9c Informatie over richtinggevende keuzes invulling bezuiniging Sociaal Domein n.a.v. amendement

Raadsnotitie Onderwerp:

Informatieve notitie betreffende richtinggevende keuzes invulling bezuiniging Sociaal Domein n.a.v. amendement

Agendapunt:

9c

Opsteller:

Janssen, Inge

Portefeuillehouder:

T.C.W. Maas

Documentnummer:

200266938

Zaaknummer: Datum:

0847200266936 5 mei 2021

1. Samenvatting De gemeenteraad heeft op 2 juli 2020 besloten om het amendement aan te nemen waarmee een bezuinigingsopdracht wordt opgelegd voor het Sociaal Domein van minimaal €50.000,- voor 2021 en vanaf 2022 minimaal €150.000,- structureel. In de begroting 2021 is het eerste deel ad € 50.000 aan bezuinigingen ingeboekt. In deze notitie wordt de raad geïnformeerd welke bezuinigingsopties er worden gezien om het tweede deel ad € 100.000 verder in te vullen om zo aan de bezuinigingsopdracht van € 150.000 structureel te voldoen.

2. Inleiding De gemeenteraad heeft op 2 juli 2020 besloten om het amendement aan te nemen waarmee een bezuinigingsopdracht wordt opgelegd voor het Sociaal Domein van minimaal €50.000,- voor 2021 en vanaf 2022 minimaal €150.000,- structureel. In de commissie van 3 september 2020 is van de raadsinformatiebrief met datum 19 augustus kennis genomen. In deze brief is aangegeven waar het eerste deel van de bezuiniging is gevonden. Deze bezuinigingen zijn vanaf 2021 structureel opgenomen in de begroting. Daarnaast is in deze brief aangegeven dat u in het voorbereidingstraject van de kadernota 2022 om richtinggevende keuzes zal worden gevraagd om het tweede deel van het amendement. Het tweede deel van deze bezuiniging is al als taakstelling in de concept/primaire begroting 2022 opgenomen maar moet nog concreet worden toegewezen. Spoor 2 Het amendement stelt een bezuinigingsopdracht voor die aanvullend is op de bezuinigingen die al zijn opgelegd in spoor 2. Aantal van de bezuinigingen uit spoor 2 zijn: 

10% bezuiniging op de subsidies voor het welzijnswerk/ algemeen maatschappelijk werk; Besparing: € 80.000 (de helft is nog als taakstelling opgenomen en moet nog verder worden uitgewerkt);



Bijstelling van de bijstandsnorm van 120% naar 110%. Hierdoor is er een bezuiniging van € 60.000 op de minima regelingen ingeboekt;



Extra inzet participatiecoach is geschrapt. Bezuiniging structureel: € 35.000 (voor 2021 is de participatiecoach incidenteel weer ingezet, gedekt uit andere incidentele middelen, besluit raad d.d. 10 dec. 2020);



ID-baan is geschrapt bezuiniging: € 20.000;



Op het OAB (onderwijsachterstandenbeleid) is al € 43.540 bezuinigd vanaf 2021.

Aanvullende bezuinigingsopties in het sociaal domein zijn onderzocht om het tweede deel van de taakstelling van het amendement in te vullen. Hierover wordt u middels deze notitie geïnformeerd. Tijdens de behandeling van de kadernota 2022 kunt u vervolgens uw richtinggevende keuzes kenbaar maken. Efficiency/ onderzoek In het amendement wordt aangegeven dat er onderzoek is gedaan en op grond daarvan heeft uw raad aangegeven dat er mogelijk efficiencyvoordelen te behalen zijn of dat er mogelijke overlap is bij voorzieningen. Uit navraag bij de CDA-fractie is gebleken dat de informatie van dit onderzoek is gebaseerd op de informatie verkregen door raadsvragen over preventieve inzet in het sociaal domein. Veel van deze preventieve inzet is echter gefinancierd met incidentele middelen in projectvorm met een geplande einddatum. Bijvoorbeeld Plan weerbaarheid loopt grotendeels tot en met 2021 en Transformatieplan Jeugd loopt ook tot en met 2021. Incidentele middelen kunnen niet ingezet/geschrapt worden om een structurele bezuinigingsopdracht in te vullen. Daarnaast worden er geen verdere efficiency-voordelen of overlap gezien waarmee de bezuinigingsopdracht ingevuld kan worden. Wij zien ons, om de door de raad opgelegde bezuinigingstaakstelling, dan ook genoodzaakt om te kijken naar het schrappen van voorzieningen in het voorliggende veld.

