RV Vastgoedbeleid

RAADSVOORSTEL Zaaknummer: Soort voorstel: Raadsvergadering: Portefeuillehouder: Status:

327546 Raadsvoorstel 16 december 2025 H. Erol Openbaar

Onderwerp: Vastgoedbeleid

Samenvatting Het Vastgoedbeleid geeft kaders voor het uitgeven, beheren, exploiteren en verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed. Het Vastgoedbeleid is de eerste tastbare uitwerking van de bestuursopdracht integrale opgave maatschappelijk vastgoed. Voorgesteld wordt dit Vastgoedbeleid vast te stellen, maar de invoering van kostprijsdekkende huur uit te stellen tot na vaststelling van het nieuwe subsidiebeleid.

Voorgesteld besluit 1. Het Vastgoedbeleid vast te stellen; 2. De implementatie van een kostprijsdekkende huur uit te stellen tot na vaststelling van het geactualiseerde subsidiebeleid.

Inleiding Tot op heden had gemeente Schagen geen Vastgoedbeleid. Wel stonden er in het Accommodatiebeleid (2015/2020) een aantal beleidskaders die vallen onder Vastgoedbeleid. De afgelopen jaren is er een aantal onderzoeken (art. 213aonderzoek, Rekenkameronderzoek Verkoop tafelzilver, Rekenkameronderzoek Subsidiebeleid) gedaan naar het accommodatiebeleid en de gemeentelijke vastgoedportefeuille. De conclusies uit deze onderzoeken hebben geresulteerd in het project 'Grip op Vastgoed’ en de bestuursopdracht voor de integrale opgave maatschappelijk vastgoed met als uitgangspunt Positieve Gezondheid. Zie ook de Paragraaf Kapitaalgoederen in de begroting 2024 en de Raadsinformatiememo van 25 juni 2024. Onderdeel van de bestuursopdracht is de herijking van het Accommodatie- en Subsidiebeleid en het uitwerken van Vastgoedbeleid. Na het vaststellen van de bestuursopdracht zijn we gestart met het opstellen van het Vastgoedbeleid. Dit Vastgoedbeleid is belangrijk voor de andere beleidstukken en ‘de eerste trede van de trap’. Bij de uitwerking is gekeken naar de noodzakelijke

Pagina 1 van 5

samenhang tussen het Vastgoedbeleid en het Accommodatie- en Subsidiebeleid zoals dat momenteel wordt uitgewerkt. Zie ook de Raadsinformatiememo van 1 juli 2025.

Kaders       

Bestuursopdracht Integrale opgave maatschappelijk vastgoed; Wet markt en overheid; Europees staatsteunverbod (artikel 107, lid 1 VWEU); Didam-arrest; Nota Grondbeleid; Snippergroenbeleid; Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

Beoogd resultaat Met het Vastgoedbeleid voldoet de gemeente aan de algemene beginselen van behoorlijk bestuur en wet- en regelgeving rondom het voorkomen van staatsteun en oneerlijke concurrentie (verkapte subsidies). Daarnaast maakt dit Vastgoedbeleid het toekomstbestendig inrichten, uitgeven, beheren en exploiteren van de gemeentelijke vastgoedportefeuille mogelijk. In dit Vastgoedbeleid is het beleidskader uitgewerkt voor de verschillende vastgoedgerelateerde beleidsthema’s m.b.t. verhuur, huurprijsbepaling, verkoop, tijdelijke verhuur en bruikleen, verwerving, onderhoud, duurzaamheid en toegankelijkheid.

Argumenten 1.1 Door het ontbreken van Vastgoedbeleid is er onvoldoende sturing mogelijk op de gemeentelijke vastgoedportefeuille Binnen de gemeente vinden tal van activiteiten plaats op het gebied van bewegen, sport, cultuur, ontmoeten, leren en ontwikkeling. Gemeentelijk vastgoed is een middel om (een deel van deze) maatschappelijke activiteiten te faciliteren. Daarnaast voorzien we in de huisvestingsbehoefte van organisaties met een publieke taak. Het Vastgoedbeleid bevat het beleidskader beschouwd vanuit de aanbodzijde van onze vastgoedportefeuille. Het beschrijft de wijze waarop de gemeente transparant maatschappelijke, bedrijfseconomische en strategische afwegingen maakt rondom eigendom, uitgifte, beheer en exploitatie van haar vastgoedportefeuille. Deze kaders bieden de raad de mogelijkheid om richting te geven en de uitvoering te controleren, borgen een gestructureerde werkwijze, zorgen voor duidelijkheid en beperken de ruimte om individueel en ‘naar bevinden’ te handelen. 1.2 Zonder Vastgoedbeleid ontstaat er een risico op rechtsongelijkheid voor inwoners en verstoring van de markt door oneerlijke concurrentie of staatsteun. Het Vastgoedbeleid verkleint de bedrijfsrisico’s die liggen op het gebied van strijdigheid met wet- en regelgeving en de algemene beginselen van behoorlijk bestuur door duidelijke kaders met betrekking tot o.a. het bepalen van een

Pagina 2 van 5

kostprijsdekkende- of marktconforme huurprijs en de verkoopprijs van gemeentelijk vastgoed. Verhuur van ruimte aan commerciële organisaties en de verhuur van ruimten met een onderwijsbestemming in schoolgebouwen aan bijvoorbeeld kinderopvang, peuter- en buitenschoolse opvang en voor- en vroegschoolse educatie vindt altijd plaats tegen marktconforme huur. Zo wordt verstoring van de markt door oneerlijke concurrentie of staatsteun en ongelijke behandeling tegengegaan. Het Vastgoedbeleid borgt een zorgvuldige afweging m.b.t. uitgifte van gebouwen en gronden en zorgt daarmee voor duidelijkheid en transparantie. 1.3 Het Vastgoedbeleid brengt een scheiding aan tussen de publiek- en privaatrechtelijke rol van de gemeente en de scheiding van geldstromen met betrekking tot gemeentelijk vastgoed. Het scheiden van rollen en geldstromen versterkt de organisatie in het functioneren (interne duidelijkheid over taken en verantwoordelijkheden) en sluit aan bij de Wet markt en overheid en het Europese staatsteunverbod (geen verkapte subsidies). Het scheiden van de publieke rol en de private rol van de gemeente versterkt de positie van het Accommodatiebeleid (publieke rol) als instrument voor het faciliteren van voorzieningen en het Vastgoedbeleid (Private rol) als instrument voor het accommoderen van voorzieningen in gemeentelijk vastgoed.

