08b Programmaverantwoording 2023

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

TOTAAL

Prim. Beg. 2023

Begr. na wijz. 2023

Rekening 2023

171.609

167.848

165.394

116.378 -112.225 53.789 -40.234 122.695

116.378 -112.225 74.644 -28.650 150.262

136.941 -107.896 45.792 -27.054 143.220

312.012

368.257

356.397

Verschillenverklaring per taakveld 3.1 - Economische ontwikkeling Het verschil in lasten tussen de begroting na wijziging en de werkelijke lasten wordt verklaard door: • een hogere doorbelasting van salarislasten (€ 5.900,00); • een lagere last (geen lasten) voor het Keurmerk veilig ondernemen (KVO) (€ 4.400,00); • een lagere last voor het Sociaal Economisch Platform (SEP) (€ 3.900,00). 3.2 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur Het verschil in lasten tussen de begroting na wijziging en de werkelijke lasten wordt verklaard door: • een hogere huurlast voor het gezondheidscentrum (€ 9.400,00); • een hogere last aan servicekosten voor het gezondheidscentrum (€ 11.100,00). Het verschil in baten tussen de begroting na wijziging en de werkelijke baten wordt verklaard door: • een hogere baat uit huur voor het gezondheidscentrum (€ 5.600,00); • een lagere baat uit servicekosten voor het gezondheidscentrum (€ 1.300,00). 3.3 - Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Het verschil in lasten tussen de begroting na wijziging en de werkelijke lasten wordt verklaard door: • een hogere doorbelasting van salarislasten (€ 4.100,00); • een lagere last aan energieverbruik op straatmarkten (€ 26.300,00); • een lagere last voor aansluitvoorzieningen marktstandplaatsen (€ 6.100,00).

Het verschil in baten tussen de begroting na wijziging en de werkelijke baten wordt verklaard door een lagere ontvangst uit huur standplaatsen en baten marktgelden (€ 1.500,00). 3.4 - Economische promotie Het verschil in lasten tussen de begroting na wijziging en de werkelijke lasten wordt verklaard door: • een hogere doorbelasting van salarislasten (€ 6.400,00); • een lagere last aan promotiebeleid (€ 8.400,00); • het niet doorgaan van de ‘Wielerdag’ (€ 5.000,00); • een hogere last op uitvoering toerisme (€ 1.100,00).

25

De taakvelden 3.1 - Economische ontwikkeling Visie (vrijetijds)economie In 2020 is de ‘Visie (vrijetijds)economie gemeente Rucphen 2020 - 2025’ vastgesteld. Diverse acties uit de visie zijn uitgewerkt in een uitvoeringsagenda. De eerste uitvoeringsagenda liep tot en met 2022. In 2023 is gestart met de evaluatie en opstellen van een nieuwe uitvoeringsagenda voor de periode 2024 – 2026. Deze wordt in 2024 door ons college vastgesteld. Onderstaand een aantal acties uit de uitvoeringsagenda die in 2023 zijn opgepakt: Lokale samenwerking verder stimuleren In 2023 heeft voor de ondernemers een zomerborrel plaatsgevonden in Schijf en een ontbijt op de dag van de ondernemer bij het Munnikenheide College. Het SEP (Strategisch Economisch Platform) is drie keer bijeen geweest. Samenwerking tussen ondernemers en onderwijs stimuleren Sinds 2023 neemt het Munnikenheide College ook deel aan het SEP. Hier is uit voortgekomen dat de mogelijkheden van stages bij Rucphense bedrijven voor leerlingen van het Munnikenheide College worden uitgewerkt. REWIN Het REWIN vertegenwoordigt mede de belangen (acquisitie) van de gemeente Rucphen. De bijdrage die de gemeente verschuldigd is voor deelname aan het REWIN is opgenomen in de begroting van de Regio WestBrabant en bedroeg € 79.187,00 in 2023.

3.2 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur Ontwikkeling van bedrijfslocaties Het nieuwe bestemmingsplan voor bedrijventerrein Nijverhei biedt nieuwe mogelijkheden voor het faciliteren en vestigen van (lokale) ondernemers. In het bestemmingsplan wordt een uitbreiding van het bestaande bedrijventerrein mogelijk gemaakt tussen de Vosdonkseweg en de Struikhei. Daarnaast wordt de bestemming van de kantorenzone langs de Kozijnenhoek-Industriestraat verruimd zodat hier naast kantoren ook andere bedrijven zich kunnen vestigen. Eind 2023 is het ontwerpbestemmingsplan ter inzage gegaan. De vaststelling is beoogd in de raadsvergadering van september 2024. Verhuur Gezondheidscentrum Onze gemeente huurt en verhuurt de ruimtes op de begane grond van het gezondheidscentrum tot en met februari 2026. In 2023 stonden er, vanwege opzegging van de huur, 2 ruimtes leeg. Er wordt actief gezocht naar een passende invulling voor de leegstaande ruimtes. 3.3 - Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Bedrijfsloket / ondernemersloket Stichting Ondernemers Klankbord (OKB) is het eerste aanspreekpunt in onze gemeente voor advisering of ondersteuning in alle levensfasen en alle onderdelen van het ondernemen. Zij adviseren en ondersteunen bij de start van onderneming, alle aspecten van bedrijfsuitoefening, faillissementspreventie en bedrijfsopvolging.

De vijf samenwerkende gemeenten hebben het convenant met het OKB verlengd tot 1 april 2025 met de mogelijkheid voor verlenging tot 1 april 2027. Stichting OKB heeft in 2023 in totaal 7 ondernemers geholpen. 3.4 - Economische promotie Toerisme De agendapunten uit de uitvoeringsagenda worden samen met de ondernemers uitgevoerd. In 2023 zijn onder andere de volgende acties uitgevoerd: • Realisatie Ruiternetwerk Rucphen-Roosendaal; • Opening Baroniepoort De Heimolen van Landstad de Baronie; • Verlenging samenwerking Van Gogh Nationaal Park voor 5 jaar; • Toeristische banden aangehaald met gemeente Essen; • Opening Gedichtenroute ‘Dichter bij het landschap’.

26

Promotie In 2023 is het nieuwe promotiebeleid vastgesteld, met als doel de gemeente nog meer op de kaart te zetten samen met organisaties en onze inwoners. Onze kernen hebben ieder een eigen, waardevolle identiteit. Ons bos- en heidegebied biedt ruimte voor sport, recreatie en ontspanning en in onze gemeente vinden ieder jaar diverse evenementen plaats. Het promotiebeleid heeft tot doel het DNA van de gemeente uit te dragen. Voorbeelden van evenementen die in 2023 hebben plaatsgevonden zijn de dorpenomloop, het U10 tournament bij Rood-Wit en de cyclocross.

Beleidsindicatoren

Functiemenging percentage 60,0

53,3

52,9

53,3

53,8

53,3

50,0 40,0

40,6

39,7

40,9

40,4

40,3

30,0 20,0 10,0 0,0 2018

2019

2020 Rucphen

2021

2022

Nederland

bron : CBS BAG / LISA - bewerking ABF Research | 2018 - 2022

*Functiemenging: De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.

Vestigingen (van bedrijven) per 1.000 inwoners 15 t/m 64 jaar 180

174

175 170

164

165 160 153

155 150 145

147

157

165

167

158

151

145

140 135 130 2018

2019

2020 Rucphen

2021

2022

Nederland bron : LISA| 2018 - 2022

*Vestigingen (van bedrijven): Het aantal vestgingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar.

27

Programma 4: Onderwijs Beoogd maatschappelijk effect Inwoners kunnen zich ontwikkelen tot burgers die in staat zijn om zelfstandig te functioneren en een positieve bijdrage te leveren aan de (lokale) samenleving.

