Presentatie Informatieavond 4 april 2024.pdf
Tekst van het document
Beleidskader DuurSAMEN 2024-2030 Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
Ingrid Appak-Poot Programmamanager
TEAM
Erik Weinholt Adviseur Warmte
Bram van de Lande Adviseur Energie & Circulariteit
Ineke van Meer Medewerker projectbeheersing
Pascal de Ruiter Adviseur Klimaatadapatie & Water
Glenn Lakeman Adviseur Natuur & Landschap
Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
INHOUD
▪ Achtergrond
▪ Definitie ‘Duurzaamheid' ▪ Programma DuurSAMEN ▪ Doelen: ▪ Visie ▪ Ambities
▪ Lokale context:
▪ Uitgangspunten ▪ Strategie ▪ Rol gemeente
▪ Operationele doelen:
▪ Wat gaan we realiseren?
▪ Participatie ▪ Programma DuurSAMEN: ▪ ▪ ▪ ▪
Beleidskader Programmaplan Uitvoeringsplan Rapportage
▪ Vragen
Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
ACHTERGROND
De gevolgen van klimaatverandering zijn al voelbaar; in onze landbouw, in de bebouwde omgeving en in onze natuur. * Afhankelijkheid van fossiele brandstoffen maakt ons kwetsbaar (energiecrisis). *
We willen Steenbergen leefbaar houden, ook voor toekomstige generaties
TITEL VAN DE PRESNTATIE
ACHTERGROND
Nederland heeft internationaal afspraken gemaakt: Klimaatakkoord * Gemeenten hebben ingestemd met de uitvoering van dit klimaatakkoord * We ontvangen Rijksmiddelen voor de uitvoering
Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
INHOUD
▪ Achtergrond
▪ Definitie ‘Duurzaamheid' ▪ Programma DuurSAMEN ▪ Doelen: ▪ Visie ▪ Ambities
▪ Lokale context:
▪ Uitgangspunten ▪ Strategie ▪ Rol gemeente
▪ Operationele doelen:
▪ Wat gaan we realiseren?
▪ Participatie ▪ Programma DuurSAMEN: ▪ ▪ ▪ ▪
Beleidskader Programmaplan Uitvoeringsplan Rapportage
▪ Vragen
Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
DEFINITIE
DUURZAAM? Een ‘ontwikkeling’ is duurzaam wanneer deze op een manier wordt uitgevoerd die tegemoet komt aan de behoeften van de huidige generatie, zonder die van de toekomstige generatie tekort te doen. Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
DEFINITIE
landbouw woningbouw vastgoedbeheer
mobiliteit evenementenbeleid
DUURZAAM?
onderwijs
Een ‘ontwikkeling’ is duurzaam wanneer deze op een manier wordt uitgevoerd die tegemoet economie komt een de behoeften van openbaar de huidige onderhoud personeelsbeleid generatie, zonder die van de toekomstige generatie tekort te doen. gebiedsontwikkeling
Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
INHOUD
▪ Achtergrond ▪ Definitie ‘Duurzaamheid'
▪ Programma DuurSAMEN ▪ Doelen:
▪ Visie ▪ Ambities
▪ Lokale context:
▪ Uitgangspunten ▪ Strategie ▪ Rol gemeente
▪ Operationele doelen:
▪ Wat gaan we realiseren?
▪ Participatie ▪ Programma DuurSAMEN: ▪ ▪ ▪ ▪
Beleidskader Programmaplan Uitvoeringsplan Rapportage
▪ Vragen
Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
PROGRAMMA DUURZAAMHEID
PROGRAMMA DuurSAMEN Tijdelijke organisatie
Programmaplan
Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
Gericht op het behalen van doelen*
Beleidskader DuurSAMEN
Samenhangende projecten en activiteiten
Uitvoeringsprogramma
INHOUD
▪ Achtergrond ▪ Definitie ‘Duurzaamheid' ▪ Programma DuurSAMEN
▪ Doelen:
▪ Visie ▪ Ambities ▪ Lokale context:
▪ Uitgangspunten ▪ Strategie ▪ Rol gemeente
▪ Operationele doelen:
▪ Wat gaan we realiseren?
▪ Participatie ▪ Programma DuurSAMEN: ▪ ▪ ▪ ▪
Beleidskader Programmaplan Uitvoeringsplan Rapportage
▪ Vragen
Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
NIVEAUS DOELEN
Visie
Ons ideale toekomstbeeld: de stip aan de horizon!
