Bestuurlijke presentatie GWP Steenbergen met stellingen.pdf

Gemeentelijk Waterplan 2025-2028 Steenbergen Beeldvormende raadsavond 5 maart 2025

5/3/25 1

Agenda beeldvormende 1 Inleiding avond

4

2 Introductie

5 Speerpunten en beleid

Waarom een GWP?

3 Basisopgave Zorgplichten op orde

Ontwikkelingen

Koerswijzigingen t.o.v. vorig plan

6 Vragen

▪ Doel: contouren GWP schetsen

Inleiding beeldvormende raadsavond

▪ Ophalen: waarover nog vragen? ▪ Proces: • Gezamenlijke start Regio Waterkring West: o.a. • Startbijeenkomst • Werksessie Omgevingswet • Masterclass financiën • Gemeente Steenbergen individueel: o.a. • Beleidsafstemming • Financieel spoor • Bestuurlijk traject

5/3/25

3

Introductie Waarom een GWP?

Waarom een GWP?

Historie riolering ▪ Jaren 60-70 pieken in aanleg riolering ▪ Jaren 80 aanleg drukriolering

Van GRP naar GWP Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) • Verbreed GRP • Klimaatadaptatie • Omgevingswet Gemeentelijk Waterplan (GWP) (geen omgevingsprogramma)

Klimaatadaptatie ▪ Water ▪ Droogte → alleen stedelijk gebied onderdeel van GWP ▪ Hitte → geen onderdeel van het GWP

5/3/25

5

Riolering in de gemeente Steenbergen

Waar dient de riolering eigenlijk voor? Gezondheid

Tegengaan van wateroverlast

Hygiëne

Tegengaan van droogte

Milieu

Etc. 5/3/25

6

Waterbeheer in de gemeente Steenbergen Van groot belang Maar 100% voorkomen kan niet

5/3/25

7

Waterbeheer in de gemeente Steenbergen Van groot belang Maar 100% voorkomen kan niet We werken aan de hele gemeente, maar deze 3 meest gevoelige gebieden in de lead (samen met waterschap)

Kruisland

5/3/25

8

© Arcadis 2022

5/3/25

9

Basisopgave Zorgplichten op orde

Zorgplichten gemeente Omgevingswet: “Taken in de fysieke leefomgeving”

▪ Stedelijk afvalwater resultaatsverplichting ▪ Hemelwater inspanningsverplichting ▪ Grondwater inspanningsverplichting ▪ Oppervlaktewater bijdragen aan ▪ Drinkwater bijdragen aan

5/3/25

11

Zorgplicht Stedelijk afvalwater

▪ Gemeente draagt zorg voor de inzameling en het transport van stedelijk afvalwater ▪ In gebieden waar inzameling en transport van stedelijk afvalwater niet doelmatig is en de provincie ontheffing van de zorgplicht heeft verleend moet de houder van het afvalwater zelf zorgen voor de verwerking van het afvalwater ▪ Voor bedrijfsafvalwater geldt géén zorgplicht voor de gemeente

5/3/25

12

Zorgplicht Hemelwater

▪ Gemeente draagt zorg voor het doelmatig inzamelen van hemelwater op openbaar terrein ▪ De eigenaar van het terrein waarop het hemelwater valt, is primair verantwoordelijk voor de verwerking hiervan ▪ De gemeente hoeft het hemelwater van particulier terrein niet te ontvangen ▪ Als de perceeleigenaar kan aantonen dat hij het hemelwater niet kan verwerken op eigen terrein is afvoer via een gemeentelijke voorziening toegestaan, op kosten van de perceeleigenaar of ontwikkelaar.

5/3/25

13

Zorgplicht Grondwater

▪ Gemeente draagt zorg voor het in openbaar gebied treffen van maatregelen om structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor de aan de grond gegeven bestemming zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken, voor zover dit doelmatig is en geen taak van het waterschap of de provincie.

