15 Raadsbrief Stede Broec taakstelling Statushouders

Raadsbrief Stand van zaken taakstelling huisvesting verblijfsgerechtigden Informerend Zaaknummer: 8583 Bijlage: Geachte raad, Met deze raadbrief informeren wij u graag over de dringende kwesties rondom de asielopvang, de taakstelling met betrekking tot de huisvesting van statushouders en de opvang van Oekraïners. Aanleiding We leven in een tijd waarin mondiale uitdagingen resulteren in een stijgende instroom van asielzoekers in Nederland. Het beantwoorden van de groeiende vraag naar asielopvang vereist innovatieve oplossingen, een uitbreiding van de huidige capaciteit en een gecoördineerde aanpak op diverse niveaus - lokaal, regionaal en landelijk. Parallel aan deze ontwikkelingen krijgt onze gemeente Stede Broec tweemaal per jaar van het Rijk de taak om een bepaald aantal vergunninghouders1 te huisvesten, een verdeling gebaseerd op de omvang van het aantal inwoners in de gemeente. Conform de Huisvestingswet 2015 is deze taakstelling een wettelijke verplichting. Met de bekendmaking van de taakstelling voor de tweede helft van 2023 beogen we u via deze brief op de hoogte te stellen. Ondertussen blijft de oorlog in Oekraïne voortduren, waardoor Oekraïense ontheemden voorlopig bij ons zullen verblijven. Momenteel worden deze ontheemden opgevangen in een crisisnoodopvang, waar ze voorzieningen zoals het toilet, de keuken en de douche delen.

Vanwege deze situatie zijn we proactief op zoek naar duurzame opvangoplossingen. Het doel is om oplossingen te vinden die gericht zijn op meer zelfstandige bewoning voor een langere termijn. We stimuleren actief de deelname aan betaald werk, integreren Oekraïense kinderen in ons onderwijssysteem en zorgen voor toegang tot gezondheidszorg. Ondanks de uitdagingen blijven we ons vastberaden inzetten voor duurzame oplossingen die de huidige asielkwesties aanpakken. Urgentie opvang asielcrisis In de aanloop naar de behandeling van de Spreidingswet heeft het Rijk gemeentes dringend opgeroepen om vooruitlopend op deze wet asielopvang locaties te realiseren. Gemeente die anticiperen op deze mogelijke taakstelling krijgen per gerealiseerde opvangplek een vergoeding, waarvan het bedrag afhankelijk is van de snelheid waarmee de opvanglocaties worden opgezet. Echter, door vertraging in de huisvesting van statushouders en de toenemende stroom asielzoekers is er een tekort aan capaciteit in de huidige asielopvang. Verwacht wordt dat dit tekort deze zomer nog groter zal zijn door een toename in de stroom asielzoekers. Binnen de regio West-Friesland wordt actief samengewerkt om deze uitdaging aan te gaan. In de periode van december 2022 tot maart 2023 werd er in Enkhuizen door de Veiligheidsregio een crisisnoodopvang voor 250 asielzoekers opgezet.

In maart 2023 is deze crisisnoodopvang overgenomen door de gemeente Koggenland, Gemeente Medemblik heeft aangegeven dat zij aansluitend op de opvang in Koggenland de crisisnoodopvang over zal nemen. Crisisnoodopvang is echter niet geschikt voor langdurige opvang. Daarom is er nood aan meer duurzame of tenminste semi-permanente opvangoplossingen, wat ook in lijn is met de aanstaande Spreidingswet. 1 Asielzoekers worden statushouders (of vergunninghouders) zodra ze een verblijfsvergunning krijgen. Ze gaan dan deel

uitmaken van de Nederlandse samenleving. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) koppelt deze vergunninghouders aan gemeenten. Gemeenten moeten statushouders passende woonruimte aanbieden (Ministerie van Algemene Zaken, 2023).

