02 Raadsbrief Schuldhulpverlening cijfers

Raadsbrief Schuldhulpverlening Informerend Zaaknummer: 120581

Geachte raad, U ontvangt hierbij wederom een verslag met informatie over onder andere het aantal aanmeldingen, signaleringen en verdere ontwikkelingen van augustus 2022 tot april 2023. Informatieverstrekking De landelijke verwachting was dat het aantal aanmeldingen voor schuldhulpverlening medio 2022, na de dip rond de Coronaperiode, toe zou nemen. Bij onze gemeente zien wij geen toename in de aanmeldingen voor schuldhulpverlening. Wel zien wij een duidelijke toename in het aantal aanvragen voor budgetcoaching. De mogelijke verklaring hiervoor is dat de prijzen voor energie en boodschappen hoger zijn en dat het besteedbaar inkomen hierdoor minder wordt. De problematiek is beheersbaar en de oplossingen vanuit de budgetcoach zijn voldoende voor veel inwoners. Tegelijkertijd is ook bekend dat mensen zich vaak pas melden als er echt geen oplossing meer is. Soms kan het wel tot vijf jaar duren voordat er om hulp gevraagd wordt. De onderstaande getoonde cijfers hebben betrekking op de periode augustus 2022 tot april 2023. Aantal aanmeldingen Schuldhulpverlening Stede Broec 2022 Augustus September Oktober November December

Aantal 2 3 3 0 3

2023 Januari Februari Maart April

Aantal 1 3 1 1

Aanmelding in 2022 gebeurt bij 67% zelfstandig en bij 12% via maatschappelijke ketenpartners. Daarnaast komt 9% van de aanmeldingen voort uit de vroegsignalering en 12% intern, onder andere consulenten Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), bijzondere bijstand en jeugd. Figuur 1: Overzicht door wie de aanmeldingen Schuldhulpverlening in Stede Broec in 2022 ingediend zijn.

Aanmelding in 2023 gebeurt bij 83% zelfstandig, bij 8% via maatschappelijke ketenpartners en 9% intern. Aangezien het een periode van vier maanden betreft, is de verwachting dat dit beeld aan het einde van het jaar anders is. Figuur 2: Overzicht hoe de aanmeldingen schuldhulpverlening in Stede Broec in 2023 gedaan worden.

Vanuit het lokaal uitvoeringsplan zetten wij in op het versterken van de integrale samenwerking en met ketenpartners. Wij zien dat het aantal aanmeldingen door ketenpartners en interne collega’s gestegen is ten opzichte van vorig jaar. Aantal aanmeldingen budgetcoaching 2022 Augustus September Oktober November December

Aantal 3 7 5 3 5

2023 Januari Februari Maart April

Aantal 6 14 4 0

Figuur 3: Overzicht hoe de aanmeldingen voor budgetcoaching gedaan worden in 2022.

Figuur 4: Overzicht hoe de aanmeldingen voor budgetcoaching gedaan worden in 2023.

Bij de aanvragen voor budgetcoaching zagen we eind 2022 en begin 2023 een toename. In maart en april zijn het aantal aanmeldingen voor budgetcoaching een stuk lager. Wij kunnen dit niet verklaren. Begin mei wordt er weer een toename van het aantal aanmeldingen gezien. Per 1 januari 2021 is de wetswijzing op de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) van kracht. Met deze wijziging is vroegsignalering van schulden op basis van signalen door derden een wettelijke taak voor gemeenten geworden. Op basis van signalen van zorgverzekeraars, energiebedrijven, woningverhuurders en drinkwaterbedrijven benaderen wij bewoners met betaalachterstanden proactief om hen hulp aan te bieden. Door Wgs artikel 10 is het mogelijk dat ook andere schuldeisers signalen over betalingsachterstanden kunnen delen met de gemeenten. Inmiddels zijn er bij de gemeente Stede Broec 59 organisaties aangesloten. Zij kunnen een melding maken indien er sprake is van een achterstand bij één van onze inwoners. Als er een melding binnenkomt waarbij er sprake is van een lage achterstand en een enkelvoudige melding, dan wordt er een brief verstuurd. Het aantal reacties op het aantal verstuurde brieven is niet hoog. Dit beeld is onveranderd na de vorige rapportages. Als er een hoge achterstand is en/of er bij meerdere signaleringspartners achterstanden zijn, dan volgt er een huisbezoek.

