Kadernota 2021-2025 def

Kadernota 2021-2025

Inhoud

1.

Inleiding ......................................................................................................................3

2.

Uitgangspunten Begroting 2022 en de meerjarenraming ............................................5

3.

Beleidsontwikkelingen.................................................................................................7

4.

Voorjaarsrapportage .................................................................................................13

5.

Nieuw beleid .............................................................................................................22

6.

Investeringen ............................................................................................................26

7.

Overzicht mutaties door coronavirus .........................................................................27

8.

Reserves en voorzieningen.......................................................................................27

9.

Subsidieplafonds ......................................................................................................28

10.

Totaaloverzicht mutaties ...........................................................................................28

11.

Beslispunten .............................................................................................................29

Bijlage: Budgettair neutrale wijzigingen ................................................................................30

2

1. Inleiding Algemeen In de Kadernota 2021-2025 worden de uitgangspunten, het op te nemen nieuw beleid en de nieuwe investeringen voor de Begroting 2022 en de meerjarenraming vastgesteld. Tevens biedt deze kadernota een actueel overzicht van de bijstellingen voor de vastgestelde budgetten (de voorjaarsrapportage). De kadernota die nu voor u ligt is de laatste van deze gemeenteraadsperiode. In de jaren 2018-2022 hebben we ondanks de steeds moelijker wordende financiële situatie en de wereldwijde corona-pandemie toch ook mooie resultaten kunnen behalen. Zonder een uitputtende opsomming te geven, kijken we wel met trots terug op de uitbreidingen in het Streekhof, de diverse bouwplannen die gerealiseerd zijn en waar nog volop aan gewerkt wordt, het meer doorvaarbaar maken van Stede Broec Zuid en de zorg op veel maatschappelijke gebieden die we onze inwoners hebben kunnen leveren. Dit alles heeft van ons allemaal keuzes gevraagd en de toekomstige onzekere financiële situatie vraagt ook in de toekomst dat er keuzes gemaakt blijven worden. We streven in de Begroting 2022 naar een structureel en reëel evenwicht in het begrotingsjaar 2022. Dan blijft er sprake van een repressief toezichtsregime.

Lukt dit onvoldoende, dan moet voldoende aannemelijk worden gemaakt dat het structureel en reëel evenwicht in uiterlijk de laatste jaarschijf van de meerjarenraming (2025) tot stand wordt gebracht. Het structurele en reële begrotingsevenwicht is een uitdaging. De circulaires van de rijksoverheid laten de laatste jaren een behoorlijk fluctuerend beeld zien waar moeilijk een stabiel financieel gemeentelijk beleid op gevoerd kan worden. Daarnaast zijn er landelijk ontwikkelingen ten aanzien van mogelijk extra middelen in het kader van jeugdzorg en wordt er volop de discussie gevoerd tussen de rijksoverheid en de VNG over het uitvoeren van extra taken mits daar voldoende rijksmiddelen voor beschikbaar worden gesteld. Ook de nog niet afgeronde kabinetsformatie is een onzekere factor omdat een toekomstig regeerakkoord op dit moment nog ontbreekt. De meicirculaire van het gemeentefonds wordt eind mei 2021 verwacht. Daarnaast heeft de rijksoverheid aangegeven dat er landelijk een structureel tekort is van € 1,7 miljard voor Jeugdzorg. Hiervoor is nu € 613 miljoen incidenteel toegezegd, maar geen structurele extra middelen. Verder zijn ook nog geen structurele middelen toegezegd voor de energietransitie. In deze kadernota wordt er daarom terughoudend omgegaan met het opnemen van nieuwe budgetten voor de jaren vanaf 2022 waarvoor een rijksbijdrage wordt verwacht.

Deze budgetten zullen we gaan opnemen in de begrotingen als duidelijk wordt welke rijksmiddelen er beschikbaar worden gesteld. In deze kadernota zijn ze opgenomen als pm-post. De gevolgen van de meicirculaire en andere toekomstige financiële ontwikkelingen op rijksniveau zijn niet in deze kadernota verwerkt. Als er nieuwe financiële rijksontwikkelingen zijn, zullen we u via een raadsbrief informeren. In ieder geval zal de meicirculaire wel worden verwerkt in de Begroting 2022. De financiële gevolgen van de Voorjaarsnota 2021 en de Begroting 2022 van de SED organisatie zijn voor wat betreft de autonome ontwikkelingen verwerkt. Voorbeelden hiervan zijn de nieuwe verdeelsleutel en het extra budget voor personeel.

3

In 2020 zijn de financiële gevolgen van de coronacrisis budgettair neutraal opgenomen in de begroting. Ook voor 2021 gaan we ervan uit dat de compensatie gelijk is aan de extra kosten en de gederfde inkomsten. Het huidige steunpakket van € 526.000 is (budgettair neutraal) verwerkt. Dit is exclusief de opschalingskorting van € 175.000 welke wordt doorgeschoven.

Leeswijzer In hoofdstuk 2 zijn de uitgangspunten voor de Begroting 2022 opgenomen. Welk inflatiecijfer voor prijsgevoelige budgetten, voor subsidies en voor de bijdragen aan de gemeenschappelijke regelingen wordt gehanteerd? De financiële gevolgen zijn in hoofdstuk 4 opgenomen. In hoofdstuk 3 zijn de huidige ontwikkelingen opgenomen. Deze hebben geen financiële consequenties. Denk daarbij aan nieuwe regelingen en de voortgang van projecten, zoals bouwgrondexploitaties. In hoofdstuk 4 zijn de bijstellingen met een toelichting van de reeds geaccordeerde budgetten opgenomen (de voorjaarsrapportage). In hoofdstuk 5 staat het nieuw beleid met de financiële gevolgen. De overige hoofdstukken geven informatie over investeringen, de stand van de algemene reserve en de subsidieplafonds. Tenslotte treft u een overzicht aan van de beslispunten en een bijlage met budgettair neutrale wijzigingen.

4

2. Uitgangspunten Begroting 2022 en de meerjarenraming Algemeen Algemene prijsinflatie

+ 1,4%

Rente Rente op nieuwe investeringen Rente op bestaande investeringen

+ 1% Rente omslagpercentage

Tarieven en heffingen Secretarieleges Onroerendezaakbelastingen Havenrechten Marktgelden Rioolheffing Afvalstoffenheffing

+ 1,4% + 1,4% + 1,4% + 1,4% + 1,4% Nog te bepalen

Overige Algemene uitkering gemeentefonds Bijdrage Gemeenschappelijke regelingen Subsidies (alle sectoren) Bijdrage SED organisatie Gevolgen coronacrisis Taakstelling Sociaal Domein

(1% is afgerond € 4.500) (1% is afgerond € 42.000)

Meicirculaire 2021 + 1,33% + 1,33% Op basis van de VJN 2021 en de Begroting 2022. Budgettair neutraal In de begroting wordt een taakstelling opgenomen van € 1,1 miljoen.

Toelichting uitgangspunten Algemeen Voor prijsgevoelige budgetten wordt rekening gehouden met een inflatiepercentage gebaseerd op de CPB verwachting van september 2020 (Prijsontwikkeling Bruto Binnenlands Productuitgangsjaar 2021). Dit inflatiepercentage wordt cumulatief toegepast (2023: 2,8%, 2024: 4,2%, etc.). 1% algemene prijsinflatie is ongeveer € 92.000. Rente  De rente over nieuwe investeringen wordt gebaseerd op de gemiddelde rente van kort geld (1 week) en lang geld (15 jaar) bij de BNG over een periode van de afgelopen 7 jaar.  De rente op bestaande investeringen wordt verdeeld via het rente omslagpercentage. Dit percentage is de verhouding tussen de verwachte rentekosten en de boekwaarde van de activa per 1-1-2022. Tarieven en heffingen  Voor de tarieven wordt rekening gehouden met een inflatie van 1,4%.  Voor de onroerendezaakbelastingen wordt uitgegaan van een tariefstijging van 1,4%.  De algemene prijsinflatie wordt ook toegepast op de rioolheffing.  Voor de tarieven van de afvalstoffenheffing worden de tarieven van de HVC doorberekend (nog niet bekend).

