5. Vaststellen Nota Geluidbeleid 2021

Raadsvoorstel Onderwerp:

Actualisatie Nota Geluidbeleid 2021

Agendapunt:

5

Opsteller:

van Mil, Petra (A. van den Nieuwenhof, ODZOB)

Portefeuillehouder:

A.A.H. Swinkels

Documentnummer:

200266280

Zaaknummer: Datum:

0847200214202 26 mei 2021

1. Samenvatting voor de burger Als gemeente hebben we vanaf 2007 een Nota Geluidbeleid voor het beoordelen van aanvragen van vergunnings- en meldingsplichtige bedrijven. In 2013 heeft een actualisatie plaatsgevonden. Nu ligt wederom een actualisatie van de Nota Geluidbeleid voor. Belangrijkste aspecten van de actualisatie 2021 zijn: - vereenvoudiging van de Nota 2013 zonder het belang van burger, bedrijf en milieu te schaden; - verminderen van de lasten- en regeldruk voor zowel gemeente als bedrijven; - een praktische en realistische actualisatie, met beperkte rechtsgevolgen, maar wel juridisch houdbaar; - een gelijk speelveld voor bedrijven op regionale schaal.

2. Inleiding Bedrijven hebben geluidsruimte nodig om activiteiten te kunnen uitvoeren. Industrielawaai kan ook hinderlijk zijn voor de omgeving, en zelfs schadelijk voor onze gezondheid. Een gemeente dient een aanvaardbaar leefklimaat te borgen door voorwaarden te stellen aan deze geluidproductie. Dit gebeurt bij het beoordelen van aanvragen van vergunningsplichtige en meldingsplichtige bedrijven. Voor het gros van de bedrijven, de meldingsplichtige bedrijven (hierna type A/B) geldt hiervoor sinds 2008 een standaard toetsingskader. Zij moeten ten minste voldoen aan de algemene regels uit het Activiteitenbesluit. Voor de grotere en meer complexe bedrijven (type C) blijft de vergunningsplicht gelden en zijn de voorwaarden voor het voorkomen en beperken van hinder door industrielawaai geregeld in de Handreiking industrielawaai en vergunningverlening 1998 (hierna: Handreiking). Een gemeente kan ook eigen geluidbeleid vaststellen, een Nota geluidbeleid (hierna: Nota). Bij type C bedrijven komt de Nota in plaats van de Handreiking. Hierdoor kan bevoegd gezag in de vergunning meer rekening houden met de lokale situatie. Optioneel kán de Nota ook worden toegepast op type A/B bedrijven om zo maatwerk te verlenen ten aanzien van geluid. Dit is alleen mogelijk in aanvulling op het Activiteitenbesluit. Someren heeft sinds 2007 een Nota, van toepassing op alle typen bedrijven.

De betekenis van de Nota In de Nota staat de gemeentelijke doelstelling en ambitie op het vlak van geluid. Er is een beleidsdeel, er zijn beleidsregels en een plankaart met gebieden met een bepaalde gewenste geluidskwaliteit, door vertaald naar richtwaarden. De richtwaarde zegt iets over het beschermingsniveau van de omgeving en over de beschikbare geluidsruimte voor bedrijven. Bedrijven die zich in een gebied willen vestigen of uitbreiden mogen de geluidskwaliteit niet negatief beïnvloeden. Bij een richtwaarde van 50 dB(A) geldt dat het woon- en leefklimaat nog als aanvaardbaar wordt beschouwd, bij een lagere richtwaarde is deze beter (goed) en een hogere richtwaarde maakt juist meer geluidsruimte voor industrie mogelijk. In het beleidsdeel en -regels heeft de gemeente vastgelegd op welke wijze zij de geluidskwaliteit wil beschermen, behouden en zo mogelijk verbeteren. Zo is aangegeven voor welk type bedrijven (C en/of A/ B) de Nota geldt, en hoe geluid dient te worden beoordeeld bij een aanvraag en/of melding. Bij type C wordt de aangevraagde geluidsruimte vergeleken met de richtwaarde en wordt de geluidsruimte vastgelegd in een vergunning met een geluidsnorm en toets punten. Geldt de Nota óók voor type A/B, dan zal de geluidsruimte, in afwijking van, of in aanvulling op, het Activiteitenbesluit alleen via individuele maatwerkprocedures kunnen worden vastgesteld.