2050
Ambities
2040
Operationele doelen 2040
2030
De lange termijn doelen die nodig zijn om ons ideaal te behalen (abstract)
Operationele doelen 2030
2024 Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
Concrete tussentijdse doelen: de stapstenen richting het einddoel
VISIE
Steenbergen, groenblauwe parel van West-Brabant, waar alle inwoners leven in balans met de natuur.
Iedereen neemt verantwoordelijkheid de leefomgeving positief te beïnvloeden zodat de natuur kan blijven voorzien in de behoeften, ook voor de toekomstige generaties…
Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
AMBITIES (lange termijn)
Steenbergen is in 2050 klimaatneutraal* Steenbergen is in 2050 volledig energieneutraal
Steenbergen is in 2050 volledig circulair
Steenbergen is klimaatadaptatief ingericht
Steenbergen is natuurinclusief ingericht
De operationele doelen 2030 hebben we per thema bepaald en vormt de basis voor onze uitvoering! Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
INHOUD ▪ ▪ ▪ ▪
Achtergrond Definitie ‘Duurzaamheid' Programma DuurSAMEN Doelen: ▪ Visie ▪ Ambities
▪ Lokale context:
▪ Uitgangspunten ▪ Strategie ▪ Rol gemeente
▪ Operationele doelen:
▪ Wat gaan we realiseren?
▪ Participatie ▪ Programma DuurSAMEN: ▪ ▪ ▪ ▪
Beleidskader Programmaplan Uitvoeringsplan Rapportage
▪ Vragen
Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
LOKALE AANPAK
Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
UITGANGSPUNTEN
1. AMBITIEUS MAAR REALISTISCH – – 2.
3.
We stellen realistische doelen en zetten stappen. Al doende leren we en ervaren we. We zijn geen koplopers
WE DOEN HET SAMEN: DuurSAMEN
– we doen het niet alleen – We werken samen en stimuleren samenwerking
WE ZIJN DE VERANDERING DIE WE WILLEN ZIEN
– Niet alleen anderen maar ook (vooral) wij moeten mee veranderen – Met ons eigen handelen geven we het goede voorbeeldde
Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
STRATEGIE 1.
WERKEN LANGS 2 SPOREN Externe projecten Interne veranderopgave:
– – • • •
2.
BASISPRINCIPES: BEHOUDEN, VOORKOMEN & HERSTELLEN – – –
3.
4.
Ambitie nemen we op in lopende en geplande projecten Duurzaamheidsbeleid word richtinggevend voor andere beleidsvelden We verduurzamen de eigen (facilitaire) organisatie.
Behouden: beschermen wat waardevol is Voorkomen: dat we nieuwe dingen op een manier die niet toekomstbestendig is Herstellen: wat niet voldoet aan de criteria van een toekomstbestendige gemeente
NATUURLIJKE AANSLUITING BIJ DE ORGANISATIE
– We pakken de verduurzamingsambities direct op in lopende en geplande projecten en werkzaamheden. In het ritme van de reguliere planning zitten we daardoor meteen belangrijke stappen.
GRIP OP DE OPGAVE
– We zetten een duurzaamheidsmonitor op waarmee we kunnen monitoren en sturen op effecten van onze inzet.
DOEL 1
Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
Op korte termijn implementeren we een systeem voor monitoring en rapportage
ROL GEMEENTE
Gemeente als stimulator en aanjager in de samenleving:
Gemeente als organisatie met eigen interne opgave.
Gemeente als integraal onderdeel van de oplossing.
• Stimuleren en informeren; • Faciliteren; • Extra taken en projecten om transitie in de samenleving in gang te zetten; • Uitvoering landelijke regelingen.
• Verduurzaming van de eigen (facilitaire) organisatie; • Bewustwording medewerkers; • Verduurzaming eigen vastgoed. We hebben hierin een voorbeeldfunctie
We verduurzamen: • Ons handelen (in de openbare ruimte) • Onze reguliere werkzaamheden
Iedere doel dat gesteld wordt heeft dus in principe ook een interne en externe opgave in zich. Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
INHOUD
▪ ▪ ▪ ▪
Achtergrond Definitie ‘Duurzaamheid' Programma DuurSAMEN Doelen: ▪ Visie ▪ Ambities
▪ Lokale context:
▪ Uitgangspunten ▪ Strategie ▪ Rol gemeente
▪ Operationele doelen:
▪ Wat gaan we realiseren?