Het doel van de brief is inwoners te laten weten dat er sprake is van een achterstand. Wij hopen in eerste instantie dat de inwoners het zelf kunnen oplossen. In de brief staat dat zij bij de gemeente terecht kunnen voor hulp als dit niet het geval is. Het is onze wettelijke taak om met alle inwoners die een achterstand hebben contact op te nemen. Schuldbemiddeling/Schuldsanering De schuldhulpverlening en de saneringskredieten voor de gemeente Stede Broec worden door de Kredietbank uitgevoerd. De consulenten van de gemeente Stede Broec houden de trajecten in de gaten en zijn voor inwoners bereikbaar voor vragen omtrent het schuldhulpverleningstraject. Onderstaande cijfers geven per maand aan hoeveel mensen er gebruik maken van een schuldbemiddeling of een saneringskrediet. Omdat een traject 36 maanden duurt, blijven de cijfers vrij constant. Aantal schuldbemiddelingen 2022/2023

Aantal saneringskredieten 2022/2023

Wetswijziging Op 7 februari 2023 is in de Eerste Kamer het wetsvoorstel ‘Verbetering doorstroom naar de Wettelijke Schuldsanering Natuurlijke Personen (Wsnp)’ aangenomen. Met deze wet komen een aantal wijzingen. De wijzigingen zorgen er onder andere voor dat schuldendossiers waarvoor nu geen oplossing bestaat, wel in behandeling kunnen worden genomen. Eind mei is bekend geworden dat de wetswijziging per 1 juli 2023 van kracht is. Wat gaat er in hoofdlijnen veranderen? 1. De 10-jaarstermijn wordt volledig geschrapt. Indien een persoon gebruik heeft gemaakt van de WSNP, dan mag hij/zij hier een periode van 10 jaar geen gebruik van maken. Deze voorwaarde zal verdwijnen. 2. De Wsnp gaat van 3 jaar naar 1,5 jaar Het traject wordt 1,5 jaar korter dan nu het geval is. De persoon die gebruikt maakt van de WSNP spaart 1,5 jaar voor de schuldeisers in plaats van 3 jaar. Hij/zij lost hiermee 1,5 jaar sneller zijn schuldenproblematiek op. Voor de schuldeiser betekent dit dat er 1,5 jaar minder lang gespaard wordt voor zijn vordering. De schuldeiser zal een minder hoge aflossing op zijn schuld ontvangen. 3. De ‘goede-trouw-toets’ gaat van 5 jaar naar 3 jaar. Dit betekent dat de rechter kijkt of een persoon de afgelopen 3 jaar met goede of eerlijke bedoelingen geld geleend of uitgegeven heeft en of de persoon daarbij rekening gehouden heeft met alle inkomsten en uitgaven. 4.

Tijd van het minnelijk traject kan in mindering worden gebracht op de duur van de Wsnp. Hierdoor zal het wettelijke traject mogelijk korter duren omdat de persoon zich ook al ingezet heeft tijdens het minnelijk traject. 5. Omdat minnelijk gespiegeld is aan wettelijk zal het minnelijk ook op 1,5 jaar gesteld worden. Tijdens het debat op 8 februari jl. heeft minister Schouten (Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen) toegezegd dat het minnelijk traject zal worden gespiegeld aan het wettelijke traject. Dat betekent dat de termijn voor de Msnp, net als die voor de Wsnp, naar 1,5 jaar gaat. Ook zal er een implementatiecommissie worden ingesteld om alle wijzigingen goed te laten landen binnen het werkveld van schuldhulpverlening. Minnelijk en wettelijk traject; Het minnelijk traject (MSNP, minnelijke schuldsanering natuurlijke personen) wordt voor de gemeente Stede Broec uitgevoerd door een schuldhulpverlener van de Kredietbank. Hierbij blijft de schuldhulpverlener van de gemeente Stede Broec het aanspreekpunt voor de inwoner. Bij een minnelijk traject komt geen rechter of een WSNP-bewindvoerder aan te pas. Dit is een belangrijk verschil met de WSNP (Wet schuldsanering natuurlijke personen), aangezien dat traject door de rechter wordt uitgesproken en ook onder toezicht van de rechter en WSNP-bewindvoerder wordt uitgevoerd.