5/3/25

14

Zorgplicht Oppervlakte water

▪ De uitvoering van de gemeentelijke taken kan effecten hebben op de kwaliteit van het oppervlaktewater. Hoe gemeenten die plichten vervullen, leggen ze vast in het Wrp

5/3/25

15

Zorgplicht Drinkwater

▪ Overheden die (in)direct betrokken zijn bij de bescherming van drinkwater hebben een verantwoordelijkheid voor de invulling van de zorgplicht drinkwater (Omgevingswet, artikel 2.1). ▪ De zorgplicht drinkwater geldt ook voor de bescherming van bronnen van de infrastructuur.

▪ Aangezien de gemeente indirect betrokken is (lozingen in de bodem), heeft ze een gedeelde zorgplicht.

5/3/25

16

Ontwikkelingen

Regionaal: Water- en Klimaatkring West ▪

besparen op watergebruik

▪

afvalwater nog gerichter inzamelen

▪

benutten hemelwater optimaal

▪

houden rekening met weersextremen

▪

bovengrondse oplossingen

▪

gebiedsgericht

▪

circulaire grondstoffenbenadering

▪

kennis doorontwikkelen en met elkaar delen 5/3/25

18

Nationaal: Landelijke maatlat voor een klimaatadaptieve en groene bebouwde omgeving

5/3/25

19

Nationaal: Water en bodem sturend Tegelijkertijd andere ruimte-claims (zoals woningbouw)

▪ meer zoetwatervoorraden ▪ creëren ruimte voor vasthouden, bergen en afvoeren ▪ niet meer bouwen op plaatsen die later nodig zijn voor het bergen en afvoeren van water ▪ maatlat klimaatadaptieve en groene bebouwde omgeving ▪ bodem minder bedekken ▪ hoger grondwaterpeil op bepaalde plekken ▪ 20% minder drinkwatergebruik bedrijven en inwoners ▪ versterken regie op inrichting ondergrond

5/3/25

20

Speerpunten en beleid Koerswijzigingen t.o.v. het vorige plan

Hoofdlijnen

Basisopgave ▪ Bescherming van de volksgezondheid; ▪ Droge voeten (bebouwd gebied); ▪ Schoon water en een schone bodem. Speerpunten Regio: 1. Werken aan klimaatbestendigheid 2. Werken aan een goede waterbalans tussen bebouwd en landelijk gebied 3. Waardevol water Steenbergen: 4. Optimaliseren van het beheerproces

5/3/25

22

Basisopgave en Beheer

Koers 20252028

• Evalueren en herijken omgang met Individuele Behandeling Afvalwater (IBA’s) (t.a.v. beheer bestaande IBA’s, strategie bij vervanging en afwegingskader bij nieuwe voorzieningen)

Combinatie van…

• Doorzetten overgang naar risicogestuurd beheer en onderhoud

•

Voortzetten wat we goed doen

• Grondwatermeetnet realiseren en inzet op meten en monitoren

•

Regionaal afgestemde strategie

•

Lokale beleidskeuzes en activiteiten

• Communicatie, o.a. waterloket op gemeentewebsite • Samenwerking, o.a. met waterschap → rol Waterschap om watersysteem op orde te brengen (mede bepalend in onze wateroverlast aanpak) → regels lozingen afstemmen (komende planperiode opnemen in tijdelijk omgevingsplan) 5/3/25

23

Klimaatadaptatie en Water

Koers 20252028 Combinatie van…

• Systeemoverzicht Stedelijk Water (SSW) (o.a. doorrekenen klimaatbuien en wateroverlastrisico’s) • Borgen randvoorwaarden voor klimaatadaptatie/water in beheerkader (o.a. voorkeur bovengrondse maatregelen)

•

Voortzetten wat we goed doen

• Verkenning heffingssystematiek (meer toe naar ‘de lozer betaalt’)

•

Regionaal afgestemde strategie

• Aanscherping hemelwaterbeleid en routekaart juridische verankering

•

Lokale beleidskeuzes en activiteiten

• Middelen voor klimaatadaptatie maatregelen Verdere behandeling in volgende sheets