▪ Participatie ▪ Programma DuurSAMEN: ▪ ▪ ▪ ▪
Beleidskader Programmaplan Uitvoeringsplan Rapportage
▪ Vragen
Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
ENERGIE
Landelijke afspraak (basis): in 2030 is de CO2 met 55% verminderd Bronnen van CO2 uitstoot*: • Elektriciteit (uit fossiele bronnen) • Verwarmen (aardgasverbruik) • Emissie van verkeer
Gemeentelijke focus op: • Energieneutraliteit (gebruik vs eigen opwek) • Transitie naar aardgasvrije bebouwde omgeving • Transitie naar emissieloos vervoer Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
ENERGIE
DOEL 2
In 2030 is onze bebouwde omgeving minimaal 55% energieneutraal.
bestaande bouw energie besparen – isolatie energie opwekken – zon op dak / i.c.m. andere functies particuliere woningen en bedrijven - Stimuleren, informeren & faciliteren - Uitvoering NIP - Campagnes & kennisdeling - Zorgen dat iedereen mee kan doen.
DOEL 5
nieuwbouw streven naar 100% energieneutraal (ENG)*
eigen vastgoed & handelen Eigen vastgoed aanpakken: - laaghangend fruit (werk met werk) - plan van aanpak verduurzaming vastgoed Ons handelen veranderen: - Opgave integraal opnemen in lopende en geplande projecten - Verankeren in andere beleidskaders.
In 2030 is energiearmoede afgenomen door de inzet van (kleine) energiebesparende maatregelen.
Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
ENERGIE
DOEL 6
We stimuleren actief de transitie naar emissieloos vervoer en geven zelf het goede voorbeeld.
Particulieren en bedrijven
eigen organisatie & handelen
Grote afhankelijkheid landelijke regelgeving, focus op stimuleren en faciliteren. - Bewustwording vergroten; - Faciliteren.
Zelf het goede voorbeeld geven, emissieloos de logische keuze maken
Eigen organisatie: - eigen wagenpark en materieel - emissieloos vervoer stimuleren via personeelsbeleid Ons handelen veranderen: - Opgave integraal opnemen in lopende en geplande projecten - Verankeren in andere beleidskaders.
DOEL 7
In 2030 zijn minimaal alle lichte voertuigen van het gemeentelijk wagenpark emissieloos en zwaardere wagens zoveel mogelijk vervangen door emissieloze alternatieven.
Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
DOEL 8
In 2030 is het elektrisch materieel van de gemeente vervangen voor emissieloze alternatieven.
ENERGIE
• uitvoering Transitievisie Warmte: • wijkverkenning (welke wijk eerst) • Lokale bronnenstrategie • Selectie 1ste wijk: WUP • ‘laaghangend fruit’ • Kansen die zich voordoen aangrijpen, bijv. Vitale Vesting DOEL 3
In 2030 zijn de eerste wijkuitvoeringsplannen gereed en is gestart met het aardgasvrij maken van de eerste wijken. Aardgasgebruik is gemeente breed afgenomen.
DOEL 4
In 2030 hebben we voldaan aan ons RES-bod en hebben we onze input geleverd voor de RES 2.0.
• Realiseren van de opwek die is afgesproken met de regiogemeenten in de RES 1.0 door: • Ondersteunen en stimuleren van reeds vergunde initiatieven. • Onderzoeken nieuwe initiatieven • Bijdragen aan de RES 2.0 Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
CIRCULAIR Landelijke ambitie (basis): •50% minder primaire grondstoffen •20% fossiele grondstoffen vervangen door biobased grondstoffen •50% minder voedselverspilling •2.000 nieuwe banen in de Agrofood & Biobased-sector Nog geen duidelijk landelijke beleidslijnen.
Circulair gaat om: • het sluiten van kringlopen; • minimaliseren gebruik (primaire) grondstoffen; • bevorderen hoogwaardig hergebruik; • prioriteit aan grondstoffen uit natuurlijke en hernieuwbare bronnen, en; • beperken afval en schadelijke emissies.
Gemeentelijke focus op: • Beleidsontwikkeling door samenwerking regio • Eigen (inkoop) gedrag • Circulariteit op bedrijventerreinen Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
CIRCULAIR
DOEL 9
In 2030 hebben we door samenwerking in de regio een gedegen circulair beleid ontwikkeld en de eerste stappen gezet in de circulaire aanpak
Samenwerking in de regio (RWB) Kennis ontwikkeling, voorbeeld projecten, samenwerking - Bewustwording vergroten (dmv voorbeeldfunctie); - Kennis ophalen bij organisaties en bedrijven; - Afval educatie - Samenwerking aangaan.
eigen organisatie & handelen Goede voorbeeld geven dmv inkoop en beleid Eigen organisatie: - laaghangend fruit (werk met werk) - manifest MVOI* Eigen handelen veranderen: - in regionaal verband kaders en richtlijnen opstellen - voorbeeld projecten opstarten - inkoopbeleid.
