Presentatie RIA Erfpacht 24 februari

Raadsinformatieavond Erfpacht

Agenda 1. Opening 2. Erfpacht: feiten & cijfers

3. Implementatie Erfpachtbeleid 2025 • • •

Betaalbaarheid Erfpacht WOZ waarde en grondquote Communicatie & informatie

4. Planning 5. Vragen en sluiting

2. Feiten & Cijfers

2. Erfpacht: feiten & cijfers Aantal contracten Aantal erfpachtrechten Aantal erfpachters particulier wonen Aantal erfpachters anders

4.400 3.500 900

Onderverdeling particulier wonen naar bebouwingstype: Grondgebonden 3.240 Appartementscomplexen 260 Onderverdeling particulier wonen naar type contract: Canon 440 Afgekochte canon 3.060

2. Erfpacht: feiten & cijfers Aflopende contracten Particulier wonen met contractmoment < 15 jr: Aantal expirerende erfpachtrechten tot 2040 480 Aantal aflopende afkoopperioden tot 2040 1.000 Voor 480 expirerende erfpachtrechten focus op omzetting naar eeuwigdurend

Onderverdeeld naar

grondgebonden woningen appartementscomplexen

450 30

2. Erfpacht: feiten & cijfers Conversie 2025 Aantal conversies in 2025 Totaal koopsommen (uitzonderlijke omvang)

138 € 9,3 mln.

Aantal intentieverklaringen in 2025

17

2. Erfpacht: feiten & cijfers Erfpacht in de Begroting 2026, erfpacht exploitatie Totaal opbrengsten: € 9,3 mln. te weten:

Canonopbrengsten Opbrengsten uit vrijval van afkoopsommen Opbrengsten uit rente over afkoopsommen Rente over boekwaarden

€ 9,8 mln. € 4,3 mln. € 2,9 mln. € -/- 7.7 mln.

Canonopbrengsten Wonen Niet-wonen

€ €

0,8 mln. 9,0 mln.

2. Erfpacht: feiten & cijfers Erfpacht in de Begroting 2026, omzetting naar eigendom Totaal koopsommen:

0.75 mln.

- is vraag gestuurd - voorzichtig geraamd want - deels uit noodzaak financierbaarheid bij aankoop woning, waarbij - effect nieuwe mogelijkheid van eeuwigdurende erfpacht onbekend

3. Implementatie Beleid Betaalbaarheid Erfpacht

3. Implementatie Erfpachtbeleid 2025 Betaalbaarheid Ontwikkeling gemiddelde WOZ-waarde 1997 – 2025 (CBS-data) Van € 53.000,- naar circa € 314.000,-

3. Implementatie Erfpachtbeleid 2025 Betaalbaarheid Voorbeelden conversie en herziening

Berekening conversieprijs 2020 versus vergelijkbare conversie 2025 Woning in Schiedam-Noord, kavel circa 155 m2: 2020 2025

grondwaarde € 77.000 € 93.400

conversieprijs € 49.700 € 79.200 (stijging door marktwerking maar ook door einde recht)

3. Implementatie Erfpachtbeleid 2025 Betaalbaarheid Voorbeelden conversie en herziening

Voorbeelden gestegen canons 2025 bij 10 en 25 jaarscyclus Woning in Schiedam-Noord, kavel circa 155 m2, laatste herziening in 2000: 2000 2025

grondwaarde € 31.200 € 93.400

Canon 25 jr € 1.560,€ 4.780,-

Canon 10 jr n.v.t. € 2.990,-

3. Implementatie Erfpachtbeleid 2025 Betaalbaarheid Aantal klimcanons 2020 – 2025: Oninbare canons 2025 :

geen 10 incassodossiers (van de 440)

Maatregelen in Erfpachtbeleid 2025 • Klimcanon Klimcanon op verzoek Met de vaststelling van deze beleidsnota wordt bepaald dat een klimcanon op verzoek mogelijk is bij gelegenheid van een canonherziening. Daarbij zal aangetoond zal moeten worden dat door de canonherziening een problematische financiële situatie ontstaat. De regeling is vooral bedoeld om een tijdelijke problematische financiële situatie te overbruggen. Voor een structureel problematische situatie is het erfpachtbeleid niet de geëigende weg.

3. Implementatie Erfpachtbeleid 2025 Betaalbaarheid Maatregelen in Erfpachtbeleid 2025 • Jaarlijkse indexatie Jaarlijkse indexering Met de vaststelling van deze beleidsnota wordt de mogelijkheid van jaarlijkse indexering ingevoerd in combinatie met een 10-jaarlijkse integrale herziening.

Het jaarlijks indexeren is niet in overeenstemming met geldende algemene erfpachtvoorwaarden en kan niet eenzijdig worden ingevoerd. Het wordt gepresenteerd als een keuze bij het 10-jaarlijks herzien van de canon.

