Bijlage 5 Milieueffectrapportage Schieveste

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam incl. aanvulling MER

projectnummer 0436511.100 definitief 17 februari 2021

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam incl. aanvulling MER projectnummer 0436511.100 definitief 17 februari 2021

Auteurs H.W. Lindeboom A.C. Oerlemans K. Spillekom N.C. van der Steen L. Runia

Opdrachtgever KuiperCompagnons B.V. Van Nelleweg 3042 3044 BC ROTTERDAM

datum vrijgave 17-02-2021

beschrijving revisie definitief

goedkeuring drs. H.W. Lindeboom

vrijgave drs. T. Artz

Inhoudsopgave

Blz.

Veel gebruikte woorden en afkortingen in dit rapport

1

Samenvatting

2

1

Inleiding

11

1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6

Aanleiding Voorgeschiedenis Te nemen besluit M.e.r.-plicht De m.e.r-procedure Leeswijzer

11 11 12 12 13 15

2

Referentiesituatie

17

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5

Ligging plangebied Historische ontwikkeling Huidige situatie plangebied Huidige situatie omgeving Referentiesituatie, raakvlakprojecten en studiegebied

17 17 19 20 22

3

Beleidskader

26

3.1 3.1.1 3.1.2 3.1.3 3.1.4 3.2 3.2.1 3.2.2 3.2.3 3.2.4 3.3 3.3.1 3.3.2 3.3.3 3.3.4 3.3.5

Rijksbeleid Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Handreiking duurzame stedelijke ontwikkelingen Grote woningbouwopgave Binnenstedelijk bouwen Provinciaal en regionaal beleid Regioakkoord: Nieuwe Woningmarktafspraken Regio Rotterdam 2018-2030 Routekaart Verstedelijking Provincie Zuid-Holland Verstedelijkingsalliantie Visie Rijke Groenblauwe Leefomgeving Gemeentelijk beleid Stadsvisie Schiedam 2030 Woonvisie Schiedam 2030 Groenblauwe structuurvisie (GBSV) Klimaatadaptatieplan Schieveste Kwaliteitsplan Schieveste

26 26 26 26 27 27 27 27 27 28 28 28 29 29 30 30

4

Masterplan op hoofdlijnen

31

4.1 4.2 4.3

Aanleiding Doelstellingen en kernwaarden Stedenbouwkundige structuur

31 31 32

4.4 4.5 4.6 4.7 4.7.1 4.7.2 4.7.3 4.7.4

Woonmilieu en voorzieningenprogramma Fasering Ambities duurzame gebiedsontwikkeling Alternatieven, varianten en gevoeligheidsanalyses Alternatieven Varianten Gevoeligheidsanalyses Verkeersgeneratie per alternatief en variant

37 38 40 43 43 45 45 46

5

Onderzoeksmethodiek

48

5.1 5.2 5.3

Inleiding Beoordelingskader Opbouw effecthoofdstukken

48 48 49

6

Verkeer en vervoer

50

6.1 6.2 6.3 6.3.1 6.3.2 6.4 6.5

Beoordelingskader Referentiesituatie Effecten Alternatief Masterplan Programma-variant 3.500 woningen Beoordeling Mitigerende maatregelen

50 51 54 54 59 62 62

7

Leefbaarheid

63

7.1 7.1.1 7.1.2 7.1.3 7.1.3.1 7.1.3.2 7.1.4 7.1.5 7.2 7.2.1 7.2.2 7.2.3 7.2.4 7.2.5 7.3 7.3.1 7.3.2 7.3.3 7.3.4 7.3.5 7.4

Geluid Beoordelingskader Referentiesituatie Effecten Alternatieven Variant 3.500 woningen Beoordeling Mitigerende maatregelen Luchtkwaliteit Beoordelingskader Referentiesituatie Effecten Beoordeling Mitigerende maatregelen Gezondheid Beoordelingskader Referentiesituatie Effecten Beoordeling Mitigerende maatregelen Bodem

63 63 65 66 67 86 87 87 88 88 89 92 95 95 96 96 96 100 106 106 107

7.4.1 7.4.2 7.4.3 7.4.4 7.4.5 7.5 7.5.1 7.5.2 7.5.3 7.5.4 7.5.5 7.6 7.6.1 7.6.2 7.6.3 7.6.4 7.6.5 7.7 7.7.1 7.7.2 7.7.3 7.7.4 7.7.5

Beoordelingskader Referentiesituatie Effecten Beoordeling Mitigerende maatregelen Externe veiligheid Beoordelingskader Referentiesituatie Effecten Beoordeling Mitigerende maatregelen Leefomgevingskwaliteit Beoordelingskader Referentiesituatie Effecten Beoordeling Mitigerende maatregelen Trillingen Beoordelingskader Referentiesituatie Effecten Beoordeling Mitigerende maatregelen

107 108 109 109 109 110 110 111 114 114 115 115 115 116 117 123 123 124 124 125 125 127 127

8

Ruimtelijke kwaliteit

128

8.1 8.1.1 8.1.2 8.1.3 8.1.4 8.1.5 8.2 8.2.1 8.2.2 8.2.3 8.2.4 8.2.5 8.3 8.3.1 8.3.2 8.3.3 8.3.4 8.3.5 8.4 8.4.1 8.4.2

Archeologie en cultuurhistorie Beoordelingskader Referentiesituatie Effecten Beoordeling Mitigerende maatregelen Landschap Beoordelingskader Referentiesituatie Effecten Beoordeling Mitigerende maatregelen Water Beoordelingskader Referentiesituatie Effecten Beoordeling Mitigerende maatregelen Natuur Beoordelingskader Referentiesituatie

128 128 129 131 132 132 132 132 133 135 136 136 136 136 137 139 143 143 143 143 144

8.4.3 8.4.4 8.4.5

Effecten Beoordeling Mitigerende maatregelen

147 148 148

9

Energie en circulariteit

150

9.1 9.2 9.3 9.4 9.5

Beoordelingskader Referentiesituatie Effecten Effectbeoordeling Mitigerende maatregelen

150 151 151 155 156

10

Gevoeligheidsanalyses

157

10.1 10.2 10.2.1 10.2.2 10.3 10.4

Gevoeligheidsanalyse raakvlakprojecten Mobiliteit Variant met lagere parkeernorm Variant knip Overschieseweg Groene inrichting Fasering

157 158 158 161 164 165

11

Toets aan ambities duurzame gebiedsontwikkeling

172

11.1 11.2 11.3 11.4 11.5

Wijze van beoordeling Mobiliteit Klimaatadaptatie Gezondheid en welzijn Circulariteit en energie

172 172 173 174 176

12

Conclusie

177

12.1 12.1.1 12.1.2 12.2 12.3 12.4 12.5

Conclusie effectbeoordeling De ontwikkeling van Schieveste: bijdrage aan de leefomgeving Kwaliteitsimpuls en aandachtspunten in het plangebied Conclusie toets aan ambities Afweging alternatieven, variant en gevoeligheidsanalyses Voorkeursalternatief Mitigerende maatregelen

177 178 178 179 180 180 181

13

Monitoring en leemten in kennis

185

13.1 13.2

Aanzet monitoringsprogramma Leemten in kennis

185 186

Bijlage 1 Reactienota NRD

Separate bijlagen bij het MER en het bestemmingsplan (in alfabetische volgorde) Aantal gehinderden geluid Schieveste. KuiperCompagnons, 2021. Aeronautical Study Schieveste. To70, 2020. Advies VRR. Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond, 2020. Archeologisch onderzoek 1. ArcheoMedia, 2008. Archeologisch onderzoek 2. IDDS Archeologie, 2017. Bezonningsstudie Schieveste. KuiperCompagnons, 2020. Bouwhoogtemotivatie Schieveste. To70, 2020. Bro-behoefteonderzoek Schieveste, 2020. Deelonderzoek Geluid, MER en bestemmingsplan Schieveste 2020. KuiperCompagnons, 2020. Energievisie Schieveste. Aveco de Bondt, 2020. Explosieven. Saricon, 2019. Historisch bodemonderzoek Schieveste. Antea Group, 2019. Kwaliteitsplan Schieveste. Gemeente Schiedam, 2019. Leisure-onderbouwing Schieveste. 2020. Masterplan Schieveste. Ontwikkelcombinatie Schieveste, 2019. Memo aanvulling omgevingseffecten WKO-systeem Schieveste. Aveco de Bondt, 2021. Memo waterbergingsmogelijkheden Schieveste. SmitsRinsma, 2020. Luchtkwaliteit rond de voorgenomen nieuwbouw Schieveste. ErbrinkStacks Consult, 2020. Memo stikstofberekening Schieveste. Antea Group, 2020. Natuurtoets Schieveste. Antea Group, 2020. Onderzoek externe veiligheid Schieveste. KuiperCompagnons. 2020. PvE Archeologie. BOOR, 2020. Rapportage waterhuishouding. SmitsRinsma, 2020. Reactienota concept ontwerp bestemmingsplan Schieveste. Gemeente Schiedam, 2020.

