20232206 -Notulen van de raadsvergadering van 22 juni 2023

Notulen raadsvergadering

Notulen van de raadsvergadering van 22 juni 2023

Notulen van de raadsvergadering van 22 juni 2023 (ochtendzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 9 Voorzitter: mevrouw N.D.Z.R. Mohamed-Hoesein Tegenwoordig zijn 44 leden, namelijk: de heer A.R. Oostdijk, de heer T.S.J. Coşkun, de heer B. van Drunen, mevrouw V.A. Bruin, mevrouw N.D.Z.R. Mohamed-Hoesein, mevrouw P.J.H.D. Verkoelen, de heer S. Ceulemans, de heer N. Akhatab, mevrouw D. Yildirim, de heer D.J. van Dommelen, mevrouw M.S. Abrahamse, de heer B. van Schaik, mevrouw C. Aafjes-van Aalst, de heer M. Verhoef, de heer T. Roskam, de heer J.M.D. de Waard, mevrouw I. Coenradie, de heer S.M. Bonte, mevrouw M.Y. Morkoç, mevrouw L.S. Vlieger, mevrouw A. Kockelkoren, de heer S.J.C. Becker, mevrouw S. Reitema, mevrouw E. Rehim Zadeh, de heer R.G.C. Segers-Hoogendoorn, de heer S. Soytekin, de heer T.J. Vonk, de heer P.J.P. Lansink-Bastemeijer, de heer T. de Haan, mevrouw A.J.A. Maassen, de heer R. Moti, mevrouw I. van Wifferen, mevrouw J.M. Nunnely, de heer G.J. Engberts, de heer F. Elbay, mevrouw J. Bokhove, mevrouw S. van de Peppel, de heer R.T.J. van der Velden, de heer M.H. Biljoen, mevrouw D.A. van Groningen, de heer T. Kind, de heer E.P.J. Verweij, mevrouw I. Elfilali en mevrouw M.S.S. de Jong Afwezig is 1 lid, namelijk: mevrouw M.M. Vlasblom Namens het college zijn tegenwoordig de heer R.A.C.J. Simons en mevrouw C.M. Zeegers Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders 1.

Opening en mededelingen

De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Dames en heren raadsleden, ik open de vergadering van vandaag en heet u allen hartelijk welkom. Ook welkom aan degenen die op afstand onze vergadering volgen, de vertegenwoordigers van de media en onze medewerkers. We hebben berichten van verhindering ontvangen. Ik start met de verhindering van de burgemeester tijdens de ochtend- en middagzitting in verband met deelname aan een staatsbezoek in België. En ik heb berichten van verhindering ontvangen van mevrouw Vlasblom en een tijdelijke verhindering van de heer Roskam. Wethouder Karremans is naar verwachting tot 11.30 uur afwezig in verband met overleg met de ministers. 2.

Vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van 22 juni 2023

De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Dan wil ik met u verder naar de andere punten op de agenda. Dat is de vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van 22 juni 2023. Ik ga eerst de agenda met u doornemen en aan het eind geef ik u de gelegenheid aanvullende opmerkingen te maken. Bij de punten die ik noem, kunt u uiteraard uw opmerkingen maken met betrekking tot dat specifieke onderdeel van de agenda. Op agendapunt 6 zijn er twee verzoeken ontvangen voor een regulier debat. Dat zijn

raadsvergadering van 22 juni 2023

Notulen pagina

1101

ꞌAanhoudende explosies in onze stadꞌ van Leefbaar Rotterdam, en ꞌBehoud de tramꞌ van de PvdA. Ten aanzien van het verzoek van Leefbaar Rotterdam over aanhoudende explosies in onze stad is een negatief behandeladvies gegeven. Naar aanleiding van de regeling van werkzaamheden van 25 mei jongstleden is dit onderwerp in overleg met de aanvrager van de regeling van werkzaamheden direct na het zomerreces ingepland in de commissie. Dat is dus in combinatie met de aanpak van ondermijning die op de agenda staat. Mevrouw Coenradie, wenst u nog een toelichting te geven? Mevrouw COENRADIE (lr). Voorzitter, ja graag, ik wil vandaag een beroep doen op de gemeenteraad om toch voor te gaan stemmen voor het debat over de explosies in de stad waarvan we eergisteren ook nog een explosie hebben meegekregen. Ik verwacht vandaag geen schokkende nieuwe dingen. De burgemeester is er niet, maar locoburgemeester Simons is wel een aantal dagen geleden op de hoogte gesteld van de vragen die ik heb. Die heeft hij voorgelegd gekregen, dus hij heeft ook de tijd gehad om dit voor te bereiden. Maar we doen dit wat mij betreft vandaag om de inwoners van Rotterdam te laten weten: jullie staan er niet alleen voor. Het heeft onze aandacht en het heeft ook onze zorg. Dus ik zou het debat heel graag door zien gaan. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Dank u wel. Uw standpunt is duidelijk.

Ik ga het ter stemming voorleggen aan de raad. Het behandeladvies staat. Ik kijk naar de techniek. Even voor de stemmingen mevrouw Verkoelen, u wenst een opmerking te maken? Tegelijkertijd, na een verzoek is in elk geval in mijn optiek de afspraak dat we gelijk stemmen en dat wil ik eigenlijk ook doen mevrouw Verkoelen. Tenzij u een punt van orde heeft. Mevrouw VERKOELEN (50+). Een punt van orde, altijd. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Dan is het een punt van orde mevrouw Verkoelen. Ik hoop dat u het dan ook bij een punt van orde houdt. Mevrouw VERKOELEN (50+). Kijk voorzitter, als 50PLUS gaan wij natuurlijk nooit ergens voor liggen, maar ik weet nog mijn enorme ergernis in de vorige vergadering hoe het allemaal verliep en wij gekortwiekt werden aan alle kanten en de hele coalitie tegen mijn regeling was, wat overigens geen regeling was maar ik wilde ook een debat, maar dat werd een regeling omdat dat slimmer was, dus dat heb ik netjes gedaan. Ik ga nergens voor liggen, het wordt vandaag ook een zeer gemankeerd debat daar onze burgemeester de Antwerpse wereldhavendagen prefereert boven deze raadsvergadering. Dus ik heb zelf zoiets, er is geen politiechef die De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mevrouw Verkoelen, u had een punt van orde. Mevrouw VERKOELEN (50+).

Nou ja, dat ik wel moeite heb met het feit zoals het de afgelopen vergadering is gegaan en dat we er nu voor moeten zijn. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). En dat we nu voor moeten zijn. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Ik snap uw punt van orde dat eigenlijk meer een betoog was om eigenlijk over te gaan tot stemmen, dus we gaan verder waar we gebleven waren, namelijk bij het stemmen. De uitslag is duidelijk, met 33 stemmen voor en 9 stemmen tegen zal dit debat worden behandeld op de agenda. Wij gaan het verzoek dus wel

raadsvergadering van 22 juni 2023

Notulen pagina

1102

behandelen en dan wordt het behandeld bij agendapunt 6.4. Dan hebben wij het verzoek motie vreemd van de PvdA, ꞌBehoud de tramꞌ. Nee sorry, dat is geen motie vreemd, dat is een debat. Dan komen we inderdaad bij agendapunt 8. Er is een verzoek ontvangen voor de indiening van een motie vreemd aan de orde van de dag, ꞌAanpassen vlaggenprotocol, ook de vlag uit voor Keti Kotiꞌ. Ik stel voor dit te agenderen als agendapunt 8.1. Zijn er nog leden die iets willen opmerken met betrekking tot de agenda? De heer Van der Velden en daarna de heer Van Drunen. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank voorzitter. Niet met betrekking tot de agenda, maar wel een verzoek of er misschien een gordijntje open mag. Want we zitten de hele dag alleen maar in het donker en de zon schijnt helemaal niet zo fel. Dus zou er misschien ergens een gordijn open mogen? Dat is goed voor mijn gemoedsrust, want anders word ik heel somber. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Ik denk dat wij daar niet over hoeven te stemmen mijnheer Van der Velden, het is duidelijk hoe de raad daarover denkt. Ik geef het woord aan de heer Van Drunen die daarna opstond. Nee, het gaat over. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja voorzitter, akkoord met de agenda zoals hij voorligt, maar ik wil daarbij wel opgemerkt hebben dat de motie vreemd wat ons betreft niet beleidsarm is, zoals hij nu staat geformuleerd.