Bij een WSNP is na toelating geen betrokkenheid meer vanuit de gemeente. Wat betekent die voor onze gemeente Veel gemeenten hebben wel een aantal schuldendossiers waar geen oplossing voor was omdat punt 1 of 3 in de weg zaten. Deze dossiers kun je nu wel gaan voorbereiden omdat ze nu kans van slagen hebben. Daarbij gebeurt het dat er inwoners zijn die niet aan konden aangeven welke schulden zij precies hebben. Dit bijvoorbeeld door verhuizingen, door een periode van dak- en thuisloosheid of door een ex-partner die schulden heeft gemaakt binnen de relatie. Deze dossiers kunnen nu weer allemaal voorbereid worden voor schuldhulpverlening en eventueel de Wsnp. Minister Schouten geeft aan dat de gemeenten nog tot 1 januari 2024 de tijd nodig hebben om het minnelijk traject aan te laten sluiten bij het wettelijke. Wij volgen alle nieuwsbrieven en blijven zo op de hoogte van alle ontwikkelingen. Reden voor afsluiten trajecten Er zijn verschillende redenen waarom een traject wordt beëindigd. Het kunnen positieve redenen zijn omdat het minnelijk traject is geslaagd, omdat er een betaalregeling is getroffen met schuldeisers of omdat iemand geholpen is met een gesprek. Maar het kan ook zo zijn dat iemand met een negatief resultaat wordt afgesloten omdat de afspraken niet nagekomen zijn of omdat iemand niets meer van zich laat horen.

Aantal afgesloten trajecten schuldhulpverlening 2022 Augustus September Oktober November December

Aantal 7 1 1 1 3

2023 Januari Februari Maart April

Aantal 0 0 0 0

Figuur 5: Overzicht met reden beëindiging.

Klanttevredenheidonderzoek/ Nazorg Schuldhulpverlening. In het Uitvoeringsplan Schuldhulpverlening 2021-2024 is opgenomen dat er een klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd zou worden. Dit om in kaart te brengen hoe effectief en efficiënt de schuldhulpverlening bij onze gemeenten is. De uitslag van het onderzoek wordt gebruikt als een nulmeting. Uit het onderzoek blijkt dat de respondenten overwegend positief zijn over de Schuldhulpverlening van de gemeente Stede Broec. Omdat het aantal reacties laag is (7% respons), is het onderzoek niet betrouwbaar te noemen. Er zijn echter wel een aantal punten die niet goed beoordeeld worden bij alle drie gemeenten en daardoor serieus genomen moeten worden. Op het gebied van bereikbaarheid zijn de respondenten kritisch. We zullen intern kijken of en hoe we dit kunnen verbeteren. Dit zijn signalen die aansluiten bij de doelstelling van de SED in het jaar 2023, ofwel “ het jaar van de dienstverlening.” Bij de drie gemeenten zien we dat respondenten ons niet altijd goed weten te vinden. In de geldkrant wordt de schuldhulpverlening benoemd om inwoners erop te wijzen waar zij terecht kunnen voor hulp. Daarnaast zal er ook in de komende drie maanden aandacht voor schuldhulpverlening zijn op de website van de gemeente en op de gemeentepagina die verschijnt in De Streker en De Middenstander.

Uit de enquête blijkt ook dat bijna de helft van de respondenten niet weet wat zij kunnen verwachten van de schuldhulpverlening. Er wordt gewerkt aan een duidelijke folder voor inwoners waarin beschreven wordt wat een inwoner kan verwachten als hij/zij zich meldt voor schuldhulpverlening. Dit is ook een doel uit het Lokaal Uitvoeringsplan 2021-2024. Daarnaast geeft 30 procent van de respondenten aan dat zij mee mogen denken over de oplossing en heeft 70 procent dit gevoel niet. Hier zullen wij aandacht aan geven in het teamoverleg en met het team bespreken hoe we dit kunnen verbeteren.