Trillingen Schieveste. DGMR. 2020. Verkeersonderzoek Schieveste. Antea Group, 2020. Verkennend bodemonderzoek. Antea Group, 2020. Windhinder Schieveste. DGMR, 2019.

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

Veel gebruikte woorden en afkortingen in dit rapport In dit rapport worden enkele woorden en afkortingen veelvuldig gebruikt. In het onderstaande overzicht zijn deze veelgebruikte woorden en afkortingen kort toegelicht.

Afkortingen en begrippen MER

het milieueffectrapport

m.e.r.-procedure

de procedure waarbinnen het milieueffectrapport opgesteld wordt

plan-m.e.r.

de procedure waarbinnen het milieueffectrapport voor plannen opgesteld wordt

voornemen

datgene, wat de initiatiefnemer wil realiseren, in dit geval de realisatie van het hoogstedelijke woongebied Schieveste met maximaal 3.500 woningen, met tevens werkgelegenheid en voorzieningen

referentiesituatie

de huidige situatie aangevuld met autonome ontwikkelingen

autonome ontwikkeling

ontwikkeling die onafhankelijk van de ontwikkeling van Schieveste plaats zal vinden en waarover een definitief besluit is genomen

plangebied

het gebied waarop het voornemen rechtstreeks betrekking heeft

studiegebied

het gebied waarbinnen als gevolg van het voornemen effecten kunnen optreden. Het studiegebied kan groter zijn dan het plangebied en kan per aspect verschillen

alternatieven

de mogelijke 'manieren' waarop het voornemen kan worden gerealiseerd

varianten

kleine variaties binnen een alternatief

Blad 1 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

Samenvatting Aanleiding Tussen de belangrijke verkeersader A20 en de spoorlijn Rotterdam – Delft/Den Haag/Hoek van Holland, ligt, centraal in Schiedam en bij het station Schiedam Centrum, het gebied Schieveste. Door de Ontwikkelcombinatie Schieveste B.V. (OCS) is een plan uitgewerkt om Schieveste te transformeren tot een goed en multimodaal bereikbaar, duurzaam woon- en werkgebied in de zuidvleugel van de Randstad. Dit heeft geleid tot een stedenbouwkundig Masterplan op Hoofdlijnen van de OCS, dat op 19 november 2019 is aangeboden aan de gemeente Schiedam. Het plan gaat uit van een stedelijk woongebied (maximaal 3.500 woningen), met tevens werkgelegenheid en ondersteunende voorzieningen. Ook gaat het Masterplan van de OCS uit van een verlenging van de huidige stationskap in oostelijke richting en een onderdoorgang onder het spoor naar het zuiden, richting de Boerhaavelaan / Schiedam-Oost. De situering van het plangebied is in onderstaande figuur weergegeven.

Figuur S-0: ligging Schieveste

Bestemmingsplan en MER Schieveste Voor de ontwikkeling van Schieveste is een nieuw bestemmingsplan noodzakelijk. Dat bestemmingsplan (Schieveste 2021) vormt de formele, juridisch-planologische vertaling om de ambities en kaders uit het Masterplan op hoofdlijnen, mogelijk te maken. Gezien de omvang van de ontwikkeling (een groot aantal woningen met een hoge dichtheid) en de kenmerken van het plangebied (gelegen tussen spoorlijn en snelweg) is er voor gekozen geen m.e.r.-beoordeling uit te voeren, maar direct te starten met de m.e.r.-procedure. Een m.e.r.-beoordeling zou tot de conclusie leiden dat een m.e.r.-procedure in noodzakelijk is. Daarmee is een m.e.r.-beoordeling in dit geval niet zinvol. Een m.e.r.-procedure biedt tevens een structuur om belanghebbenden zorgvuldig bij de vormgeving van het plan te betrekken. Het MER wordt gekoppeld aan het nieuwe bestemmingsplan Schieveste 2021. Dit betekent dat de m.e.r.-procedure gelijk oploopt met de procedure voor dit ruimtelijk besluit (bestemmingsplan). Het MER dient daarom als onderbouwing voor de besluitvorming over bestemmingsplan Schieveste 2021. Het bestemmingsplan zal concrete en globale bestemming bevatten, waarbij bepaalde aspecten bij de vergunningverlening nader moeten worden uitgewerkt of afgewogen. Het voorliggend MER is daarom zowel een project-MER als een plan-MER.

Blad 2 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

Huidige situatie plangebied Het plangebied bevat een bruto oppervlakte van circa 8 hectare. Het gebied heeft een lengte van circa 700 meter. Aan de westkant van het gebied, langs de Overschieseweg, staan twee kantoortorens, met daar tegenover het kantoor van de DCMR Milieudienst Rijnmond. Aan de overzijde van de Schievesteweg, de interne ontsluitingsweg, is langs het spoor een tijdelijke P+R voorziening aanwezig. Het gebied ten oosten van de DCMR ligt tot op heden braak en heeft weinig verblijfskwaliteit. Even verderop, ter hoogte van de De Hoopstraat, is de middelbare school (VMBO en MBO) Lentiz Life College gevestigd. Onder de Parallelweg is een grootschalige waterbergingsvoorziening aangelegd.

Figuur S-1: Huidige bebouwing Schieveste (bron: KuiperCompagnons, 2020)

Tot slot is ten oosten van de school een tijdelijke vestiging van het Zuid-Hollands Infra Park (ZIP) gebouwd, inclusief buurtwerkplaats en parkeerplaats aan de noordzijde. De gronden ten oosten van deze tijdelijke bebouwing, tot aan de oostelijke plangrens nabij de volkstuinen, liggen eveneens braak. Masterplan op hoofdlijnen Schieveste Het streven is om 3.000 (maximaal 3.500) zelfstandige wooneenheden te realiseren, passend bij de gewenste verdichting rondom het station Schiedam Centrum. Daarbij bieden de plinten (de onderste bouwlagen) ruimschoots mogelijkheden voor (ook) ander gebruik. Het Masterplan gaat uit van totaal 275.500 m2 bruto-vloer oppervlak (bvo) aan nieuw programma (3.000 woningen + 67.300 m2 bvo). De programmaonderdelen zijn: wonen, kantoren (nieuw), voorzieningen in de plint en (fiets)parkeren en mobiliteit (zie tabel S-1).

Blad 3 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

Tabel S-1: Programma Schieveste Functie Kantoor bestaand School bestaand Bestaand

Oppervlakte 15.000 m2 bvo 10.000 m2 bvo 25.000 m2 bvo

Kantoor nieuw Voorzieningen in plinten (deels 2-lagen) Wonen (inclusief short-stay) (3.000 woningen) Parkeren (in parkeerhuizen) Fietsparkeren (in plint naast spoor) Nieuw programma

20.600 m2 bvo 12.200 m2 bvo 208.200 m2 bvo 27.600 m2 bvo 6.900 m2 bvo 275.500 m2 bvo

Totaal programma

300.500 m2 bvo

Schieveste krijgt een hoogstedelijk woonmilieu met hoofdzakelijk een- en tweepersoonsstudio’s met eigen voorzieningen, met openbaar vervoer op loopafstand en met betaalbare huur. Daarnaast voorziet het plan in reguliere huur- en koopappartementen (twee-, drie- en vierkamerwoningen) in verschillende prijsklassen. In Figuur S-2 is een impressie van de stedenbouwkundige structuur met bebouwing weergegeven. Het plan is opgebouwd uit een basisstructuur met verschillende groenzones en –elementen, die met elkaar verbonden zijn in het middengebied (enfilade). Dit middengebied wordt autovrij.

Figuur S-2 Impressie bebouwing Masterplan Schieveste (Masterplan op hoofdlijnen, 2019

Blad 4 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

Alternatieven en varianten Er zijn twee alternatieven onderzocht op milieugevolgen: 1. alternatief dat uitgaat van de stedenbouwkundige opzet en het programma dat is opgenomen in het Masterplan (3.000 woningen en het toevoegen van 67.300 m 2 bvo1) 2. alternatief dat uitgaat van de stedenbouwkundige opzet die uitgaat van verlenging van de overkapping van de spoorlijn (en hetzelfde programma).