Zeker als er twee collegebrieven worden toegevoegd aan een motie vreemd, dan is dat eigenlijk al duidelijk niet beleidsarm. Maar wat ons betreft kan hij wel in stemming worden gebracht. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Dan geef ik de indiener kort het woord en ik verzoek u echt het kort te houden. De heer MOTI (pvda). Nee, ik denk dat de fractie van D66 hier een opmerking maakt, die wij ook pas hebben meegekregen. Wij zullen ook de tekst van de motie op een aantal punten aanpassen zodat we tegemoetkomen aan dit bezwaar. Maar het zou wel fijn zijn als we hem dan alsnog in stemming kunnen brengen. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Dan ga ik ervan uit dat wij op dat moment de aangepaste tekst ontvangen. Voor nu zal ik hem agenderen als agendapunt 8.1. Dan kom ik nu bij de spreektijd voor vandaag. Het voorstel is 4,5 uur spreektijd. En natuurlijk geldt dat dat met uw instemming wordt vastgesteld. 4,5 uur, ik kijk de zaal rond, akkoord? Ik wil u wel verzoeken om daar als het niet nodig is geen gebruik van te maken en het toch kort te houden, zeker op de tweeminutendebatten. Het stemvenster is aan het einde van de vergadering. Indien nodig zullen wij kort schorsen, zodat u in uw eigen kring uw stemgedrag kunt bepalen. Rond 12.45 uur is er een lunch beschikbaar op de bekende locaties. Een warme maaltijd is rond 18.30 uur op de gebruikelijke locaties beschikbaar.

Voor beide geldt: zolang de voorraad strekt. 3.

Vaststelling van de notulen van de raadsvergadering van 1 juni 2023

De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Dan gaan we nu naar het volgende punt, de vaststelling van de notulen van de raadsvergadering van 1 juni 2023. Wenst iemand nog het woord naar aanleiding van deze notulen? Dan stel ik deze vast. 4.

Mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2023 week 24

raadsvergadering van 22 juni 2023

Notulen pagina

1103

De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mededeling van ingekomen stukken. Ik stel u voor de behandelwijze zoals vermeld bij het desbetreffende stuk vast te stellen. Als u een opmerking heeft met betrekking tot een bepaald stuk, dan verzoek ik u het nummer te vermelden. Wenst iemand hierover het woord? Mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Ja, dank u wel. Ik wilde het inderdaad wel heel even over de ingekomen stukken hebben. Daar vallen ook schriftelijke vragen onder. De afgelopen periode, het afgelopen jaar heeft GroenLinks 38 keer schriftelijke vragen gesteld. Daarvan zijn er acht stuks op tijd beantwoord. Te laat beantwoord: dertig. Op tijd een tussenbericht: acht stuks. Te laat tussenbericht: zeven. Het betekent van vijftien zaken nog geen tussenbericht. Toen heb ik even gekeken van de punten die nu nog op tafel liggen. Van ons staan nu nog vijf onbeantwoorde schriftelijke vragen open. Drie met een te laat tussenbericht, twee überhaupt geen bericht. En van die vier van de vijf vragen die nog openstaan, zijn er vier van wethouder Karremans, die wel tijd had om binnen een week de vragen van DENK te beantwoorden over het OV. Ik zou wel heel graag willen dat het college de vragen van raadsleden en van partijen serieus neemt. Dat wilde ik eigenlijk bij dit punt van de ingekomen stukken graag opmerken. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Uw opmerking is gehoord.

Mevrouw Rehim Zadeh. Mevrouw REHIM ZADEH (denk). Ja voorzitter, een korte opmerking. De heer Moti had een debataanvraag gedaan waarbij hij een verzoek had neergelegd bij de wethouder om die schriftelijke vragen te beantwoorden, want ik denk dat u het over de schriftelijke vragen van DENK heeft. Dat is ten behoeve van het debat. Ik snap uw opmerking, maar dat is even een sidenote. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Ik geef het woord aan de heer De Haan. Mevrouw BOKHOVE (gl). Voorzitter, een punt van orde. Ik vroeg niet in dit debat om een reactie van DENK. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mevrouw Bokhove, ik heb u het woord niet gegeven. Ik heb het woord aan de heer De Haan gegeven. U heeft een punt van orde. Mevrouw BOKHOVE (gl). Ja, het kan dus wel. En ik vraag gewoon naar alle partijen datzelfde respect. En dat niet van de ene helft de vragen blijven liggen en van de andere helft niet. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mijnheer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Ja, via de voorzitter geef ik graag het woord aan de heer Kind. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Sorry. De heer KIND (volt). In aanvulling hierop, volgens mij gaan we zelf over wat we urgent vinden om over te debatteren en daar hebben we vaak schriftelijke vragen en antwoorden ook op nodig. Het gaat niet alleen over twee weken of vier weken of zes weken. Het gaat ook over maanden.

Wij hebben vragen waar we zeven maanden op moeten wachten. We hebben vragen in december ingediend en we wachten nog steeds op beantwoording. En telkens tussenbericht, tussenbericht, iemand op vakantie. Het is gewoon respectloos naar raadsleden toe en we willen echt dat hier verbetering op komt, want zo kunnen wij ons werk

raadsvergadering van 22 juni 2023

Notulen pagina

1104

ook niet doen. Dan staan we over vier jaar nog met een hele bups aan vragen die openstaan waar wij uiteindelijk ook op willen inzetten. Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Ja mijnheer Kind, dank u wel in elk geval voor het signaal. Mevrouw Bokhove, dat gaan we zeker doorgeven. Wij hopen inderdaad dat er vlot kan worden gewerkt, maar wij kunnen alleen het signaal doorgeven. Ik constateer in ieder geval dat we hier uitgebreid over hebben gewisseld met elkaar maar dat er inhoudelijk op het punt van ingekomen stukken geen opmerkingen zijn. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Dan ga ik verder met de hamerstukken. Mevrouw Nunnely, nog op het vorige punt? Mevrouw NUNNELY (d66). Ja sorry, dank u wel voorzitter. Ik heb inderdaad nog een vraag op antwoorden op schriftelijke vragen die ik heb gesteld die ik toch zou willen agenderen, omdat het zo lang duurt check ik even of ik nu op het juiste moment deze vraag kan stellen. Maar ꞌDe economie op de Nieuwe Binnenweg vlindert wegꞌ, zou ik heel graag willen agenderen voor de volgende commissievergadering. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Dan is de gebruikelijke route dat u dat inderdaad in de commissie agendeert. 5.