De schuldbemiddeling scoort een laag cijfer in het onderzoek. De Kredietbank die voor ons de schuldbemiddeling uitvoert, onderzoekt ook de tevredenheid van onze inwoners. Hieruit komt wel een voldoende naar voren. In 2021 is over de periode 8 oktober 2021 t/m 31 januari 2022 een onderzoek gedaan onder 32 inwoners uit West-Friesland die gebruik gemaakt hebben van de Kredietbank. Hieruit kwam naar voren dat in Stede Broec 33% van de respondenten tevreden is en 67% zeer tevreden. Het signaal vanuit het klanttevredenheidsonderzoek hebben wij gedeeld met de Kredietbank. Ontwikkelingen Kinderopvangtoeslagaffaire Kindregeling De Belastingdienst heeft een lijst opgesteld waarop inwoners van gemeente Stede Broec staan die mogelijk gedupeerd zijn in de Kinderopvangtoeslagaffaire. In totaal gaat dit in Stede Broec om 13 gezinnen. Met deze gezinnen is contact opgenomen en hen is hulp aangeboden. Er is in september 2022 een raadsbrief naar u verzonden om u hierover te informeren. Op 1 november 2022 heeft de eerste kamer ingestemd met het wetsvoorstel om kinderen van gedupeerde ouders te ondersteunen. Deze regeling heet de Kindregeling. De Kindregeling bestaat naast een geldbedrag, bedoeld als steuntje in de rug, onder meer uit hulp en brede ondersteuning vanuit hun gemeente. Jongeren kunnen bijvoorbeeld hulp krijgen bij het omgaan met geld of bij hun persoonlijke ontwikkeling.

Ouders en kinderen hebben een brief ontvangen met daarin informatie over de Kindregeling en de uitbetaling van het geldbedrag. Daarvoor hoeven de kinderen en jongeren zichzelf niet aan te melden. Geldkrant Begin 2023 is de geldkrant uitgegeven door de gemeente Stede Broec. Aanleiding was de prijsstijging van energie en boodschappen die alle inwoners raakt. De krant is een samenwerking tussen het Nibud en de gemeente. Binnen de gemeente hebben verschillende collega’s (beleidsmedewerkers en consulenten samenleving en duurzaamheid, Ons Stede Broec en de jongerenwerker) bijgedragen aan het resultaat. De krant is te zien op de website van de gemeente. Website voor jongeren die 18 jaar worden Steeds meer jongeren krijgen te maken met schulden. Uit onderzoek van Nibud 1 blijkt dat 37% van de mbo’ers van 18 jaar en ouder momenteel een schuld heeft en 1 op de 4 een betalingsachterstand. Een schuld hebben hoeft niet meteen een probleem te zijn. Bij veel jongeren loopt het goed af. Maar er is ook een groep jongeren waarbij de schulden problematisch zijn. De schulden kunnen dan grote gevolgen hebben voor hun toekomst Het belemmert hen in hun ontwikkeling doordat ze niet de keuzes kunnen maken die ze willen maken, het levert stress op en geeft een lastige uitgangspositie in de maatschappij.

Uit onderzoek is gebleken dat jongeren handig zijn met sociale media maar het lastig vinden om financiële zaken te regelen. SNS bank2 geeft aan dat Nederlandse jongvolwassenen tussen de 18 en 35 jaar vaak niet genoeg kennis van geldzaken hebben om goede keuzes te kunnen maken. Dat concludeert SNS Bank uit een eigen onderzoek onder ruim duizend jonge mensen. Daarom trekt de bank aan de bel. “42 procent denkt zelfs dat er opzettelijk moeilijke woorden worden gebruikt.” De gemeenten Stede Broec, Enkhuizen en Drechterland hebben een website ontwikkeld waarbij jongeren die 18 jaar worden op een eenvoudige manier zaken kunnen aanvragen die veranderen als zij 18 jaar worden. Ook jongeren die ouder zijn kunnen gebruik maken van de website.

1 Nibud.nl 2 https://www.ad.nl/geld/te-weinig-kennis-van-geldzaken-bij-jongeren-willen-beleggen-maar-weten-

niet-wat-een-aandeel-is

Als de jongere 18 jaar wordt ontvangt hij/zij in de maand dat hij/zij jarig is van de gemeente een verjaardagskaart met een QR code. Deze code kan worden gescand met de telefoon of de URL kan worden gebruikt waarna je terecht komt op de website. Door middel van verschillende vragen krijgt de 18 jarige snel een overzicht of hij/zij nog dingen moet aanvragen of dat alles al goed geregeld is.

Vervolg Rond januari 2024 zult u een soortgelijke rapportage ontvangen. Bovenkarspel, 20 juni 2023 Burgemeester en wethouders van Stede Broec De secretaris, De burgemeester,

A. Huisman

R.A.P. Wortelboer