Figuur S-3: Alternatief Masterplan

Figuur S-4: Alternatief verlenging overkapping

In een variant is gekeken naar een grotere bandbreedte van het programma van maximaal 3.500 woningen en 67.300 m2 bvo aan voorzieningen. Deze variant is de maximale realistische programmatische invulling van het plangebied. De verdeling van de woningtypes blijft procentueel gelijk aan de verdeling in het Masterplan. Ook zijn er voor een aantal aspecten gevoeligheidsanalyses uitgevoerd, omdat voor deze aspecten nog een nadere afweging en keuze mogelijk is. In de gevoeligheidsanalyse is beschouwd op welke thema’s welke effecten ontstaan door het toepassen van de aanpassingen. De analyse is uitgevoerd voor de volgende thema’s: • mobiliteit en bereikbaarheid (waaronder een variant met een knip in de Overschieseweg en een variant met een lagere parkeernorm voor woningen) • fasering • groene inrichting Conclusie: Effectbeoordeling In tabel S-2 is een integrale effectbeoordeling weergegeven van de alternatieven zonder en met verlengde kap en de variant met 3.500 woningen en voorzieningen in Schieveste.

1

Dit is exclusief DCMR en de school.

Blad 5 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

Tabel S-2: Scoretabel alternatieven Masterplan zonder en met verlengde kap en variant 3.500 woningen Alternatieven Masterplan (3.000 Masterplan + verwon + voorzieningen) lengde kap

Milieuaspect

Criterium

Verkeer en vervoer

Verkeersstructuur-, afwikkeling en verkeerscirculatie Bereikbaarheid langzaam verkeer Bereikbaarheid openbaar verkeer Verkeersveiligheid Parkeren Wegverkeerslawaai (bestaande woningen) Wegverkeerslawaai (nieuwe woningen)

Geluid

Spoorweglawaai (bestaande woningen) Spoorweglawaai (nieuwe woningen)

Luchtkwaliteit Gezondheid

Bodem Externe veiligheid Leefomgevingskwaliteit

Trillingen Archeologie en cultuurhistorie Landschap Water

Natuur

Energie en circulariteit

Industrielawaai Luchtvaartlawaai Cumulatief geluidniveau Concentratie stikstofdioxide (NO2) Concentratie fijnstof (PM10) en roet (EC) Gezondheidsbescherming (geluid, lucht, hittestress, etc.) Bevordering gezond gedrag (bewegen, groen, gezonde leefstijl) Bodemkwaliteit Niet-gesprongen explosieven (NGE) Plaatsgebonden risico Groepsrisico Hoogbouw i.r.t. luchtvaart Windhinder Bezonning en schaduw Lichthinder Trillinghinder door spoor Archeologische waarden Cultuurhistorische waarden Landschappelijke structuur en waarden Ruimtelijk-visuele kwaliteit Waterstructuur/oppervlaktewater, grondwater en waterberging (incl. klimaatadaptatie) Waterkwaliteit Waterveiligheid Beschermde gebieden (Natura 2000/NNN) Beschermde soorten Biodiversiteit Duurzaam energiegebruik Duurzame energieopwekking Circulariteit / afvalscheiding

Variant 3.500 woningen + voorzieningen

0/-

0/-

0/-

0/+ 0/+ + Overschrijding voorkeursgrenswaarde voor groot deel van gevels Relatief veel woningen met hoge geluidbelasting. 0 0 + 0/0/0/-

0/+ 0/+ + Overschrijding voorkeursgrenswaarde voor groot deel van gevels 0/Relatief veel woningen met hoge geluidbelasting. 0 0 + 0/0/0/-

0/+ 0/+ -+ Overschrijding voorkeursgrenswaarde voor groot deel van gevels Relatief veel woningen met hoge geluidbelasting. 0 0 + 0/0/0/-

+

+

0/+

+ + 0 0 0/0/0/0/0 0/+ + 0/-

+ + 0 0 0/0 0/0/0 0/+ + 0/-

+ + 0 -0 0/0/0/0/0 0/+ + 0/-

0 0/0 0/+ 0/0 /+ 0

0 0/0 0/+ 0/0/+ 0

0 0/0 0/+ 0/+ 0

De ontwikkeling van Schieveste: bijdrage aan de leefomgeving De ontwikkeling van Schieveste leidt tot positieve en negatieve effecten voor de leefomgeving. De ontwikkeling leidt wel tot een verkeerstoename, maar nauwelijks tot nieuwe

Blad 6 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

doorstromingsknelpunten in de omgeving. De mobiliteitsshift van minder auto en meer OV en fiets is een positieve ontwikkeling. De geluidseffecten op de omgeving zijn per saldo positief. De hoogbouw heeft een afschermende werking van het dominante wegverkeerslawaai afkomstig van de A20 op de bestaande woningen ten zuiden van Schieveste. Bij het spoorweglawaai is voor het alternatief Masterplan (zonder verlengde kap) het belangrijkste effect dat het geluid van de treinen door de gevels van Schieveste wordt teruggekaatst in zuidelijke richting. Dit leidt bij de bestaande woningen tot een toename van de geluidbelasting door spoorweglawaai. Het alternatief met verlengde kap leidt lokaal tot minder hogere geluidbelastingen door spoorweglawaai. De effecten op de gezondheidsbescherming en leefomgevingskwaliteit op de bestaande bewoners zijn zeer beperkt of verwaarloosbaar. Omwonenden kunnen gebruik maken van de nieuwe groenen sportvoorzieningen in het gebied, wat ontmoeten en bewegen bevordert. De hoogbouw in het gebied is wel vanaf grote afstand zichtbaar en zorgt voor enige schaduwwerking op het noordelijk gelegen bedrijventerrein Spaanse Polder. Het gebied zorgt echter wel voor een positieve kwaliteitsimpuls in omgeving. Op beschermde gebieden (Natura 2000 en NNN) treden geen effecten op.

Kwaliteitsimpuls en aandachtspunten in het plangebied In de regio is een grote maatschappelijke behoefte aan woningen, maar de plekken waar ruimte is zijn ook de plekken met aandachtspunten, zoals Schieveste. Schieveste is een sterk milieubelast gebied vanwege de ligging tussen A20 en het spoor. Met diverse maatregelen is een acceptabel woon- en leefklimaat voor de nieuwe bewoners te bewerkstelligen. Binnen het thema verkeer scoort de bereikbaarheid per OV en langzaam verkeer van het plangebied goed door de ligging nabij het trein- en metrostation. Verkeersveiligheid en parkeren zijn aandachtspunten voor de ontwikkeling. Het verdient aanbeveling om bij de verdere inrichting van het plangebied goed te kijken naar de verkeersveiligheidssituatie vanwege de kruising van fietsers/voetgangers met auto’s. De parkeerbalans van de alternatieven en varianten (nog uitgaande van de gemeentelijke parkeernorm) laten een tekort aan parkeerplaatsen zien. Echter, met de beoogde parkeernorm van gemiddeld 0,3 parkeerplaats per woning is er geen sprake meer van een tekort. Het geluidniveau is een belangrijk aandachtspunt in het plangebied. Het plaatsen van de geluidwerende voorzieningen is minimaal nodig om een acceptabel geluidniveau in het middengebied (enfilade) te realiseren en het geluidniveau op meerdere woningen te beperken.

Evenwel is nog steeds sprake van hoge (gecumuleerde) geluidbelastingen op de nieuwe woningen door het geluid van het wegverkeer op de A20 en het geluid van het spoor (zie figuur S-5). Voor de verschillende bronnen dient voor het volgende aantal woningen een hogere waarde te worden vastgesteld, gebaseerd op 3.500 woningen en de bestaande stationskap (geen verlengde kap): • Rijkswegen: 1.972 woningen • Horvathweg: 31 woningen • Hoofdspoorwegen: 1.632 woningen • Metrospoorwegen: 594 woningen • Industrieterrein ’s-Gravenlandse Polder/Spaanse Polder: 208 woningen

Blad 7 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

Aanvullende mitigerende maatregelen zijn nodig om de geluidskwaliteit te verbeteren en te borgen dat ook de wettelijke maximale waarde voor het binnenniveau in de woningen niet wordt overschreden, zowel in de eindsituatie als gedurende de aanleg conform de beoogde fasering.