HAMERSTUKKEN

De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Wij gaan door naar de hamerstukken. 5.1

Oplegging geheimhouding op het verslag van de accountant behorende bij de jaarstukken 2022 van de Stichting Openbaar Onderwijs Rotterdam (BOOR)

De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Agendapunt 5.1, Oplegging geheimhouding op het verslag van de accountant behorende bij de jaarstukken 2022 van de Stichting Openbaar Onderwijs Rotterdam. Er ligt één ontwerpbesluit klaar en hierbij is deze afgehamerd. 5.2

Het voorstel tot het uitbrengen van een zienswijze naar aanleiding van de ontwerpbegroting 2024 van de gemeenschappelijke regeling DCMR Milieudienst Rijnmond

De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Het voorstel tot het uitbrengen van een zienswijze naar aanleiding van de ontwerpbegroting 2024 van de gemeenschappelijke regeling DCMR Milieudienst Rijnmond. Eén ontwerpbesluit. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Voorzitter, buiten dat 50PLUS tegen is, vind ik het een beetje verwonderlijk dat hij erbij staat, want volgens mij heb ik hierover ook een tweeminutendebat gezien. Wordt dat daar niet bijgevoegd? Even kijken, dat is 7.9, het voorstel tot het uitbrengen van een zienswijze naar aanleiding van een wijziging van de begroting 2023 en de ontwerpbegroting 2024 van de gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Ik vind het prima, maar ik vind het een beetje eigenaardig dat het daar dan niet aan toegevoegd is. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Ja mevrouw Verkoelen, het gaat om de ontwerpbegroting 2023 die geagendeerd is en om een andere organisatie.

raadsvergadering van 22 juni 2023

Notulen pagina

1105

Mevrouw VERKOELEN (50+). Nee, en de ontwerpbegroting 2024 van de gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Ik lees voor wat er bij 7.9 staat. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Ja, en als u dat voorleest en naast 5.2 legt, dan gaat het om de gemeenschappelijke regeling DCMR 2024. En de behandeling is DCMR 2023. Dus we hebben dat gecontroleerd en we kunnen hem inhoudelijk behandelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Oké, 50PLUS is tegen. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). 50PLUS is tegen op agendapunt 5.2 als hamerstuk. Overige stemmen voor, ik hamer het voorstel af. Het voorstel is aangenomen. 5.3

Het uitbrengen van een zienswijze met betrekking tot de ontwerpbegrotingswijziging 2023, de ontwerpbegroting 2024 en de voorlopige jaarstukken 2022 van de gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Rijnmond (GRJR)

De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Het uitbrengen van een zienswijze met betrekking tot de ontwerpbegrotingswijziging 2023, de ontwerpbegroting 2024 en de voorlopige jaarstukken 2022 van de gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Rijnmond. Er ligt één ontwerpbesluit voor. Het is aangenomen. 5.4

Het voorstel tot wijziging van de Havenverordening Rotterdam 2020 (herzien voorstel)

De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Het voorstel tot wijziging van de Havenverordening Rotterdam 2020. Het is een herzien besluit, één ontwerpbesluit. Het is aangenomen. 5.5

Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan ꞌSlinge 303ꞌ

De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan ꞌSlinge 303ꞌ. Eén ontwerpbesluit. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Tegen voorzitter, en ik herken nu wat u zei. Het was DCMR. Dan wil ik dat even corrigeren. Dan ben ik niet tegen, daar ben ik voor. Mijn excuses, dat had ik verkeerd gelezen. Nu begrijp ik het. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN ((pvdd). Ja, dank u. Wij zijn tegen 5.5. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan ꞌSlinge 303ꞌ is aangenomen met 50PLUS en de Partij voor de Dieren tegen. 5.6

Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan ꞌParapluherziening Industriezones Feijenoord en Maas- en Rijnhavenꞌ

De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan ꞌParapluherziening Industriezones Feijenoord en Maas- en Rijnhavenꞌ. Eén ontwerpbesluit. Met algemene stemmen aangenomen.

raadsvergadering van 22 juni 2023

Notulen pagina

1106

5.7

Het voorstel tot het beëindigen van de gemeenschappelijke regeling Kabels en leidingen Rotterdam-Nissewaard

De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). 5.7, het voorstel tot het beëindigen van de gemeenschappelijke regeling Kabels en leidingen Rotterdam-Nissewaard. Eén ontwerpbesluit, aangenomen. 5.8

Het voorstel inzake fractiekosten en wijziging van de Verordening fractieondersteuning 2022

De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Het voorstel inzake fractiekosten en wijziging van de Verordening fractieondersteuning 2022. Twee ontwerpbesluiten. Met algemene stemmen aangenomen. 6.

REGULIERE DEBATTEN

6.1

Het (herziene) voorstel tot vaststelling van het Klimaat Actieplan Rotterdam (KAR)

De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Dan gaan we over tot de reguliere debatten. Op de agenda staat het herziene voorstel tot vaststelling van het Klimaat Actieplan Rotterdam. Ik geef het woord aan mevrouw Morkoç die als eerste op de lijst staat. Mevrouw MORKOÇ (gl). Voorzitter, de tijd tikt. Dat is geen mooi verhaal, geen lief verhaal, geen schattig verhaal. Het is een verhaal van zorgen en wanhoop, maar ook van hoop. Hoop dat jullie die zorgen delen. De wanhoop die we dan collectief delen kunnen we omzetten in actie. Bij de klimaatbeweging zeggen we vaak: er is geen planeet B. En nu zeg ik ook: er is geen Rotterdam B. Om Rotterdam A en planeet A te beschermen, zijn er simpelweg radicale stappen nodig om klimaatverandering tegen te gaan. Want de gevolgen van de klimaatverandering gaan iedereen en zeker de meest kwetsbaren van onze samenleving aan en voelen. Met het woord actieplan hoopte GroenLinks op, jawel, een actieplan. Je kan een document het woord actieplan geven, maar dan verwachten we ook actie. En je kan een document een plan noemen, maar dan verwachten we ook een plan. Nu zien we geen tussentijdse mijlpalen, geen duidelijke monitoring, geen tijdspad. Dit document is een overzicht van projecten in plaats van een actieplan. En dat is jammer, want we wachten er al zo lang op.

Om de woorden van een wijkraadslid van gisteren te gebruiken: niet handelen naar de urgentie is een vorm van klimaatontkenning. Mijn eerste vraag aan de wethouder is: is de wethouder ervan overtuigd dat zij met dit document handelt naar die urgentie? De goede weg was ingeslagen, en die wordt niet vastgehouden. Dit terwijl we in een heel ingewikkelde transitie zitten en dan is het opdoeken van het Klimaatakkoord er een voorbeeld van dat het niet wordt vastgehouden. In een tijd dat actie vereist is, is het onbegrijpelijk dat het opgebouwde netwerk van het Klimaatakkoord niet wordt bewaakt. De wethouder heeft met haar plan haar bestuurlijke overzicht en inzicht over de klimaattafels compleet weggegeven aan de klimaataanjagers. En dat is doodzonde. Niet alleen zonde van het waardevolle netwerk van meer dan tweehonderd Rotterdamse partijen, maar vooral zonde van wat deze klimaattafels samen nog meer hadden kunnen bereiken, samen met de wethouder. Er zijn zelfs partijen die hun tafel nu zelf samen doorzetten. Zonder de wethouder. En dat is ontzettend lastig. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mevrouw Morkoç, u heeft een interruptie van mevrouw Van Wifferen.

raadsvergadering van 22 juni 2023

Notulen pagina

1107

Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja voorzitter, het is bekend dat het van de voorzitters van de klimaattafels zelf kwam om een andere rol te krijgen, om meer klimaataanjager te zijn. Om op te houden met praten en te gaan doen, waar mevrouw Morkoç een paar zinnen hiervoor nog op aandringt. Dus nu willen ze wat gaan doen, ze willen hun rol pakken om echt het verschil te gaan maken en dan blijft mevrouw Morkoç hangen in procedures en in praattafels. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl). Uit deze klimaattafels, waar tweehonderd Rotterdamse partijen aan mee hebben gedaan, bleek dat er ontzettend veel kracht en motivatie uit kwam om bij die klimaatdeals te komen, dus het is niet alleen maar praten. Er zijn werkelijk projecten uit gekomen. En wat er nu gebeurt, is dat deze partijen zonder de wethouder doorgaan. Dus de wethouder heeft geen inzicht meer in wat er gaat gebeuren, maar blijkbaar vindt D66 dat helemaal prima. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja voorzitter, GroenLinks schetst hier gewoon een vals beeld, want de projecten die zijn aangedragen door de klimaattafels zijn ook opgenomen en daar wordt ook wat mee gedaan. Dus u doet net of al die ideeën die verzameld zijn op de klimaattafels in de prullenbak worden gegooid. Dat is niet het geval.