3. Implementatie Erfpachtbeleid 2025 Betaalbaarheid Voorbeelden uit het land • Subsidieregeling Amsterdam

3. Implementatie Erfpachtbeleid 2025 Betaalbaarheid Overige voorbeelden uit het land • Rotterdam: zie kader. • Utrecht: geen specifieke regeling op betaalbaarheid; • Den Haag: onderzoek naar grondwaardebepaling: gaat nog even duren. • Zaanstad: geen specifieke regeling op betaalbaarheid. Evaluatie erfpachtbeleid mn vanwege fouten 2007;

3. Implementatie Erfpachtbeleid 2025 Betaalbaarheid: 2 scenario’s Scenario 40% korting op canon

Uitgangspunten bij scenario: • Vanaf 2027: in 10 jaar tijd is elke canon met 40% verlaagd; • De korting treedt gemiddeld met 4% per jaar op; • Basisbedrag voor korting is huidig begrote omzet 2029. • Gelijkblijvende lasten voor rente, organisatie etc; • Korting zowel voor particulieren en bedrijven vanuit gelijkheidsbeginsel; • Vanaf 2030 zijn de canonopbrengsten gelijk aan 2029.

3. Implementatie Erfpachtbeleid 2025 Betaalbaarheid: scenario 40% korting Verloop van canonopbrengsten Begroting 2026 – 2037 versus scenario

3. Implementatie Erfpachtbeleid 2025 Betaalbaarheid: scenario 40% korting Aandachtspunten bij het scenario: • Juridische (on)mogelijkheden bij doorvoeren van korting; • Hoe om te gaan met overgangsregeling (recent) afgekochte canons? • Effect op grondexploitatie SchieDistrict bedrijventerrein; • Effect op afkoopmethodiek uitwerken (hoe waardeer je afkoop met korting) • Effect van mogelijk knippen van korting particulieren versus bedrijven.

3. Implementatie Erfpachtbeleid 2025 Betaalbaarheid: scenario subsidieregeling “Amsterdam” Uitgangspunten bij scenario: • Subsidieregeling geïnspireerd Amsterdam introduceren; • Jaarlijks subsidiebedrag reserveren van circa € 50.000,= ten laste van opbrengst Erfpacht. Aandachtspunten bij scenario • Relatie met armoedebeleid: waar aanvullend op elkaar? • Effect op de organisatie: Team erfpacht momenteel niet ingericht op beoordelen subsidieaanvragen.

3. Implementatie Erfpachtbeleid 2025 Samenvatting betaalbaarheid • Gemiddelde WOZ-waarde Schiedam met name laatste 10 jaar substantieel gestegen;

• Budgettair neutraal Erfpachtbeleid 2025 vastgesteld; • Maatregelen klimcanon en jaarlijkse indexatie;

• Uitwerking bij Begroting 2027: • • •

Scenario’s met financiële impact; Grondquote; Subsidieregeling naar voorbeeld Amsterdam verkennen.

3. Implementatie Beleid WOZ-waarde en grondquote

3. Implementatie Erfpachtbeleid 2025 WOZ-waarde en grondquote Werking WOZ en grondquoten In navolging van diverse erfpachtgemeenten wordt met de vaststelling van deze beleidsnota, waar mogelijk, overgestapt op grondwaardebepaling op basis van een grondquote van de WOZ-waarde.

De nieuwe werkwijze is gebaseerd op een grondquote per woonvorm. Eén voor grondgeboden woningen. Eén voor appartementen binnen een complex. Daarbij bestaat de kans dat per woonvorm één grondquote te grof is voor diverse verschijningsvormen. Voor de woonvorm grondgebonden woningen moet de betreffende grondquote een werkbaar resultaat opleveren voor de verscheidenheid aan woningtypen in diverse prijsklassen die Schiedam kent.

WOZ-waarde * grondquote = grondwaarde

3. Implementatie Erfpachtbeleid 2025 WOZ-waarde en grondquote Effecten WOZ waardering voor erfpachters • Transparant • Eenvoudig(er); • Voorspelbaar. Aandachtspunt: bijzondere elementen • Bij totstandkoming WOZ-waarde worden bijzondere elementen apart gewaardeerd door RBG; • Bijzondere elementen zijn investeringen zoals dakkapel, zonnepanelen, uitbouw, schuur etc. • WOZ-waarde minus bijzondere elementen = grondslag voor erfpachtwaardering.

3. Implementatie Erfpachtbeleid 2025 WOZ-waarde en grondquote Grondquote • Utrecht • Amsterdam • Zaanstad Voorbeeld Zaanstad:

4. Richting Begroting 2027 Producten bij Begroting 2027: • Grondquote; • Voorstel verwerken voorkeursscenario Betaalbaarheid; • Eventuele aanvullingen op Nota Erfpacht.

3. Implementatie Beleid Communicatie & informatie

3. Implementatie beleid Communicatie & informatie: Tot op heden: • Teksten op internetpagina gemeente Schiedam opgenomen & leesbaarheid vergroot; • Uitgaande brieven herschreven; • PvA uitrol inrichting loket – invoering WOZ-quote; • PvA communicatiemiddelen Erfpacht; • Bezoek Vve-bestuursleden.

3. Implementatie beleid Communicatie & informatie: Vanaf 1 september • Implementatie plannen van aanpak Loket & Communicatie; • Start informatievoorziening expirerende erfpachtrechten & aflopende afkoopperioden (internet, brieven, buurtsessies).

4. Planning

4. Samenvattende planning Producten bij Begroting 2027: • Grondquote (stappen grondquote); • Voorstel verwerken voorkeursscenario Betaalbaarheid; • Eventuele aanvullingen op Nota Erfpacht. Communicatie & informatie • Uitrol na zomer – besluitvorming bij begroting.

5. Vragen & opmerkingen