5

Overige  De algemene uitkering uit het gemeentefonds voor de Begroting 2022 wordt vanwege de harmonisatie en het niet verplicht zijn van het opnemen van de septembercirculaire gebaseerd op de meicirculaire 2021. In de algemene uitkering worden loon- en prijsontwikkelingen verwerkt op basis van de landelijke cijfers. In de meerjarenraming van de algemene uitkering voor de jaren 2022 t/m 2025 wordt uitgegaan van het systeem van lopende prijzen. Dit betekent dat rekening wordt gehouden met de compensatie voor loon- en prijsstijgingen in de jaren 2022 t/m 2025 (prijsontwikkeling Bruto Binnenlands Product).  Voor indexatie van de bijdrage aan gemeenschappelijke regelingen wordt aangesloten bij de Financiële Uitgangspunten gemeenschappelijke regeling Noord Holland Noord van de Regietafel GR-en NH-N. Uitgangspunt Regietafel is loonindexatie 1,3%, prijsindexatie 1,4% en gewogen gemiddelde 1,33%.  Voor subsidies wordt voor de lonen uitgegaan van de prijs overheidsconsumptie, beloning werknemers 2020 (CPB september 2020: 1,3%). Voor prijsgevoelige onderdelen wordt rekening gehouden met een inflatiepercentage dat gebaseerd is op de CPB verwachting van september 2020 (Prijsontwikkeling Bruto Binnenlands Product - uitgangsjaar 2021: 1,4%). Omdat wordt gerekend met een verhouding loon/prijs van 70/30 wordt een indexatie toegerekend van 1,33%. 1% betekent € 32.000.

 Voor de bijdrage aan SED organisatie wordt aangesloten bij de bijdrage uit de Voorjaarsnota 2021 en de Begroting 2022 van de SED organisatie. Dus op basis van de nieuwe verdeelsleutel en het extra budget voor personeel.  De financiële effecten van de coronacrisis zijn niet in te schatten. We gaan ervan uit dat het Rijk de financiële gevolgen compenseert. De werkelijke financiële gevolgen worden bij de tussenrapportages verwerkt.  In de begroting 2019 is het budget voor het Sociaal domein met € 2,9 miljoen bijgeraamd. In de jaren daarna is de taakstelling verwerkt. Dus voor 2020 een taakstelling van € 0,5 miljoen, voor 2021 van € 1,0 miljoen en vanaf 2022 van € 1,1 miljoen. Vanaf 2022 zijn de extra middelen voor jeugdzorg van € 432.000 in mindering gebracht op de taakstelling.

6

3. Beleidsontwikkelingen Welke ontwikkelingen zijn van belang om genoemd te worden. Denk daarbij aan nieuwe regelingen en de voortgang van projecten, zoals bouwgrondexploitaties.

Programma 3 Beheer Openbare ruimte Openbaar groen De opgave uit het uitvoeringsprogramma om de biodiversiteit te vergroten en de bezuinigingsopdracht van 2019 en 2020 zullen hun weerslag hebben op het beeld en de beleving van het openbaar groen. Het openbaar groen zal een natuurlijker uitstraling krijgen die door inwoners wellicht als een versobering zal worden ervaren. Daarnaast krijgt het onderhoud van het groen steeds meer te maken met de gevolgen van de klimaatverandering. Bestrijding van plagen, de verlenging van het groeiseizoen en extreme weersomstandigheden hebben een steeds grotere impact op het beheer en onderhoud van het openbaar groen. De uitwerking van de in het college uitvoeringsprogramma (CUP) genoemde opgave "opstellen bomenbeleidsplan" kan resulteren in een aantal maatregelen en doelstellingen die extra kosten met zich mee kunnen brengen. Openbare ruimte Het beheer van de openbare ruimte zal in de toekomst veranderen. De gevolgen van het klimaatakkoord vereist een nieuwe vorm van beheer waarbij regie in het beheer van de openbare ruimte een belangrijke rol gaat spelen. Wegen Dit jaar zal er medio juni een nieuwe weginspectie plaatsvinden. Met de data van deze inspectie waarbij ook de winterschade van dit seizoen meegenomen wordt, zal er een beter beeld van de staat van de wegen zijn.

De hieruit voortvloeiende maatregelen, kosten en planjaar zullen dan inzichtelijk worden. De asfaltwegen die veel winterschade hebben gehad worden met voorrang behandeld. De kosten voor het onderhoud worden gedekt door reeds geaccordeerde budgetten.

Programma 4 Economie Er zijn geen beleidsontwikkelingen die invloed hebben op de kadernota/begroting. Inhoudelijk wordt er wel bijgestuurd omdat er een evaluatie van Holland Boven Amsterdam en het Ontwikkelingsbedrijf plaatsvindt. Ook wordt er een meerjarenprogramma voor de Regionaal Economische Agenda gemaakt.

7

Programma 5 Samenleving Nieuwe Wet Inburgering Op 1 januari 2022 treedt de nieuwe Wet Inburgering in werking. De ingangsdatum van deze nieuwe wet is meerdere keren uitgesteld. Gemeenten krijgen in het nieuwe stelsel de regie over inburgering. Het doel is dat nieuwkomers vanaf het eerste moment meedoen in de samenleving, door middel van participatie en integratie. De Wet inburgering moet aansluiten bij de bestaande verantwoordelijkheden van gemeenten, zodat gemeenten integraal en op maat kunnen werken. De nieuwe wet wordt in Westfries verband voorbereid. In december 2020 hebben de Westfriese gemeenteraden het regionale beleidskader inburgering vastgesteld. Hiermee is vastgesteld dat de nieuwe wet regionaal wordt uitgevoerd met een sterke lokale verbinding. Dit behelst ook een nauwe samenwerking met WerkSaam Westfriesland vanwege de raakvlakken met de Participatiewet. Om de nieuwe taken uit te voeren wordt een Regionaal Inburgeringsteam opgericht. Binnen dit team wordt de regie op cliëntniveau belegd. De uitvoerings- en beleidsregie komt bij de gemeenten te liggen. De lokale verbinding wordt gelegd door de inzet van lokale maatschappelijke organisaties, zoals een taalmaatje via de bibliotheek.

Ook wordt de inburgeringsconsulent verantwoordelijk voor een lokale caseload en voert hij/zij gesprekken met de inburgeraar in het gemeentehuis Ook is bepaald middels het regionale beleidskader inburgering dat de middelen die het Rijk beschikbaar stelt voor de uitvoering van de nieuwe wet taakstellend zijn. Anders dan aanvankelijk werd verondersteld, is de verwachting dat de nieuwe taken uitvoerbaar zijn met de door het Rijk beschikbaar gestelde middelen. Dit komt doordat het Ministerie van SZW na onafhankelijk onderzoek extra middelen heeft vrijgemaakt voor de uitvoering van de wet. Daar de gemeente voor de uitvoering van de nieuwe wettelijke taken geld per gehuisveste inburgeraar krijgt, is het financiële risico beperkt, omdat de kosten op voorhand goed te begroten zijn. Wetsvoorstel ‘Prenataal huisbezoek door de JGZ’ (Kansrijke start) Met de wijziging worden gemeenten verplicht een prenataal huisbezoek aan zwangeren en/of gezinnen in een kwetsbare situatie aan te bieden. De gemeente moet deze taak opdragen aan c.q. inkopen bij dezelfde organisatie die voor de gemeente de jeugdgezondheidszorg uitvoert. Voor de uitvoering van het wetsvoorstel wordt jaarlijks € 5,3 miljoen in het gemeentefonds gestort. Momenteel is de parlementaire behandeling van het wetsvoorstel nog niet gepland. Daarom wordt uit gegaan van een inwerkingtredingsdatum van 1 januari 2022.