Ontwikkelingen en speerpunten binnen dit programma Afspraken uit het hoofdlijnenakkoord: Scholing is de basis Kinderen moeten zich thuis voelen op school. We zorgen voor een veilige schoolomgeving. We willen dat kinderen niet zonder diploma van school gaan. Samen met betrokkenen willen we dit realiseren. Onderwijs goed huisvesten De komende collegeperiode starten we met de eerste projecten uit het Integraal Huisvestingsplan (IHP). In St. Willebrord wordt voor de Heilinde vernieuwbouw gerealiseerd. In Rucphen kijken we met de St. Martinusschool en Het Palet hoe we samen de huisvestingsvraag het beste kunnen realiseren. In Sprundel werken we aan de uitbreiding van De Vinkenbos. De huisvesting in de dorpen Schijf en Zegge komen op grond van het IHP in de volgende collegeperiode aan bod. Voor de bekostiging van deze plannen vormen we een bestemmingsreserve. Activiteiten uit het collegewerkprogramma • We voeren het Lokaal Programma Onderwijs uit; • Sommige kinderen moeten voor passend onderwijs buiten de gemeente naar school. Kinderen moeten zoveel als mogelijk op hun eigen school kunnen blijven; • We versterken de ouderbetrokkenheid door uitvoering te geven aan het plan voorschoolse educatie 2020-2022.

We hebben de intentie om het plan te verlengen voor de periode 2023-2026; • We doen op basis van de tussenevaluatie aanpassingen in het project zorgpeuters VVE; • We voeren het plan Volwasseneducatie en Laaggeletterdheid uit; • In samenwerking met Bibliotheek West-Brabant zijn we gestart met het Digi-Taalhuis; • We houden grip op de kosten van leerlingenvervoer en actualiseren de verordening leerlingenvervoer; • Een veilige schoolomgeving is naast verkeersveiligheid, ook sociaal/psychische veiligheid. Kinderen en jongeren krijgen ook op scholen te maken met pesten, drugsgebruik, geweld of intimidatie. We bevorderen een goede samenwerking tussen zorgprofessionals en het onderwijs. We bevorderen goede voorlichting en bewustwording; • We verbeteren de uitgangspositie van jongeren zonder startkwalificatie door diverse maatregelen en projecten, zoals project M@ZL en NEET. We werken regionaal samen in de GR Leerplicht en Vroegtijdig Schoolverlaten; • St. Willebrord -Heilinde: Het schoolbestuur is bouwheer en stelt met een gespecialiseerd bureau de businesscase op. Na besluitvorming hierover wordt de uitbreiding gerealiseerd. De definitie- en ontwerpfase wordt naar verwacht begin 2023 afgerond; • Rucphen - St. Martinusschool en Het Palet: Het IHP wordt geactualiseerd, daarna wordt een business case gemaakt waarin de plannen worden uitgewerkt; • Sprundel -De Vinkenbos.

Er komt een oplegnotitie op de businesscase. Na besluitvorming hierover kan de uitbreiding worden gerealiseerd; • De huisvesting in Schijf en Zegge komen op grond van het IHP in de volgende collegeperiode aan bod. We starten aan het einde van de collegeperiode met de voorbereidingen; • We zijn bij de jaarrekening 2021 gestart met het toevoegen van het batig saldo aan de Reserve Onderwijshuisvesting en continueren dit. Met dit programma zorgen we voor realisatie en behoud van voorzieningen op gebied van voor- en vroegschoolse educatie en onderwijs. Daarmee wordt een basis gelegd voor de algemene ontwikkeling. Ook wordt, in samenwerking met onze partners, ingezet op een optimale schoolloopbaan van onze jongeren. Voor de jongeren die tijdelijk hulp nodig hebben wordt ondersteuning op maat gerealiseerd via regulier aanbod. In 2023 ontvingen we naast de reguliere middelen voor dit programma ook extra rijksmiddelen op basis van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) en de Brede SPUK GALA. We hebben deze specifieke middelen in 2023 ingezet op de verbetering van het mentaal welbevinden van onze jongeren.

28

Overzicht taakvelden en baten en lasten per taakveld

Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

TOTAAL

Prim. Beg. 2023

Begr. na wijz. 2023

Rekening 2023

101.646

105.178

105.178

680.176 -30.828 1.560.760 -647.037

724.558 1.967.851 -908.789

679.847 -4.836 1.676.462 -746.823

1.664.717

1.888.798

1.709.828

Verschillenverklaring per taakveld 4.2 - Onderwijshuisvesting Het verschil in lasten tussen de begroting na wijziging en de werkelijke lasten wordt verklaard door: • een lagere doorbelasting van salarislasten van (ingeleend) personeel (€ 30.300,00); • een lagere last (geen lasten) voor de tijdelijke noodlokalen basisschool Vinkenbos (€ 11.300,00), dit bedrag is bedoeld voor demontage en wordt overgebracht naar 2024; • een lagere last voor belastingen en verzekeringen (€ 7.800,00); • een hogere last op het werkbudget integraal huisvestingsplan onderwijs (€ 3.100,00); • een hogere last voor vergoeding onroerendezaakbelastingen voortgezet onderwijs (€ 1.000,00). Het verschil in baten tussen de begroting na wijziging en de werkelijke baten wordt verklaard door een ontvangst van doorbelaste kosten op het werkbudget integraal huisvestingsplan onderwijs (€ 4.800,00).

4.3 - Onderwijsbeleid en leerlingzaken Het verschil in lasten tussen de begroting na wijziging en de werkelijke lasten wordt verklaard door: • een lagere last op Specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen (€ 226.100,00), de middelen kunnen tot 31 juli 2025 worden ingezet; • een lagere last op voorschoolse educatie (€ 99.600,00), gebaseerd op de voorlopige afrekening subsidie 2023; • een hogere last op leerlingenvervoer (€ 12.900,00); • een hogere last op voortijdig schoolverlaten (€ 12.100,00); • een hogere doorbelasting aan personeelslasten (€ 8.600,00); • een hogere last voor kosten peuteropvang (€ 1.600,00). Het verschil in baten tussen de begroting na wijziging en de werkelijke baten wordt verklaard door: • een lagere baat op specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen (€ 226.100,00), de middelen kunnen tot 31 juli 2025 worden ingezet; • een hogere baat op specifieke uitkering gemeentelijke onderwijsachterstandenbeleid (€ 47.400,00); • een hogere RMC bijdrage (Regionale Meld- en Coördinatiefunctie) (€ 13.300,00); • een hogere ontvangst uit doorbelaste kosten op het gebied van voortijdig schoolverlaten (€ 3.500,00).

De taakvelden

4.1 - Openbaar basisonderwijs Lokaal Programma Onderwijs (LPO) De corona periode heeft effect gehad op de ontwikkeling van onze jongeren. Ondanks dat scholen hard gewerkt hebben om via afstands- en hybride onderwijs voldoende aandacht te geven aan de ontwikkeling van kinderen is bij veel kinderen een vertraging op hun individuele leerlijn ontstaan ten opzichte van andere schooljaren. Naast vertragingen in de cognitieve ontwikkeling (bijv. lezen, schrijven en rekenen), zijn ook vertragingen op sociaal-emotioneel vlak opgelopen. Kinderen/jongeren misten het contact met vrienden en school, net als het sporten, feestjes en familiebezoeken. Er waren signalen dat meer kinderen en jongeren zich door alle beperkingen eenzamer voelden. In de periodes van online onderwijs kon de school voor de leerlingen niet de oefenplaats zijn waar ze met elkaar sociale competenties konden ontwikkelen en aan hun gedrag konden

29

werken. En ook nadat het onderwijs op school weer was opgestart, waren die oefenmomenten beperkter dan vóór de crisis. Het afstand houden en het werken in ‘bubbels’ lieten minder toe dat leerlingen leerden om met elkaar om te gaan. Het kabinet heeft begin 2021 via Nationaal Programma Onderwijs middelen beschikbaar gesteld om deze achterstanden te bestrijden. De middelen zijn via een SPUK toegekend en hebben een looptijd tot 31 juli 2025. In totaal ontvangen wij € 240.190,00. Na een analyse, waarin ook gekeken is naar de besteding van de middelen die de scholen zelf ontvangen, is besloten in te zetten op het speerpunt: het verbeteren van het welbevinden en de mentale gezondheid van onze jongeren. In 2023 zijn twee interventies uit 2022 gecontinueerd, te weten Mazl (Meer Aandacht voor Ziekgemelde leerlingen) en het mentaal steunpunt op het voortgezet onderwijs. De eerste interventie focust op de bestrijding van het ziekteverzuim onder leerlingen van onze basisscholen. De tweede op jongeren met psychische problemen die een belemmering ervaren bij het volgen van onderwijs. Daarnaast is in 2023 ook een pilot uitgevoerd met rots- en watertrainingen op basisschool Heilinde. Door middel van lichamelijke oefeningen, gecombineerd met mentale oefeningen, worden kinderen getraind om hun weerbaarheid en sociale vaardigheden te vergroten.