DOEL 10
In 2030 koopt de gemeente Steenbergen voor 50% producten en diensten circulair in.
DOEL 12
We voldoen aan het landelijke grondstoffenbeleid.
Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
CIRCULAIR Bij nieuwe ruimtelijke plannen voor bedrijventerreinen en revitalisering DOEL 11 van bestaande bedrijventerreinen houden wij standaard rekening met extra ruimtegebruik voor circulariteit.
Bedrijven faciliteren bij de transitie - Bevorderen samenwerking en onderzoek naar uitwisseling reststromen.
Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
eigen organisatie & handelen
In beleid opnemen Eigen handelen aanpakken: - rekening houden met circulariteit bij ontwikkeling en revitalisering bedrijventerreinen.
KLIMAAT
Landelijke aanpak (basis): Nederland is klimaatadaptief en natuurinclusief ingericht • Klimaatadaptatie gaat over aanpassing aan de veranderingen in het klimaat. • Biodiversiteit gaat over ruimte geven aan / herstellen van de natuur. Gemeentelijke focus op: • Verbetering klimaatadaptie en biodiversiteit in onze kernen, het agrarisch gebied en de natuurgebieden. • Gebieden met veel kwetsbare groepen • Resultaten/ aandachtspunten uit de klimaatstresstest* Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
KLIMAAT
Klimaatadapatie
Biodiversiteit
Aanpassen van onze omgeving aan het veranderende klimaat, zodat we bestand zijn tegen veranderende klimaatomstandigheden.
Biodiversiteit is alles wat leeft en is essentieel voor het ecologisch evenwicht. Een gezonde biodiversiteit ondersteunt schone lucht, waterkwaliteit, bodemgezondheid en gewasbestuiving.
Oplossing: Meer ruimte voor groen en water! Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
KLIMAATADAPTATIE & BIODIVERSITEIT (in de kernen)
Waarom?
Gemeente
Bewoners & bedrijven
Hitte
Wat levert het op?
Biodiversiteit Om biodiversiteit te vergroten richten we de bebouwde omgeving natuurinclusief in.
Droogte
Wateroverlast Klimaatverandering In de toekomst krijgen we vaker te maken met extreme neerslag, lange perioden van droogte en hitte.
Openbare ruimte Meer ruimte voor water en groen in de openbare ruimte. Natuurinclusief beheer van de openbare ruimte toepassen.
Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
Groene tuinen en daken Inwoners stimuleren om daken en tuinen te vergroenen en meer klimaatadaptief te maken. Natuurinclusief en klimaatadaptief bouwen Bij nieuwe ontwikkelingen stimuleren dat in de ontwerpfase al rekening wordt gehouden met klimaatadaptatie en biodiversiteit
Goed voor de leefomgeving Groen en blauw is belangrijk voor de fysieke en mentale gezondheid van mensen.
KLIMAATSTRESSTEST (2020)
Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
KLIMAAT DOEL 14
De klimaatbestendigheid van onze kernen is in 2030 aanzienlijk verbeterd.
DOEL 18
In 2030 is er meer ruimte voor de natuur in onze kernen; deze zijn meer natuurinclusief.
bestaande bouw Ruimte maken voor (kwalitatief) groen en water – aandacht voor aanpak knelpunten klimaatstresstest Particuliere woningen, bedrijven en organisaties - Vergroening particuliere percelen stimuleren via campagnes en subsidiemogelijkheden ; - Initiatieven uit de samenleving (ook in openbare ruimte) aanmoedigen en faciliteren. DOEL 13
Nieuwbouw & herontwikkeling Vanaf ontwerpfase voldoende ruimte voor groen en water. eigen organisatie & handelen Eigen organisatie: - Opgave opnemen in eigen vastgoed beheer Eigen handelen veranderen: - Opgave integraal opnemen in lopende en geplande (fysieke) projecten. - Klimaatadaptatie en biodiversiteit verankeren in andere beleidskaders.
Generieke systematiek ontwikkelen en ambitie bepalen.
Dinteloord DOEL 17 Waterveiligheid Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024verbetert.
KLIMAAT DOEL 15
De klimaatbestendigheid van ons agrarisch gebied is in 2030 aanzienlijk verbeterd.