Woonplaatsbeginsel Jeugdwet De oorspronkelijke gemeente waar een kind of jongere vandaan komt, is vanaf 2022 verantwoordelijk voor de financiering van jeugdhulp. Dit zou oorspronkelijk per 2021 ingaan en is uitgesteld om gemeenten meer tijd te geven zich voor te bereiden op deze wijziging. Nu nog is de woonplaats van ouders met gezag bepalend voor de financiering van jeugdhulp. Daardoor moeten jeugdhulpinstellingen eerst uitzoeken wie het gezag heeft voordat ze kunnen factureren. Het kan ook moeilijk zijn te achterhalen wat de woonplaats is van een ouder. Wanneer een kind onder voogdij staat, is de gemeente waar het kind verblijft verantwoordelijk voor de financiering. In het aangepaste woonplaatsbeginsel is de woonplaats van het kind volgens de Basisregistratie Personen bepalend voor de financiering. Verblijft het kind in een instelling, dan is de oorspronkelijke gemeente waar het kind woonde verantwoordelijk. 8

Gemeenten zijn verplicht mee te werken aan het bepalen van de oorspronkelijke woonplaats. Dit vraagt extra inzet van capaciteit om de benodigde gegevens te kunnen aanleveren en overdracht te laten plaatsvinden. Een gevolg van de aanpassing van het woonplaatsbeginsel is ook dat het budget voor voogdij en 18+ objectief verdeeld kan worden. Hierover moeten gemeenten uiterlijk in de meicirculaire voorafgaand aan de invoering van het nieuwe woonplaatsbeginsel geïnformeerd worden. Regionaal beleidskader jeugd In 2020 is de regio Westfriesland gestart met de voorbereiding voor het opstellen van een Regionaal beleidskader Jeugd. De regiovisie, norm voor opdrachtgeverschap en de vijf basisfuncties van de toegang zullen hier onderdeel van zijn. Het regionaal beleidskader geeft inzicht aan de inwoners van de regio en professionals werkzaam binnen de regio over de visie op de uitdagingen in de uitvoering van de jeugdwet. Deze visie zal uiterlijk in het vierde kwartaal van 2021 worden voorgelegd aan de gemeenteraden van de zeven Westfriese gemeenten, met het verzoek tot vaststelling van dit kader voor de duur van vier jaar. Na vaststelling zal er een uitvoeringskader ontwikkeld worden over de wijze waarop de regio de visie in de praktijk gaat uitvoeren.

Transformatiefonds Om de transformatie in de jeugdhulp te ondersteunen en te versnellen, hebben de ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Veiligheid en Justitie, de Verenging Nederlandse Gemeenten en de Branches Gespecialiseerde Zorg voor Jeugd, gezamenlijk met gemeenten, instellingen en cliëntenvertegenwoordiging een actieprogramma opgezet. Dit actieprogramma is door Westfriesland vertaalt naar diverse projecten verdeeld over de regio gemeenten. De projecten worden volledig uit het regionale transformatiefonds jeugdhulp bekostigd. In 2021 zullen de projecten doorlopen en geëvalueerd worden. Eind 2021 zal er voor elk project een implementatieplan worden opgeleverd voor de overige gemeenten van de regio. Ondank de COVID-19 crisis lopen de projecten op schema. Integrale Crisisdienst Jeugd De achttien Noord-Holland-Noord gemeenten hebben besloten een bestuurlijke opdracht te verstrekken aan het consortium van de Integrale Crisisdienst Jeugd en Veilig Thuis om in 2021 tot een uitwerkingsscenario en een businesscase te komen voor de integratie van hun diensten. Op basis van een gezamenlijk opgestelde en gedragen voorstel, kunnen de gemeenten een besluit nemen over de toekomstige invulling van de crisisfunctie jeugd. In het derde kwartaal van 2021 zal dit plan worden voorgelegd om tot besluitvorming te komen in de colleges.

Resultaat Gericht Werken In juni 2021 zal het evaluatierapport over het eerste jaar Resultaat Gericht Werken worden opgeleverd en gepresenteerd aan de bestuurders, alvorens deze met de gemeenteraad gedeeld wordt. Tevens zal er een verbeteragenda worden opgesteld. Hierin wordt onder andere meegenomen dat er gesprekken gevoerd gaan worden met inwoners en zorgaanbieders.

9

Schuldhulpverlening De schuldhulpverlening richt zich voor 2022 op de doorontwikkeling van preventie, vroegsignalering en schuldhulpverlening. Nieuwe werkzaamheden die ontstaan zijn door de wetswijziging van 1 januari en 1 april 2021 zullen geëvalueerd worden en indien nodig bijgesteld. Kinderopvangtoeslagaffaire Sinds december 2020 is de gemeente verantwoordelijk voor de inwoners die gedupeerd zijn door de kinderopvangtoeslagaffaire. In 2022 verwachten wij deze taak verder voort te zetten en is de ambitie om een systeem aan te schaffen voor de registratie. De registratie is van belang om te kunnen verantwoorden welke hulp er ingezet is en deze kosten vergoed te krijgen van het Rijk. Clubgebouw Nassaupark De gemeenteraad van Stede Broec heeft in 2016 een investeringsbudget beschikbaar gesteld van € 220.000 voor de renovatie en uitbreiding van het Nassaupark gebouw in Bovenkarspel. In de afgelopen jaren heeft veelvuldig overleg plaatsgevonden over de vervolgstappen. Voor het toekomstig eigenaarschap en beheer is in 2018 de Beheerstichting clubgebouw Nassaupark opgericht. De huidige bouwplannen en de financiering worden de komende periode door de beheerstichting verder uitgewerkt en naar verwachting afgerond. Waarschijnlijk is het beschikbaar gestelde budget onvoldoende.

Mocht dit aan de orde zijn dan wordt u daarover geïnformeerd en worden eventuele extra benodigde middelen aan u voorgelegd in de Najaarsnota.

Programma 6 Milieu Afval Het CAW wordt omgevormd tot Afvalbeheer Westfriesland (ABWF), welke het afstemmingsoverleg vormt voor DVO-, beleids- en aandeelhouderszaken en het beheer van de voormalige stortplaats te Westwoud regelt. Zoals gepland is het secretariaat CAW per 1 januari 2021 overgedragen aan de SED organisatie. Onder invloed van marktontwikkelingen en Corona is de verwerking van verschillende afvalstromen duurder geworden. Samen met HVC monitoren we de kosten doorlopend. De ontwikkelingen hebben niet geleid tot het bijstellen van de uitgaven. Nieuw beleid wordt voorzien bij de behandeling van het recycleplan. Eventuele kosten worden in het plan in kaart gebracht. Circulaire economie In de VVRE is geadviseerd om een gezamenlijk actieplan uit te voeren. Stede Broec heeft besloten niet mee te doen aan dit plan.

10

Programma 7 Volkshuisvesting en ruimtelijke ontwikkeling Centrum-ontwikkeling Met de oplevering van de laatste appartementen en het aanliggende parkeerterrein is de uitbreiding Streekhof fase 4-6 gereed. Mede gelet op initiatieven en verzoeken in het gebied rondom het centrum wordt gewerkt aan een bestuursopdracht om te komen tot een samenhangende ruimtelijke visie voor het overige centrumgebied welke o.a. bestaat uit fase 5, de stationszone en de Middenweg. Middengebied Stede Broec Zuidwest In maart 2017 is de gebiedsvisie Stede Broec Zuidwest, Landschap in beweging vastgesteld. De gebiedsvisie geeft de gemeentelijke ruimtelijke ambitie weer van het gebied. Om uitwerking te kunnen geven aan de ambitie van het Middengebied (recreatie- en sportlandschap) is in april 2021 door het college een voorkeursrecht gevestigd op de gronden in dit gebied. De gemeenteraad heeft in de vergadering van 27 mei dit besluit bekrachtigd. Nadat het voorkeursrecht is gevestigd, vraagt een instandhouding verdere planologische uitwerking (opstellen structuurvisie / omgevingsplan) en besluitvorming (uiterlijk binnen 3 jaar) waarna de realisatie kan starten. Hiervoor zullen wij een voorstel opstellen voor het beschikbaar stellen van een voorbereidingskrediet. Voorbereiding project Florapark / Westeinde-Zuid Het project Florapark is na Waterweide aan de beurt als woningbouwlocatie in Stede Broec.

De huidige plancapaciteit is geraamd op 130 woningen. Het grenst aan het plan Westeinde Zuid van Enkhuizen. Het ligt voor de hand samen op te trekken, maar de mate waarin is nog onderwerp van gesprek. De gemeenten en de beide ontwikkelaars van het project treffen voorbereidingen om te komen tot het plan. Gelet op de mogelijkheden qua ontsluiting wordt overwogen een subsidieaanvraag te doen op grond van de regeling Woningbouwimpuls van het ministerie. Deze wordt in september 2021 opengesteld. Om in aanmerking te komen voor een subsidie moet het project aan een aantal (minimum) eisen voldoen. Alle noodzakelijk te maken voorbereidingskosten worden in eerste instantie verzameld en betaald door de ontwikkelaars. Dat laat onverlet dat bepaalde kosten voor rekening zullen komen van de gemeenten. Stede Broec deelt voor 50% mee in de ontwikkeling van het gedeelte Florapark. Op 26 mei 2021 bent u samen met de gemeenteraad van Enkhuizen geïnformeerd over de actuele stand van zaken van bovenstaande. Omgevingswet Voor zover op dit moment bekend wordt de Omgevingswet op 1-1-2022 van kracht. In de voorbereiding heeft dit geleid tot een aantal trajecten die zijn ingezet. - Ten eerste werken we vanaf genoemde datum volgens de omgevingswet, maar met de bestaande (bestemmingsplan) regelgeving. Deze is dus beleidsneutraal.