Passend Onderwijs Onze gemeente werkt op gebied van passend onderwijs samen met scholen en samenwerkingsverbanden. Binnen de Regionale Educatieve Agenda (REA) zijn in 2023 een aantal themagroepen benoemd. Vanaf 2023 wordt landelijk ingezet op het stimuleren van inclusief onderwijs, het ondersteunen van voorlopers en het opbouwen en delen van kennis. In 2023 is vanuit de REA de eerste stap gezet om te komen naar een gezamenlijke visie op inclusief onderwijs. Dit alles met de ambitie inclusief onderwijs in 2035. Daarnaast hebben we de afgelopen periode samen met de GGD West-Brabant en de regionale samenwerkingsverbanden het thuiszitterspact uit 2017 herzien. In dit regionaal thuiszitterspact spraken de West-Brabantse gemeenten en de samenwerkingsverbanden destijds een stevige ambitie uit: in 2020 zit geen enkele jeugdige langer dan drie maanden thuis zonder passend aanbod van onderwijs en/of zorg. Maar de thuiszittersproblematiek is complex en weerbarstig gebleken en het lukt niet altijd om aan deze ambitie te voldoen. 4.2 – Onderwijshuisvesting Uitbreiding Kindcentrum Vinkenbos Het fasedocument Definitief Ontwerp (DO) is in de stuurgroep-vergadering van 20 september 2023 vastgesteld. Daarna is aan de slag gegaan met de aanvraag Omgevingsvergunning en het Technisch Ontwerp (bestek en tekeningen) waarop de aanbesteding plaats kan vinden.

Voor de aanvraag omgevingsvergunning is de ruimtelijke onderbouwing opgesteld met de daarbij behorende onderzoeken. Op 16 november 2023 is de aanbesteding voor het realiseren van de uitbreiding opgestart. In maart 2024 is de aannemingsovereenkomst getekend met de voordeligste inschrijver. Eind april 2024 is gestart, de oplevering wordt verwacht in november 2024. Basisschool Heilinde Het bestemmingsplan heeft ter inzage gelegen en is voor de raadsvergadering van juni 2024 ter vaststelling aangeboden. Het ontwerpteam heeft in november 2023 het definitief ontwerp fasedocument opgeleverd. Dit fasedocument is in december 2023 in de stuurgroep vastgesteld. Actualisatie Integraal huisvestingplan onderwijs (IHP) kern Rucphen Voor de actualisatie van het IHP voor de kern Rucphen is een adviesbureau ingehuurd. Voor de actualisatie zijn in het tweede kwartaal van 2023 nieuwe prognoses gemaakt van de ontwikkeling van het aantal leerlingen in alle kernen van de gemeente Rucphen. Vervolgens is het adviesbureau samen met gemeente en partners uit onderwijs en kinderopvang meerdere scenario’s voor de kern Rucphen gaan uitwerken: renovatie van beide scholen, vervangende nieuwbouw of renovatie Palet en nieuwbouw St. Martinus. Deze uitwerking was eind 2023 nog niet afgerond.

4.3 - Onderwijsbeleid en leerlingzaken Sjors Sportief en Creatief In 2023 hebben de buurtsportcoaches de fysieke boekjes van Sjors Sportief en Creatief uitgedeeld op alle basisscholen in de gemeente Rucphen. In dit boekje presenteren sportclubs en culturele verenigingen zich met een aanbod om gratis kennis te maken met één of meerdere sporten of activiteiten.

30

Voorschoolse educatie (VVE) Voor VVE-peuters met een zorgvraag is in 2021 een project gestart met als doel deze peuters en hun ouders optimale ondersteuning te bieden. Hiervoor zijn samenwerkingsafspraken gemaakt tussen jeugdprofessional, VVE-aanbieder en het consultatiebureau. De VVE-aanbieder heeft in 2023 met gemeentelijke subsidie een zorgcoördinator en een intern begeleider aangesteld. De werkwijze voor de zorgpeuters is sindsdien op onderdelen gewijzigd. Er is intensiever contact met ouders, zowel voorafgaand aan plaatsing van de VVE-peuter in de peuteropvang als tijdens de plaatsing. Leerlingenvervoer De kosten van het leerlingenvervoer zijn de afgelopen jaren sterk gestegen. Om de kosten te kunnen beheersen zijn in 2023 de verordening en met name de beleidsregels aangescherpt. Met ingang van het schooljaar 2023-2024 kennen we een vergoeding per fiets toe als ouders vanwege levensbeschouwing of geloofsovertuiging leerlingenvervoer aanvragen. Pas als de fietsafstand groter is dan 10 km of als ouders/verzorgers kunnen aantonen dat vervoer per fiets of OV niet mogelijk is, is vervoer per taxi aan de orde. Voorgaande geldt niet voor leerlingen in het basisonderwijs met een structurele handicap: hiervoor blijft het taxivervoer in stand. Leerplicht en bestrijding voortijdig schoolverlaten Het Regionaal Bureau Leren (RBL) verzorgt voor onze gemeente de leerplichtadministratie.

Tevens voert zij taken uit op gebied van de kwalificatieplicht en trajectbegeleiding van onze jongeren op het MBO. De totale bijdrage aan het (RBL) in 2023 is begroot op € 37.539,00. Hiervan was € 37.040,00 bestemd voor de reguliere bijdrage en € 499,00 voor de pilot projectaanjager, die liep tot eind maart 2023. Daarnaast heeft uw raad in 2023 een tweetal begrotingswijzigingen behandeld, waardoor onze gemeentelijke bijdrage voor 2023 uitkomt op € 45.193,00. Het afgelopen jaar heeft, evenals in 2022, het project NEET gedraaid voor jongeren die geen opleiding volgen of een (substantiële) baan hebben. Deze jongeren worden dan actief benaderd met het doel om ze indien mogelijk door te geleiden naar school, werk en/of hulpverlening. In 2023 stonden 27 jongeren in onze gemeente geregistreerd als NEET-jongeren. 8 van die jongeren bleek na een administratieve toets toch te werken of op een opleiding te zitten. Van de overgebleven jongeren werkt ongeveer 22% als ZZP-er. Iets meer dan de helft van de huidige NEET-jongeren had vorig jaar ook al een NEET-registratie.

Beleidsindicatoren

Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) percentage 3,5

3,1

3,0

2,6 2,3

2,5 2,0

2,0

2,0

2,0 1,7

2,4

2,4

1,9

1,5 1,0 0,5 0,0 2019

2020

2021 Rucphen

2022

2023

Nederland bron : DUO / Ingrado | 2019 - 2023

*Voortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers): Het percentage van het totaal aantal leerlingen van het VO en MBO (12-23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat.

31

Absoluut verzuim per 1.000 leerlingen 12,0 9,8

10,0 8,0 6,0 4,0

2,7

2,4

2,1

2,0

4,9

4,6

3,8

3,4

4,2 2,7

0,0 2018

2019

2020 Rucphen

2021

2022

Nederland bron : DUO / Ingrado | 2018 - 2022

* Er wordt gesproken van Absoluut verzuim als een leerplichtige en/of kwalificatie plichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven. De periodeaanduiding "2022" staat voor schooljaar "2021/2022".

Relatief verzuim per 1.000 leerlingen 30

28 25

25

24 20

19

20 15

25

13

21

20

13

10 5 0 2018

2019

2020 Rucphen

2021

2022

Nederland bron : DUO / Ingrado | 2018 - 2022

* Er is sprake van Relatief verzuim als een jongere wel op een school staat ingeschreven, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen/praktijk verzuimt. Ook veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend. De periodeaanduiding "2022" staat voor schooljaar "2021/2022". Onze gemeente kent een hoog percentage absoluut schoolverzuim. Een substantieel deel van dit percentage wordt veroorzaakt door de nog niet verwerkte vrijstellingen van jongeren die een school in het buitenland bezoeken. Het beroep op vrijstelling voor deze kinderen wordt regelmatig te laat of soms zelfs niet ingediend. Omdat er geen schoolinschrijving én geen vrijstelling is, worden deze kinderen als absoluut verzuimer opgevoerd. Na een rappel wordt dit in de administratie wel weer gecorrigeerd maar dit is pas na bekendmaking van de landelijke cijfers. Het is niet eenvoudig om dit om te buigen. We zijn hierbij immers ook afhankelijk van de aanvrager van de vrijstelling.