DOEL 19
Er is in 2030 meer ruimte voor de natuur in ons agrarisch gebied; het agrarisch gebied is meer natuurinclusief
Bestaande situatie Ruimte maken voor (kwalitatief) groen en water – aandacht voor aanpak knelpunten klimaatstresstest
Nieuwe- of herontwikkelingen Vanaf ontwerpfase voldoende ruimte voor groen en water.
Landbouw en (natuur)organisaties
eigen organisatie & handelen
- Informeren en stimuleren - Initiatieven vanuit agrarische sector ruimte bieden om initiatieven te ontplooien en faciliteren. - Samenwerken en ondersteunen partners
Ons handelen veranderen: - Opgave integraal opnemen in lopende en geplande (fysieke) projecten. - Klimaatadaptatie en biodiversiteit verankeren in andere beleidskaders.
Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
KLIMAAT DOEL 16
De klimaatbestendigheid van onze natuurgebieden is in 2030 aanzienlijk verbeterd.
DOEL 20
In 2030 hebben we grote stappen gezet in de realisatie van natuurnetwerken in het buitengebied
Bestaande situatie Ruimte maken voor (kwalitatief) groen en water & creëren van netwerken
Particulieren, agrariers en organisaties - Informeren en stimuleren - deelname aan landelijke stimuleringsregelingen
Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
Nieuwe- /herontwikkelingen Vanaf ontwerpfase voldoende ruimte voor groen en water & het creëren van netwerken. eigen organisatie & handelen Ons handelen veranderen: - Opgave integraal opnemen in lopende en geplande (fysieke) projecten. - Klimaatadaptatie en biodiversiteit verankeren in andere beleidskaders.
INHOUD
▪ ▪ ▪ ▪
Achtergrond Definitie ‘Duurzaamheid' Programma DuurSAMEN Doelen: ▪ Visie ▪ Ambities
▪ Lokale context:
▪ Uitgangspunten ▪ Strategie ▪ Rol gemeente
▪ Operationele doelen:
▪ Wat gaan we realiseren?
▪ Participatie ▪ Programma DuurSAMEN: ▪ ▪ ▪ ▪
Beleidskader Programmaplan Uitvoeringsplan Rapportage
▪ Vragen
Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
PARTICIPATIE
Het beleidskader is een vertaling van landelijke beleid naar gemeentelijke ambities. Participatie vindt plaats op 2 niveau’s:
1. Overkoepelend niveau: “Hoe kunnen we onze doelen halen?” • Met inhoudelijke stakeholders • Bijv. Duurzame Denktank • In bijvoorbeeld thema tafels
2. Project/ activeiten niveau: • Keuze maken aan de hand van de participatieladder • Van niveau ‘informeren’ tot ‘zelfbestuur’
Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
INHOUD
▪ ▪ ▪ ▪
Achtergrond Definitie ‘Duurzaamheid' Programma DuurSAMEN Doelen: ▪ Visie ▪ Ambities
▪ Lokale context:
▪ Uitgangspunten ▪ Strategie ▪ Rol gemeente
▪ Operationele doelen:
▪ Wat gaan we realiseren?
▪ Participatie ▪ Programma DuurSAMEN: ▪ ▪ ▪ ▪
Beleidskader Programmaplan Uitvoeringsplan Rapportage
▪ Vragen
Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
OPZET PROGRAMMA DuurSAMEN PROGRAMMA DuurSAMEN
Wat
Beleidskader DuurSAMEN 2024-2030
Programmaplan:
Uitvoeringsprogramma’s 2024-2026 projecten
Hoe
activiteiten
Uitvoeringsprogramma’s 2027-2028 projecten
activiteiten
Uitvoeringsprogramma’s 2029-2030 projecten
activiteiten
Is weergave van de programma organisatie • Mensen • Middelen • Risico management • Stakeholder management • Etc.
Rapportage op: voortgang projecten & activiteiten, en op realisatie effecten. Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
INHOUD
▪ ▪ ▪ ▪
Achtergrond Definitie ‘Duurzaamheid' Programma DuurSAMEN Doelen: ▪ Visie ▪ Ambities
▪ Lokale context:
▪ Uitgangspunten ▪ Strategie ▪ Rol gemeente
▪ Operationele doelen:
▪ Wat gaan we realiseren?
▪ Participatie ▪ Programma DuurSAMEN: ▪ ▪ ▪ ▪
Beleidskader Programmaplan Uitvoeringsplan Rapportage
▪ Vragen?
Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024
Informatieavond gemeenteraad 4 april 2024