De aandacht richt zich op de vergunningverlening binnen de (nieuwe) wettelijke termijn van acht weken. Dat gaat gepaard met de nodige aanpassingen van de interne processen, aanschaf van de noodzakelijke softwarepakketten en inrichting en voorbereiden van bestuurlijke besluitvorming. Dit leidt tot een intake- of omgevingstafel om initiatieven integraal af te wegen. - Ten tweede stellen we in het najaar de omgevingsvisie vast in de raad. Dit geeft richting aan de toekomstige inrichting van onze gemeente. De omgevingsvisie is meer dynamisch 11

-

als de huidige structuurvisies die vaak voor 10 jaar vast liggen. Deze 1.0 versie kan in toekomstige versies met bepaalde thema’s worden aangevuld door een nieuwe gemeenteraad. Naast de omgevingsvisie, zijn ook de andere vastgestelde visies en documenten (woonvisie, verkeersplan, visie Sociaal domein) input voor het opstellen van een omgevingsplan. Het omgevingsplan moet in 2028 het bestemmingsplan vervangen en is dus gericht op de integraliteit. Wij streven naar implementatie in 2026 zodat we korter met verschillende plannen naast elkaar moeten toetsen.

Van het totale programmabudget van € 2,3 miljoen (alle drie de gemeenten) is nog € 1,5 miljoen beschikbaar. In de begroting 2021 is € 1 miljoen geraamd en voor daarna resteert een budget van € 0,5 miljoen voor de zgn. transitie naar de omgevingswet. We streven er naar zo ver mogelijk te komen met dit budget. De invoering van de omgevingswet is echter geen project maar een proces. Daarmee heeft het geen eind datum. Of dit bedrag toereikend is hangt van veel zaken af. Bijvoorbeeld de mate van sturing als gevolg van inrichtingskeuzes (mate van deregulering). Hiermee samenhangend de interne capaciteit die moet worden ingezet om dit goed te laten verlopen. De bekostiging van de omgevingswet raakt alle gemeenten in het hele land. Vanuit de VNG is er bij het Rijk op aangedrongen om gemeenten armslag te geven en de Omgevingswet budgetneutraal in te voeren.

Algemene dekkingsmiddelen Algemene uitkering De besluitvorming over het invoeren van de nieuwe verdeling (herijking) van het gemeentefonds is opgeschoven naar 1 januari 2023. Reden hiervoor is de huidige financiële positie van gemeenten en de nog lopende gesprekken met gemeenten over onder andere de toereikendheid van de financiering van de jeugdzorg. In het huidige verdeelvoorstel is Stede Broec een voordeelgemeente voor € 1.085.000 (€ 50 per inwoner). Maar het voorstel wordt opnieuw beoordeeld. Begin juni wordt een aangepast verdeelvoorstel verwacht. In dit document is dan ook geen financiële consequentie voor herijking opgenomen. Het kabinet stelt voor 2021 € 613 miljoen beschikbaar aan gemeenten voor het oplossen van de acute problematiek in de jeugdzorg. Met dit geld komt er o.a. ruimte om de crisiscapaciteit in de jeugd-ggz uit te breiden en wachttijden aan te pakken. Daarnaast is afgesproken dat gemeenten en Rijk aan de slag gaan met maatregelen om de structurele houdbaarheid van de uitvoering van de Jeugdwet te verbeteren. Het gaat om het stimuleren van tariefdifferentiatie en standaardisatie van de uitvoering, het versmallen van de medische verwijsroute door enkel te verwijzen naar gecontracteerd aanbod en het breder invoeren van een praktijkondersteuner jeugd-ggz bij de huisarts.

Door dit laatste kunnen meer jongeren laagdrempelig in de huisartsenpraktijk geholpen worden en is voor hen een verwijzing naar gespecialiseerde GGZzorg niet nodig. Het geld komt bovenop de eerder toegezegde € 300 miljoen voor 2021. Een structurele oplossing wordt overgelaten aan het volgende kabinet. Voor de jaren 2023 tot en met 2025 heeft de gemeente wel een stelpost geraamd op basis van de toegezegde € 300 miljoen per jaar.

12

Gemeenten worden ook in 2021 gecompenseerd voor de financiële effecten van de coronacrisis. Deze middelen worden toegevoegd aan de algemene uitkering en zijn algemeen inzetbaar. Het betreft de volgende middelen: Omschrijving (bedragen * € 1.000) Aanvullend pakket re-integratie Gemeentelijk schuldenbeleid Bijzondere bijstand Perspectief Jeugd en Jongeren (inclusief 2020 deel) Extra begeleiding kwetsbare groepen Impuls re-integratie Bestrijden eenzaamheid ouderen Afvalverwerking Jongerenwerk Jeugd Mentale ondersteuning jeugd Activiteiten en ontmoetingen jeugd Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) Cultuurmiddelen Tweede Kamerverkiezingen

202 43 1 28 10 38 46 23 51 33 13 11 8 58 135 29 526

Daarbij worden we nog niet gekort n.a.v. de opschalingskorting. Dit is een bedrag van € 175.000.

Overhead Juridische zaken We onderzoeken om vanaf 2022 van start te kunnen gaan met een externe bezwaarschriftencommissie. De financiële consequenties daarvan zijn nog niet bekend. Communicatie We zetten in op de verdere ontwikkeling van onze online communicatie- en participatiemiddelen. Vanaf het najaar 2021 gaan we actief reageren op berichten op sociale media. Door goed te monitoren wat er speelt willen we de communicatie beter laten aansluiten op de doelgroep. Verder willen we de online mogelijkheden om inwoners bij beleidsvorming te betrekken vergroten. Dit heeft geen financiële consequenties.

4. Voorjaarsrapportage Autonome ontwikkelingen zijn ontwikkelingen met betrekking tot het huidig beeld en de budgetten die daarvoor in het verleden zijn toegekend. Deze mutaties worden financieel doorgerekend. Een aantal items betreffen de uitgangspunten voor de begroting.

Toelichting autonome ontwikkelingen Uitgangspunten Inflatiecorrectie Voor de tarieven, belastingen en prijsgevoelige budgetten passen we vanaf 2022 een inflatie toe van 1,4%. In de Begroting 2021 is besloten om voor 2021 t/m 2024 een inflatie van 1,7% 13

op te nemen. De inflatie wordt in deze kadernota met 0,3% naar beneden bijgesteld, wat bij de uitgaven een voordeel oplevert en bij de inkomsten een nadeel. Algemene uitkering De algemene uitkering is berekend op basis van de maartbrief. Dit is een extra brief die is uitgebracht in verband met een aanvulling van het Corona steunpakket. De daling van de algemene uitkering is het gevolg van een daling van de maatstaven. Dit heeft een structureel effect. Algemene uitkering:

2021

2022

2023

2024

2025

Decembercirculaire Opschorten opschalingskorting

-38.000 175.000

-51.000

-35.000

-19.000

5.000

Extra uitkering Jeugdhulp

796.000

pm

pm

pm

pm

Corona steunpakket

526.000 pm

pm

pm

-35.000

-19.000

5.000

Herijking Totaal

1.459.000

-51.000

Bijdrage SED organisatie Voor de bijdrage aan de SED organisatie is aansluiting gezocht bij de voorjaarsnota 2021 en de begroting 2022 van de SED organisatie. In deze stukken is rekening gehouden met een nieuwe verdeelsleutel. Ook is er in 2021 een bedrag van € 1.500.000 en vanaf 2022 een bedrag van € 1.750.000 toegevoegd aan de SED begroting in verband met "dienstverlening onder druk". Verder is binnen de SED begroting aangesloten bij de regionale richtlijn voor GR-en in NoordHolland Noord. Dit betekent dat voor 2021 een loonindexatie van 1,4% en een prijsindexatie van 1,3% wordt toegepast. Voor 2022 wordt deze indexatie structureel toegepast. In de meerjarenraming was een indexatie toegepast van cumulatie 1,7% op loon en prijs. De financiële consequenties zijn als volgt onder te verdelen: Bijdrage SED:

2021

2022

2023

2024

2025

Wijziging verdeelsleutel Wijzigingen begroting SED (voorjaarsnota)

329.000 513.000

329.000 611.000

334.000 581.000

339.000 563.000

344.000 717.000

Verrekening ingroeipad verdeelsleutel

-220.000

-110.000

Totale stijging bijdrage

622.000

830.000

915.000

902.000 1.061.000

Overige gemeenschappelijke regelingen In de begroting 2021 is op basis van de richtlijn van de Regietafel voor de loonontwikkelinguitgegaan van een index van 2,6% en voor de prijsontwikkeling van 1,7%. Het gewogengemiddelde is 2,6%. Voor 2022 is de loonindexatie 1,4% en de prijsindexatie 1,3%. Het gewogen gemiddelde is 1,33%. Hierdoor kunnen de bijdragen voor de jaren 2022 t/m 2025 aan de GR-en worden afgeraamd.