32

Programma 5: Sport, cultuur en recreatie Beoogd maatschappelijk effect Een vitale samenleving met (volop) mogelijkheden om elkaar te ontmoeten en ontspannen op het gebied van sport, cultuur en recreatie.

Ontwikkelingen en speerpunten binnen dit programma Afspraken uit het hoofdlijnenakkoord: Sterk maken voor vitale verenigingen Verenigingen met al hun vrijwilligers zorgen voor de leefbaarheid en sociale cohesie in de dorpen. Een goede samenwerking met de verenigingen is cruciaal. Wij maken ons daarom sterk voor een vitaal verenigingsleven. Iedereen beweegt mee Bewegen, sporten en deelnemen aan culturele activiteiten is belangrijk voor iedereen. Het houdt je gezond, zowel fysiek als mentaal. We willen dan ook dat iedereen kan deelnemen. Mensen die dat om wat voor reden dan ook moeilijk of niet kunnen, faciliteren we. Slim investeren in accommodaties We blijven investeren in sportaccommodaties en (sport)voorzieningen. Daarbij hebben we oog voor een goede spreiding over de vijf dorpen. De investeringen moeten in verhouding zijn met het aantal gebruikers. We ronden de ontwikkelingen in de Binnentuin af. Voorzieningen faciliteren voor jong en oud We creëren in overleg met de directe omgeving voldoende aantrekkelijke speelplaatsen binnen nieuwe wijken of nieuw her-in-te-richten wijken. Alle dorpen hebben groene, schone en veilige speelplekken voor kinderen. Voor volwassenen richten we openbare sport- en beweegplekken in. Inzetten op groen Groen is belangrijk voor de leefbaarheid. We geven uitvoering aan de beleidsplannen Groen R en BOOM.

Activiteiten uit het collegewerkprogramma • We bezoeken en houden structureel contact met de verenigingen en dorpshuizen; • We monitoren het subsidiebeleid en halen actief signalen op om waar mogelijk te optimaliseren; • We willen de inzet van buurtcoaches verlengen; • Het Lokaal sportakkoord eindigt eind 2022. We willen dit akkoord verlengen en doen dit in samenhang met het Preventieakkoord; • We zorgen ervoor dat kinderen van ouder(s) met een laag inkomen ook kunnen deelnemen aan sport/cultuur; • We koppelen het gemeentelijk sport- en beweegbeleid met de activiteiten van Accommodatiebedrijf Rucphen B.V.

en desgewenst met andere maatschappelijke sectoren; • We realiseren de nieuwbouw van het zwembad; • De Vijfsprong wordt verkocht en bij de verkoop stellen we eisen voor toekomstige ontwikkelingen; • We verkennen welke kansen er liggen om de binnensport in de gemeente Rucphen verder te optimaliseren; • We ondersteunen initiatiefnemers voor een hotel, indien dit past in de ontwikkellocatie; • We ondersteunen initiatiefnemers voor een huisjespark, indien dit past in de ontwikkellocatie; • We stellen één integrale nota Buitensport op; • We benutten het lokaal Sportakkoord en Preventieakkoord om bewegen en spelen voor alle doelgroepen te realiseren; • We benutten kansen van projecten uit het IP en ontwikkelingslocaties om speelplaatsen en beweegplekken te realiseren; • Groen is een integraal onderdeel bij projecten IP; • Groen R: We stellen een uitvoeringsprogramma ‘groene dooradering kernen en landschap’ op; • Groen R: We voeren het groenbeheerplan ‘Groene Vingers’ uit; • Groen R: We werken het landschapsontwikkelingsplan uit; • Groen R: We versterken landschapselementen; • Groen R: We stellen een plan Biodiversiteit op;

33

• • • •

BOOM: We stellen een bomenstrategie op; BOOM: We actualiseren de groene kaart conform het vastgestelde beleid; BOOM: We werken met cyclisch boombeheer; We stellen een Kunst- en Cultuuragenda Rucphen op en koppelen deze aan de Visie (Vrijetijds)Economie.

Overzicht taakvelden en baten en lasten per taakveld

Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

TOTAAL

Prim. Beg. 2023

Begr. na wijz. 2023

Rekening 2023

55.638 1.637.823 -503.085 77.029

97.985 -60.317 1.621.639 -462.765 91.314

96.832 -41.006 1.718.130 -554.181 89.151

1.200

1.760

1.760

51.806

49.990

51.193

493.170

545.444

537.794

2.315.198 -335

2.647.628 -55.492

2.113.472 -118.848

4.128.444

4.477.186

3.894.297

Verschillenverklaring per taakveld 5.1 - Sportbeleid en activering De lagere baten binnen dit taakveld worden veroorzaakt doordat het uitvoeringsbudget sportakkoord en het budget lokaal sportakkoord niet volledig is ingezet in 2023. De werkelijk baten staan gelijk aan de werkelijke lasten in 2023. Het uitvoeringsbudget sportakkoord is gevormd uit de Specifieke uitkering ‘Regeling Sportakkoord 2020-2022’ en het budget lokaal sportakkoord uit de Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026 (SPUK BREED). Het restantbedrag van beide regelingen wordt overgebracht naar 2024. 5.2 - Sportaccommodaties Het verschil in lasten tussen de begroting na wijziging en de werkelijke lasten wordt verklaard door: • een lagere last aan planmatig onderhoud voor de Vijfsprong (€ 46.500,00); • een lagere last voor het langer openhouden van de sporthal (€ 20.700,00); • een lagere last voor sportvelden en terreinen (€ 15.000,00); • een lagere last voor belasting en verzekering van sportaccommodaties (€ 8.700,00); • een hogere last voor energiekosten van de Vijfsprong (€ 92.200,00). In 2023 waren de voorschotbedragen nog gebaseerd op het jaar 2022 waarin de Vijfsprong nog geopend was. De definitieve afrekening over 2023 dient nog plaats te vinden. Een deel hiervan zal worden doorbelast aan de crisisnoodopvang.

• een hogere last voor Specifieke uitkering Meerkosten Energie Openbare Zwembaden (SPUK MEOZ) van (€ 76.200,00). Hier staat een baat, de specifieke uitkering, tegenover; • een hogere last voor de compensatie gemeentelijke belastingen sportverenigingen (€ 17.445,00) • een hogere last voor de specifieke uitkering noodfonds energie amateursportverenigingen (SPUK NEAS) van (€ 12.700,00). Hier staat een baat, de specifieke uitkering, tegenover. Het verschil in baten tussen de begroting na wijziging en de werkelijke baten wordt verklaard door: • een hogere baat voor Specifieke uitkering Meerkosten Energie Openbare Zwembaden (SPUK MEOZ) van (€ 76.200,00); • een hogere baat voor de specifieke uitkering noodfonds energie amateursportverenigingen (SPUK NEAS) van (€ 12.700,00).

34

5.7 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie De lagere lasten worden veroorzaakt doordat diverse budgetten niet volledig zijn besteed in 2023, het betreft o.a. de volgende budgetten: • Integraal beheer openbare ruimte: groenonderhoud, restantbudget € 337.158,00; • Wandelplaatsen en plantsoenen, restantbudget € 58.629,00; • Cyclisch boombeheer, restantbudget € 53.730,00; • Duikers, restantbudget € 44.273,00; • Waterlossingen en baggeren, restantbudget € 38.977,00. De restanten van deze budgetten, worden overgebracht naar 2024 met het oog op de groenonderhoudswerkzaamheden in 2024. De hogere baat wordt met name veroorzaakt door opbrengsten uit groencompensatie (€ 38.988,00) en leges met betrekking tot degeneratie nuts (€ 14.885,00) die in de laatste maanden van het jaar zijn ontvangen en daardoor niet zijn geraamd.