1.4 Het Vastgoedbeleid ondersteunt het professionaliseren van de vastgoedorganisatie. Het Vastgoedbeleid is een belangrijk onderdeel van het project ‘Grip op Vastgoed’. Zie ook de Paragraaf Kapitaalgoederen in de begroting 2024 en de Raadsinformatiememo van 25 juni 2024. Transparante uitgangspunten, basisprincipes en afspraken ondersteunen de professionalisering van de vastgoedorganisatie en de implementatie van het nieuwe vastgoedbeheersysteem. 2.1 Het invoeren van een kostprijsdekkende huur kan leiden tot prijsstijging voor maatschappelijke organisaties en organisaties met publieke taken. Het is gewenst eerst het Subsidiebeleid vast te stellen alvorens kostprijsdekkende huur voor maatschappelijke organisaties en organisaties met publieke taken te introduceren. Het invoeren van een kostprijsdekkende huur voor maatschappelijke organisaties kan namelijk gevolgen hebben voor de huurders en exploitanten van maatschappelijke accommodaties (stijging van de huurprijs) en daarmee voor het niveau van de voorzieningen in Schagen. In het nieuw op te stellen Subsidiebeleid wordt uitgewerkt hoe de gevolgen voor maatschappelijke organisaties kunnen worden gecompenseerd of beperkt. De invoering van marktconforme huren voor commerciële organisaties wordt niet uitgesteld.

Bij nieuwe uitgifte of op natuurlijke momenten bij lopende overeenkomsten wordt een marktconforme huurprijs in rekening gebracht.

Pagina 3 van 5

Kanttekeningen en alternatieven 1.1. Gezien de samenhang met het Accommodatie- en Subsidiebeleid zou het alternatief kunnen zijn het Vastgoedbeleid gelijktijdig met het Accommodatie- en Subsidiebeleid vast te stellen. De verschillende beleidskaders hebben ieder een duidelijk afgebakend doel en positie ten opzichte van elkaar. Bij het uitwerken van het Vastgoedbeleid is rekening gehouden met de onderlinge samenhang. Bovendien zijn de uitgangspunten van het Vastgoedbeleid en de samenhang met het Accommodatie- en Subsidiebeleid uitgewerkt en afgestemd met de externe partij die het Accommodatie- en Subsidiebeleid uitwerkt. Door het Vastgoedbeleid vast te stellen, kunnen de gevolgen voor maatschappelijke organisaties en organisaties met publieke taken worden meegenomen tijdens de herijking van het Accommodatie- en Subsidiebeleid (zie ook de raadsinformatiememo van 1 juli 2025). Door de implementatie van de kostprijsdekkende huur uit te stellen tot het nieuwe Subsidiebeleid is vastgesteld, zijn er met het vaststellen van het Vastgoedbeleid (nog) geen gevolgen voor maatschappelijke voorzieningen en publieke taken. Uitstel van het vaststellen van het Vastgoedbeleid leidt tot bedrijfsrisico’s op het gebied van strijdigheid met wet- en regelgeving en de algemene beginselen van behoorlijk bestuur en vertraging in de professionalisering van de vastgoedorganisatie.

Dit achten we onwenselijk.

Financiële aspecten Het Vastgoedbeleid heeft op termijn een positief effect op de exploitatie van het gemeentelijk Vastgoed door het verbeteren van de dekking van de vastgoedgerelateerde kosten. Omdat bestaande overeenkomsten niet eenzijdig kunnen worden aangepast, duurt het enkele jaren voordat het effect zichtbaar wordt. De invoering van de kostprijsdekkende huur voor maatschappelijke organisaties en organisaties met een publieke taak kan leiden tot een verhoging van subsidies. De gevolgen worden uitgewerkt in het nieuwe Subsidiebeleid.

Communicatie Het besluit zal worden gepubliceerd op www.officielebekendmakingen.nl. Daarnaast zal er op de website van de gemeente Schagen aandacht aan de nieuwe beleidsnota worden besteed. Verder wordt het vaststellen van de nieuwe beleidsnota onder de aandacht gebracht middels een persbericht.

Uitvoering en evaluatie Na vaststelling van het Vastgoedbeleid (eerste trede van de trap) wordt het Vastgoedbeleid uitgewerkt in operationele uitvoeringsregels (vaststelling college verwacht 2e kwartaal 2026). De implementatie van een kostprijsdekkende huur voor maatschappelijke organisaties en organisaties met een publieke taak wordt uitgesteld tot na vaststelling van het geactualiseerde subsidiebeleid. Zoals

Pagina 4 van 5

aangegeven in de raadsinformatiememo van 1 juli 2025 is de verwachting dat het Accommodatiebeleid (de tweede trede) in het 1e kwartaal 2027 wordt aangeboden aan de raad en het Subsidiebeleid (de derde trede) in het 2e kwartaal van 2027.

Bijlagen RB Vastgoedbeleid; 1. Vastgoedbeleid.

Pagina 5 van 5