Het hebben van een Nota past binnen de beleidsvrijheid die daar landelijk voor gegeven wordt. Knelpunten kunnen door het maken van goede keuzes worden voorkomen. Zonder Nota wordt de geluidskwaliteit vooral bepaald door de twee eerdergenoemde landelijke toetsingskaders en door planologische keuzes van een gemeente. De Nota moet periodiek geactualiseerd worden om van juridische waarde te blijven. Deze actualisatie is vormvrij en kan uitgebreid of beperkt zijn. Actualisatie Nota 2021 Bij de actualisatie is gestreefd naar - vereenvoudiging van de Nota 2013 zonder het belang van burger, bedrijf en milieu te schaden; - verminderen van de lasten- en regeldruk voor zowel gemeente als bedrijven; - een praktische en realistische actualisatie, met beperkte rechtsgevolgen, maar wel juridisch houdbaar; - een gelijk speelveld voor bedrijven op regionale schaal. In tegenstelling tot bij type A/B wordt de Nota 2013 al jaren naar tevredenheid toegepast bij type C bedrijven. Dit is anders bij type A/B bedrijven. Daar geeft de Nota veel regeldruk, terwijl ook volstaan kan worden met het landelijk toetsingskader, het Activiteitenbesluit. Immers, de geluidsnorm kan alleen worden afgestemd op de richtwaarden met een tijdrovende maatwerkprocedure. Omwille van het behoud van de praktische toepasbaarheid zal de Nota 2021 daarom alleen nog gelden voor type C.

Gelet op de komst van de omgevingswet (in 2022) wordt de Nota op andere onderdelen niet herzien.

3. Advies 1.

In te stemmen met de Nota geluidbeleid 2021.

2.

Intrekken van de Nota geluidbeleid 2007 en 2013.

2/5

4. Beoogd effect Met de Nota Geluidbeleid 2021 wordt voldaan aan de actualisatieplicht en heeft Someren een juridisch houdbare, maar zeker ook praktische Nota. Doordat type A/B niet meer standaard wordt getoetst aan dit aanvullend toetsingskader wordt de regel- en lastendruk verlaagd terwijl de rechtsgevolgen beperkt en aanvaardbaar zijn. Tevens ontstaat voor type A/B bedrijven een gelijk speelveld op regionale en landelijke schaal.

5. Argumenten 1.1 Relatie met de Omgevingswet In verband met de komst van de omgevingswet in 2022 wordt gekozen voor terughoudend actualiseren, met een minimale ambtelijke inzet en met beperkte rechtsgevolgen. Hoewel de Nota door de jaren heen behoorlijk is verouderd voldoet deze wel al vanaf 2007, vooral als toetsingskader bij type C. De Nota kan ook onder de omgevingswet betekenis houden, mits een gemeente daarvoor kiest. Someren blijft ook dan verantwoordelijk voor het vastleggen van lokale keuzen in geluidskwaliteit. De doelstellingen en afwegingen worden bij voorkeur integraal meegenomen bij de totstandkoming van het Omgevingsplan. In de transitiefase naar het Omgevingsplan blijven de huidige regels van kracht. De ambitie voor het vaststellen van het omgevingsplan is 2024, hierdoor gaan we zeker nog een aantal jaren werken met de Nota Geluidbeleid 2021. 1.2 Praktisch instrument met minder regeldruk en gelijk speelveld Uit de evaluatie blijkt vooral een behoefte aan een beter werkbaar en efficiënter instrument. De Nota is vooral in praktische zin ingehaald door veranderend rijksbeleid. Beleid dat erop gericht is dat geluidskwaliteit ook voldoende kan worden beschermd door het Activiteitenbesluit en dat uitgaat van terughoudendheid bij het toepassen van maatwerkprocedures voor type A/B.

Het standaard opleggen van maatwerk ligt dan ook niet meer in de lijn met de bedoeling van de wetgever; het leidt tot een hogere regeldruk, een ongelijk speelveld en hogere kosten. In 2020 is door het college binnen de GR ODZOB een Regionaal Operationeel Kader Vergunningverlening (ROK-VV) vastgesteld, met afspraken over de uitvoering van taken. Het aantal bedrijven dat onder het Activiteitenbesluit valt en aanvullend aan de Nota moet worden getoetst wordt almaar groter. Gemeenten met een Nota, die óók voor type A/B geldt, hebben hogere uitvoeringskosten, dit terwijl er geen indicaties zijn dat hiermee handhavingszaken worden voorkomen. Ook is niet meetbaar of hierdoor de geluidskwaliteit echt beter wordt beschermd. De Nota wordt te log en inefficiënt ervaren en we zien dan ook een afnemend draagvlak om dit beleid bij type A/B uit te voeren; er worden minder maatwerkbesluiten genomen dan zouden moeten worden genomen. Dit wijst erop dat de oorspronkelijke behoefte aan een Nota voor type A/B niet meer volledig wordt onderschreven. Tegelijkertijd zien we dat dit ook niet leidt tot grote problemen en zijn de geluidklachten niet toegenomen. En bovenal biedt het Activiteitenbesluit nog voldoende mogelijkheden om, in het belang van zowel bedrijf als burger en ter bescherming van het milieu, maatwerk te stellen wanneer lokale omstandigheden daartoe aanleiding geven.