14

Programma 1 Bestuur en ondersteuning Wethouders; loonkosten (vanaf 2021 € 20.000 structureel) In 2018 is het college gewijzigd. In plaats van 4 parttime wethouders is toen gekozen voor 3 fulltime wethouders. De raming is aangepast. Gemeenteraad (2022: -€ 25.000 incidenteel) In 2022 zijn gemeenteraadsverkiezingen. Hierdoor zullen er incidenteel lasten zijn voor o.a. trainingen en de aanschaf van nieuwe devices voor de nieuwe raadsleden. VNG congres (2021: € 22.000 incidenteel en 2022: -€ 22.000 incidenteel) Het VNG congres is door de coronapandemie opgeschoven naar 2022. Leges Burgerzaken (vanaf 2021 -€ 55.000 structureel) Uit de najaarsnota 2020 bleek al dat er veel verschil, in negatieve zin, zat in de leges opbrengsten van burgerzaken. Het effect van de reisdocumentendip, die in 2019 startte, op de inkomsten is al vanaf het eerste moment waarop wij daarmee te maken kregen, niet goed geraamd geweest. Dit is de belangrijkste oorzaak van de bijstelling van de budgetten. Naast de reisdocumentendip zijn in 2020 door de coronamaatregelen minder aanvragen van reisdocumenten, rijbewijzen, VOG en naturalisaties gedaan dan verwacht. Ook het aantal betaalde huwelijken is minder geweest dan andere jaren.

Gevolgen coronavirus Tweede Kamerverkiezingen 2021 (2021: budgettair neutraal) Door de coronamaatregelen zijn de verkiezingen voor de Tweede Kamer verspreid geweest over meerdere dagen en werd voor de 70-jarigen en ouder het briefstemmen mogelijk gemaakt. Er is uitgeweken naar andere locaties om aan de coronamaatregelen te kunnen voldoen en alle locaties moesten coronaproof worden ingericht. Door de spreiding van de verkiezingsdagen en het tellen van deze stemmen en ook het tellen van de briefstemmen was het noodzakelijk meer stembureauleden in te zetten. Dit heeft allemaal extra kosten met zich meegebracht. Vanuit het Rijk krijgen de gemeenten een compensatie voor het organiseren van de Tweede Kamerverkiezingen.

Programma 2 Veiligheid Dierenwelzijn (vanaf 2021 -€ 4.000 structureel) Jaarlijks ontvangt de gemeente een rekening voor het verzamelen van kadaverafval. Dit is een historische afspraak die niet eerder in de begroting is opgenomen (€ 2.500). Daarnaast hebben we de wettelijke taak om het vervoer van gewonde, gevonden en dode dieren te verzorgen (€ 300). Ook moet gezorgd worden voor opvang van inheemse dieren naast die van de honden en katten (€ 1.500).

15

Programma 3 Beheer Openbare ruimte Bestrijding eikenprocessierups (vanaf 2021 -€ 29.000 structureel) De afgelopen twee jaar zijn de kosten van de bestrijding van de eikenprocessierups niet opgenomen in de begroting omdat er nog te weinig zicht was welke kosten de bestrijding met zich mee zou brengen. De kosten zijn opgelopen tot ruim een halve ton. Het college is van mening dat de kosten in verhouding moeten staan tot de overlast en de maatregelen. Voorgesteld wordt om de helft van deze kosten mee te nemen en de rups op die plekken te bestrijden waar onze inwoners er de meeste last van hebben. Langs doorgaande routes en nabij voorzieningen. In bepaalde gebieden kan er daardoor alsnog overlast zijn. Hier zullen we actief over communiceren op dat moment. Het alternatief is om hier geen aandacht aan te besteden of om het gehele bedrag ter bestrijding te accorderen. Gevolgen verlenging groeiseizoen versus behoud beeldkwaliteit (vanaf 2021 -€ 43.000 structureel) Door het steeds warmer worden van met name de winterperiode is het steeds vaker noodzakelijk om eerder te beginnen en langer door te gaan met het maaien van de gazons en het schoffelen van de beplanting. Het beschikbare budget voor deze werkzaamheden werd de afgelopen jaren steeds verder uitgesmeerd over het gehele seizoen waardoor gedurende het gehele seizoen niet aan het afgesproken beeldkwaliteit wordt voldaan.

Om aan het door de raad afgesproken beeldkwaliteit te kunnen voldoen is een extra budget nodig. Het alternatief is om de afgesproken beeldkwaliteit aan te passen naar het lage niveau. Dit heeft wel tot gevolg dat meer onkruiden in de beplantingsvakken de gelegenheid krijgen zich uit te zaaien wat tot een verpaupering van het straatbeeld kan leiden.

Programma 5 Samenleving Beveiliging gebouwen (vanaf 2021 -€ 8.000 structureel) Op basis van de huidige contracten zijn de budgetten niet toereikend. Schoonmaak gebouwen (vanaf 2021 -€ 6.000 structureel) Op basis van de huidige contracten zijn de budgetten niet toereikend. Subsidie ventilatie scholen (SUVIS) Martinuscollege (2021 en 2022 een pm-post) Scholen kunnen via de gemeente een rijkssubsidie aanvragen voor het verbeteren van de ventilatie (SUVIS-regeling). Deze regeling financiert 30% van de kosten, de overige kosten worden door gemeente en schoolbestuur gedragen. De regeling gaat uit van een financiering door de gemeente van 50% van het resterende bedrag, dit is echter geen verplichting. Op dit moment is er landelijk meer subsidie aangevraagd dan beschikbaar is. Voor het Martinuscollege is een subsidieverzoek ingediend. Voor de overige scholen is geen verzoek van de schoolbesturen ontvangen. Financiering Taalhuis Westfriesland (vanaf 2022 -€ 15.000 structureel) Door het eenzijdig opzeggen van de bestuursafspraken met het Rijk door de VNG en het wegvallen van het deel van het participatiebudget dat door Werksaam werd ingezet voor het Taalhuis Westfriesland zal er ruimte gevonden moeten worden voor laaggeletterdheid en m.n.

16

het financieren van het Taalhuis. Conform de notitie Laaggeletterdheid. Dit is voorlopig. Er wordt gezocht naar een structurele oplossing. Kansrijke start (voor 2021 en 2022 -€ 6.000) Kansrijke Start is een landelijk actieprogramma. Kansrijke Start doet een beroep op gemeenten en alle professionals in het sociale en medische domein om het belang van de eerste 1.000 dagen uit te dragen en er actief op in te zetten. Hierin zit de samenwerking tussen o.a. wijkteams, de geboorte- en jeugdgezondheidszorg. De gezondheid van een kind voor, tijdens en na de geboorte blijkt een belangrijke voorspeller te zijn van problemen – zowel fysiek als mentaal – op latere leeftijd. De eerste 1.000 dagen van een kind zijn dus cruciaal voor een goede start. Gesloten jeugdhulp - NHC (2021 -€ 23.000 incidenteel) Vanaf 2015 heeft het Rijk de huisvesting van de JeugdzorgPlus-instellingen bekostigd via de ‘Normatieve huisvestingscomponent‘ (NHC). Deze bekostiging verloopt per 2021 via de gemeenten. Het Rijk heeft voor 2021 het daartoe bestemde budget toegevoegd aan het Gemeentefonds. Op 20 april 2021 is in college vastgesteld dat de verdeling van de NHCvergoeding onder de achttien Noord-Holland-Noord gemeenten plaats vindt op basis van inwonersaantal en de betaling aan Horizon wordt gedaan op basis van een lumpsum bedrag. De bijdrage van gemeente Stede Broec betreft € 23.000 voor 2021.