5/3/25

24

Hemelwater

Vooralsnog… informeren en stimuleren en huidig (aangepaste) hemelwaterbeleid als vuistregel bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen hanteren Stapsgewijs toegroeien naar… een situatie, waarbij we juridisch sterker kunnen sturen op een meer duurzame omgang met hemelwater

Routekaart juridische verankering in planperiode In dit GWP wel al: beleidskader (zie volgende 3 sheets)

• Bepalen werkingsgebieden en differentiëren op basis van urgentie, grondslag e.d. • Energie eerst richten op grote(re) ruimtelijke ontwikkelingen en urgente gebieden • Ontwikkelen afwegingskader: waterberging centraal vs. lokaal • In het spoor lopen van het Omgevingsplan

5/3/25

25

Hemelwater (1) Definities en strategie Waterhinder versus wateroverlast

5/3/25

26

1. Hergebruik Hergebruik van regenwater, om zuiniger om te gaan met water en minder drinkwater te verspillen

Hemelwater (2) Voorkeursvolgorde Verwerking hemelwater maatwerk volgens comply or explain)

2. Bergen en infiltreren op eigen terrein Niet afwentelen van privaat naar publiek (verwerken waar het valt), tenzij een centrale voorziening in het werkgebied doelmatiger is. 3. Tijdelijke opslag in openbaar gebied met uitloop naar groen Bij voorkeur bovengrondse opslag. Uitloop naar groen om schadelijke neveneffecten zoveel als mogelijk te beperken. 4. Afvoeren op bovengrondse hemelwatervoorziening Af te voeren water slim verdelen door waar het kan te lozen op bovengrondse hemelwatervoorziening (watergang, weg met afwateringsfunctie, etc.) 5. Afvoeren op een ondergrondse hemelwatervoorziening 6. Afvoeren op een gemengd rioolstelsel richting RWZI 5/3/25

27

Hemelwater Huidig beleid

(3) Berging

Nieuwe ontwikkelingen • >500 m2 : 60 mm berging • ≥ 50 m2 en < 500 m2 : zelfde eis mits doelmatig en inpasbaar in omgeving • < 50 m2 (aanbouwen, schuurtjes, garages en dergelijke) : geen berging Koerswijziging • Grenswaarde in lijn met beleid waterschap van 2.000 naar 500 m2 aangepast

5/3/25

28

Vragen

GWP en juridische verankering GWP is de noodzakelijke basis voor de regelgeving (omgevingsplan) Meer dan dat: basis voor beheer e.d.

5/3/25

30

Stellingen Zorgplichten riolering (wat moeten we?) Het afwalwatersysteem is volbelast. De kans bestaat dat het afvalwater van nieuwe ontwikkelingen niet meer kan worden ingezameld via de bestaande (druk)riolering. De komende jaren is ook vervanging nodig van bestaande individuele systemen voor de behandeling van afvalwater (IBA’s). Stelling: Geclusterde decentrale behandeling van afvalwater is een meer toekomstbestendige oplossing dan de nieuwe aanleg/verruiming van (druk)riolering. Klimaatadaptatie (wat willen we?) Om de toenemende zware buien te kunnen opvangen is hemelwaterberging nodig. Deze kunnen we aanbrengen in het openbaar gebied, op particulier terrein of beide.

Stelling: Hemelwaterberging op openbaar gebied is een meer waterrobuuste oplossing dan hemelwaterberging op particulier terrein Water en bodem sturend (wat vinden we?) De kamerbrief water en bodem sturend adviseert om niet meer te bouwen in wateroverlastgevoelige gebieden.

Stelling: Bouwen in wateroverlastgevoelige gebieden is toegestaan zolang de ontwikkelende partij waterrobuuste en toekomstbestendige beschermingsmaatregelen treft en bekostigt (ja,mits)

Vervolgtraject •

Besluit College

25 mrt

•

Beeldvorming Raad 2

31 mrt

•

Oordeel Raad

9 apr

•

Besluit Raad

17 apr