De taakvelden 5.1 - Sportbeleid en activering Herijking Lokaal Sportakkoord In december 2022 is het Hoofdlijnen Sportakkoord II ‘Sport versterkt’ vastgesteld. Met dit nieuwe Hoofdlijnenakkoord, werd ook een vernieuwd lokaal Sportakkoord gevraagd. Deze herijking bestond uit een terugblik op het Lokaal Sportakkoord, voornemens om het Sportakkoord operationeel te maken en er werden voorwaarden gesteld om aanspraak te maken op het lokaal uitvoeringsbudget. De herijking is breder besproken met betrokken partijen. Er is een sportakkoord-bijeenkomst georganiseerd om samen naar de toekomst te kijken en ook successen van de afgelopen periode zijn onder de aandacht gebracht. Daarnaast is in samenwerking met NOC*NSF ingezet op de realisatie van een sportplatform voor sportclubs. Het sportplatform is een initiatief voor en door verenigingen/sportaanbieders met als doel elkaar helpen en ondersteunen. In 2023 is dit platform geëvalueerd. De wens om de regie meer te beleggen bij de verenigingen blijkt in deze vorm niet duurzaam te zijn. De verenigingen geven aan dat er andere uitdagingen spelen. Dat geeft ook de kwetsbaarheid aan. Mogelijk is dit wel in de vorm van een sportcafé waar sportverengingen iets komen ‘halen’.

In 2023 hebben we initiatieven van partners uit de gemeente bekostigd via het Lokaal Sportakkoord, zoals een bijdrage aan de bekerfinale van voetbalvereniging RSV en het schoolvoetbaltoernooi van de Borgesius stichting. Dit geldt ook voor de gedichtenroute en een speeltoestel voor het zwembad. Daarnaast is het traject ‘bewegen in de openbare ruimte’ uit deze specifieke uitkering betaald. Binnen dit traject worden we geadviseerd bij het beweegvriendelijker inrichten van de openbare ruimte. Dit traject loopt nog door in 2024. We houden een bedrag van € 4.520,13 over, wat in 2024 wordt ingezet. Brede Regeling Combinatiefuncties/ buurtsportcoaches De inzet van de buurtsportcoaches is gecontinueerd in 2023. Per 2023 is de Brede Regeling Combinatiefuncties verlengd en valt nu onder de Brede SPUK. Op basis van de Brede Regeling Combinatiefuncties wordt 40% vanuit het Rijk bekostigd o.b.v. cofinanciering. De drie buurtsportcoaches hebben als taak om meer mensen te laten sporten en bewegen in de gemeente. Zij hebben in 2023 verschillende (structurele) activiteiten georganiseerd voor verschillende doelgroepen, zoals jeugd en jongeren en senioren en mensen met een beperking (uniek sporten). Daarnaast geven zij uitvoering aan thema’s vanuit het Lokaal Sportakkoord. Tot slot is er in 2023 ook meer aandacht besteed aan het versterken van de sociale cohesie.

In 2023 is met uw raad afgesproken om in 2024 een evaluatie uit te voeren om te bepalen of de gemeente vanaf 2025 op deze wijze de buurtsportcoaches meerjarig wil continueren. 5.2 - Sportaccommodaties Zwembad De Watertuin Op 31 maart is zwembad De Watertuin opgeleverd. Aansluitend geldt een onderhoudsperiode van 12 maanden voor de aannemer en installateurs. Op het moment van oplevering waren de door uw raad beschikbaar gestelde kredieten niet volledig benut. Vanaf 1 maart 2023 is het zwembad De Watertuin geopend. Op 31 maart heeft de officiële opening plaatsgevonden en is het zwembad in gebruik genomen. Vanaf half augustus zijn ook de ligweide en het

35

spraypark geopend. Na de ingebruikname van het zwembad zijn er knelpunten opgetreden en ontvingen wij verschillende klachten van gebruikers. Om in dit opstartjaar de voortgang en ontwikkeling scherper te kunnen volgen, heeft vanaf de zomer van 2023 maandelijks een bestuurlijk afstemmingsmoment plaatsgevonden. Daarbij werd de dagelijkse gang van zaken besproken. Daarnaast is in dit overleg gestuurd op de afspraken zoals vastgelegd in de huurovereenkomst, exploitatieovereenkomst en prestatieafspraken. Het betreft dan onder meer het indienen van bestuursrapportages en het indienen van een klachtenoverzicht. Op 1 december 2023 heeft het Accommodatiebedrijf Rucphen B.V. de begroting voor 2024 en de meerjarenbegroting 2025 - 2027 toegestuurd. Na aanscherping hebben wij de definitieve begrotingsstukken op 25 januari 2024 ontvangen. De begroting 2024 en verder kent ten opzichte van de voorlopige begroting 2024 welke in eind februari 2023 is ingediend, een fors exploitatietekort. In het eerste kwartaal van 2024 is hierover een voorstel voorgelegd aan uw raad. Eind 2023 was er nog geen uitsluitsel van de belastingdienst m.b.t. de winstbeogendheid van de B.V. Sport in de Binnentuin In het laatste kwartaal van 2023 is het waterveld van H.C. Mistral gerealiseerd. De vereniging heeft de werkzaamheden in eigen beheer uitgevoerd.

De realisatie van de ontijzeringsinstallatie diende op deze realisatie te wachten. Hierdoor kent de realisatie van de ontijzering een vertraging. De verwachtte realisatie vindt plaats in het tweede kwartaal van 2024. 5.3 - Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie In 2023 is geen cultuurprijs uitgereikt. Vanwege het ontbreken van geschikte kandidaten kon hier geen uitvoering aan gegeven worden. 5.5 – Cultureel erfgoed In de periode 2019 tot en met 2025 ontvangt Molenstichting de Hoop jaarlijks een tegemoetkoming van € 10.000,00 in de kosten van onderhoud en instandhouding van de molen. 5.6 – Media Bibliotheek Rucphen is een huiskamer voor inwoners uit de gemeente Rucphen. De bibliotheek ondersteunt en stimuleert mensen in hun ontwikkeling en bouwt samen met hen aan een betere samenleving. De bibliotheek kent een brede collectie die beschikbaar is voor uiteenlopende doelgroepen waaronder een collectie voor jeugd (inclusief BoekStart collectie voor de allerkleinsten), volwassenen (incl. grootletterboeken en Makkelijk Lezen en specifieke collecties). De bibliotheek is naast een plek waar je boeken kunt lenen ook een plek om jezelf te ontwikkelen. Digi-Taalhuis en Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) Sinds eind 2022 beschikken we in onze gemeente over zowel een Digi-Taalhuis als een Informatiepunt Digitale Overheid (IDO).

Beiden zijn gehuisvest in de bibliotheekvestiging in ons gemeentehuis. Het IDO is er voor iedereen die moeite heeft met digitale dienstverlening en vragen heeft over het regelen van online zaken. In Rucphen zijn er in 2023 70 vragen gesteld. De meeste vragen gaan over: • Hulp bij (aanvragen of installeren van) DigiD • Hulp bij smartphones en tablets en faciliteiten in de bibliotheek • Hulp bij (aanvragen van) belasting en toeslagen. Vanaf 1 januari 2023 hebben wij een verantwoordelijkheid t.a.v. de financiering van het IDO. Wij ontvangen hiervoor jaarlijks een specifieke uitkering ten behoeve van de realisatie of instandhouding van de IDO’s. In 2023 was dit een bedrag van € 24.680,58. Deze uitkering is één-op-één toegevoegd aan het subsidiebudget van de bibliotheek. Naast het helpen van mensen met individuele vragen, wordt ook gekeken hoe mensen digitaal vaardiger gemaakt kunnen worden. Het IDO verwijst daarbij door naar het Digi-Taalhuis Inwoners die moeite hebben met de Nederlandse taal, rekenen en/of het werken met de computer, kunnen bij het Digi-Taalhuis meer informatie krijgen over cursussen. Vanaf 2023 wordt de instandhouding van het Digi-Taalhuis gefinancierd uit de reguliere subsidie die wij aan de bibliotheek verstrekken.

