendien volledig recyclebaar, waardoor het materiaal past binnen circulaire principes. Door de verbeterde verankering wordt de kans op schade of diefstal verder beperkt, wat bijdraagt aan een duurzame investering in het dorpsbeeld,

9. Communicatie Sinds de diefstal van het beeld heeft de gemeente actief en tijdig gecommuniceerd met inwoners en betrokken organisaties. Direct na het incident is via de gemeentelijke website en sociale mediakanalen melding gedaan van de diefstal. Daarnaast is er intensief contact geweest met de Dorpsraad Nieuw-Vossemeer en het A.M. de Jong Museum, die gedurende het proces zijn geïnformeerd over de stappen rond het onderzoek naar vervanging, de materiaalkeuze en de planning. Via de dorpsraad zijn inwoners tussentijds op de hoogte gehouden van de voortgang. Na besluitvorming door de raad wordt het besluit gedeeld met de Dorpsraad, het A.M. de Jong Museum en andere betrokken partners. De gemeente communiceert het besluit tevens via de gemeentelijke website en sociale mediakanalen, zodat inwoners weten dat de vervanging doorgang kan vinden. Bij de plaatsing van het nieuwe beeld volgt aanvullende berichtgeving. De plaatsing wordt afgesloten met een korte openbare bijeenkomst op locatie, zodat inwoners gezamenlijk het terugkeren van het dorpssymbool kunnen markeren.

10. Participatie Sinds de diefstal van het beeld is er intensief contact geweest met de Dorpsraad NieuwVossemeer en het A.M. de Jong Museum. Beide partijen zijn vanaf het begin betrokken vanwege de grote historische en culturele betekenis van het beeld voor het dorp. Zij zijn meegenomen in de stappen rond het onderzoek naar vervanging, de materiaalkeuze en de planning. Via de dorpsraad zijn inwoners tussentijds geïnformeerd en is actief opgehaald welke wensen en verwachtingen er leven in het dorp. Na besluitvorming blijven de dorpsraad en het museum betrokken bij de verdere uitvoering, waaronder de planning van de plaatsing en de bijeenkomst na plaatsing.

11. Vervolg Na besluitvorming door de raad wordt het atelier formeel opdracht gegeven om te starten met de vervaardiging van het nieuwe bronzen beeld. Vervolgens wordt de definitieve planning opgesteld en afgestemd met het atelier, de Dorpsraad Nieuw-Vossemeer en het A.M. de Jong Museum. Tijdens de uitvoering wordt de voortgang periodiek gemonitord. Na afronding van het giet- en afwerkingsproces wordt het beeld geplaatst op de oorspronkelijke locatie, inclusief de nieuwe verankering. De plaatsing wordt afgesloten met een korte openbare bijeenkomst voor inwoners en belangstellende.

4

RD2600055

12. Bijlagen 7e begrotingswijzing raad vervanging gestolen beeld Merijntje Gijzen. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Steenbergen,

A.N. Phaff- de Groot

R.Pivą

;elt, MBA

5