R - 10 raadsinformatiebrief 10 Conclusies en aanbevelingen mantelzorgonderzoek 2024

Raadsinformatiebrief Onderwerp:

Conclusies en aanbevelingen mantelzorgonderzoek 2024

Portefeuillehouder:

K.W.H.M. Kusters

Documentnummer:

200694634

Zaaknummer:

0847200552689

Openbaarheid:

Openbaar

Datum: 19 maart 2025

Aanleiding In 2024 is er een mantelzorgonderzoek in Someren uitgevoerd, om in kaart te brengen waar knelpunten door mantelzorgers worden ervaren en wat er nodig is om mantelzorgers nu en in de toekomst te blijven ondersteunen. In het najaar van 2024 is het rapport gepresenteerd.

Mantelzorgonderzoek Someren Waarom dit onderzoek? Gemeente Someren signaleert de gevolgen van vergrijzing en de toenemende druk op mantelzorgers. Daarnaast worden de eerste gevolgen ervaren van personeelskrapte in zorg en welzijn. Op dit moment is zorg en ondersteuning aan mantelzorgers in Someren nog goed georganiseerd, maar hoe wordt dit behouden en werken we tegelijk aan een toekomstbestendige mantelzorgondersteuning? De kernvraag van het uitgevoerde onderzoek luidde dan ook: "Wat kan in de Gemeente Someren gedaan worden om tijdig in te regelen dat zorg en ondersteuning voor en door mantelzorgers behapbaar blijft?" Onderzoeksaanpak Diepte-interviews en groepsgesprekken met mantelzorgers en professionals. Leidraad voor de gesprekken: Wat zijn de ervaringen van mantelzorgers en professionals t.a.v. bekendheid, passendheid en effect van de beschikbare ondersteuning? Bevindingen De tops: 

Ten eerste: complimenten aan Someren. Over het algemeen wordt er een positief beeld geschetst vanuit mantelzorgers, professionals van gemeente Someren en organisaties die mantelondersteuning bieden. Denk aan: Dorpsondersteuners, Steunpunt Mantelzorg, casemanagers, huisartsen, verpleegkundigen, praktijkondersteuners en ondersteuning door MEE bij complexe casussen.



Professionals zijn tevreden over de inrichting van de ondersteuning, het diverse aanbod en de korte lijnen tussen professionals.



Mantelzorgers ervaren goed contact met gerichte ondersteuning en doorverwijzingen, wanneer zij eenmaal in contact zijn met professionals. Hierbij wordt veelal de rol van de dorpsondersteuner

genoemd als laagdrempelige eerste ingang tot zorg en ondersteuning, met in het vervolgtraject het Steunpunt Mantelzorg, WMO-consulenten en casemanagers dementie alsook Mee de Meentgroep. ‘Mantelzorgers worden gezien, gehoord en geholpen.’ 

Hulp in dementieketen is goed ingeregeld



Mantelzorgers ervaren goede dienstverlening wanneer er sprake is van begrip, inzicht en respect over invulling van de zorg aan een naaste.

Knelpunten: 

Bij de meer complexe casussen missen enkele mantelzorgers ondersteuning en expertise. Er is dan weinig ruimte voor maatwerk: bij zorgen voor een thuis- of uitwonend kind, mantelzorger voor iemand met psychische problemen, gezinnen met jonge kinderen of als je als mantelzorger ook een baan hebt. Bij procedures weinig ruimte voor maatwerk als je niet ‘in het hokje past'.



Zoeken en regelen van hulp kost veel energie en is zeer belastend voor mantelzorgers, die vaak al overbelast zijn.



Vaak mantelzorgers pas te laat in beeld bij (dreigende) overbelasting, met lange wachtlijsten en lange procedures.



Informatie: mantelzorgers ervaren nieuwe wereld waar nieuwe kennis, competenties en vaardigheden voor worden gevraagd. Ze hebben er niet voor geleerd om mantelzorger te zijn.