36

In 2023 hebben 35 inwoners deelgenomen aan de Klik en Tik groepen, en 9 inwoners aan de cursus Digisterker. 5.7 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie Groen is belangrijk voor de leefbaarheid. We geven uitvoering aan de beleidsplannen Groen R en BOOM. Het doel is meer, beter en bereikbaar groen om op die manier te groeien naar een duurzame ontwikkeling van het openbaar groen en landschap. Het op peil houden van de kwaliteit van het openbaar groen is essentieel. Dit gebeurt door voldoende onderhoud, maar ook door groen te renoveren. In 2023 is met een gerichte inboetronde in St. Willebrord het groen op het gewenste niveau gebracht. Hierbij zijn de versleten plekken in de groenvakken aangevuld met nieuwe beplanting. Om het vastgestelde beeldkwaliteitsniveau B te bereiken en te behouden werken we met een beeld- en frequentiebestek. In 2023 heeft een groenaannemer in St. Willebrord het onderhoud aan de groenvakken uitgevoerd. Het resultaat voldeed niet aan de gestelde eisen. De groenaannemer is hierop gekort. In de overige dorpen heeft WVS de onderhoudswerkzaamheden aan de groenvakken uitgevoerd. Hier voldeed het resultaat aan de vastgestelde beeldkwaliteit. Op 19 april 2023 heeft u besloten om vanaf 2024 de uitvoer van het onderhoud aan de groenvakken onder te brengen bij een commerciële partij (St. Willebrord) en WVS (overige dorpen).

Voor de selectie van een commerciële partij is een aanbesteding doorlopen. Vanwege niet marktconforme inschrijvingen is de aanbesteding gestaakt. Op dit moment loopt een herziene aanbesteding voor het groenonderhoud in St. Willebrord. In het tweede kwartaal van 2024 wordt de aannemer geselecteerd. Baggeren sloten In het eerste kwartaal 2023 zijn sloten gebaggerd in Zegge. Nadat de sloten in november waren gemaaid zijn ook in Schijf sloten gebaggerd in het laatste kwartaal 2023. Mede vanwege natte omstandigheden is er minder gebaggerd dan was voorzien. Wij stellen uw raad daarom voor het restant budget over te brengen naar 2024. Maaien sloten en afvoer slootmaaisel In samenwerking met Waterschap Brabantse Delta en andere regiogemeenten is het maaien van sloten en de afvoer van slootmaaisel aanbesteed. In de 2e bestuursrapportage 2023 is aan uw raad gemeld dat de kosten door indexering zouden toenemen. Dit is in de praktijk ook gebleken. De kosten zijn zelfs nog wat hoger uitgevallen dan was geraamd. Dit is te wijten aan natter, groeizaam weer, waardoor er meer maaisel moest worden afgevoerd.

Beleidsindicatoren

Niet-sporters percentage 70,0 60,0 50,0

63,2 57,8

57,0 46,7

54,8 49,2

48,7

46,4

40,0 30,0 20,0 10,0 0,0 2012

2016

2020

Rucphen

2022

Nederland

bron : Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD-en, CBS en RIVM | 2012 - 2022

*Niet-sporters: Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. de bevolking van 19 jaar en ouder.

37

Programma 6: Sociaal domein Beoogd maatschappelijk effect De sociale cohesie van de gemeente is toekomstbestendig en de burgers zijn zoveel mogelijk in staat zowel voor zichzelf als voor anderen te zorgen.

Ontwikkelingen en speerpunten binnen dit programma Afspraken uit het hoofdlijnenakkoord: Optimaliseren gebruik dorpshuizen Elk dorp beschikt over een eigen dorpshuis. Doel ervan is activiteiten organiseren voor de samenleving in brede zin. Samen met betrokkenen optimaliseren we de exploitatie en het onderhoud en beheer van de dorpshuizen. Iedereen doet mee Iedereen moet mee kunnen doen, niemand valt buiten de boot. We gaan daarbij ook uit van de zelfredzaamheid van inwoners. Uitgangspunt blijft dat de gemeentelijke taken op het gebied van het sociaal domein uitgevoerd worden binnen de wettelijke normen. Wij vinden het belangrijk dat mensen zo lang mogelijk actief mee kunnen doen in hun eigen woonomgeving. Samen met alle betrokken partijen geven we invulling aan wonen en zorg, zo dicht mogelijk bij huis. Inzetten op preventie Samen met onze partners zetten we ons nog meer in op preventie en integraliteit om de zelfredzaamheid te bevorderen en zwaardere en duurdere zorg te voorkomen. Aandacht hebben voor armoede Armoede is niet alleen een financieel probleem, maar ook een zaak van niet mee kunnen doen in de samenleving. We staan een actief armoedebeleid voor.

Activiteiten uit het collegewerkprogramma • We verkennen hoe we de exploitatie en het onderhoud en beheer kunnen optimaliseren; • We bevorderen het verduurzamen van de gemeentelijke dorpshuizen; • Het uitganspunt “Iedereen doet mee” passen we toe op alle beleidsterreinen; • We doen de aanbesteding op Kleinschalig collectief vervoer en Traject Gedeelde Mobiliteit Aanbesteding Bravo Flex per 1 januari 2024 volgens het all-in model aansturingsmodel samen met gemeenten in West-Brabant; • We vormen (regionaal) de WVS om tot het leerwerkbedrijf van West-Brabant; • We zetten verder in op integrale vraagverheldering en de aanpak van doelgroep C in het project doorontwikkeling Doelgroep C; • We stemmen met de raad af hoe we het sociaal domein goed kunnen blijven monitoren; • We gaan verder aan de slag met de regiovisie Jeugdhulp West-Brabant West 2022-2025. Hierbij zetten we samen met het jeugdveld in op een duurzame beweging om kwalitatief goede, beschikbare en betaalbare jeugdhulp te kunnen behouden; • We hebben de regiovisie door vertaald in lokale uitvoeringsplannen die we gaan uitvoeren.

Hierbij hebben we rekening gehouden met de lokale toegang, inhoudelijke uitganspunten en de couleur locale; • We gaan aan de slag met de implementatie en monitoring van de contracten aanbestedingen Wmo Huishoudelijk Ondersteuning & Begeleiding; • We voegen de dienstverlening van het Werkplein toe aan onze integrale toegang; • Dementie vraagt onze specifieke zorg en aandacht. Mensen krijgen moeite met hun dagelijkse handelingen thuis en hun sociale omgeving. We stellen praktische handvatten op voor omgaan met dementie; • We starten met het project ‘Indicatievrije dagbesteding’ uit de doorontwikkeling van het sociaal domein; • Mantelzorgers en vrijwilligers leveren een onmisbare bijdrage aan anderen die zorg en aandacht nodig hebben. Wij waarderen deze inzet enorm en tonen daadkracht om deze mantelzorgers en vrijwilligers goed te ondersteunen. We voeren logeeropvang voor cliënten in per 1-1-2023;

38

• • • •

•

• • •

• •

We ontwikkelen integrale toegang. Hiermee kunnen we vooraan in het proces de hulp geven die nodig is; We bevorderen dat kwetsbare groepen eerder bereikt worden en mee kunnen doen en in onze samenleving; We formaliseren per 1-1-2023 de inzet van de wijk GGZ-er. We versterken de ambities van het programma ‘Geweld hoort nergens thuis’; We vinden goede (woon) voorzieningen en begeleiding voor kwetsbare doelgroepen belangrijk. We werken samen met de regio Bergen op Zoom in het kader van beschermd wonen, maatschappelijke opvang en OGGZ om dit goed vorm te geven; We investeren in de gezondheid van jongeren in de brede zin door middel van (preventieve) interventies die passen binnen een totaalaanpak. Hier maken we nadrukkelijk- de koppeling met bestaand beleid zoals het lokaal Preventie- en Sportakkoord en het Uitvoeringsplan Jeugd; We anticiperen zoveel als mogelijk op de nieuwe problematiek die door energieprijzen en inflatie wordt veroorzaakt. We houden ons (regionaal) armoedebeleid tegen het licht; We werken aan een verdere uitrol van de aanpak ‘Vroeg Eropaf’. We analyseren hoe we deze kunnen optimaliseren en gaan op zoek naar meer signaalpartners; We onderzoeken op welke manieren we het beste armoede kunnen tegengaan en waar nodig onze inwoners het beste kunnen ondersteunen.