Decentralisatie uitkering Vrouwenopvang (DUVO) Veilig Thuis (2021 € 26.000 incidenteel) Voor de taak opvang van slachtoffers van geweld zijn er 35 centrumgemeenten. Voor Stede Broec is dit Alkmaar. De centrumgemeenten hebben een regierol en ontvangen ook financiële middelen van het Rijk via de DUVO. Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) (2021: -€ 400.000 en vanaf 2022 een pm-post) De afgelopen twee jaar zijn de lasten Wmo behoorlijk gestegen. In 2019 is de inkomensafhankelijke eigen bijdrage voor de Wmo-maatwerkvoorzieningen afgeschaft en ingeruild voor het Wmo-abonnementstarief. Daarnaast zijn door de (dubbele) vergrijzing (enerzijds vormt de groep ouderen een relatief groter aandeel anderzijds komt de gemiddelde leeftijd steeds hoger te liggen) het aantal cliënten in 2019 gestegen ook hebben er prijsstijgingen plaatsgevonden. In 2020 is het aantal cliënten met een maatwerkarrangement ondanks de corona verder gestegen. De verwachting is dat het aantal cliënten in 2021 en de lasten verder toenemen. De huidige indicaties geven al aan dat de verplichtingen hoger zijn dan in 2020. Het is op dit moment nog niet in te schatten in hoeverre het aantal cliënten verder zal stijgen. Vooralsnog is er uitgegaan van het tekort in 2020 en een stijging van 10% van de lasten in 2021 t.o.v. 2020. Voor 2021 is dit een bedrag van € 400.000 en vanaf 2022 zou dit een bedrag zijn van € 710.000.

Gelet op de landelijke aandacht die er momenteel is m.b.t. het abonnementstarief is er in deze kadernota voor gekozen om alleen in de voorjaarsnota 2021 een bedrag op te nemen en voor 2022 en verdere jaren een pm-post

Toezichthouder Wmo (vanaf 2021 -€ 28.000 structureel) De gemeente is verantwoordelijk om toezicht te houden. Er is besloten dit regionaal te organiseren. Hiervoor is een regioteam gevormd. Wij sluiten hier bij aan. 17

Reserve SD (2021: € 169.000 incidenteel) De reserve heeft als doel de tekorten te dekken. Nu per saldo meer budget wordt gevraagd wordt het saldo van deze reserve gebruikt om de extra budgetten te dekken. Gevolgen coronavirus Gemeentelijk schuldenbeleid (2021 budgettair neutraal) Hiervoor ontvangen we gelden via het corona steunpakket. Re-integratie (2021 budgettair neutraal) Hiervoor ontvangen we gelden via het corona steunpakket. Culturele infrastructuur (2021 budgettair neutraal) Compensatie aan de culturele instellingen om de tekorten te compenseren zodat de organisaties blijven bestaan. Wij ontvangen hiervoor compensatie vanuit het Rijk. Uitvoeringsplan eenzaamheid (2021: -€ 27.000 incidenteel) In het college uitvoeringsprogramma is het tegengaan van vereenzaming als ambitie opgenomen. Op basis van het advies van Ons Stede Broec is een uitvoeringsplan Eenzaamheid opgesteld. Er is binnen onze gemeente een goede infrastructuur aanwezig als het gaat om zorg en welzijn. Dit plan versterkt de huidige infrastructuur en is daarmee een aanvulling op de reguliere uitvoering. De uitvoering beoogt de volgende resultaten: - eenzaamheid is uit de taboesfeer en inwoners weten wat eenzaamheid is en herkennen het; - netwerkpartners werken efficiënt samen in een lokale coalitie; - gevoelens van eenzaamheid voorkomen en - gevoelens van eenzaamheid verminderen.

De financiële gevolgen bedragen € 27.000 voor een uitvoeringsperiode van 2 jaar.

Programma 6 Milieu Wettelijke taakuitvoering Externe Veiligheid (vanaf 2021 -€ 3.000 structureel) Deze taakuitvoering voor externe veiligheid (EV) betreft de risico's voor mens en milieu bij gebruik, opslag en vervoer van gevaarlijke stoffen. Het jaar 2020 was het laatste jaar waarin rijksmiddelen middels een programmafinanciering beschikbaar werden gesteld voor de decentrale overheden. Vanuit deelprogramma 4 van het programma Impuls Omgevingsveiligheid ontving de omgevingsdienst financiële middelen voor EV-adviezen over vergunningverlening, toezicht, handhaving (VTH) en ruimtelijke ordening. Vanaf 2021 lopen de middelen via het gemeentefonds. Deze bijdrage is niet gelabeld. De provincie heeft dringend verzocht dit wel voor deze taak te doen. Klimaat en duurzaamheid (vanaf 2023 een pm-post structureel) De komende jaren ligt er een enorme opgave om Nederland duurzaam te maken. Tegengaan van klimaatverandering, aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering en een overgang 18

naar een circulaire economie zijn hierbij essentieel. Inhoudelijke afspraken over het klimaat, waar ook bedrijfsleven en maatschappelijke partijen verantwoordelijkheid voor dragen, zijn vastgelegd in het Klimaatakkoord. Elke gemeente werkt binnen regio’s samen met stakeholders aan een Regionale Energiestrategie(RES). Het Rijk heeft nog geen middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoering door gemeenten. Voor de volgende items verwachten we vanaf 2023 de volgende lasten:  energieloket € 5.000,  campagnes woningen € 10.000,  communicatie € 20.000,  ondersteuning projecten € 5.000,  uitvoering Transitievisie Warmte (TVW) € 25.000  onderzoekskosten TVW € 15.000.

19

Algemene dekkingsmiddelen Gevolgen coronavirus Steunpakket corona (2021: budgettair neutraal) Ook in 2021 worden we gecompenseerd voor de financiële effecten van de coronacrisis. Dit is een bedrag van € 526.000. Zie hoofdstuk Beleidsontwikkeling voor welke items we een vergoeding ontvangen. Het extra geld is algemeen inzetbaar. Onder programma Samenleving en Overhead wordt al budget aangevraagd voor een bedrag van € 381.000. We nemen nog een algemeen budget op voor het restant van € 145.000 waarmee de nadelige gevolgen van de coronamaatregelen kunnen worden gedekt.

Overhead Regionale Samenwerking (2021: -€ 16.000 incidenteel) Het budget is in 2020 afgeraamd terwijl het regionale samenwerking nog doorloopt in 2021 op verschillende projecten. Dit zijn bijvoorbeeld de Regionale scanstraat en Implementatie van de regionale applicatie begraafplaats. Schoonmaak gemeentehuis (vanaf 2021 -€ 1.000 structureel) Op basis van de huidige contracten zijn de budgetten niet toereikend. Gevolgen coronavirus Toezicht gemeentehuis (2021: budgettair neutraal) Door corona is bij openingstijden van het gemeentehuis een beveiliger in de hal aanwezig om te zorgen dat de maatregelen worden nageleefd en om te zorgen dat er een hulpverlener is voor het nog aanwezige personeel. Deze extra kosten worden gedekt door het steunpakket van het Rijk ter compensatie van de financiële gevolgen van de coronacrisis.

Tabel mutaties autonome ontwikkelingen In de tabel hieronder staan de mutaties per programma. (bedragen * € 1.000) Omschrijving

2021

2022

2023

2024

2025

Inflatiecorrectie belastingen Leges en tarieven Inflatiecorrectie lasten (van 1,7% naar 1,4%)

-10 -7 52

-20 -14 107

-30 -21 163

-40 -28 220

Inflatiecorrectie subsidies (van 1,7% naar 1,33%)

10

17

24

31

933

-51

-35

-19

5

-622

-830

-915

-902

-1.061

38

78

119

159

Uitgangspunten (hfdst. 2)

Algemene uitkering decembercirculaire (€ 34.128.000 begroting 2021) Hogere bijdrage aan de SED (bijdrage 2021 € 11.039.000) Indexering GR-en

20

Vervolg tabel met mutaties Voorjaarsrapportage (hfdst 4) Pr. 1 Bestuur en ondersteuning Wethouders: loonkosten Nieuwe gemeenteraad VNG Congres Leges Burgerzaken Tweede Kamerverkiezingen (compensatie corona)

2021

2022

2023

2024

2025

20

20 -25 -22 -55

20

20

20

-55

-55

-55

22 -55 -37

Pr. 2 Veiligheid Dierenwelzijn (wettelijke taak)

-4

-4

-4

-4

-4

Pr. 3 Beheer openbare ruimte Bestrijden eikenprocessierups Verlenging groeiseizoen