Figuur S-5: Aantal (nieuwe) woningen in het plangebied per geluidbelastingsklasse (cumulatief - gecumuleerde geluidbelasting van weg-, en spoor- en industrielawaai), alternatief Masterplan (zonder verlengde kap) en alternatief met verlengde kap

De bodemkwaliteit verbetert als gevolg van de ontwikkeling, door de functiegerichte bodemsanering. Het aantal bewoners neemt langs de A20 (transportroute gevaarlijke stoffen) toe waardoor het groepsrisico verder stijgt. Maatregelen zijn nodig om de externe veiligheidsrisico’s te beperken. De hoogbouw leidt lokaal tot enige wind-, schaduw- en trillingshinder. Met aanvullend onderzoek en mitigerende maatregelen zijn deze effecten tot een acceptabel niveau te beperken. De stedenbouwkundige opzet van Schieveste met hoogbouw en ruime aandacht voor de groene inrichting van de enfilade geeft een kwaliteitsimpuls aan het gebied en biedt tevens kansen om de biodiversiteit in het gebied te vergroten. Aandacht is nodig voor de landschappelijke inpassing van de minimaal benodigde geluidwerende voorzieningen en eventuele aanvullende geluidsmaatregelen om de geluidseffecten verder te beperken. De enfilade is toegankelijk en uitnodigend voor bewoners, omwonenden en passanten om te wandelen, te ontmoeten en te bewegen in het groen. Met een waterbeheerplan of waterhuishoudkundige kan invulling worden gegeven aan de toekomstige waterberging in het gebied. Hierdoor kan in de openbare ruimte een systeem gericht op vasthouden, bergen en infiltreren worden toegepast. Dit kan tot een positief effect op waterberging en waterstructuren leiden.

Uit de Energievisie komt naar voren dat dat warmte- en koudeopslag (WKO) (in combinatie met aquathermie) een scenario is waarmee het totaalplan kan worden voorzien van warmte en koeling. Voor een WKO-systeem is reeds een vergunning verleend, waaruit blijkt dat er geen negatieve milieugevolgen optreden. De effecten van aquathermie dienen nader onderzocht te worden, waarbij voldaan dient te worden aan de eisen uit de beleidsnotitie van Hoogheemraadschap Delfland 2. Het verdient aanbeveling om dit verder uit te werken zodat Schieveste klimaatneutraal kan worden ontwikkeld.

2

Nota bevordering doelmatige werking zuiveringtechnische werken 2016: Omgang met (in)directe lozingen binnen de afvalwaterketen op weg naar kringloopsluiting. Hoogheemraadschap Delfland

Blad 8 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

Afweging alternatieven, varianten en gevoeligheidsanalyses De alternatieven verschillen in de verlengde overkapping boven het spoor. Het doel van het alternatief met de verlengde overkapping is het dempen van de geluidbelasting vanaf het spoor. Uit de analyse blijkt dat het alternatief met verlengde overkapping alleen voor het spoorweglawaai lokaal een positief effect heeft, omdat over de rest van het spoor in Schieveste het spoorweglawaai niet wordt afgeschermd. Voor de gecumuleerde geluidbelasting in het plangebied zelf is het verschil tussen de twee alternatieven niet groot. Een overkapping is landschappelijk ook positiever dan bijvoorbeeld hoge geluidschermen. De variant met 500 extra woningen ten opzichte van de alternatieven laat vrijwel geen verschileffecten zien. Alleen het externe veiligheidsrisico en de energievraag nemen toe en de extra bewoners in het gebied geven extra druk op de beschikbare sport- en groenvoorzieningen, alsmede de parkeervoorzieningen. De gevoeligheidsanalyses laten de volgende resultaten zien: • De analyse met de raakvlakprojecten laten geen relevante verschileffecten zien; • De verschileffecten van de variant met knip in de Overschieseweg zijn beperkt. Mede door de lage verkeersintensiteiten van de Overschieseweg en de korte extra omreistijd heeft het afsluiten van de Overschieseweg nauwelijks gevolgen voor de bereikbaarheid van Schieveste.

Het afsluiten van de Overschieseweg leidt wel tot een verbetering van de verkeersveiligheid op de Overschieseweg zelf; • De variant met de lage parkeernorm van 0,3 parkeerplaats per woning heeft positieve gevolgen voor de verkeersafwikkeling en de parkeerbalans ten opzichte van de alternatieven. Verkeersveiligheid blijft vanwege de kruising van auto’s en fietsers op meerdere kruispunten nog een aandachtspunt. • Door de fasering gedurende de bouw wordt een deel van de woningen gedurende de bouwperiode blootgesteld aan een hogere geluidsbelasting dan waarvan sprake zal zijn na volledige realisatie van Schieveste. Aan de achterzijde is sprake van verhoogde geluidsbelastingen ten gevolge van de A20 en hoofdspoorwegen. De maximale ontheffingswaarden voor wegverkeerslawaai en spoorweglawaai worden hier echter niet overschreden. De beoogde fasering wordt hierop dan ook niet aangepast. Voorkeursalternatief Het effectonderzoek en de toets aan de ambities laat zien dat de verschillen tussen de alternatieven, varianten en gevoeligheidsanalyses beperkt zijn.

Vanuit milieuoptiek hebben de volgende onderzochte variabelen voor het voornemen de lichte voorkeur: • 3.000 woningen met voorzieningen (in plaats van 3.500 woningen met voorzieningen) • verlengde stationskap • knip Overschieseweg • verlaging van de gemiddelde parkeernorm naar 0,3 parkeerplaatsen per woning • extra groene inrichtingsmaatregelen Mitigerende maatregelen Diverse mitigerende maatregelen zijn nodig of gewenst/aanbevolen om de milieueffecten verder te beperken. Onder andere voor verkeer, geluid, externe veiligheid, natuur en gezondheid kunnen maatregelen getroffen worden die een positieve bijdrage leveren. Monitoring Om de resultaten van dit MER werkelijk actueel en ‘levend’ te houden, is monitoring van de effecten op het milieu en van de mitigerende maatregelen op ontwikkeling van belang. Het is namelijk op voorhand moeilijk te voorspellen hoe deze gefaseerde ontwikkeling zich ontwikkelt.

Blad 9 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

Na het gereedkomen van de m.e.r.-procedure en de vaststelling van het bestemmingsplan kan er een monitoringsplan worden opgesteld. Dit monitoringsplan dient te worden vastgesteld door het gemeentelijk bestuur en de gemeente committeert zich dan ook aan de inhoud. Een voorstel voor de belangrijkste onderdelen van het monitoringsplan zijn: • •

• • • •

•

Een beschrijving van de context en de doelen van het monitoringsplan. Een procesbeschrijving van het monitoringsprogramma, inclusief de frequentie, wijze van publicatie en de wijze van betrekken van andere partijen bij de tweejaarlijkse monitoringsrapportage. Een set van objectief meetbare indicatoren, die voorzien in de informatie die nodig is voor evaluatie. Een beschrijving van de wijze waarop en door wie data wordt verzameld en de indicatoren worden opgebouwd. Een beschrijving van de wijze waarop op basis van de indicatoren en overige informatie geëvalueerd wordt of er sprake is van een aanleiding om bij te sturen. De wijze waarop bijsturing plaats zal vinden indien daarvoor aanleiding is. Inzicht in de wisselwerking tussen het (levende) MER, het monitoringsprogramma en de ontwikkelingen.

Blad 10 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

1

Inleiding

1.1

Aanleiding Tussen de belangrijke verkeersader A20 en de spoorlijn Rotterdam – Delft/Den Haag/Hoek van Holland, ligt, centraal in Schiedam en bij het station Schiedam Centrum, het gebied Schieveste. Door de Ontwikkelcombinatie Schieveste B.V. (OCS) is een plan uitgewerkt om Schieveste te transformeren tot een goed en multimodaal bereikbaar, duurzaam woon- en werkgebied in de zuidvleugel van de Randstad. Dit heeft geleid tot een stedenbouwkundig Masterplan op Hoofdlijnen van de OCS, dat op 19 november 2019 is aangeboden aan de gemeente Schiedam. Het plan gaat uit van een stedelijk woongebied (maximaal 3.500 woningen), met tevens werkgelegenheid en ondersteunende voorzieningen. Ook gaat het Masterplan van de OCS uit van een verlenging van de huidige stationskap in oostelijke richting en een onderdoorgang onder het spoor naar het zuiden, richting de Boerhaavelaan / Schiedam-Oost. De situering van het plangebied is in de figuur 1-1 weergegeven.