Hierbij hebben we ook aandacht voor de verborgen doelgroepen (bijvoorbeeld die de situatie niet melden uit schaamte/bewustwording); We gaan energiearmoede tegen. We zorgen ervoor dat inwoners met een kleine portemonnee ook energiebesparende maatregelen kunnen treffen; We zorgen via Stichting Leergeld ervoor dat kinderen van ouder(s) met een laag inkomen ook kunnen meedoen door onder andere het verstrekken van een fiets en het bekostigen van schoolspullen en zwemlessen;

Overzicht taakvelden en baten en lasten per taakveld

Samenkracht en burgerparticipatie Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Inkomensregelingen WSW en beschut werk Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorziening (WMO) Hulp bij het huishouden (WMO) Begeleiding (WMO) Dagbesteding (WMO) Overige maatwerkarrangementen (WMO) Jeugdhulp begeleiding Jeugdhulp behandeling Jeugdhulp dagbesteding Jeugdhulp zonder verblijf overig Pleegzorg

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

39

Prim. Beg. 2023

Begr. na wijz. 2023

Rekening 2023

1.791.741 -375.440 3.221.900 -255.976 7.283.888 -4.886.397 6.673.038

2.103.332 -678.174 4.186.489 -299.631 9.736.335 -5.541.791 7.119.137

1.753.186 -348.512 3.471.793 -259.162 9.569.995 -5.538.957 6.798.149

836.209 1.256.610 -256.043 2.249.633

857.004 -60.000 1.274.334 -260.136 2.263.827

910.023 -469.625 1.107.022 -244.258 2.505.560

2.396.100

2.424.908

2.215.263

37.970

188.248

224.658

71.132 -121.322

115.438 -171.679 20.000

97.595 -159.738 13.878

750.000

1.163.861

570.000

819.269

3.433.639

1.186.029

736.180

360.000

270.000

282.665

Gezinsgericht Jeugdhulp met verblijf overig Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf Gesloten plaatsing Beschermd wonen (WMO) Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) Jeugdbescherming Jeugdreclassering

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

TOTAAL

485.000

1.000.000

1.342.566

250.000

503.402

8.000

30.000

32.308

55.000

500.000

547.801

83.810

200.000

148.167

231.079

348.819

13.279

13.279

11.467

418.677

363.603

440.584

35.409

90.402

70.566

25.046.936 28.849.773 27.745.706

Verschillenverklaring per taakveld 6.1 - Samenkracht en burgerparticipatie Het verschil in lasten tussen de begroting na wijziging en de werkelijke lasten wordt verklaard door: • een lagere last aan inburgeringsvoorzieningen (€ 313.900,00); De uitvoering hiervan ligt bij het Werkplein en wordt gedurende het jaar bevoorschot wat loopt via een specifieke uitkering; • een lagere last (geen lasten) voor zorginfrastructuur (€ 16.900,00); • een lagere last op SPUK BREED onderdeel versterken sociale basis (€ 12.600,00), deze middelen worden via de balans overgebracht; • een hogere last aan klein onderhoud MFA Agora (€ 11.500,00). Het verschil in baten tussen de begroting na wijziging en de werkelijke baten wordt verklaard door: • een lagere baat aan inburgeringsvoorzieningen (€ 313.900,00); De uitvoering hiervan ligt bij het Werkplein en wordt gedurende het jaar bevoorschot wat loopt via een specifieke uitkering; • een lagere baat op SPUK BREED onderdeel versterken sociale basis (€ 12.600,00), deze middelen worden via de balans overgebracht. 6.2 - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Het verschil in lasten tussen de begroting na wijziging en de werkelijke lasten wordt verklaard door: • een lagere doorbelasting aan (ingeleende) personeelslasten Wmo (€ 252.600,00); • een lagere last (geen lasten) voor het plan van aanpak sociaal domein (€ 141.000,00).

Dit budget is benodigd voor de verdere uitvoering van de deelprojecten van het plan en wordt hiervoor overgebracht; • een lagere doorbelasting aan (ingeleende) personeelslasten Jeugd (€ 109.000,00); • een lagere last aan jeugdprofessionals (€ 70.000,00), er werd minder fte afgenomen; • een lagere last aan het regionaal werkbudget Wmo (€ 28.100,00); • een lagere last op budget valpreventie (€ 23.800,00), dit is onderdeel van het plan van aanpak sociaal domein en wordt overgebracht; • een lagere last op SPUK BREED, onderdeel valpreventie (€ 17.900,00), deze middelen worden via de balans overgebracht; • een lagere last op budget verslavingspreventie (€ 17.200,00); • een lagere last op projectopdracht integrale toegang sociaal domein (€ 14.300,00), het budget wordt overgebracht naar 2024 ter afronding van de opdracht; • een lagere last (geen lasten) op het budget aanvullend contractmanagement huishoudelijke ondersteuning en begeleiding (€ 13.900,00); • een lagere last op cliëntondersteuning (€ 11.800,00); • een hogere doorbelasting van personeelslasten op uitvoering (€ 24.200,00); • een hogere last aan het expertteam jeugd (€ 15.900,00);

40

Het verschil in baten tussen de begroting na wijziging en de werkelijke baten wordt verklaard door: • een lagere baat aan het regionaal werkbudget Wmo (€ 25.400,00); • een lagere baat op SPUK BREED, onderdeel valpreventie (€ 17.900,00), deze middelen worden via de balans overgebracht. 6.3 – Inkomensregelingen Het verschil in lasten tussen de begroting na wijziging en de werkelijke lasten wordt verklaard door: • een lagere doorbelasting aan (ingeleende) personeelslasten (€ 125.900,00); • een lagere last voor het participatieproject Kringloper kledingbank (€ 114.000,00), het project loopt door in 2024 en wordt overgebracht.

Ook is een deel bekostigd uit SPUK BREED; • een lagere bijdrage aan bedrijfsvoering voor het Werkplein (€ 92.100,00), op basis van de voorlopige afrekening 2023 en de afrekening 2022; • een lagere last aan schuldhulpverlening uitvoering curatie (€ 33.800,00); • een lagere last op vroegsignalering en gerichte hulp bij bijzondere bijstand (€ 29.600,00); • een hogere bijdrage aan het Werkplein voor bijzondere bijstand (€ 117.000,00), gebaseerd op de voorlopige afrekening 2023; • een hogere bijdrage aan het Werkplein voor energietoeslag (€ 70.000,00), gebaseerd op de voorlopige afrekening 2023; • een hogere bijdrage aan het Werkplein voor bijstandsverlening (€ 24.900,00), gebaseerd op de voorlopige afrekening 2023 en als gevolg het buiten invordering stellen van debiteuren; • een hogere last aan kwijtschelding gemeentelijke belastingen (€ 16.700,00); • een mutatie in de voorziening dubieuze debiteuren (€ 11.700,00). 6.4 - WSW en beschut werk Het verschil in lasten tussen de begroting na wijziging en de werkelijke lasten wordt verklaard door een lagere bijdrage aan het WVS (€ 320.900,00), gebaseerd op de voorlopige afrekening 2023.

6.5 – Arbeidsparticipatie Het verschil in lasten tussen de begroting na wijziging en de werkelijke lasten wordt verklaard door: • een lagere bijdrage aan het Werkplein Participatiebudget (€ 14.800,00), gebaseerd op de voorlopige afrekening 2023; • een hogere bijdrage aan het Werkplein voor vluchtelingenwerk (€ 25.000,00), gebaseerd op de voorlopige afrekening 2023; • een hogere bijdrage aan het Werkplein voor de onderwijsroute (€ 20.200,00), dit loopt via een specifieke uitkering en wordt via de balans overgebracht; • een hogere last voor vluchtelingencrisis Oekraïne (€ 16.000,00). Het verschil in baten tussen de begroting na wijziging en de werkelijke baten wordt verklaard door: • een hogere baat voor specifieke uitkering opvang ontheemden Oekraïne (€ 389.300,00), gemeente Rucphen ontvangt een normbedrag per gerealiseerde opvangplaats en voor iedere maand dat er leefgeld is verstrekt. Dit is niet bevoorschot, maar achteraf verantwoord; • een lagere baat op specifieke uitkering onderwijsroute (€ 20.200,00), dit wordt via de balans overgebracht. 6.6 – Maatwerkvoorzieningen (Wmo) Het verschil in lasten tussen de begroting na wijziging en de werkelijke lasten wordt verklaard door: • een lagere last aan woonvoorzieningen (€ 115.500,00). De voorzieningen op dit taakveld betreffen openeind regelingen. Als een inwoner deze zorg aanvraagt moeten wij deze leveren.