Dit legt een grotere verantwoordelijkheid neer bij burgers en bedrijven voor het behoud of verbeteren van de leefomgeving. Met het oog hierop is het nu verantwoord om in situaties waarbij geen klachten of knelpunten zijn, type A/ B bedrijven niet preventief te toetsen en andere geluidsnormen op te leggen dan op grond van het Activiteitenbesluit zouden gelden. Het laten vallen van het aanvullend toetsingskader van de Nota Geluidbeleid 2021 op type A/B bedrijven is een vereenvoudiging in de uitvoering van taken en verlaagt de 3/5

regeldruk. 1.3 Opheffen rechts(on)gelijkheid en rechtsgevolgen In de Nota Geluidbeleid 2021 is het aanvullend toetsingskader voor type A/B vervallen. De Nota blijft ongewijzigd gelden voor de vergunningsplichtige bedrijven. Voor het gros van de bedrijven, type A/B geldt daarmee een en hetzelfde toetsingskader ongeacht (deel van) de gemeente, het Activiteitenbesluit. Het brengt ook meer uniformiteit bij de regionale en gemeentelijke uitvoering van de wettelijke taken. Lokale keuzes over de geluidskwaliteit zullen dan enkel nog een rol spelen bij type C bedrijven, dit zijn de grotere bedrijven die een vergunning nodig hebben. Vanaf de inwerkingtreding van de Nota Geluidbeleid 2021 worden nieuwe bedrijven type A/B in Someren enkel nog getoetst aan het Activiteitenbesluit. Hierin is het beschermingsniveau van burgers in grote lijnen vastgelegd en is een aanvaardbaar leefklimaat doorgaans voldoende geborgd. In geval van klachten of wanneer lokale omstandigheden daartoe aanleiding geven biedt het Activiteitenbesluit nog voldoende mogelijkheden voor maatwerk. Bestaande bedrijven type A/B worden eveneens alleen nog getoetst aan het Activiteitenbesluit, tenzij eerder maatwerkvoorschriften zijn vastgesteld. Vastgestelde maatwerkvoorschriften, waarin een bepaalde geluidsruimte is vastgelegd, blijven onverkort van kracht.

Deze besluiten zijn tot stand gekomen door middel van een zorgvuldige belangenafweging, op basis van het toen geldende toetsingskader (de Nota 2007 of 2013) en worden niet actief ingetrokken. Een bedrijf kan wel zelf een verzoek om intrekking van de maatwerkvoorschriften doen, waarna een nieuwe afweging wordt gemaakt op basis van het nieuw toetsingskader, het Activiteitenbesluit. Voor type C bedrijven blijft het toetsingskader van de Nota Geluidbeleid 2021 ongewijzigd. In de vergunning wordt nog steeds rekening gehouden met de geluidskwaliteit van het gebied waarin het bedrijf en de omliggende woningen liggen, en het afhandelen van vergunningen blijft eenvoudiger met een Nota dan met de Handreiking.

6. Kanttekeningen 1.1 Waarom niet uitgebreid actualiseren? Het volledig herzien van de Nota Geluidbeleid, bijvoorbeeld op gebieden en hun geluidskwaliteit heeft duidelijke rechtsgevolgen en zal in een later stadium, met de komst van de omgevingswet worden meegenomen bij de totstandkoming van het Omgevingsplan. 1.2 Hoe zit het in de regio met lokaal geluidbeleid Er zijn 9 gemeenten binnen het werkgebied van de Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant (ODZOB) die lokaal geluidbeleid hebben. De meeste Nota’s zijn ook van toepassing op bedrijven type A/B. Via het opdrachtgeversplatform (OGP) wordt verkend of deze gemeenten mogelijk op eenzelfde wijze willen omgaan met de (actualisatieverplichting) van de Nota. Wij zijn een voorloper in deze.

7. Financiën Er is geen aanvullende financiële dekking nodig. De werkzaamheden volgen uit het werkprogramma ODZOB – Someren 2021.

8. Communicatie Het raadsbesluit zal kenbaar gemaakt worden met een publicatie in ’t Contact, en op de website. Daarnaast zullen alle collega’s belast met de uitvoering zowel intern als bij de ODZOB hierover worden geïnformeerd. 4/5

9. Uitvoering De Nota Geluidbeleid 2021 treedt in werking de dag na publicatie. Burgemeester en wethouders van Someren, de secretaris,

de burgemeester,

J. Koppers- Van der Krabben

D. Blok

Bijlage(n)

O

Raadsbesluit, documentnr. Djuma 200266275

X

Nota Geluidbeleid 2021

X

NO

5/5