Met die waardevolle input wordt juist veel gedaan. Nu willen de voorzitters van de klimaattafels juist actie en wat zegt mevrouw Morkoç? Blijf maar lekker doorpraten. Dat is beter voor het klimaat. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mevrouw Morkoç Mevrouw MORKOÇ (gl). Nee voorzitter, dat is helemaal niet wat ik zeg. Wat ik zeg is dat het zonde is omdat we nu niet weten wat ze nog meer samen hadden kunnen bereiken. Dat is doodzonde. De wethouder heeft geen bestuurlijk overzicht meer, kan niet meer de regie nemen. De klimaataanjagers, de voorzitters waarvan D66 zegt dat die de actie gaan opnemen, we weten niet eens wie het zijn. We weten niet eens wat ze gaan doen. We hebben drie namen gehoord. Wat hebben ze nu een jaar lang gedaan? D66, weet u dat? De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja, ik weet dat er volgens mij binnen een paar weken meer informatie komt over de klimaataanjagers. Ik snap dat het nu een te leuk moment is om dan te zeggen dat er niets gebeurt. U weet ook dat er over een paar weken stukken komen. Ik als coalitiepartij krijg die gelukkig niet van tevoren te zien, dus ik heb niet meer informatie dan u, maar ik heb er alle vertrouwen in dat juist die klimaataanjagers aan de slag gaan om dingen op te pakken.

En op een gegeven moment moet je ook het stadium van een vergadercircus verlaten en aan de slag gaan. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl). Voorzitter, D66 noemt het een vergadercircus. Dit is een netwerk van tweehonderd Rotterdamse partijen die dat netwerk ook waarderen en nodig hebben. Dat hebben ze ook gezegd en daarom zetten ze het nu ook zelf door en ze zeggen: we missen de wethouder daar. Wij gaan verder. Met het Klimaatakkoord waren we de kraan aan het sluiten, zodat we niet meer aan het dweilen waren met de kraan open. Maar de wethouder heeft haar dweil weggegooid en de kraan opengedraaid. Mijn tweede vraag: hoe gaat de

raadsvergadering van 22 juni 2023

Notulen pagina

1108

wethouder haar positie inzetten om de industrie aan te jagen in het verduurzamen van Rotterdam of besteedt ze dat allemaal uit? Daar heb ik ook een motie voor. Als eerste de klimaatklokmotie, die kennen jullie natuurlijk, om ons allen te herinneren waar we zo hard voor hebben gewerkt en waar we nog zo hard voor moeten gaan werken, dienen we de klimaatklokmotie in. Ook hebben we een amendement om het leidende principe gezondheid toe te voegen. Klimaatverandering en gezondheid van Rotterdammers heeft heel veel met elkaar te maken en daarom vinden we het belangrijk dat dat wordt toegevoegd als een van de leidende principes in het KAR. Voorzitter, ik ga verder met de haven. Waar de wethouder haar positie ook kan inzetten is ons havengebied. Dat is dé plek waar transitie nog echt moet loskomen en daar is de wethouder Klimaat ook nodig. Maar dit stuk, heel dit plan, straalt gewoon uit dat dit geen prioriteit is van het college en zeker niet van de wethouder Klimaat, want die kijkt dan naar de wethouder Haven. Maar het kan wel en het kan zelfs beter, want de haven vraagt erom. Laat de haven niet buiten het zicht van de wethouder Klimaat en voeg het toe als leidend principe in het Klimaatactieplan. Ook in het havengebied moeten we nietduurzame activiteiten destabiliseren, grote vervuilers laten betalen en afbouwen en we zetten in op duurzame innovaties.

Daar hebben we de haven voor nodig, maar ook de wethouder Klimaat. Ik dien hierbij een amendement in. En over die grote vervuilers ben ik benieuwd hoe de wethouder de klimaatlasten eerlijk gaat verdelen. Verdergaan met de metingen. Voor duurzaamheidsdoelstellingen is de controlerende rol van de raad ontzettend belangrijk. Het is dan ook lastig dat de wethouder de keuze heeft gemaakt om niet per project het resultaat van CO2-uitstoot te monitoren. Zo is er geen duidelijk transitiepad en kunnen we ook niet zien welke tussentijdse palen worden behaald. Die zijn er dus ook niet, maar als ze er zouden zijn konden we niet zien of ze behaald zijn of niet. Het Klimaatactieplan wordt halfjaarlijks herijkt en dat vind ik een mooi moment, ook voor DCMR, om twee keer per jaar te meten, dus daar gaat mijn volgende motie over. De vraag die daarbij past is hoe de wethouder erachter gaat komen De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mevrouw Morkoç, u heeft een interruptie van mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja voorzitter, we weten allemaal dat DCMR ook heel veel moeite heeft om aan genoeg medewerkers te komen. Wat dat betreft is het ook zo, natuurlijk, als daar echt ruimschoots medewerkers voorhanden zouden zijn, zou je misschien kunnen denken: ja, laten we dat doen. Maar er is gewoon een beperkte capaciteit.

Wat D66 betreft is het dan veel beter om in te zetten om de milieuvergunningen te versnellen en daarop, zodat je echt dingen bereikt. Zodat je inzet op actie en dingen doen in plaats van nog meer meten, terwijl daar niet meteen de actie uit voortkomt. Het is niet dat ik het afwijs, ik snap het idee erachter, alleen in deze tijd met deze arbeidsmarkt vind ik het geen realistisch voorstel. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl). Voorzitter, hoe denkt D66 te weten wat het meest effectieve beleid is als we dat niet meten? We moeten toch meer dan één keer per jaar meten. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). We meten het wel, we meten het één keer per jaar, wat we bij bijna al het beleid doen. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mevrouw Morkoç.

raadsvergadering van 22 juni 2023

Notulen pagina

1109

Mevrouw MORKOÇ (gl). Nou, blijkbaar is het niet belangrijk genoeg om meerdere keren per jaar te meten, prima. Mijn vraag: hoe gaat de wethouder erachter komen wat het meest effectieve beleid is? En als tweede: hoe gaat de wethouder ervoor zorgen dat de raad haar daarop kan controleren? Met deze motie vragen we de wethouder en het college om twee maal per jaar te meten in plaats van eenmaal per jaar, aangezien het plan jaarlijks herijkt wordt past dat daar ook bij. Over de ambities. De doelstelling is om in Nederland in 2030 ten minste 55% minder CO2 uit te stoten ten opzichte van 1990. Daarbij wil het kabinet zekerheid inbouwen. In de praktijk mikt het kabinet daarom ook op een wat hogere opgave, namelijk 60%. Mijn volgende motie gaat ook over die 60%. Dat de doelstelling in het coalitieakkoord 55% is en dat dat is wat ik straks ga horen, à la, dat is één ding. Maar spreek dan de ambitie uit voor 60%. Werk voor 60%, zodat je die 55% kan halen. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja, nou, ik zal de glazen bol van mevrouw Morkoç dan maar eventjes invullen. Het is natuurlijk zo dat de doelstelling van 55% is afgesproken in het coalitieakkoord.