Voor dit vraagstuk is een regionale coördinator aangesteld, die gefinancierd wordt door het COA. De regionale coördinator gaat lokale uitgangspunten ophalen. Dat zal plaatsvinden in het vierde kwartaal van 2023. De uitgangspunten die we hierbij definiëren, worden vervolgens meegenomen in de verdere uitwerking van de regionale samenwerking. Naar verwachting zal gemeente Stede Broec, na ingang van de Spreidingswet, een taakstelling toegewezen krijgen voor het opvangen van asielzoekers. Voor heel West-Friesland gaat het ongeveer om 850 asielzoekers. Het ligt voor de hand om deze opgave gezamenlijk op te pakken in de regio Westfriesland. Dit betekent dat ook in Stede Broec het realiseren van een opvang voor asielzoekers een reële taakstelling krijgt. Huidige taakstelling huisvesten statushouders Met de woningcorporatie De Woonschakel is een afspraak gemaakt betreffende het leveren van huisvesting voor vergunninghouders. De taakstelling voor de eerste helft van 2023 was vastgesteld op het huisvesten van 27 personen. Vorig jaar zijn 4 additionele vergunninghouders geplaatst. Dat betekent dat het totaal komt op 23 (27-4) personen huisvesten in de eerste helft van 2023. De gemeente Stede Broec heeft sinds 1 januari 2023 in totaal 7 personen kunnen huisvesten en verwachten we 7 nareizigers. Vanaf 1 juli 2023 gaat de taakstelling van de tweede helft in.

De taakstelling voor de tweede helft bedraagt het huisvesten van 34 vergunninghouders. Hiermee komt het totaal op huisvesten van 57 personen in heel 2023. Op maandag 24 juli vestigen zich nog eens 2 vergunninghouders in Stede Broec. Daarmee komt het tussentijdse aantal op 9 vergunninghouders gehuisvest. Dat maakt dat we in 2023 nog 48 (57-9) vergunninghouders moeten huisvesten. Samenwerking Samen met de woningcorporatie De Woonschakel is een afspraak gemaakt ten aanzien van het leveren van huisvesting voor vergunninghouders. Op dit moment zijn er vier woningen aangeleverd door De Woonschakel. Echter, de hoge taakstelling en het tekort aan woningen maakt het lastig om aan de taakstelling te voldoen. Dat neemt niet weg dat alle partijen, gemeente en De Woonschakel, naar mogelijkheden en alternatieven kijken. Ontwikkelingen op het gebied van de opvang Oekraïners Gemeenten Stede Broec, Enkhuizen en Drechterland zijn in 2022 overeengekomen gezamenlijk de opgave opvang ontheemden Oekraïners op zich te nemen De opvang van Oekraïense ontheemden blijft doorgaan. Gezien de huidige situatie in hun thuisland is het helaas niet te verwachten dat zij op korte termijn kunnen terugkeren. Hierdoor ontstaat de noodzaak om de huidige vorm van noodopvang verder te ontwikkelen naar een soort opvang waar deze ontheemden voor langere tijd en op een meer zelfstandige manier kunnen verblijven.

We zijn momenteel bezig met het onderzoeken van de mogelijkheden voor deze doorontwikkeling, of dit nu op de huidige locatie aan de Gouw is of elders in de drie gemeenten. Bij dit onderzoek worden ook andere urgente doelgroepen betrokken. Betaald werk Op dit moment zijn ongeveer 50% van de Oekraïners financieel onafhankelijk. De groep maakt geen gebruik van leefgeld, omdat zij inkomsten verkrijgen uit werk dat boven de norm ligt. Onderwijs Alle Oekraïense kinderen zijn ingeschreven in ons onderwijssysteem. In 2022 zijn de kinderen in aanvang vanuit hun gastgezinnen op diverse basisscholen bijgevoegd. Momenteel volgen vrijwel alle leerlingen onderwijs dat specifiek is ontworpen voor nieuwkomers, en we verwachten dat de eerste groep basisschoolleerlingen na de zomer zal doorstromen naar reguliere klassen. Veel van onze middelbare scholieren combineren hun onderwijs hier met online lessen uit Oekraïne, naast aanvullende programma's aangeboden door voornamelijk het Martinus College en het RSG. Het aanbod in deze programma's blijft groeien en meer en meer leerlingen nemen deel aan het verenigingsleven en worden lid van sportverenigingen. Zorg Alle ontheemden staan ingeschreven bij huisartsen in de gemeente.

Vervolg Ondanks de uitdagingen is er voortgang in het huisvesten van asielzoekers en vergunninghouders in Nederland. Het vraagstuk vereist internationale afspraken over de instroom van asielzoekers, innovatieve oplossingen, duurzame opvangmethoden en intensieve regionale samenwerking. Met de voortdurende opvang van Oekraïense ontheemden en de integratie van hun kinderen in ons onderwijs, tonen we ons streven naar solidariteit en medemenselijkheid. De opgave in deze is enorm, het is dus maar de vraag in hoeverre de huisvesting volledig gerealiseerd kan worden.

Bovenkarspel, 25 juli 2023 Burgemeester en wethouders van Stede Broec De secretaris, De burgemeester,

A. Huisman

R.A.P. Wortelboer