3. Informatie In onderstaande lijst zijn de bezuinigingsmogelijkheden weergegeven. Al deze voorstellen hebben effect op de samenleving en daarmee ook in meer of mindere mate op individuele inwoners. Elk onderdeel is gecodeerd om aan te geven of de bezuiniging door het college wordt geadviseerd of juist wordt afgeraden. Dit laat onverlet dat elk voorstel zoals eerder opgemerkt direct gevolgen heeft voor inwoners en samenleving. Het is aan uw raad om hier richting te geven. 

Groen = positief advies van College



Geel = Niet ideaal, maar de gevolgen zijn beperkt



Rood = Hierop bezuinigen wordt afgeraden

bezuiniging 1

extra inzet GGZ in de wijk expertise in gebiedsteam stoppen

€

effect

€ 10.000

De basisfinanciering van GGZ in de wijk loopt

Geel

via Helmond via de centrummiddelen beschermd wonen. Someren zet een plus van op deze basis waarmee een SPV-er 4 uur per 2 weken lokaal beschikbaar is voor het gebiedsteam. Met deze middelen wordt de consultatiefunctie uitgebreid van +/- 60uur naar 200uur op jaarbasis. Hierdoor kunnen 2/8

extra taken in een casus worden opgepakt, bijvoorbeeld mee op huisbezoek gaan. Zeker bij de ingewikkelde casuïstiek wordt hier in de praktijk een grote meerwaarde ervaren. Bij bezuiniging gaat de dienstverlening terug naar de basis zoals o.a. deelname aan het Zorgsignaleringsteam. Geel omdat: We zien dat er steeds meer complexere casuïstiek op de gemeente af komt waar GGZ-problematiek een rol speelt. Als de lokale plus wordt geschrapt betekent dat onze GGZ-in-de-wijk minder zelf kan oppakken, maar de consultatiefunctie blijft wel bestaan. GGZ- in-de-wijk is een linking-pin naar de GGZ (bemoeizorg/ FACT) Hierdoor kan de gemeente meer/beter regie voeren. Zonder de lokale plus is de verwachting dat de processen Waar GGZ bij betrokken is stroperiger zullen worden, meer MDO's nodig zijn etc. 2

Aframen budget voor Algemene

Scenario 1:

Uit het budget ACV worden meerdere

en collectieve voorzieningen

€ 10.000

structurele subsidies betaald zoals

(ACV)

groen

bijvoorbeeld huiskamer projecten. Er zit wat vrije ruimte in dit budget die wordt gebruikt

Scenario 2:

om in te spelen op actuele vragen. De totale

€ 15.000

vrije ruimte op jaarbasis hiervoor bedraagt nu

geel

€ 15.000. Deze ruimte maakt de gemeente als organisatie wendbaar. Hierdoor kun je sneller handelen. Scenario 2 is geel omdat als alle vrije ruimte wordt ontnomen we meer bureaucratie zullen creëren waardoor we minder snel kunnen handelen. Zeker nu de Coronacrisis ons voor nog onbekende vraagstukken zal zetten is het advies om niet alle vrije ruimte te ontnemen.

3

Vrijwilligersvergoeding schrappen

€ 15.000

De totale vergoeding van max 540 euro p/p

groen

per jaar wordt geschrapt. Momenteel krijgen 18 mensen een vrijwilligersvergoeding. In andere gemeenten zoals bijvoorbeeld Asten is er geen vrijwilligersvergoeding. Deze vergoeding veroorzaakt verschillen tussen 3/8

gemeenten en vooral tussen vrijwilligers uit Someren en Asten die soms hetzelfde werk doen. Het zijn wel vaak mensen met een kleine beurs die deze vergoeding krijgen. Daarnaast is het ieder jaar vaststellen van de vergoeding is arbeidsintensief. Er wordt daarom niet geadviseerd om de vergoeding te halveren omdat dan de arbeid die het kost niet meer in verhouding staat tot wat het in de praktijk oplevert. 4

Mantelzorg waardering anders

Scenario 1:

Op dit moment bestaat het

inrichten

€ 15.000

mantelzorgcompliment uit een geldbedrag

groen

van 100,- per mantelzorger. Hiervoor is in de

(keuze één van de twee, ze kunnen niet beiden worden gerealiseerd):

begroting 2021 € 55.000,- opgenomen. Scenario 2: € 45.000

Scenario 1: Persoonlijke attentie Scenario 2: Algemene waardering

Rood

Dit bedrag kan naar beneden bijgesteld worden om een bezuiniging te realiseren. De huidige manier van waardering is arbeidsintensief en het risico op oneigenlijk gebruik groeit. Om die reden wordt aan een alternatieve vorm van waardering gewerkt (scenario 1), waarbij een budget van minimaal 50 euro per mantelzorger beschikbaar is. Te realiseren bezuiniging: 0 (bij vasthouden aan attentie twv 100 euro,-) tot maximaal € 25.000,- bij een attentie twv 50 euro). Hoe groter de bezuiniging, hoe lager het beschikbare bedrag per mantelzorger. Scenario 2 houdt in dat de mantelzorgers niet meer persoonlijk gewaardeerd worden middels een geldbedrag of andere attentie, maar dat er een algemene uiting aan de waardering wordt gegeven. Denk aan een theatervoorstelling of andere activiteit(en) speciaal voor mantelzorgers. Wettelijk gezien moet er een waardering zijn, maar deze is vormvrij. Budget wat nodig is voor deze waardering wordt geschat op 10.000 euro waarmee de bezuiniging maximaal 45.000 is. Dit scenario wordt afgeraden, omdat we met een algemene waardering minder mantelzorgers bereiken (is vaak op locatie, 4/8

dit is niet voor elke mantelzorger haalbaar) en ze zich misschien ook minder gewaardeerd zullen voelen dan met een persoonlijke attentie. 5

Niet meer deelnemen aan Logeerhuis Plezant

€ 4.500 geel

Niet langer deelnemen aan regionale algemene voorziening logeerhuis Plezant (respijtzorg) voor mantelzorgers van mensen met dementie Plezant is gehuisvest in een vleugel van woonzorglocatie Franciscushof in het centrum van Lieshout. Het gebruik is relatief laag maar stijgt wel (in 2020 70 gastnachten tov 2019: 29 ), maar het gebruik en de daarmee gepaard gaande kosten kan schommelen. Ook kan 1 persoon meerdere keren gebruik maken van Plezant. Gemiddeld blijft iemand per bezoek 4 dagen. Ten tijde van de Coronacrisis is Plezant 2 maanden dicht geweest in 2020. De bezuiniging is op geel gecodeerd omdat het aantal unieke personen dat gebruik maakt van Plezant laag is. Maar deze voorziening voor ondersteuning van mantelzorgers veel effect kan hebben waardoor zij de belasting die langdurige mantelzorg met zich meebrengt langer kunnen dragen.

6

Budget regeling Meedoen verlagen van € 200 naar € 150 pp

€ 20.000 rood

In spoor 2 is de regeling Meedoen al afgeschaald naar 110% van het bijstandsniveau. Minder mensen kunnen er nu gebruik van maken. 400 volwassenen en kinderen gebruiken de regeling Meedoen. Wanneer het persoonlijke budget verlaagd wordt met 50euro betekent dit dat men minder ondersteuning kan krijgen en mogelijk moet kiezen tussen verschillende voorzieningen. Mensen maken het volledige jaarbudget vrijwel altijd op omdat er veel mogelijkheden zijn waar men het voor kan inzetten. In feite betekent dit 50euro per jaar minder voor mensen met een kleine beurs. Deze bezuiniging is gecodeerd op rood omdat op deze doelgroep kwetsbaar is. Op de 5/8

regeling meedoen is in spoor 2 ook al eerder bezuinigd. 7

Schrappen PC-regeling

€ 12.000 groen

In het onderwijs, zeker nu er meer online wordt lesgegeven, is een computer per kind essentieel. In 2020 is er een inhaalslag geweest waarbij een aantal kinderen die nog geen voorziening hadden die of vanuit school of vanuit de gemeente alsnog hebben ontvangen. Hierdoor wordt voorzien dat zeker in 2022 de kans dat er beroep op deze voorziening wordt gedaan klein is. Scholen zullen in toenemende mate voorzien in digitale voorzieningen. Daar waar die behoefte er toch is, kan Stichting Leergeld de vraag oppakken.