Figuur 1-1 De ligging van het plangebied Schieveste (zwarte lijn is de gemeentegrens)

1.2

Voorgeschiedenis In 2003 heeft de gemeente Schiedam het plan “Kansrijk voor de Regio” vastgesteld. Op basis hiervan is in 2005 een stedenbouwkundig plan opgesteld, vertaald in het bestemmingsplan en bijbehorend MER “Schieveste”, vastgesteld door de gemeenteraad in 2012. In dat plan werd uitgegaan van de ontwikkeling van een nieuw multifunctioneel stadsdeel van Schiedam, een locatie met hoogwaardige kantoren en andere bedrijvigheid, aantrekkelijke woningen en ontmoetings- en ontspanningsgelegenheden. Het plangebied van deze ontwikkeling reikte zowel oostelijk als westelijk verder dan het plangebied dat wordt onderzocht in voorliggend MER en bevatte ook gronden op Rotterdams grondgebied. Nadat het bestemmingsplan is vastgesteld is op twee locaties gebouwd: het kantoorgebouw, waarin nu DCMR is gevestigd en de vestiging van het LIFE College van de Lentiz Onderwijsgroep. Na deze ontwikkelingen is de ontwikkeling van Schieveste echter gestagneerd. In 2017 heeft (de rechtsvoorganger van) OCS het initiatief genomen voor nieuwe plannen, welke geleid hebben tot het Concept Masterplan van december 2018. Dit plan is gepresenteerd tijdens

Blad 11 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

een Stadserfdebat en werd enthousiast ontvangen. Daarmee werden de deuren geopend voor nieuwe planvorming. In juli 2019 heeft de gemeente Schiedam de publiekrechtelijke kaders voor de ontwikkeling van Schieveste vastgelegd in het Kwaliteitsplan Schieveste. In november 2019 heeft de OCS haar Masterplan op hoofdlijnen aangeboden aan de gemeente Schiedam, eind januari 2020 is dit plan voorgelegd aan de gemeenteraad. Het Masterplan is door de gemeente getoetst aan het Kwaliteitsplan Schieveste. Op basis hiervan is op 28 januari 2020 besloten een nieuw bestemmingsplan en bijbehorend MER voor te bereiden, evenals een gemeentelijke grondexploitatie.

1.3

Te nemen besluit Voor de ontwikkeling van Schieveste is een nieuw bestemmingsplan noodzakelijk. Dat bestemmingsplan (Schieveste 2021) vormt de formele, juridisch-planologische vertaling om de ambities en kaders uit het Masterplan op hoofdlijnen mogelijk te maken. De gemeente Schiedam stelt het benodigde bestemmingsplan vast, het College van B&W van Schiedam is daarmee de formele initiatiefnemer van de m.e.r.-procedure. Bestemmingsplan met verbrede reikwijdte In het kader van de Nationale Woonagenda is Schieveste aangewezen als concrete versnellingslocatie die bijdraagt aan de bouwopgave in de regio. Het Rijk ondersteunt de opgave met geld voor pilots en mankracht. Verder kunnen onder voorwaarden projecten onder de Crisis- en herstelwet tijdelijk afwijken van bepaalde normen zodat tijdwinst kan worden geboekt. Het bestemmingsplan voor Schieveste is daarom aangemeld als project op basis van de Crisis- en herstelwet (Chw). De formele goedkeuring hiervan in de ministeriële regeling vond plaats op 4 oktober 2019. Op basis daarvan kan de raad het bestemmingsplan met verbrede reikwijdte vaststellen. Naast het vereenvoudigen en versnellen van het project, kan met de Chw worden geëxperimenteerd met de mogelijkheden die de Omgevingswet in de nabije toekomst gaat bieden.

1.4

M.e.r.-plicht De ontwikkeling van Schieveste kan getypeerd worden als een stedelijk ontwikkelingsproject (Categorie D11.2 van het Besluit m.e.r.). De activiteit ligt boven de drempelwaarde van 2.000 woningen. Voor de ontwikkeling is derhalve een m.e.r.-beoordeling noodzakelijk. Gezien de omvang van de ontwikkeling (een groot aantal woningen met een hoge dichtheid) en de kenmerken van het plangebied (gelegen tussen spoorlijn en snelweg) is er voor gekozen geen m.e.r.-beoordeling uit te voeren, maar direct te starten met de m.e.r.-procedure. Een m.e.r.-beoordeling zou tot de conclusie leiden dat een m.e.r.-procedure noodzakelijk is. Daarmee is een m.e.r.-beoordeling in dit geval niet meer zinvol. Een m.e.r.-procedure biedt tevens een structuur om belanghebbenden zorgvuldig bij de vormgeving van het plan te betrekken. De m.e.r.-procedure biedt de mogelijkheid om de milieueffecten en kwaliteit van de toekomstige leefomgeving in het plangebied op een goede manier in de verdere plan- en besluitvorming te betrekken. Dit gebeurt door in de m.e.r.-procedure ook te kijken naar mogelijke alternatieven en varianten voor de manier waarop de ontwikkeling kan worden vormgegeven en naar mogelijke varianten ten aanzien van het programma en de bereikbaarheid.

Blad 12 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

Relatie met te nemen besluit Het MER wordt gekoppeld aan het nieuwe bestemmingsplan Schieveste 2021. Dit betekent dat de m.e.r.-procedure gelijk oploopt met de procedure voor dit ruimtelijk besluit (bestemmingsplan). Het MER dient daarom als onderbouwing voor de besluitvorming over bestemmingsplan Schieveste 2021. Het bestemmingsplan zal concrete en globale bestemmingen bevatten, waarbij bepaalde aspecten bij de vergunningverlening nader moeten worden uitgewerkt of afgewogen. Het voorliggend MER is daarom zowel een plan-MER als een project-MER.

1.5

De m.e.r-procedure De m.e.r., zoals deze voor Schieveste wordt gevolgd, heeft de procedurestappen:

Figuur 1-2: Stappen van de m.e.r.-procedure.

Terinzagelegging NRD, inspraak en advies Voor de start van de m.e.r-procedure is een Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) opgesteld. Deze heeft vanaf 10 oktober 2019 zes weken ter inzage gelegen. Tijdens deze periode heeft eenieder schriftelijk kunnen reageren op deze notitie en zijn/haar mening kunnen geven over wat onderzocht moet worden in het MER en op welke manier. Ook zijn wettelijke adviseurs en betrokken bestuursorganen (zoals Rijkswaterstaat, provincie Zuid-Holland, omliggende gemeentes en DCMR Milieudienst Rijnmond) in de gelegenheid gesteld om advies te geven. Op de Notitie Reikwijdte en Detailniveau zijn adviezen ingediend door Rijkswaterstaat West-Nederland Zuid, provincie ZuidHolland, Hoogheemraadschap van Delfland, gemeente Vlaardingen, Luchtverkeersleiding Nederland, Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond en Bureau Oudheidkundig Onderzoek Rotterdam. In de Reactienota voor de NRD Schieveste is aangegeven hoe met de binnengekomen adviezen op de NRD in het MER rekening wordt gehouden. De Reactienota is als bijlage bij dit MER gevoegd. Ook is door de gemeente de onafhankelijke Commissie m.e.r. om advies gevraagd. De Commissie heeft op 23 december 2019 een advies op de reikwijdte en het detailniveau van het MER uitgebracht. De Commissie beschouwt een aantal punten als essentiële informatie in het MER.

Onderstaand is per punt weergegeven waar dit in het MER direct is verwerkt (het advies is daarmee niet meer verder in de NRD opgenomen):

Blad 13 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

▪

▪

▪

▪ ▪ ▪

Een concrete uitwerking van de ambities voor Schieveste, met daarbij een beschrijving van ondergrenzen (minimumkwaliteit) (zie paragraaf 4.6 Ambities duurzame gebiedsontwikkeling); Een beschrijving van de bandbreedte in het programma voor het aantal woningen, voorzieningen en werklocaties (zie paragraaf 4.4 Woonmilieu en programma en paragraaf 4.7 Alternatieven, varianten en gevoeligheidsanalyses); Een vergelijking van de verschillende alternatieven volgend uit de ambities, de minimumkwaliteit en de bandbreedte in het programma (zie hoofdstuk 11 Toetsing aan ambities en 12 Conclusie; De milieueffecten als gevolg van fasering in de aanleg van Schieveste (zie paragraaf 10.4); De effecten van de verschillende alternatieven qua gezondheidsbescherming en gezondheidsbevordering (zie paragraaf 7.3 Gezondheid); De contouren van het monitorings- en evaluatieplan om het behalen van de ambities en de gewenste leefomgevingskwaliteit in de gaten te houden (zie paragraaf 13.1 Aanzet monitoringsprogramma).