-29 -43

-29 -43

-29 -43

-29 -43

-29 -43

Pr. 5 Samenleving Beveiliging sporthallen, bibliotheek, zwembad en stichtingen

-8

-8

-8

-8

-8

-6 pm

-6 pm -15 -6

-6

-6

-6

-15

-15

-15

pm -28

pm -28

pm -28

pm -28

-3

-3 pm pm pm pm pm pm

-3 pm pm pm pm pm pm

-3 pm

-1

-1

-1

-1

-1.023

-954

-838

-887

Afval/Reiniging Sporthallen Subsidie ventilatie scholen (SUVIS) Martinuscollege. Financiering Taalhuis Westfriesland Kansrijke start Gesloten jeugdhulp – NHC DUVO Veilig Thuis Wmo Toezichthouder Wmo Gemeentelijk schuldenbeleid (compensatie corona) Re-integratie (compensatie corona) Culturele infrastructuur (compensatie corona) Uitvoeringsplan eenzaamheid (compensatie corona) Pr. 6 Milieu Wettelijke taakuitvoering externe veiligheid Energieloket Campagnes woningen Communicatie Ondersteuning projecten Uitvoering Transitievisie Warmte (TVW) Onderzoekskosten uitvoering TVW Algemene dekkingsmiddelen Steunpakket corona Restant Steunpakket Corona Overhead Regionale Samenwerking Afval/Reiniging gemeentehuis Beveiliging Coronamaatregelen (compensatie corona) Saldo mutaties

-6 -23 26 -400 -28 -28 -66 -135 -27

-3

pm pm pm pm pm

526 -145

-16 -1 -30 -185

21

5. Nieuw beleid In dit hoofdstuk vindt u de door ons voorgedragen voorstellen voor nieuw beleid. Alle voorstellen zijn, net als de autonome mutaties, financieel verwerkt. Nadrukkelijk merken wij op dat wij aan u de keuze laten welke van deze voorstellen voor nieuw beleid u wel wilt uitvoeren en welke niet.

Toelichting nieuw beleid Programma 2 Veiligheid Bestuurlijk toezicht op de prostitutiesector (vanaf 2021 een pm-post) Toezicht op de (on)vergunde prostitutie is een belangrijk instrument bij het tegengaan van misstanden en mensenhandel. Vanuit het regionale project uitbuiting - gecoördineerd door Noord-Holland Samen Veilig- wordt momenteel onderzocht hoe de inrichting van het bestuurlijk toezicht op de (on)vergunde prostitutiesector kan worden vormgegeven. Het voornemen van de regionale projectgroep is om in het najaar van 2021 alle driehoeken een definitief besluit te laten nemen over het inrichtingsplan van het bestuurlijk toezicht, met daarin opgenomen een definitieve kostenspecificatie. Als het inrichtingsplan akkoord is bevonden, is de vervolgstap om te bekijken welke financiële consequenties er zijn.

Programma 5 Samenleving IKC Plan Zuid (vanaf 2021 een pm-post) In samenwerking met de schoolbesturen wordt een Integraal huisvestingsplan (IHP) voor het basisonderwijs opgesteld. De benodigde investeringen om de in het IHP opgenomen activiteiten te kunnen uitvoeren worden opgenomen in het raadsvoorstel ter vaststelling van het IHP. Deze vaststelling is voorzien in de tweede helft van 2021. Vooruitlopend hierop wordt de raad alvast in kennis gesteld van de mogelijk benodigde investeringen en de daaruit voortvloeiende kapitaallasten. De bedragen zijn gebaseerd op inventarisatie van scenario’s t.b.v. het IHP. De investering en de kapitaallasten zijn opgenomen in hoofdstuk 6. De verwachte lasten voor tijdelijke huisvesting voor de periode 2023 tot en met 2025 zijn € 16.000, € 400.000 en € 230.000. Om na vaststelling van het IHP direct aan de slag te kunnen met de voorbereidingen voor een IKC in Plan Zuid wordt een externe projectleider aangetrokken en verkennende onderzoeken worden gedaan. Voor 2021 en 2022 is hiervoor een werk-budget nodig. Deze kosten maken onderdeel uit van het nog vast te stellen bouwbudget voor het IKC. Dit bouwbudget is een nadere uitwerking van de in het IHP opgenomen raming. De verwachte lasten zijn € 25.000 voor 2021 en € 125.000 voor 2022.

Herdenking 1573 Slag om de Zuiderzee (2021: -€ 12.000 incidenteel) In 2022 wordt landelijk de geboorte van Nederland herdacht. Vanuit het Pact van WestFriesland wordt hierop aanhakend in 2023 de Slag om de Zuiderzee herdacht d.m.v. vooralsnog een publicatie, een onderwijsprogramma en een reizend theaterstuk. Voor dit programma wordt een incidentele bijdrage verwacht van € 15.000 per gemeente. Hiervan is € 3.000 gedekt vanuit Culturele evenementen. In 2021 wordt al gestart met de voorbereidingen. 22

Dit project draagt bij aan regionale profilering en aan het historisch besef van de inwoners van Stede Broec. Arrangementenmonitor (vanaf 2021 -€ 7.000 structureel) In 2019/2020 heeft de gemeente Stede Broec (kosteloos) meegedaan met de pilot van de arrangementenmonitor. De arrangementenmonitor wordt nu voorzien van gegevens vanuit geheel Westfriesland. Het biedt aanvullende data en gegevens op de reeds ontwikkelde kwartaalrapportages. Mede door het gebruik van deze data en de vergelijking met andere gemeenten, buiten Westfriesland, is het een waardevolle aanvulling om datagestuurde beleidsontwikkeling verder vorm geven. Subsidieverzoek Verenigingsgebouw De Wurf (2021: -€ 100.000 incidenteel) Het bestuur van De Wurf heeft in februari 2020 een subsidieverzoek ingediend voor het moderniseren van Verenigingsgebouw De Wurf. Het verenigingsgebouw is voor de dorpskern Lutjebroek een zeer belangrijke voorziening. Verschillende grote en kleine verenigingen maken gebruik van deze locatie voor het uitoefenen van hun activiteiten. Een aantal vaste gebruikers zijn: Muziekvereniging Sint-Caecilia, biljartverenigingen, De Zonnebloem, Stichting Jeugd- en jongeren Lutjebroek, Dorpsblad de Cirkel, Heren/Dameskoor, etc. Het gebouw is van de stichting en wordt ook grotendeels door de stichting zelf onderhouden en geëxploiteerd.

Voor een gezonde toekomstbestendige exploitatie dienen onder andere de gebruiksmogelijkheden van het gebouw te worden vergroot en dient het gemoderniseerd te worden. De modernisering van het gebouw bestaat o.a. uit het verduurzamen (isoleren, zonnepanelen, ledverlichting) van het gebouw, het renoveren van het jeugdgedeelte, plaatsen van een mobiele wand en het aanbrengen van verschillende veiligheidsvoorzieningen. Na een gemeentelijke verkenning in oktober 2020 is helder geworden dat de totale verbouwing € 240.000 (incl. btw) kost. Hiervan wordt € 140.000 zelf ingebracht door de stichting door zelfwerkzaamheid, het houden van acties en door het aanschrijven van fondsen. Diverse fondsen hebben al toezeggingen gedaan, maar hebben daarbij ook de voorwaarde verbonden dat de werkzaamheden in 2021 worden afgerond. Voor de overige benodigde € 100.000 wordt een subsidie aangevraagd. Met dit bedrag kunnen alle noodzakelijk geachte werkzaamheden worden uitgevoerd om het gebouw op optimale wijze te kunnen exploiteren. Indien er door financiële grenzen een lagere bijdrage wordt toegekend zal het bestuur van De Wurf scherpe keuzes moeten maken over welke aanpassingen mogelijk niet door kunnen gaan. Om een gewogen afweging te kunnen maken van overige (financiële) verzoeken wordt dit hier opgenomen.