8

subsidie voor beheer/ onderhoud

€ 3.000

Het Eijnattenfonds heeft 26 AED’s in de

en vervanging van AED’s in de

groen

openbare ruimte in bezit. Zij onderhouden en

openbare ruimte aan St. dr.

vervangen deze. Daarnaast wordt een

Eijnatten schrappen

gedeelte van de kosten voor AED-cursussen van inwoners vergoed. Er is een moreel appel gedaan op de gemeente om bij te dragen aan de kosten en onderhoud van de AED's in de openbare ruimte welke dr. Eijnatten in eigendom heeft. Het Eijnattenfonds heeft de subsidie in feite niet echt nodig om deze taken te blijven uitvoeren, zij hebben dit jaren zonder subsidie gedaan. De inspanningen hebben geleid tot een betere spreiding van de AED’s in de openbare ruimte. De subsidie is een gebaar dat de gemeente erkent dat het fonds veel doet voor de inwoners van Someren. Als de subsidie stopt is de verwachting dat zij hun inspanningen zullen voortzetten.

9

Budget Wvggz (wet verplichte

€ 5.000

De gemeenten zijn nu een jaar op weg met

GGZ) aframen

groen

de uitvoering van de nieuwe taken in het kader van de wet verplichte GGZ. Het beeld is nu dat er in de primaire begroting ruimte zit om de post voor het uitvoeren van de Wvggz af te ramen. We begroten meer dan 6/8

dat we van het rijk voor deze taak krijgen. Er moet wel opgemerkt worden dat wanneer kosten stijgen doordat er meer trajecten/ verkennende onderzoeken nodig zijn deze kosten wel betaald dienen te worden. Regionaal wordt er afgerekend naar verbruik. De aframing heeft geen effect voor de dienstverlening aan de inwoners maar kent wel ’n beperkt risico op overschrijding in een jaar waarin er meer trajecten/onderzoeken noodzakelijk zijn. 10

Aframen op budget algemene voorziening Jeugd

€ 15.000 groen

Deze bezuiniging kan geboekt worden bovenop de bezuiniging uit het eerste deel van het amendement waar al mee is ingestemd. De expertpool bij Peelgemeenten is opgeheven, dus deze reservering voor budget kan vervallen. Daarnaast is er budget voor workshops en voorlichting triple P hierop kan bezuinigd worden zonder grote negatieve effecten. In totaal kan op de post algemene voorziening jeugd nog eens 15.000 bezuinigd worden.

11

verkeersveiligheid Jongeren

€ 1000

Er is in 2020 1000 minder uitgegeven dan

(brigadiers)

groen

begroot. Er kan zonder nadelig effect 1000 euro worden afgeraamd. De vraag of dit de corebusiness is van de gemeente of van de scholen kan in een volgende bezuinigingsronde aan de orde komen. De totale subsidie voor de verkeersbrigadiers aan scholen bedraagt ongeveer € 3.000.

12

Stoppen subsidie Jongerencentra

€ 15.565

In spoor 2 is dit als onderzoeksopdracht

groen

meegegeven. Het college heeft inmiddels besloten De raad, via de Kadernota 2022, voor te stellen om het subsidie voor de jongerencentra in een periode van 3 jaar (2024 t/m 2026) volledig af te bouwen.

Hoogst haalbare bezuiniging

€ 161.065

met deze maatregelen (inclusief rood-advies en 2x scenario 2) 7/8

Totaal scenario groen*

€ 91.565

Totaal scenario geel*

€ 29.500

Totaal scenario rood* € 65.000 * bij uitsplitsing naar kleurcode zijn beide scenario’s van mantelzorgwaardering en algemeen collectieve voorzieningen meegenomen. Hier zit dus dubbeling in.

4. Vervolg Het maken van richtinggevende keuzes voor de invulling van de bezuiniging bij de behandeling van de kadernota. Deze keuzes kunnen dan verder worden uitgewerkt en opgenomen in de begroting 2022 en verder.

Burgemeester en wethouders van Someren, de secretaris,

de burgemeester,

J. Koppers–van der Krabben

D. Blok

8/8