Daar gaan we scherp op zitten, maar ik vind het gewoon ook landelijk, maar ook van GroenLinks een beetje een gek verhaal om dan te zeggen: ja, we hebben 55%, maar de doelstelling is 60%. 55% is gewoon de doelstelling, dat is de ambitie, dat gaan we doen. En we gaan er ook scherp op zitten of dat behaald wordt. Maar moeten we dan bij alles wat we gaan doen 5% erbovenop doen voor de zekerheid omdat we het anders misschien niet gaan halen? Ik vind het heel erg procedureel en heel erg fuzzy. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl). Voorzitter, het is niet de enige plek waar we qua percentage wat hoger zitten om ervoor te zorgen dat we het percentage halen. Bijvoorbeeld bij bouwen ook. Ik vind dat ze het landelijk ook wel goed doen, dat ze zeker weten dat ze die 55% halen en daarom streven ze naar 60%. Doelstellingen en ambities zijn twee verschillende dingen, dus wat in het coalitieakkoord staat, staat eigenlijk los van wat ik hier nu zeg. Voorzitter, ik ga afronden. Vorige week woensdag kreeg ik een nieuwsalert op mijn telefoon. Nieuw onderzoek: wereld nog dichter bij anderhalve graad opwarming. Klimaatwetenschapper en IPCC-auteur Van Vuuren zei: vergelijk het met een badkuip die steeds voller loopt. Uit de nieuwe gegevens blijkt dat het bad voller zit dan gedacht.

Het is helaas geen mooi verhaal en naar ik hoop duidelijk te kunnen maken dat als we geen vooruitstrevende, innovatieve en ja, radicale stappen zetten, we dat dan over een paar jaar alsnog moeten doen. Maar dan vooruitstrevender, innovatiever en radicaler. Hopelijk nog voordat het bad overloopt, want wie weet wat daarna gebeurt. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). U heeft een interruptie van mevrouw Abrahamse. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd). Ja, dank u wel voorzitter. Mevrouw Morkoç, via u voorzitter, blijkbaar zijn er dus heel veel onderzoeken al gedaan, zijn er heel veel cijfers, maar toch zijn alle moties erop gefocust om nog meer cijfers boven tafel te halen. Waarom kunnen we niet gewoon zoals het college nu wil aan de slag gaan en daarop focussen? De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl). Waarom wil de VVD geen controlerende taak? De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mevrouw Abrahamse.

raadsvergadering van 22 juni 2023

Notulen pagina

1110

Mevrouw ABRAHAMSE (vvd). U noemt net een heleboel onderzoeken op, een heleboel cijfertjes. Volgens mij kunnen we daar prima mee controleren en hoeven we niet nog meer werk te verschaffen. Laten we inderdaad, zoals mevrouw Van Wifferen al zei, deze mensen inzetten om die energietransitie gedaan te krijgen. Want we hebben een enorm personeelstekort in deze sector. Zonnepanelen kunnen we niet aanleggen omdat we geen mensen hebben en u wilt dat ze gaan meten hoeveel zonnepanelen we nog nodig hebben? Leg ze lekker neer. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl). Voorzitter, ik wil weten hoeveel CO2-reductie we behalen, het liefst per project en anders twee keer per jaar, zodat we weten wat het meest effectieve beleid is. Dat de VVD en D66 daar geen waarde aan hechten is aan hen. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mevrouw Abrahamse. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd). Ja, nog afsluitend, als ik mag kiezen om te meten hoeveel dat zonnepaneel echt bespaart of hem daadwerkelijk aanleggen, dan leg ik liever dat zonnepaneel neer. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). U was klaar met uw bijdrage mevrouw Morkoç? Aan u het woord. Mevrouw MORKOÇ (gl). Als ik dertig seconden krijg, dan pak ik dertig seconden. Als we meer willen aanzetten en meer willen doen, dan moeten we wel weten dat het effectief is.

Ik ben volledig voor het innovatiever en meer projecten en meer, natuurlijk. Natuurlijk. Maar hoe weet je dat het effectief is VVD? Hoe weet je dat als je dat niet meet? De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja voorzitter, ik denk dat het toch wel duidelijk is. Ik wil dus ook weten of mevrouw Morkoç dan twijfelt aan de effectiviteit van zonnepanelen bijvoorbeeld en dat we daar dan maar mee moeten wachten tot het is aangetoond, totdat er nog meer gemeten is. Ik wil ook nog wel erbij zeggen dat ik het wel echt fijn vind dat GroenLinks het eigenlijk alleen maar heeft over procedures, over meten en over nog eens kijken, en gelukkig inhoudelijk helemaal achter alle plannen staat. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl). Dank u wel voorzitter. We staan achter de projecten, want er is geen plan. Er is geen actieplan, het is een overzicht van projecten. En de projecten die er zijn, zijn goede projecten. Is dat wat u wilt? Prima. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Daar ben ik heel blij mee, want als we GroenLinks daarin mee hebben, beschouw ik dat toch als een groot compliment. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl). Nou, ik vind het ook mooi dat daarmee D66 erkent dat dit geen actieplan is. Het is geen plan, het is geen actie.

raadsvergadering van 22 juni 2023

Notulen pagina

1111

De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mevrouw Morkoç heeft de volgende moties en amendementen ingediend. Motie 1. Tijd voor klimaatactie: hang het aan de grote klok! ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 22 juni 2023, ter bespreking van agendapunt 6.1 Klimaat Actieplan Rotterdam; constaterende dat: - Rotterdam in 2021 de klimaatnoodtoestand heeft uitgeroepen; - in het Klimaatakkoord van Parijs is afgesproken dat de opwarming van de aarde onder de 1,5 graad opwarming moet blijven; - het college de ambitie heeft om in 2030 55% CO2-reductie te realiseren ten opzichte van 1990; overwegende dat: - bij een klimaatopwarming van 2°C de opwarming van de aarde onomkeerbaar is en dit vergaande desastreuze gevolgen heeft voor mens, aarde en dier; - de gemeenteraad een cruciale rol heeft in het tegengaan van klimaatverandering, de gevolgen beperken en in het behalen van lokale en landelijke klimaatdoelen; - het van belang is om het streven naar het verminderen van CO2-uitstoot mee te nemen in alle besluitvorming; - er een terugtellende klimaatklok bestaat die aftelt naar de deadline waarvoor we de uitstoot van broeikasgassen naar nul moeten krijgen; - andere steden, zoals Berlijn, New York en Rome, ook gebruik maken van de klimaatklok; - het ophangen van een klimaatklok in Rotterdam zorgt voor bewustwording rondom de klimaatcrisis en de urgentie om er iets aan te doen; verzoekt het

college: - een aanvraag voor een klimaatklok in te dienen bij climateclock.world, of op een andere manier een klimaatklok te bewerkstelligen; - de (aangevraagde) klimaatklok op te hangen / te projecteren op een zichtbare plek in de stad; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g M.Y. Morkoç Motie 2. Meten is weten (Klimaat Actieplan Rotterdam) ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 22 juni 2023 ter bespreking van agendapunt 6.1 Klimaat Actieplan Rotterdam; constaterende dat: - op dit moment DCMR één keer per jaar de CO2-uitstoot van de gemeente Rotterdam meet; - bij de meting van CO2-uitstoot er niet gekeken wordt naar de reductie van de aparte programma's zoals deze benoemd zijn in het Klimaat Actieplan Rotterdam; overwegende dat: - door het vaak en specifiek meten van de CO2-uitstoot er inzicht komt in de CO2-reductie per programma;

raadsvergadering van 22 juni 2023

Notulen pagina

1112

- inzicht in de CO2-reductie per programma er voor kan zorgen dat er snel geschakeld kan worden als blijkt dat de doelen niet gehaald worden; - het opsplitsen van de meting van CO2-reductie ervoor zorgt dat er beter inzicht in de behaalde resultaten per programma komt; - de gemeenteraad haar rol als toeziend orgaan beter kan uitvoeren wanneer er cijfers zijn om zich op te baseren; verzoekt het college: - DCMR twee keer per jaar de CO2-uitstoot van de gemeente Rotterdam te laten meten; - DCMR de CO2-reductie per programma zoals deze benoemd zijn in het Klimaat Actieplan Rotterdam te laten meten; - over de metingen van DCMR naar de raad te rapporteren; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. M.Y. Morkoç Motie 3.