Vooroverleg concept MER bij het concept ontwerpbestemmingsplan Het concept ontwerpbestemmingsplan en het concept MER zijn ter vooroverleg aangeboden aan de betrokken partners. Op het concept ontwerpbestemmingsplan en bijbehorend MER zijn reacties ingediend door Rijkswaterstaat West-Nederland Zuid, Insectie Leefomgeving en Transport, Hoogheemraadschap van Delfland, Metropoolregio Rotterdam Den Haag, Bureau Oudheidkundig Onderzoek Rotterdam, Gasunie, Tennet, Roc Vastgoed 2CV, M7 Real Estate, Delta Fiber Nederland B.V. en Lentiz Onderwijsgroep. De reacties zijn in een Reactienota concept ontwerpbestemmingsplan samengevat en van een beantwoording voorzien. In de Reactienota is aangegeven hoe met de binnengekomen adviezen op de NRD in het MER rekening wordt gehouden. De Reactienota is als losse bijlage bij het bestemmingsplan gevoegd. Terinzagelegging MER bij het ontwerpbestemmingsplan Het MER is na vrijgave door het College van B&W voor zes weken ter inzage gelegd samen met het ontwerpbestemmingsplan voor Schieveste. Gedurende deze periode kon eenieder zijn of haar zienswijze op het ontwerpbestemmingsplan en het bijbehorende MER indienen. In deze periode zijn het ontwerpbestemmingsplan en het MER ook aangeboden aan de verschillende vooroverlegpartners, zoals hierboven benoemd. Er zijn zes zienswijzen ingediend. Geen van deze zienswijzen heeft geleid tot wijzigingen in het MER.

De reacties zijn in een Nota Zienswijzen samengevat en van een beantwoording voorzien. De Nota Zienswijzen is als losse bijlage bij het bestemmingsplan gevoegd. Advies door Commissie m.e.r. Het MER is in dezelfde periode tevens ter toetsing voorgelegd aan de Commissie m.e.r. De Commissie m.e.r. heeft een onafhankelijk toetsingsadvies afgegeven dat betrokken wordt bij de verdere besluitvorming. De Commissie concludeert dat het MER grondig en goed leesbaar is. De Commissie vindt het van grote meerwaarde dat ook apart in het MER is aangegeven of ambities/doelen worden gerealiseerd. Ook is goed onderscheid gemaakt in de effecten van het plan op de bestaande woningen en de kwaliteit van de leefomgeving in de plansituatie. De Commissie adviseert om voor drie thema’s nadere informatie op te nemen in het MER, zodat het milieubelang volwaardig meegewogen kan worden in de besluitvorming over Schieveste. Het MER is aangevuld op deze punten. Onderstaand is per punt weergegeven waar dit in het MER is aangevuld:

Blad 14 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

▪

▪

•

Mobiliteit: De berekeningen voor het gemotoriseerd verkeer passen niet bij de gehanteerde parkeernormen. Hierdoor is gerekend met te veel gemotoriseerd verkeer in en rondom het gebied (zie paragraaf 4.7.4 Verkeersgeneratie per alternatief en variant); Geluid: Er mist informatie over de gezondheidseffecten van de geluidbelasting voor de inwoners van het plangebied, en hoeveel inwoners gehinderd en slaapverstoord zullen zijn. Er wordt daarnaast aangegeven dat de ambitie van de maximale binnenwaarde van 33 dB wordt gehaald, terwijl het akoestisch onderzoek aangeeft dat dit later nog moet worden onderzocht (zie paragraaf 7.1.3 Effecten geluid, paragraaf 7.1.5 Mitigerende maatregelen, paragraaf 7.3.3 Effecten gezondheid en paragraaf 11.4 Gezondheid en welzijn); Klimaat: Er ontbreekt milieu-informatie over wat de gevolgen zijn voor de voorkeurskeuze van een warmte-koudeopslag (al dan niet in combinatie met aquathermie). Het is daardoor ook niet duidelijk of de keuze voor dit systeem conflicteert met andere ambities en doelen (zie paragraaf 9.3 Effecten energie en circulariteit).

In dit MER (incl. aanvullingen) zijn daarnaast de resultaten van de nieuwe stikstofberekening opgenomen. Eind 2020 heeft een update van de stikstofberekening plaats gevonden. De oorzaak hiervan is tweeledig: • In het najaar van 2020 is een nieuwe versie van de AERIUS-software beschikbaar gekomen. De nieuwe stikstofberekening is uitgevoerd op basis van deze nieuwe versie van de AERIUS-software. De eerder uitgevoerde stikstofberekening in het kader van het MER en bestemmingsplan kon niet op tijd worden aangepast voor de besluitvorming; • In de nieuwe stikstofberekening worden nieuwe maatgevende jaartallen gehanteerd conform de geoptimaliseerde fasering (zie paragraaf 4.5 Fasering). De resultaten van deze nieuwe stikstofberekening zijn weergegeven in paragraaf 8.4.3 Effecten natuur. Vervolg bestemmingsplanprocedure Na afloop van de terinzagelegging worden de ontvangen reacties op het ontwerpbestemmingsplan en het MER van een inhoudelijke beantwoording voorzien in de Nota van Beantwoording. Indien nodig worden het bestemmingsplan of het MER op bepaalde punten aangepast of aangevuld. De Nota van Beantwoording wordt tezamen met het bestemmingsplan en het MER door het College van B&W van Schiedam vastgesteld en aangeboden ter besluitvorming aan de gemeenteraad van Schiedam.

Nadat de raad het bestemmingsplan heeft vastgesteld bestaat de mogelijkheid tot het indienen van beroep tegen het bestemmingsplan (of het MER dat een bijlage bij het bestemmingsplan vormt). Monitoring Na vaststelling van het bestemmingsplan is het bevoegd gezag verplicht de daadwerkelijke milieugevolgen van de uitvoering van het voornemen te onderzoeken. In de praktijk vindt deze monitoring plaats na realisatie van de ontwikkeling. In hoofdstuk 12 wordt het monitoringsplan nader toegelicht.

1.6

Leeswijzer Dit MER is als volgt opgebouwd: • In hoofdstuk 2 is een kenschets weergegeven van het plangebied en de referentiesituatie van Schieveste beschreven; • Hoofdstuk 3 geeft een samenvattend overzicht van het beleidskader met aandachtspunten voor Schieveste;

Blad 15 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

•

• •

• • •

•

Hoofdstuk 4 gaat in op de toekomstige invulling van het plangebied, de beoogde fasering, de ambities voor een duurzame gebiedsontwikkeling en de te onderzoeken alternatieven en varianten; In hoofdstuk 5 is de onderzoeksmethodiek voor dit MER weergegeven; Hoofdstuk 6 (verkeer en vervoer), 7 (leefbaarheid) en 8 (ruimtelijke kwaliteit) en 9 (energie en circulariteit) bevatten de beschrijving en beoordeling van de milieueffecten van de alternatieven en varianten van de ontwikkeling van Schieveste; Hoofdstuk 10 brengt de mogelijkheden en effecten van gevoeligheidsanalyses op een aantal thema’s nader in beeld; In hoofdstuk 11 is getoetst of de alternatieven, varianten en gevoeligheidsanalyses de ambities voor duurzame ontwikkeling behalen; Hoofdstuk 12 bevat een vergelijking van de effecten van de alternatieven en varianten. Op basis hiervan wordt een voorkeursalternatief en mitigerende maatregelen voorgesteld; In hoofdstuk 13 zijn leemten en kennis en een aanzet voor het monitoringsprogramma opgenomen.

Blad 16 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

2

Referentiesituatie In dit hoofdstuk is een kenschets weergegeven van het plangebied en is de referentiesituatie van Schieveste beschreven.

2.1

Ligging plangebied Het plangebied ligt ingeklemd tussen de rijksweg A20 aan de noordzijde, en de metro/spoorlijn Rotterdam – Delft/Den Haag/Hoek van Holland aan de zuidzijde. Ten zuiden van het spoor ligt woonwijk Schiedam-Oost, en ten zuidwesten daarvan het centrum van Schiedam. Ten noorden van de A20 ligt bedrijventerrein Spaanse Polder en 's-Gravelandse Polder. Aan de oostzijde vormt de gemeentegrens met Rotterdam de grens van het plangebied en aan de westzijde de rivier de Schie. De bestaande kap over het spoor en een deel van de spoorlijn tot aan de beoogde onderdoorgang richting de Boerhaavelaan maken tevens deel uit van het bestemmingsplangebied. De ligging van het plangebied is weergegeven in figuur 2-1.