Voor woonvoorzieningen in het bijzonder geldt dat het soms om erg grote bedragen gaat, waardoor het moeilijk is dit te begroten; • een lagere last aan rolstoelvoorzieningen (€ 52.600,00); • een lagere bijdrage aan kleinschalig collectief vervoer (deeltaxi) (€ 15.000,00), gebaseerd op de eindafrekening 2023; • een hogere last aan vervoersvoorzieningen (€ 17.000,00). Het verschil in baten tussen de begroting na wijziging en de werkelijke baten wordt verklaard door een lagere baat aan eigen bijdragen Wmo (€ 14.800,00). 6.71a – Huishoudelijke hulp (Wmo) Het verschil in lasten tussen de begroting na wijziging en de werkelijke lasten wordt verklaard door: • een lagere last aan verstrekt persoonsgebonden budget (€ 56.400,00); • een lagere last (geen lasten) aan inrichting financiële zorg (€ 14.100,00);

41

•

een hogere last aan huishoudelijke ondersteuning (€ 318.200,00), hoofdzakelijk het gevolg van tariefaanpassingen in 2023.

6.71b –Begeleiding (Wmo) Het verschil in lasten tussen de begroting na wijziging en de werkelijke lasten wordt verklaard door: • een lagere last aan begeleiding (€ 316.100,00); • een hogere last aan verstrekt persoonsgebonden budget (€ 116.000,00). Hiervan is € 67.000,00 een afrekening over 2022, de rest zijn betaalde voorschotten over 2023. 6.71c –Dagbesteding (Wmo) Het verschil in lasten tussen de begroting na wijziging en de werkelijke lasten wordt verklaard door: • een lagere last (geen lasten) aan project indicatievrije dagbesteding (€ 145.900,00), dit project loopt door in 2024 en het budget wordt overgebracht; • een hogere last aan dagbesteding (€ 182.300,00), voor de splitsing van de taakvelden viel dit onder begeleiding en was er geen raming opgenomen voor dit specifiek onderdeel. 6.71d –Overige maatwerkarrangementen (Wmo) Het verschil in lasten tussen de begroting na wijziging en de werkelijke lasten wordt verklaard door een lagere last aan de was- en strijkservice (waspunt) (€ 17.800,00), hiertegenover staat een lagere baat aan doorbelaste kosten (€ 11.900,00). Het taakveld Maatwerkdienstverlening 18- is in 2023 gesplitst in meerdere sub taakvelden onder 6.72, 6.73 en 6.74. De ramingen op deze taakvelden zijn gebaseerd op historisch zorggebruik. De voorzieningen op deze taakveld betreffen open-eind regelingen.

Voor jeugdzorg in het bijzonder geldt dat het soms om erg grote bedragen gaat, waardoor het moeilijk is dit te begroten. In het onderdeel ‘De taakvelden’ is een algemene verklaring opgenomen voor het verschil tussen begroting na wijziging en de werkelijke lasten. 6.72a – Jeugdhulp begeleiding 6.72b – Jeugdhulp behandeling 6.72c – Jeugdhulp dagbesteding 6.72d – Jeugdhulp zonder verblijf overig Het verschil in lasten tussen de begroting na wijziging en de werkelijke lasten wordt verklaard door: • een lagere last aan jeugdhulp zonder verblijf overig (€ 450.900,00) • een lagere last (geen lasten) voor het project complexe zorgvragen (€ 50.000,00), dit loopt door in 2024 en wordt overgebracht; • een hogere last aan jeugdhulp begeleiding (€ 413.800,00); • een hogere last aan jeugdhulp dagbesteding (€ 249.200,00). 6.73a – Pleegzorg 6.73b – Gezinsgericht 6.73c – Jeugdhulp met verblijf overig Het verschil in lasten tussen de begroting na wijziging en de werkelijke lasten wordt verklaard door: • een hogere last aan jeugdhulp gezinsgericht (€ 342.500,00); • een hogere last aan jeugdhulp met verblijft overig (€ 253.400,00); • een hogere last aan pleegzorg (€ 12.600,00).

6.74a – Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf 6.74b – Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.74c – Gesloten plaatsing Het verschil in lasten tussen de begroting na wijziging en de werkelijke lasten wordt verklaard door: • een lagere last op gesloten plaatsing (Jeugdzorg Plus) (€ 51.800,00), er zijn in 2023 minder zorgdagen verbruikt en er zijn minder zorgdagen verdeeld over onze regio; • een hogere last op crisis, LTA en GGZ verblijf (€ 47.800,00). 6.81a – Beschermd wonen (Wmo) 6.81b – Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo) Het verschil in lasten tussen de begroting na wijziging en de werkelijke lasten wordt verklaard door: • een lagere last (geen lasten) op beschermd wonen (€ 231.000,00). Dit proces loopt via centrumgemeente Bergen op Zoom;

42

• •

een lagere last (geen lasten) voor de Wijk GGZ-er (€ 95.000,00). Dit project is in 2023 volledig bekostigd uit specifieke uitkering Integraal ZorgAkkoord (SPUK IZA). een lagere doorbelasting aan personeelslasten (€ 22.700,00).

6.82a – Jeugdbescherming 6.81b – Jeugdreclassering Het verschil in lasten tussen de begroting na wijziging en de werkelijke lasten wordt verklaard door: • een lagere last aan jeugdreclassering (€ 19.900,00); • een hogere last aan jeugdbescherming (€ 75.700,00), dit is deels te verklaren door indexering met terugwerkende kracht over 2022.

De taakvelden 6.1 - Samenkracht en burgerparticipatie Inburgering Vanaf 1 januari 2022 voert het Werkplein de Wet Inburgering 2021 uit voor de De6. In 2023, na de vertraagde doorstroom van statushouders vanuit Ter Apel, begonnen er meer statushouders die onder deze nieuwe wet vallen met hun inburgering waardoor er beter beeld is ontstaan over de klantreis en het inburgeringsproces. Samen met het Werkplein hebben de De6 gemeenten deze geëvalueerd en gaan kijken hoe deze nog beter kan worden vormgegeven. Een van de aandachtspunten hierbij is de aansluiting op werk. 6.2 – Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integrale toegang sociaal domein In 2023 zijn de laatste voorbereidingen gedaan waarna in september 2023 de integrale toegang onder de naam ‘VraagR’ van start is gegaan. VraagR is een loket waar mensen terecht kunnen met hun vragen op het gebied van zorg, welzijn en financiën, waarna ze worden doorverwezen naar de juiste plek. Het loket zal in 2024 worden geëvalueerd. Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) De gemeentelijke visie op de Wmo vormt het kader voor het handelen binnen dit domein. Het gaat vooral over de bevordering van de zelfredzaamheid van onze inwoners, langer prettig en zelfstandig blijven wonen. Binnen de Wmo gaat het met name om het bieden van maatwerk ondersteuning aan de oudere generaties inwoners en ook voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid.

Dat hebben we ook in 2023 willen bereiken door een breed aanbod van maatschappelijke voorzieningen als ook het inzetten op versterking van de sociale basis. Uitvoering Voor de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) moeten gemeenten zorgen voor een laagdrempelige toegang voor burgers met een ondersteuningsvraag. Onze inzet was in 2023 gericht op een laagdrempelige toegang voor: • voorzieningen die gericht zijn op de bevordering van de eigen kracht en participatie; • informatie en advies; • doorgeleiding naar maatwerkvoorzieningen en – dienstverlening; • doorverwijzing naar eerste- en tweedelijns voorzieningen. Binnen de gemeente worden deze taken uitgevoerd door onze regieassistenten Wmo voornamelijk door keukentafelgesprekken en/of ondersteuning en de integrale toegang. Het jaar 2023 heeft vooral in het teken gestaan van de implementatie en monitoring van de nieuwe contracten voor Wmo Huishoudelijke Ondersteuning en Wmo Begeleiding. Onafhankelijke cliëntondersteuning In 2023 is de onafhankelijke cliëntondersteuning uitgevoerd zoals vastgelegd in het contract, dat op 1 januari 2023 is ingegaan. Daarnaast zijn er in onze gemeente verschillende vrijwillige cliëntondersteuners actief. Het jaar 2023 stond in het teken van de samenwerking tussen de vrijwilligers en de professionele cliëntondersteuning.

Ook hebben een aantal vrijwilligers weer bijscholingsdagen bijgewoond en deelgenomen aan regionale trainingsdagen. Integrale samenwerking jeugd Er is samen met veiligheid een start gemaakt met het project weerbare jeugd. Het plan gaat uit van integrale samenwerking dicht bij de inwoners. Daarnaast is er intern een andere manier van samenwerking tot stand