Ambitie van 55% naar 60% ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 22 juni 2023 ter bespreking van agendapunt 6.1 Klimaat Actieplan Rotterdam; constaterende dat: - op dit moment het college de ambitie heeft om in 2030 55% CO2-reductie te hebben ten opzichte van 1990; - op landelijk niveau het kabinet zich heeft gecommitteerd aan 60% CO2-reductie ten opzichte van 1990; overwegende dat: - om klimaatverandering tegen te gaan vol ingezet moet worden op de reductie van CO2; - een hoge ambitie aanspoort tot het vol inzetten op deze reductie; - informatie omtrent het aanpakken van klimaatverandering voor burgers en bedrijven duidelijker wordt als de gemeente en het rijk dezelfde cijfers gebruiken; verzoekt het college: - de ambitie te verhogen van 55% naar 60% CO2-reductie in 2030 ten opzichte van 1990; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. M.Y. Morkoç Amendement A. Gezondheid in KAR ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 22 juni 2023 ter bespreking agendapunt 6.1 Het Klimaat Actieplan Rotterdam; besluit het volgende leidende principe toe te voegen als zevende leidende principe: - We zetten in op maatregelen die zich bevinden op het raakvlak van gezondheid en het tegengaan van klimaatverandering." w.g. M.Y. Morkoç

raadsvergadering van 22 juni 2023

Notulen pagina

1113

Toelichting Het tegengaan van klimaatverandering en de inzet op gezondheid is nauwer verbonden dan wordt gedacht. Maatregelen die bijdragen aan een beter klimaat, zorgen voor gezondere Rotterdammers. Daarbij kan gedacht worden aan plannen in de buitenruimte, zoals het toevoegen van groen, waardoor niet alleen de biodiversiteit wordt verhoogd en water beter vast wordt gehouden, maar waardoor ook de stad minder warm wordt. Het verminderen van hitte in de stad zorgt ervoor dat kwetsbare mensen warme periodes beter doorkomen. Daarnaast zorgen groene verbindingen in de stad voor het aanmoedigen van beweging bij de Rotterdammers. Een groen park nodigt uit om een rondje doorheen te wandelen. Verder dragen ook maatregelen zoals meer plantaardig eten bij aan het tegengaan van klimaatverandering en is dit gezonder voor mens (en dier). Door het inzetten op maatregelen die klimaatverandering tegengaan en de gezondheid van Rotterdammers verbeteren, zorgen we er niet alleen voor dat de stad gereed is voor de toekomst, maar ook de bewoners zelf. Amendement B.

Deelnemen van de haven aan het KAR ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 22 juni 2023 ter bespreking agendapunt 6.1 Het Klimaat Actieplan Rotterdam; besluit het volgende leidende principe toe te voegen als zesde leidende principe: - We gebruiken onze deelneming in het havenbedrijf om de haven van Rotterdam te ondersteunen in hun inzet op het tegengaan van klimaatverandering." w.g. M.Y. Morkoç Toelichting De haven heeft een grote verantwoordelijkheid voor het bijdragen aan het terugdringen van de CO2-uitstoot en het tegengaan van klimaatverandering. Waar de haven al een hoop plannen heeft om dit voor elkaar te krijgen, schuift de gemeente haar verantwoordelijkheid volledig naar de haven. De haven vraagt om bestuurlijke sturing vanuit de gemeente en een samenwerking met de wethouders Klimaat en Haven. Door het toevoegen van het leidende principe neemt de gemeente haar verantwoordelijkheid en kan de samenwerking tussen gemeente en haven op het gebied van klimaat worden versterkt. De moties en amendementen zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mijnheer Bonte. De heer BONTE (lr). Dank u wel voorzitter. Veel Rotterdammers maken zich terecht zorgen over klimaatverandering. Een Klimaatactieplan Rotterdam is dan ook een goede zaak en Leefbaar Rotterdam juicht ambitieuze plannen toe.

Ik sta hier namens Leefbaar Rotterdam voor de gewone Rotterdammer en de Rotterdamse ondernemer, voor het waarborgen van hun bestaanszekerheid, nu en in de toekomst. Wat betekenen deze klimaatacties voor hen? We houden de energietransitie voor iedereen betaalbaar en voorkomen en bestrijden energiearmoede. Het is belangrijk om een goed kader te stellen met leidende principes. Leefbaar Rotterdam zou graag aan die leidende principes expliciet willen toevoegen de zorg voor de gezondheid van de bewoners van Rotterdam. Dus als een klimaatactie daarmee in strijd is, dan gaat het niet door, als het aan Leefbaar Rotterdam ligt. Ik heb eerder over dit onderwerp al schriftelijke vragen gesteld, op 21 maart jongstleden, document 23bb001900,

raadsvergadering van 22 juni 2023

Notulen pagina

1114

en ben uiteraard benieuwd naar de antwoorden. Voorzitter, Leefbaar Rotterdam ziet de volgende zes prioriteiten. Ten eerste het stimuleren van minder energieverbruik. Beter isoleren van woningen, overstappen op warmtenetten in plaats van gasgestookte ketels. Vergroenen van de energiemix door inzet van kernenergie, met als tussenstap wind op zee en zon op dak. Als vijfde walstroom voor de schepen in Rotterdam en als zesde Rotterdam als waterstofhub. Voorzitter, het collegetarget voor de stedelijke omgeving is 25% reductie CO2-uitstoot in 2025. Dat wordt naar verwachting gehaald, ook voor 2030 ligt er een goed pakket aan maatregelen om deze doelstelling en die van 55% reductie van CO2-uitstoot te halen in 2030. Er ligt nog wel een uitdaging in het haven industrieel cluster. We hebben een duidelijke havenvisie opgesteld, maar toch is er volgens de rapportage van DCMR een restopgave van 4,5 megaton CO2-reductie voor 2030. Dat is bijna 30% van de totale doelstelling. Hier is het huidige pakket aan maatregelen onvoldoende. De grote bedrijven zijn nu aan zet in samenwerking met het mkb, de universiteiten en de onderzoeksinstellingen, het rijk en de organisaties zoals Deltalinqs en het Havenbedrijf Rotterdam. Hier past geen zelfgenoegzaamheid. Aan de slag. We hebben het grootste haven industrieel cluster van Europa.

Daar kunnen we met goede innovatie het goede voorbeeld geven aan de rest van de wereld. Het voortouw nemen in deze energietransitie. Dat is goed voor de economie en goed voor het vestigingsbeleid hier in Rotterdam. Rotterdam als waterstofhub. We hebben al veel gasleidingen liggen. Faciliteer waterstof, zowel voor de industrie als voor vrachtwagens en schepen. Het kan sneller, het moet sneller. Voorzitter, tot slot over het Klimaatactieplan zelf. Dat zou volgens Leefbaar Rotterdam een integraal plan moeten zijn, dus inclusief klimaatadaptatie. Met één duidelijk dashboard, met naast reductie CO2 ook andere prestatieindicatoren zoals megawatt kernenergie, energielabels van de woningvoorraad, waterverbruik, grondstoffenhergebruik, de lucht- en bodemkwaliteit. De huidige plannen vallen nu onder drie verschillende wethouders in allerlei commissies en op verschillende beleidsterreinen. Leefbaar Rotterdam pleit voor één overkoepelende klimaatprojectleider. Eén klimaatprojectleider die gaat over de uitvoering van een integraal klimaatplan, over de grenzen van de beleidsterreinen heen. Zou de wethouder Klimaat hierop kunnen reflecteren? Als laatste het klimaatburgerberaad. Luister goed naar de Rotterdammers en doe dan ook iets met hun ideeën. Onderzoek de mogelijkheden om burgerinitiatieven in coöperaties te faciliteren en ook daar zou een projectleider klimaat een rol in kunnen spelen.