Figuur 2-1: Plangebied Schieveste (binnen rode contour)

2.2

Historische ontwikkeling In Schieveste is al ruim 100 jaar sprake van activiteiten en bebouwing. Daarvoor lag het gebied in het graslandgebied van de polder Oud Mathenesse (zie figuur 2-2). Het treinspoor is rond 1848 aangelegd. Schiedam had al vroeg een station, dat toen aan de rand van de stad lag. Van 1848 tot circa 1940 hebben slechts beperkte infrastructurele aanpassingen plaatsgevonden op Schieveste. Het plangebied bleef dus lange tijd vrij van bebouwing, op een rijtje huizen uit begin 20e eeuw na, die moesten wijken voor de aanleg van de A20. Hierna heeft het plangebied lange tijd braak gelegen. Langs de Schie staan twee kantoortorens uit de jaren ’90. In paragraaf 8.1.2 wordt nader ingegaan op de historische ontwikkeling van Schieveste.

Blad 17 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

Figuur 2-2: Historische tijdslijn Schieveste (bron: topotijdreis.nl)

Blad 18 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

2.3

Huidige situatie plangebied Bebouwing Het plangebied heeft een bruto oppervlakte van circa 8 hectare. Het gebied heeft een lengte van circa 700 meter. Aan de westkant van het gebied, langs de Overschieseweg, staan twee kantoortorens van eenzelfde bouwstijl (zie figuur 2-3). De torens van elk circa 5.000 m2 bvo zijn gebouwd in de jaren '90 en gericht op traditioneel autogebruik met een ruime hoeveelheid parkeervoorzieningen. In 2009 is direct ten oosten van de torens, tegenover station Schieveste, het kantoor van de DCMR Milieudienst Rijnmond gevestigd. Ten behoeve van geluidsreductie heeft het gebouw een grote glazen voorzetwand aan de zijde van de rijksweg A20. In de parkeerbehoefte wordt voorzien door middel van een parkeergarage onder het gebouw. Verder oostelijk, ter hoogte van de De Hoopstraat, is de school voor middelbaar beroepsonderwijs (VMBO en MBO) Lentiz Life College gevestigd. Het gebied tussen de school en de DCMR ligt tot op heden braak en heeft weinig verblijfkwaliteit. In 2009/2010 is de Parallelweg aangelegd, waarlangs een voetgangersboulevard is ingericht met bomen en verlichting. Onder de Parallelweg is een grootschalige waterbergingsvoorziening aangelegd, ten behoeve van de wateropvang bij extreme buien voor het hele gebied. Aan de overzijde van de Parallelweg is langs het spoor een tijdelijke P+R-voorziening aanwezig.

Tot slot is ten oosten van de school een tijdelijke vestiging van het Zuid-Hollands Infra Park (ZIP) gebouwd, inclusief een buurtwerkplaats en parkeerplaats aan de noordzijde. De gronden ten oosten van deze tijdelijke bebouwing, tot aan de oostelijke plangrens nabij de volkstuinen, liggen eveneens braak.

Figuur 2-3: Huidige bebouwing Schieveste (bron: KuiperCompagnons, 2020)

Blad 19 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

Ontsluiting en parkeren Het plangebied is multimodaal ontsloten. Het gebied grenst direct aan de noordzijde van het station Schiedam Centrum. Dit is naast een treinstation ook een halte voor tram, metro en bus. Voor autoverkeer is de locatie in potentie goed bereikbaar, met de ligging tussen twee afritten van de A20. Aan de westzijde afslag 11, Schiedam, aan de oostzijde de afslag 12, Rotterdam-Delfshaven. Het plangebied zelf is per auto bereikbaar vanaf afslag 11 aan de westkant (via een brug over de Schie) en de Overschieseweg, die doorloopt onder de spoorlijn en de A20. Er is geen directe aansluiting op afslag 12. Wel is het plangebied voor het autoverkeer ook aangesloten op het bedrijventerrein ten noorden van de A20, via de tunnel in het verlengde van de De Hoopstraat (zie figuur 2-4). De interne wegenstructuur voor zowel auto's als fietsers vormt een lus vanaf de Overschieseweg. Aan de zuidzijde van het plangebied, op een strook naast het spoor is nu een zone aangemerkt als (tijdelijke) P+R voor station Schiedam Centrum. De parkeergarage van het bioscoopcomplex Pathé/Euroscoop heeft ook een P+R-voorziening, die dient als vervanging voor de P+R-voorziening bij het station.

Per fiets is het plangebied goed bereikbaar vanaf de kant van de Schie en via enkele fietsroutes, waarvan één route onder de A20 via De Hoopstraat doorgaat naar Spaanse Polder en een andere route onder het spoor door naar de wijk Oost in Schiedam en Oud-Mathenesse in Rotterdam. In het plangebied rijden fietsers op de rijbaan. Voor fietsers is een doorsteek aanwezig langs de volkstuinen op Rotterdams grondgebied, richting de Tjalklaan. Deze doorsteek is tevens in gebruik als calamiteitenroute voor hulpdiensten.

Tijdelijke P+R

Tjalklaan

Figuur 2-4: Huidige ontsluiting Schieveste (zwarte lijn = autoverkeer, roze lijn = fietsverkeer) bron: KuiperCompagnons

2.4

Huidige situatie omgeving In de omgeving van het plangebied zijn verschillende functies aanwezig (zie figuur 2-5). Ten noorden van het plangebied liggen de bedrijventerreinen Spaanse Polder en ‘s-Graveland. Dit maakt

Blad 20 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

deel uit van het grote bedrijventerrein Spaanse Polder-’s Graveland – Rotterdam Noordwest dat deels in de gemeente Schiedam en deels in de gemeente Rotterdam ligt. Rond de bedrijventerreinen is een geluidzone van kracht (zie figuur 2-6). Het plangebied Schieveste ligt voor een deel binnen de geluidzone. De bedrijventerreinen Spaanse Polder en 's-Graveland maken bestemmingen tot maximaal milieucategorie 5.3 mogelijk voor een deel van het gebied, binnen de gemeente Rotterdam. Voor de delen aangrenzend aan het plangebied, binnen de gemeente Schiedam, is maximaal milieucategorie 4 mogelijk. De feitelijke aanwezige bedrijvigheid valt in lagere milieucategorieën. Thans werkt de gemeente Schiedam aan een nieuw bestemmingsplan voor dit gebied dat eind 2020 zal worden vastgesteld (zie ook paragraaf 2.5). Onderdeel hiervan is het verlagen van de milieucategorieën, zodat de milieucontouren van de bedrijven niet meer over Schieveste liggen.

Figuur 2-5: Functies in de omgeving van het plangebied

Figuur 2-6: Geluidzone (blauwe lijn) rond het bedrijventerrein Spaanse Polder/'s-Graveland (rood gearceerd)

Ten oosten van het plangebied ligt een volkstuinencomplex, met daarachter een doorgaande weg (de Tjalklaan) en een tankstation. Ten zuiden van het gebied bevinden zich het spoor, station en daarachter de woonwijk Schiedam-Oost. Iets verder ten zuidwesten van het plangebied is de

Blad 21 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

binnenstad van Schieveste gelegen. Ten westen van het plangebied is de Schie gelegen, met daarachter de bioscoop (Pathé) met diverse bijbehorende leisure- en horecafuncties en een brandweerkazerne aan de overzijde van het spoor.

2.5

Referentiesituatie, raakvlakprojecten en studiegebied Referentiesituatie Het MER brengt de potentiële milieueffecten in beeld door een vergelijking te maken van een situatie zonder de voorgenomen ontwikkeling (de referentiesituatie) met de situatie met voorgenomen ontwikkeling. De referentiesituatie is de toekomstige situatie zonder de ontwikkeling van Schieveste, maar inclusief autonome ontwikkelingen. Autonome ontwikkelingen zijn ontwikkelingen die onafhankelijk van de ontwikkeling van Schieveste plaats zullen vinden en waarover een definitief besluit is genomen. De ontwikkeling van het gebied Schieveste betreft een ontwikkeling die naar verwachting in een periode van circa 10 jaar kan worden gerealiseerd, maar het is niet uitgesloten dat de ontwikkeling in een ander tempo zal plaatsvinden. Voor de bepaling van de milieueffecten wordt ‘worst case’ uitgegaan van invulling van het gehele terrein in een planperiode van 10 jaar. Dit betekent dat als referentiejaar het jaar 2030 wordt gehanteerd, 10 jaar na het opstellen van het bestemmingsplan. In de omgeving van Schieveste zijn diverse stedelijke ontwikkelingen beoogd, veelal woningbouw. Alle beoogde plannen zijn nog in de ontwerpfase, er is nog geen planologisch besluit over deze ontwikkelingen genomen en de meeste plannen staan los van de ontwikkeling van Schieveste.