Bejegening: een aantal mantelzorgers ervaren dat er niet wordt geluisterd naar de persoonlijke situatie en reden van aanvraag. Wat passend is qua ondersteuning verschilt per situatie en per mantelzorger. Bij minder bekende ziektebeelden of psychische problemen meer moeite om hulp/ondersteuning geregeld te krijgen. Men mist dan erkenning en heerst er een gevoel van niet gehoord/niet gezien worden.

Conclusie In gemeente Someren bestaat een goed ingeregelde basis op het gebied van mantelzorgondersteuning. Er is sprake van een groot en gevarieerd ondersteuningsaanbod. 

Er zijn korte lijnen, men weet elkaar te vinden en er is zorg voor een warme overdracht.



Mantelzorgers vinden over het algemeen hun weg.



Belangrijke thema's tijdens onderzoek: o

Strategische samenwerking

o

Informatie

o

Bejegening

o

Passende ondersteuning

Aanbevelingen 



Strategische samenwerking o

Gemeente Someren als regisseur van domeinoverstijgende samenwerking

o

Mantelzorgakkoord maakt strategische samenwerking zichtbaar

o

Betrek bedrijfsleven bij bewustwording rondom en mogelijk maken van mantelzorg

o

Betrek onderwijs: jongeren van nu zijn de medewerkers van de toekomst.

Kwalitatief hoogstaande informatievoorziening o

Werk aan bewustwording rond mantelzorg: zo ook eerder onderkend dat iemand mantelzorger is en hiervoor op tijd hulp kan inschakelen om overbelasting te voorkomen

2/3

o

Focus daarbij op diverse groepen mantelzorgers voor wie informatie belangrijke vorm van ondersteuning is

o 

Lotgenotencontact belangrijk voor tips, uitwisseling, begrip en steun

Bejegen de mantelzorger met vertrouwen o

Werk vanuit een netgewerkgerichte aanpak t.a.v. van bejegening van de mantelzorger

o

Leer van elkaar en maak gezamenlijke afspraken als gemeente en welzijn- en zorgaanbieders over gelijkwaardige bejegening naar mantelzorgers.

o

Erkenning is heel erg belangrijk. Deze wordt in eigen kring nog vaak gemist. Vaak mantelzorgers (veelal vrouwen) die er alléén voor staan.



Realiseer passende ondersteuning voor mantelzorgers in complexe zorgsituaties o

Versterk preventieve insteek bij eerste contacten, bijvoorbeeld familiezorg

o

Bied alternatieve ondersteuning gedurende wachttijden (bijvoorbeeld lotgenotencontact)

o

Laagdrempelige voorzieningen rondom begeleiding mantelzorg.

Het vervolg in 2025 

Onderhouden van het netwerk met netwerkbijeenkomsten, en binnen de gemeente andere afdelingen erbij betrekken die raakvlakken hebben met mantelzorg / woonvormen en voorzieningen die mantelzorg faciliteren en ondersteunen.



Realiseren van communicatie in samenwerking met netwerkpartners om 1 brochure / online vindplaats te realiseren waar alle nodige informatie gebundeld staat, zodat mantelzorgers op 1 plek sneller alle benodigde info kunnen vinden. Netwerkpartners hierbij betrekken en gezamenlijk communiceren en mantelzorgers hierop te wijzen.



Communicatie rondom bewustwording mantelzorg. Nieuwsbrief ZO Someren kan hier o.a. voor ingezet worden, alsook berichtgeving bij SIRIS en 't Contact en borden langs de weg. Ook interviewen van bedrijven die mantelzorg door medewerkers mogelijk maken. Goed voorbeeld doet goed volgen.



Opstarten van lotgenotencontact binnen de gemeente met hulp van dorpsondersteuners, Steunpunt Mantelzorg, Mee de Meentgroep en Stichting Zelfhulpnetwerk Zuidoost Brabant.



Afspraken maken tussen gemeente en welzijn- en zorgaanbieders over bejegening vanuit vertrouwen en het onderhouden van korte lijnen.



Realiseer inloopmoment op openbare plekken voor informatie over mantelzorg (en dementie).

Burgemeester en wethouders van Someren, de secretaris,

de burgemeester,

J. Weekers

D. Blok

Bijlagen:

Documentnr

O

NO

. Rapport toekomstbestendige mantelzorgondersteuning

200651203

X

3/3