Tot hier, dank u voorzitter. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). U heeft een interruptie van de heer Segers. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, dank voorzitter, ik zit nog even te kauwen op die projectleider. Want die zou er dan moeten zijn om te voorkomen dat vanuit de verschillende portefeuilles van de wethouders zeg maar mensen niet samenwerken. Maar ik denk dan: maar dat is aan de wethouders. Of denk ik dan verkeerd? De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). De heer Bonte. De heer BONTE (lr). Uiteindelijk is het aan de wethouders, maar het zou instrumenteel kunnen zijn in het integraal maken van de aanpak. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mijnheer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, want wat ik daar moeilijk aan vind, en ik probeer ook even te zoeken naar, want ik hoorde mevrouw Morkoç ook iets zeggen over in ieder geval in termen van de wethouder Haven en de wethouder Klimaat en eigenlijk zou in ieder geval klimaat een leidend principe moeten zijn bij de wethouder Haven. Zo heb ik het

raadsvergadering van 22 juni 2023

Notulen pagina

1115

een beetje verstaan. Moeten we niet beter inzetten op dat bestuurlijke niveau? Dat vind ik ook al best ingewikkeld, want een college heeft natuurlijk een rolverdeling en daar kunnen wij als raad over willen gaan, maar we moeten ze gewoon afrekenen op de resultaten, maar zo’n projectleider, zeker als die door de kokers heen moet, heeft daar juist bestuurlijke druk bij nodig want anders lukt dat niet. Of we hebben een stadsmarinier Klimaat, maar misschien hebben we de stadsmarinier ook al te vaak opnieuw uitgevonden. Dus ik wil even preciezer weten van u wat nu het voorstel is en of daar dan ook een voorstel voor komt, of we er iets mee opschieten. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mijnheer Bonte. De heer BONTE (lr). Ja, het is een idee dat ik hier poneer. Het is ook om nader te onderzoeken waar de haken en ogen zitten, maar de doelstelling van dit idee is om ertoe te komen dat er een integrale aanpak komt. Die ontbreekt nu en ook het integrale overzicht ontbreekt. En dat zijn de punten die ik wilde maken. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). De heer Segers. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ter afsluiting voorzitter, want mijn termijn is straks heel kort, zou ik dan de vragen eigenlijk willen bundelen en de wethouder willen vragen om daarop te reflecteren.

Is er inderdaad een probleem van die verschillende kokers en een integrale aanpak? Want je zou zeggen: we hebben een wethouder Klimaat, die gaat erover. En is daar misschien ambtelijk nog wat nodig of is dat ingewikkeld? Dus dat dat even samengepakt wordt als een antwoord. Want volgens mij kunnen we dan vandaag op zoek naar een oplossing als er een probleem is. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). De wethouder zit erbij dus heeft de vragen gehoord, mijnheer Segers. Ik geef nu het woord aan de heer Vonk. De heer VONK (cu). Dank u wel voorzitter. De urgentie is groot, de tijd tikt. Ik denk dat de manier waarop GroenLinks zojuist de urgentie heeft verwoord, ook uit mijn hart gegrepen is. De ChristenUnie voelt zich ook ongelofelijk verantwoordelijk om zich juist in deze tijd in te zetten voor het klimaat. Niet alleen voor de schepping maar ook voor onze toekomstige generaties. Maar voorzitter, we zijn wel blij dat de commissie de tijd heeft genomen om rustig te spreken over dit klimaatactieplan dat nu voorligt. Ik heb ook gezien dat in het herziene voorstel er goed geluisterd is. Er zijn een aantal dingen die in de commissie zijn besproken ook meegenomen. Voorzitter, waar wij ons nog druk over maken is dat er twee werelden lijken te bestaan.

Namelijk de wereld van het Klimaatactieplan, het KAR moet ik zeggen, en aan de andere kant de klimaatadaptatie, wat verwoord is in het Weerwoord. Het lijken twee werelden te zijn die zich eigenlijk nauwelijks met elkaar verbinden. We hebben ook begrepen dat er soms ambtenaren zijn die niet eens weten dat de ene partij bezig is terwijl die twee zo met elkaar verbonden zouden moeten zijn. Daarom willen wij een amendement indienen en een motie. Het amendement voorzitter, vraagt om op strategisch niveau die twee werelden te verbinden. We kregen de ruimte om leidende principes toe te voegen. Dat willen we dan ook graag doen. Het leidende principe dat wij willen toevoegen is dat wij energietransitie enerzijds en klimaatadaptatie anderzijds met elkaar willen verbinden. Daarvoor een motie en een amendement, en u merkt al in mijn woorden dat ik wat tijd zoek, en ik denk: waar zijn mijn amendement en mijn motie, precies, die liggen nog op tafel. Een ogenblikje. En dat terwijl mijn medewerker communicatie net foto’s staat te maken. Ik sta er weer lekker op. Goed, dus bij dezen de motie en het amendement. En voorzitter, ik ben blij dat mevrouw Zeegers bekendstaat als iemand die niet de politieke afwegingen maakt bij het beoordelen maar altijd kijkt naar de uitvoerbaarheid, dus ik ben benieuwd hoe zij deze motie en dit

raadsvergadering van 22 juni 2023

Notulen pagina

1116

amendement gaat beoordelen. Voorzitter, ten slotte gaan we nog, maar dat gaat D66 zo dadelijk doen, een motie indienen om meer inzicht te krijgen in de gegevens van grootverbruikers. Een deel van deze groep blijft nu willens en wetens onder de radar en daar blijven ze onder, en lijken zich zo te onttrekken aan het nemen van maatregelen. We zijn blij dat D66 deze motie zo dadelijk gaat indienen en wij tekenen daarop mee. Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). De heer Vonk heeft de volgende motie en het volgende amendement ingediend. Motie 4. Verbind energietransitie en klimaatadaptatie in de praktijk ʺDe gemeenteraad van Rotterdam bijeen op 22 juni 2023 ter bespreking van het Klimaat Actieplan Rotterdam; constaterende dat: - via Rotterdams Weerwoord gewerkt wordt aan een klimaatadaptieve stad; - dit geen onderdeel uitmaakt van het Klimaat Actieplan Rotterdam (KAR); - in de praktijk veel raakvlakken bestaan tussen energietransitie en klimaatadaptatie; - in Groningen een groep van 15 partijen een eerste versie van een 'Menukaart Win-Winoplossingen klimaatadaptatie en energietransitie' gemaakt heeft; overwegende dat: - klimaatadaptieve maatregelen kunnen bijdragen aan het halen van de doelstellingen van het KAR; - slimme oplossingen in het kader van energietransitie klimaatadaptieve effecten kunnen hebben; - daarom een goede verbinding tussen deze thema's op

uitvoeringsniveau noodzakelijk is; verzoekt het college: - samen met relevante partners uit het veld een Rotterdamse versie van de 'Menukaart Win-Winoplossingen klimaatadaptatie en energietransitie' te ontwikkelen en deze toe te passen in de uitvoeringspraktijk van het KAR en Rotterdams Weerwoord; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. T.J. Vonk Amendement C. Slim combineren energietransitie en klimaatadaptatie ʺDe gemeenteraad van Rotterdam bijeen op 22 juni 2023 ter bespreking van het Klimaat Actieplan Rotterdam; besluit als extra leidend principe toe te voegen: - We zoeken actief naar mogelijkheden om energietransitie en klimaatadaptatie slim te combineren." w.g. T.J. Vonk, M.Y. Morkoç en T. Kind Toelichting Rotterdam werkt aan energietransitie en aan klimaatadaptatie. Het eerste is gebundeld in het Klimaat Actieplan Rotterdam (KAR), het tweede in Rotterdams Weerwoord. Beide thema's