Taalondersteuning inburgeraars (2021 -€ 32.000 incidenteel) De gemeenten kunnen in de geest van de nieuwe wet een aanbod creëren voor de groep inburgeraars die onder de huidige inburgeringswet vallen en een te laag taalniveau hebben (ondertussengroep). Daarnaast kan de gemeente voor de inburgeraars die al een groot deel van hun lening hebben gebruikt, zonder dat zij het inburgeringsexamen hebben afgerond (ELIP-groep) ondersteuning en advies bieden, zodat alsnog tijdig het examen behaald kan worden. De gemeente kan deze middelen inzetten om actief met de ELIP-groep aan de slag 23

te gaan en er op die manier voor te zorgen dat, waar nodig via extra ondersteuning, inburgeringsplichtigen tijdig aan hun inburgeringsplicht kunnen voldoen. In regionaal verband (ambtelijke projectgroep inburgering) wordt hierop een voorbereiding gedaan. In de meicirculaire wordt bekend welk bedrag de gemeente ontvangt voor de ondertussengroep (inburgeraars met een taalachterstand onder de huidige wet inburgering). Via de algemene uitkering ontvangt de gemeente een decentralisatieuitkering. Gevolgen coronacrisis Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (2021: -€ 58.000 incidenteel) De Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) is bedoeld om een terugval in je inkomsten als gevolg van de coronacrisis op te vangen. De uitkering geldt voor huishoudens, dus ook voor ondernemers. Via het corona steunpakket van het Rijk ontvangen we extra geld via de algemene uitkering.

Programma 6 Milieu Klimaat en duurzaamheid (vanaf 2023 een pm-post) Voor de afstemming van de duurzame thema’s RES, Transitievisie Warmte, Circulaire economie en klimaatadaptatie onderling maar vooral ook met de overige thema’s (o.a. Omgevingswet) en taakvelden (o.a. Inkoop, Vastgoedbeheer) van de gemeente waar deze duurzame thema’s geïmplementeerd en geborgd moeten worden is een coördinator in de rol van een Programmanager noodzakelijk. Daarnaast heeft de programmamanager een belangrijke rol als strategisch adviseur bij de groeiende capaciteitsvraag, de afstemming regionaal en het bestuurlijk aandachtsgebied. De Programmamanager wordt al eerder, vanaf 2021, ingevuld vanuit bestaande middelen (decentrale rijksbijdrage december circulaire 2019). De komende jaren zal er een groeiende capaciteitsvraag voor projecten vanuit de RES en de wijkuitvoeringsplannen komen. Tot en met 2022 wordt voorzien dat met de huidige beschikbare middelen de taken uitgevoerd kunnen worden. Hierbij moeten dan wel de middelen die eind 2021 over blijven, binnen het taakveld meegenomen worden voor 2022. Voor de periode na 2022 is circa € 55.000 noodzakelijk om op een goede wijze uitvoering te geven op genoemde thema’s. Over deze middelen beschikken we op dit moment niet. Het college stelt daarom voor om hier invulling aan te geven op het moment dat het Rijk hier middelen tegenover stelt.

Programma 7 Volkshuisvesting en ruimtelijke ontwikkeling Woonvisie uitvoeringsprogramma (2021: -€ 35.000 incidenteel en 2022: -€ 9.000 incidenteel) Een tweetal ontwikkelingen zijn actueel op het gebied van wonen: In de woonvisie zijn in het uitvoeringsprogramma ambities geformuleerd. Het college was voornemens deze ambities te financieren middels afschaffing van de startersleningen. De Raad heeft besloten de startersleningen nieuw leven in te blazen, als zodanig is in de mei vergadering ook gebeurd. Voorts heeft de Raad gevraagd om inzicht in andere koopstimulerende maatregelen. In de Raadsvergadering van januari 2021 heeft u het besluit genomen om de kosten van het Woonakkoord op te nemen in de voorjaarsnota, zijnde € 6.900 voor 2021 en voor 2022 € 8.500. Hierbij wordt uitvoering gegeven aan dit besluit.

24

Aeriusberekening bij bouwinitiatieven (2021: -5.000 incidenteel) De omgevingsdienst heeft de gemeente een voorstel gedaan om voor kleinschalige ruimtelijke initiatieven door Sweco een Aeriusberekening te laten uitvoeren voor het gemeentelijk grondgebied, zodat voor deze kleinschalige bouwinitiatieven, per casus, geen afzonderlijke berekening hoeft te worden gemaakt. Een Aeriusberekening is noodzakelijk om te onderzoeken of de stikstof die vrijkomt bij het bouwinitiatief geen negatieve invloed heeft op het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied.

Tabel nieuw beleid (bedragen * € 1.000) Jaar Omschrijving Programma 2 Bestuurlijk toezicht op de prostitutiesector Programma 5 Exploitatie tijdelijke huisvesting IHP Projectbegeleiding bouw IKC Plan Zuid Herdenking 1573 Slag om de Zuiderzee Arrangementenmonitor Taalondersteuning inburgeraars Subsidieverzoek De Wurf TONK (compensatie corona)

2021

2022

2023

2024

2025

pm

pm

pm

pm

pm

pm

pm

pm

-7

-7

-7

pm pm

pm pm pm

pm pm pm

-7

-7

-7

pm -12 -7 -32 -100 -58

pm -7

Programma 6 Programma manager Projectleiding RES-projecten uitvoeringskosten RES Programma 7 Woonvisie Aeriusberekening bij bouwinitiatieven

-35 -5

-9

Saldo mutaties

-249

-16

25

6. Investeringen In dit hoofdstuk staan de verwachte investeringen waarvan de financiële gevolgen nog niet zijn verwerkt in de begroting. De investeringen welke in de tabel zijn vermeld onder 2024 en 2025 zijn investeringen die al wel zijn opgenomen in de vastgestelde beheerplannen. Het financiële gevolg van een investering zijn kapitaallasten. Deze lasten worden begroot in het jaar volgend op het gereed komen van de investering. Openbare verlichting: vervanging kast (vanaf 2023 -€ 1.000 structureel) De begroting voorziet in vervangingen van lichtmasten, armaturen en de bijbehorende onderhoud kosten voor elektriciteit, schades, ed. Kast- en kabelvervanging maakt hier geen onderdeel vanuit. Afgelopen jaar hebben we te maken gehad met diverse kast- en kabelnetwerkstoringen die ervoor zorgden dat er langere periodes geen openbare verlichting brandde. Het is noodzakelijk dat verouderde openbare verlichting verdeelkasten worden vervangen. De vervanging wordt gefaseerd uitgevoerd om de openbare verlichting veilig en verantwoordelijk te laten branden en te bedienen. In 2022 wordt voorgesteld drie oude verdeelkasten te vervangen en kleine netwerk aanpassingen uitvoeren. Vervangen bestrating Spoorsingel (vanaf 2023 -€ 12.000 structureel) In 2020 is een trillingsonderzoek uitgevoerd op de Spoorsingel.

Uit het onderzoek blijkt dat niet aantoonbaar is dat de schade aan woningen door trillingen wordt veroorzaakt. Vanuit het oogpunt van verkeersveiligheid en leefbaarheid wordt voorgesteld de Spoorsingel te voorzien van nieuwe bestrating. In de commissievergadering is indringend gesproken over een structurele oplossing voor deze straat wat kan leiden tot eventueel andere maatregelen. Dit zal in het verkeersplan nader geduid worden. We stellen u desalniettemin voor om dit bedrag preventief in de begroting op te nemen. Mocht het verkeersplan leiden tot een wens tot aanpassing van de straat dan zijn daar in 2022 middelen voor. IKC Plan Zuid (vanaf 2024 pm-post) Als in 2023 de nieuwbouw of renovatie is afgerond dan volgen vanaf 2024 de kapitaallasten. In de onderstaande tabel worden de nieuwe investeringen (ook uit de reeds goedgekeurde beheerplannen) weergegeven. (bedragen * € 1.000)

kapitaallasten

Pr. Omschrijving Openbare verlichting: vervangen 3 kast 3 Herbestraten Spoorsingel

Afschr. 2021 2022 2023 2024 2025 termijn 40 40 160 375

50

3 Vervangen beschoeiingen

801

60

94

10

50

20

450

50

pm Totaal

0

200

2023 -1

15

3 Vervangen complete objecten bruggen 3 Conservering constructieonderdelen bruggen 3 Vervangen onderdelen bruggen

5 IKC Plan Zuid

2022

0

-12

-12

-12 -10

-3

40 425 1.395

2024 2025 -1 -1

0

-13

pm

pm

-13

-26

26

7. Overzicht mutaties door coronavirus De mutaties met het coronavirus als oorzaak zijn opgenomen in diverse programma’s. Hieronder een totaaloverzicht van de mutaties.

omschrijving Lasten Tweede Kamerverkiezingen Re-integratie TONK Culturele infrastructuur Gemeentelijk schuldenbeleid Uitvoeringsplan eenzaamheid Toezicht gebouwen

2021 -37 -66 -58 -135 -28 -27 -30

Baten Corona steunpakket via Algemene uitkering