Daarom worden deze ontwikkelingen niet als autonome ontwikkelingen meegenomen in het MER, maar als raakvlakprojecten. Raakvlakprojecten Naast de autonome ontwikkelingen zijn er ruimtelijke plannen en projecten in de nabije omgeving waarvan nog niet zeker is of deze doorgaan (geen juridisch-planologische status), die mogelijk wel invloed kunnen uitoefenen op de voorgenomen activiteiten die in het MER worden onderzocht. Deze beoogde plannen en projecten worden aangeduid als raakvlakprojecten. In het MER wordt de mogelijke wederzijdse beïnvloeding en/of cumulatie van deze plannen en projecten betrokken. Er wordt een gevoeligheidsanalyse gedaan van de situatie waarbij deze beoogde ontwikkelingen wel doorgang vinden. De volgende beoogde ontwikkelingen zijn aangeduid als raakvlakprojecten en worden meegenomen in de gevoeligheidsanalyse: • Herontwikkeling stationsgebouw; • Bedrijventerreinen ’s-Gravelandse- en Spaanse Polder: 30.000 m2 kantoren; • Hof van Spaland: 300 woningen; • AMEC-gebouw: 150 woningen (transformatie kantoorgebouw); • Kop van de Singel: 80 woningen; • Peperklip: 50 woningen en een nieuwe school; • Glaskwartier: 450 woningen, daarnaast verdwijnen 225 arbeidsplaatsen; • Ontwikkeling Merwe-Vierhavens (M4H), Rotterdam. In figuur 2-7 is de ligging van de raakvlakprojecten ten opzichte van het plangebied voor Schieveste weergegeven.

Blad 22 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

Hof van Spaland

Spaanse Polder

Stationsgebouw AMEC-gebouw Kop van de Singel Peperklip Glaskwartier M4H

Figuur 2-7: Beoogde ontwikkelingen rondom Schieveste (plangebied Schieveste = rode omlijning)

Herontwikkeling stationsgebouw, Schiedam In Schieveste is ruimte voor woningbouwontwikkeling. Er is een kwaliteitsimpuls van station en omgeving noodzakelijk om het functioneren van het station als belangrijk op- en overstappunt in het regionale openbaar vervoersnetwerk te verbeteren. Een kwaliteitsimpuls van de omgeving van het station is wenselijk, om deze nieuwe woningen op Schieveste een aantrekkelijke entree te geven en de bewoners uit te nodigen vooral gebruik te maken van het openbaar vervoer. Een belangrijke kwalitatieve ingreep is het verbeteren van het interieur van het stationsgebouw, door de reizigerspassage gelijkvloers te maken, zodat overstappen sneller, comfortabeler en veiliger wordt en de stationshal een verlengstuk van de stad wordt. Het is niet de intentie om nieuwe reizigersstromen te creëren maar de autonome groei moet wel kunnen worden verwerkt. Er is nog geen concreet besluit over de herontwikkeling genomen. Bedrijventerreinen ’s-Gravelandse- en Spaanse Polder, Schiedam Voor de bedrijventerreinen ’s-Gravelandse- en Spaanse Polder wordt het huidige bestemmingsplan geactualiseerd. Het nieuwe bestemmingsplan laat ruimte voor transformatie van de verouderde bedrijfsbebouwing op het gedeelte Spaanse Polder, direct ten noorden van Schieveste, aan de oostzijde van de Schie. Dit betreft een programma van maximaal 30.000 m² aan kantoren.

Dit dienen kantoren te zijn die functioneel ten dienste staan van de overige bedrijven op het bedrijventerrein. Onderdeel van het bestemmingsplan is tevens het verlagen van de milieucategorieën, zodat de milieucontouren van de bedrijven niet meer over Schieveste liggen. Het ontwerpbestemmingsplan d.d. 7 juli 2020 is vrijgegeven voor de terinzagelegging. Verwachte vaststelling van het bestemmingsplan is december 2020.

Blad 23 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

Hof van Spaland, Schiedam Het project Hof van Spaland / Bachplein betreft de upgrade van het bestaande winkelcentrum in Schiedam-Noord en omvat ook woningbouw op het parkeerveld daarnaast (Bachplein). Dit project omvat maximaal 300 woningen. Momenteel worden stedenbouwkundige verkenningen uitgevoerd. De planologische procedure hiervoor zal naar verwachting eind 2020/begin 2021 worden opgestart. AMEC-gebouw, Schiedam Voor het AMEC-gebouw is een transformatie van het bestaande kantoorgebouw op het stationsplein naar 150 woningen gepland. Dit plan is nog in de voorbereidende fase. Op korte termijn zal hiervoor een omgevingsvergunning worden aangevraagd. Kop van de Singel, Schiedam Kop van de Singel is de locatie van een klein parkeerterrein tussen de Overschiesestraat en de Singel direct ten zuiden van het station. Hier wordt een nieuw wooncomplex met circa 80 woningen voorzien. De ontsluiting zal hoogstwaarschijnlijk gebeuren via de Overschiesedwarsstraat (zuidzijde). De verwachting is dat de planologische procedure in het najaar van 2020 wordt opgestart. Peperklip, Schiedam Peperklip betreft een verouderde school en gymzaal. Hier komen waarschijnlijk een nieuwe school en circa 50 woningen. De planologische procedure is nog niet opgestart. Glaskwartier, Schiedam Glaskwartier betreft de oude locatie van de Glasfabriek aan de Buitenhavenweg.

Op deze locatie is de ontwikkeling van circa 450 woningen voorzien. Dit plan is nog in de voorbereidende fase. De verwachting is dat de planologische procedure in 2021 wordt gestart. Ontwikkeling Merwe-Vierhavens (M4H), Rotterdam De gemeente Rotterdam wil het gebied Merwe-Vierhavens ontwikkelen tot een innovatief woonwerkmilieu, optimaal geëquipeerd voor de innovatieve maakindustrieën met een mix van werken, wonen, cultuur, horeca en onderwijs. In een MER bij het bestemmingsplan worden momenteel de milieueffecten hiervan onderzocht. Het ontwerpbestemmingsplan wordt naar verwachting in 2021 gepubliceerd. In onderstaande tabel is het programma met bandbreedte voor het gebied weergegeven tot 2035. Het is nog niet duidelijk welk ontwikkelprogramma (laag of hoog programma) uitgevoerd gaat worden, waardoor voor de gevoeligheidsanalyse uit is gegaan van het hoge programma. In het prognosejaar 2030 is het plan Merwe-Vierhavens nog in ontwikkeling. De verwachting is dat dan ongeveer de helft van het programma ontwikkeld is. Er is dus rekening gehouden met een realistisch maximum. Tabel 2-1: Programma Merwe-Vierhavens 2035 (NRD Merwe-Vierhavens, 2019) Programma Laag Hoog Werken 349.000 m2 534.511 m2 Woningen (aantal) 4.626 6.594 Voorzieningen 85.769 m2 128.789 m2

Studiegebied De ontwikkeling van Schieveste leidt tot effecten in en rondom het plangebied. Sommige milieueffecten vinden alleen plaats in het plangebied zelf. Dit betreft bijvoorbeeld de effecten op bodem

Blad 24 van 186

Milieueffectrapport Schieveste te Schiedam projectnummer 0436511.100 17 februari 2021 KuiperCompagnons B.V.

en archeologie. Andere milieueffecten zijn echter niet per sé locatiegebonden en hebben mogelijk een impact op de omliggende wijken: extra verkeer verplaatst zich ook buiten Schieveste en dit heeft mogelijk impact op de luchtkwaliteit of het geluidsniveau. Tot waar deze effecten reiken heet het studiegebied. In figuur 2-8 is een globale weergave van het studiegebied weergegeven. Per thema wordt in dit MER aangegeven wat het studiegebied voor dit thema betreft.