Presentatie bomenbeleidsplan gemeenteraad 6 januari 2026.pdf

BOMEN

Beleids- en beheerplan

Inhoud Aanleiding Zo kwamen we tot een plan De hoofdlijnen uit het plan En nu?

20 22

Aanleiding 4 juli 2024: gemeenteraad Steenbergen neemt motie van Progressief Samen aan Verzoek: opstellen van een bomenbeheerplan Keuze gemaakt voor een integrale aanpak: combinatie van bomenbeheerplan en bomenbeleidsplan Gevolg: uitstel van het beheerplan waar al aan was gestart Gemeenteraad hierover geïnformeerd in september 2024

Zo kwamen we samen tot een plan

Enquête Online enquête onder inwoners over bomen Doel: inzicht in wensen, zorgen en beleving 100 reacties De enquête ging over: Betekenis en beleving van bomen Voorkeuren voor boomaanplant Rol van bomen in klimaat en biodiversiteit Groen op speel- en verblijfsplekken Inwoners benoemden positieve locaties en plekken waar meer bomen gewenst zijn Resultaten gebruikt als input voor de klankbordgroep

Interne interviews Gesprekken met ambtenaren die werken met bomen Inzicht in de rol van bomen binnen o.a.: recreatie welzijn beheer ruimtelijke ordening Knelpunten en kansen opgehaald Input gebruikt voor de klankbordgroep en het bomenbeleid

Klankbordgroep Samenstelling klankbordgroep met inwoners en experts Inwoners aangemeld via enquête, geselecteerd op affiniteit en basiskennis van bomen Experts uit o.a. natuur, recreatie en welzijn Doel klankbordgroep: Bundelen van verschillende perspectieven en belangen Zorgen dat het beleid aansluit bij de gemeenschap Twee sessies over knelpunten en kansen uit enquête en interviews Gezamenlijke afweging van beleidskeuzes (o.a. boombescherming) Keuzes teruggekoppeld voor realistische beleids- en beheerambities

Interne terugkoppeling Terugkoppeling van keuzes binnen de interne organisatie Door middel van een praatplaat Medewerkers gevraagd of keuzes realistisch zijn Nieuwe inzichten opgehaald Met name nieuwe keuzes rond vergunningverlening en boombescherming

Oproep voor bomen - voorwoord bomenbeleidsplan In onze gemeente staan bomen die er al waren vóórdat wij plannen maakten of straten aanlegden. Velen zijn ouder dan onze riolering, ouder dan vele woningen en ouder dan wijzelf. Terwijl wij wegen hebben vernieuwd, centra hebben heringericht en wijken hebben gebouwd, zijn deze bomen gebleven. En al die tijd hebben ze waarde geleverd. Een boom die vijftig jaar oud is, heeft decennialang bijgedragen aan een gezonde leefomgeving: door het filteren van fijnstof, het bieden van schaduw, het vasthouden van water en het voorkomen van hittestress. Hij heeft onze straten prettiger gemaakt om in te wonen, om in te bewegen en om elkaar te ontmoeten. En ook economisch zijn bomen van betekenis, bijvoorbeeld door hun positieve invloed op leefbaarheid, gezondheid en woningwaarde. Toch zien we in de praktijk een verschil: voor wegen bestaan duidelijke eisen, voor parkeren harde normen en voor riolering wettelijke kaders. Voor bomen ontbreekt zo’n stevige basis vaak nog. Daardoor verliezen bomen in ontwikkelprojecten soms hun plek. Niet omdat ze minder belangrijk zijn, maar omdat ze niet altijd als gelijkwaardige voorwaarde worden gezien. Met dit bomenbeleidsplan geven we bomen een stevigere positie in onze gemeentelijke keuzes.

Het plan zegt: bomen zijn niet iets om ‘mee te nemen als het uitkomt’, maar een noodzakelijke voorwaarde voor een leefbare, gezonde en toekomstbestendige gemeente.

We blijven bouwen, ontwikkelen en investeren. Maar zonder volwassen bomen verliezen deze investeringen hun waarde. Daarom vraagt dit plan om heldere keuzes: niet alleen over waar we bomen planten of beschermen, maar vooral over wat we als gemeente belangrijk vinden voor de komende decennia Een beleidskader alleen is niet genoeg. Ik wil daarom iedereen oproepen om bomen structureel als basisvoorwaarde te zien. Een weg kan worden verlegd of een ontwerp aangepast, maar een volwassen boom die wordt gekapt verliezen we voorgoed. Daarmee verliezen we ook de geschiedenis en de waarde die hij jarenlang heeft opgebouwd.

Levensduur vergelijking: weg of riool: 25–30 jaar • boom: 50–100 jaar Gemiddelde maatschappelijke baten per boom: €200–€500/jaar (i-Tree, Wageningen UR, RIVM). C02 zelfs tot 1500 euro per boom. Hittestress: één volwassen boom verlaagt lokale temperatuur met 2–4 °C (KNMI, 2021) Gezondheid: 10% meer groen = 5% minder medicijngebruik (RIVM, 2020) Woningwaarde: +3–15% bij groene straten (Donovan & Butry, 2010)

Bescherming bomen Nu en straks Monumentale bomenlijst (nu) Kaart beschermde groenelementen (nu) Verouderd (2012) - inmiddels nieuwe regelgeving Onduidelijk voor inwoners waarom een boom er wel/niet op staat Monumentale boom is niet meetbaar

Boom scoort minimaal 15 punten op de Scorelijst Beoordeling monumentale status;

1e of 2e grootte*(gemeentelijk); >6 meter (bomen van derden); Onderdeel van de waardevolle bomenstructuur

3 30 300

Volgt samen met het IBOR

Verordening en uitvoeringsprogramma In de verordening zijn de boomklassen verwerkt met juridische status. Dit brengen we samen met het beleidsplan richting de gemeenteraad. De huidige verordening en nota bomenbehoud komt daarmee te vervallen. Het uitvoeringsprogramma vertaalt de ambities richting concrete acties. Hierin zijn vooral onderzoekskosten opgenomen om de ambities te vertalen naar concrete maatregelen. Voor die concrete maatregelen wordt ieder jaar budget gevraagd in de financiële cyclys. Voor de onderzoekskosten worden incidentele middelen gevraagd. Complete pakket is als volgt: Verordening bomen Bomenbeleidsplan Uitvoeringsprogramma (college besluit over inhoud, raad over middelen) - ter kennisname meegestuurd Nieuwe beschermde kaart beschermde groenelementen (vastgesteld door college). Uitvraag Klasse 1 bomen volgt na besluitvorming.

Beheerplan - collegebevoegdheid en wordt meegenomen in het IBOR. Volgt dus later

Proces

September 25

Oktober

November

December

Januari 26

Bomenverordening

Uitvoeringsprogramma

CMT en college

Besluitvorming

Nadat alle feedback is verwerkt, is het plan gereed. De gemaakte keuzes werken we direct door in de bomenverordening. Daarmee worden de beleidskeuzes vastgelegd in een juridische context, met name waar het gaat om de bescherming van bestaande bomen

De beheerkeuzes zijn verwerkt in jaarlijkse onderhoudsfinanciën. Voor de beleidskeuzes die beheer niet raken is nog geen financiele dekking. Dit willen we direct vastleggen in een uitvoeringsprogramma.

Het beleidsplan, samen met de verordening en het uitvoeringsprogramma wordt voorgelegd aan het CMT en college in een afstemmingstafel. De feedback die daaruit volgt wordt verwerkt.

In december volgt vervolgens de besluitvorming in het college van B&W en in januari wordt het aangeboden aan de gemeenteraad.

BEDANKT