raadsvergadering van 22 juni 2023

Notulen pagina

1117

spelen in op klimaatverandering en vragen om investeringen in de openbare ruimte en in de gebouwde omgeving. Daarom is het van belang te zorgen voor een goede afstemming en waar mogelijk te zorgen voor slimme combinaties die samen meer dan de som der delen oplevert. Dat is betaalbaarder en zal ook helpen om het draagvlak te vergroten. Denk ook aan het benutten van elkaars data. Een praktisch voorbeeld: een toenemende koeltevraag zorgt voor grotere energiebehoefte en brengt de doelen van het KAR niet dichterbij maar juist verder weg. Met een klimaatadaptief ontwerp kan deze vraag beperkt worden. In Groningen heeft een groep van 15 partijen inmiddels een 'Menukaart Win-Winoplossingen klimaatadaptatie en energietransitie'1 gemaakt. 1 https://klimaatadaptatiegroningen.nl/nieuws/win-winoplossingen-klimaatadaptatie-en-energietransitie

De motie en het amendement zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Dan geef ik nu het woord aan mevrouw Abrahamse. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd). Dank u wel voorzitter. We zijn blij dat we nu hier in Rotterdam een klimaatactieplan hebben waarover we kunnen gaan praten. En wat wij eigenlijk nog vooral zien als een groot manco in de hele energietransitie is dat bedrijven wel kunnen maar niet willen. We hoorden net al, grootverbruikers, het moet beter in kaart worden gebracht, maar wat wij eigenlijk zien is dat zij door andere punten gewoon worden tegengehouden. Dat is aan de ene kant personeelstekort. Wat ik net al even zei, het lukt ons gewoon niet om zonnepanelen neer te leggen, maar ook de energietransitie in de haven, richting de biofuels te gaan. Daar hebben we kennis voor nodig, daar hebben we mensen voor nodig en die zijn er niet. Eigenlijk mede ook doordat nu dit soort bedrijven zo erg de boeman worden gemaakt in de media, dat vervolgens niemand er wil werken om de energietransitie te verwezenlijken. Wat ons betreft is dat ook echt iets waarnaar we moeten kijken. We zien nu dat bij dit klimaatactieplan wordt genoemd als een van de principes dat het als vliegwiel moet dienen om meer banen te krijgen.

Dat vinden wij natuurlijk top, alleen zien we tegelijkertijd dat er gewoon een personeelstekort is in deze sector. Mijn vraag aan de wethouder zal dan ook zijn hoe zij dit ziet ten opzichte van de personeelstekorten die in deze sectoren nu zijn. Hebben we echt die extra banen nodig en zeker op een later moment misschien wel, maar hoe gaan we nu eerst ook juist aan de slag met dat personeelstekort? Een tweede punt waarop bedrijven wel willen maar vaak niet kunnen, zijn de vergunningen. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). U heeft een interruptie van de heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja voorzitter, ik werd een beetje getriggerd door mevrouw Abrahamse die zegt dat er bedrijven zijn die goed willen maar zwartgemaakt worden. Maar is het dan niet een idee dat mensen die in die vuile bedrijven werken voor de schone bedrijven gaan werken? Dan hebben we dat personeelstekort toch gelijk opgelost? De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mevrouw Abrahamse. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd). Nee, we zien bijvoorbeeld oliebedrijven die moeten overstappen naar biofuels, naar kerosine voor vliegtuigen die duurzamer is, en het lukt nu gewoon niet om deze overstap te maken omdat ze ook gewoon niet het personeel meer kunnen vinden dat dit wil gaan onderzoeken en bewerkstelligen bij hen. En juist bij dat soort

raadsvergadering van 22 juni 2023

Notulen pagina

1118

bedrijven wil je niet dat ze doorgaan op de manier waarop ze het doen, maar dat ze de doelstellingen die wij met z’n allen stellen ook daadwerkelijk kunnen bereiken. Dat is wat ik daarmee bedoelde. Ook de vergunningen. We horen regelmatig terug dat op verschillende niveaus het nu al lastig is om vergunningen te krijgen voor bepaalde projecten en ook dat het elkaar soms tegenspreekt. Dus we roepen ook de wethouder op om hier vooral met het Versnellingshuis echt mee aan de slag te gaan om ervoor te zorgen dat in ieder geval de vergunningen van de gemeente dit proces niet vertragen. Dan ten slotte netcapaciteit. Zeker in de haven maar ook in Hoek van Holland en Rozenburg is dit een probleem. Wat betekent dit nu? Er is gewoon niet genoeg capaciteit op onze energienetten om nog bedrijven te verduurzamen, want dan wordt er nu al tegen bedrijven gezegd: we kunnen jou niet op meer elektriciteit, dat vaak de vervanging is van gas, gaan aansluiten. En wat we ook zien is dat bijvoorbeeld ondernemers in Hoek van Holland daarom blij waren dat er windmolens zouden komen, want dan hebben ze tenminste die elektriciteit die ze nu zo hard nodig hebben. Wat horen we vervolgens? Die elektriciteit gaat niet naar de bewoners van Hoek van Holland. En dat is waarom wij ook een motie zullen indienen.

Als dan die elektriciteit inderdaad verdeeld wordt op het net en dus niet specifiek naar de Hoekenezen gaat, dat wij in ieder geval wel de winst uit deze windmolens gaan delen. Hetzelfde geldt in bijvoorbeeld Rozenburg, waar bewoners echt niet blij zijn met deze windmolen, maar die er toch zal moeten komen. Dan zeggen wij dat op al deze plekken die in de buurt van ondernemers en bewoners staan, deel dan deze winst en ga met hen aan de slag in de hele procedure om er ook voor te zorgen dat zij er voordeel bij hebben. De motie dienen we samen in met D66, dat was ik nog vergeten te noemen. Ter afsluiting, overigens is de VVD van mening dat we een kerncentrale op de Maasvlakte moeten bouwen. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mevrouw Abrahamse heeft de volgende motie ingediend. Motie 5.

Deel de winst van windmolens in Rotterdam ʺDe gemeenteraad, in vergadering bijeen op 22 juni 2023, ter bespreking van 6.1: Het Klimaat Actieplan Rotterdam; constaterende dat: - het college recent heeft bevestigd dat de stroom die wordt opgewekt door de windmolens langs de Waterweg niet naar de bewoners van Hoek van Holland gaat;1 - er onder de Rotterdammers die in de omgeving van de Landtong Rozenburg, de Hoeksebaan, Charloisse Poort en het Beneluxplein wonen of ondernemen onrust leeft over de gevolgen van de aanleg van nieuwe windmolens; - de ambitie van 50% lokaal eigendom bij het aanleggen van nieuwe wind- en zonneenergieprojecten staat vastgelegd in de RES Rotterdam Den Haag 1.0; overwegende dat: - juist plaatsen als Hoek van Holland en Rozenburg op de lange termijn te kampen krijgen met stroomtekorten; - het meer dan redelijk is dat als de bewoners en ondernemers niet kunnen profiteren van de stroom opgewekt door de nieuwe windmolens in deze gebieden, zij dan wel kunnen profiteren in de vorm van winstdeling, ook wel lokaal eigenaarschap genoemd; - lokaal eigenaarschap of financiële participatie het draagvlak onder de lokale bewoners en ondernemers voor de windmolens kan bevorderen; - de financiële waarde van de opbrengsten van de nieuwe windmolens ingezet kan worden om waarde voor de bewoners te creëren;

raadsvergadering van 22 juni 2023

Notulen pagina

1119

verzoekt het college om: - winstdeling voor inwoners en ondernemers te verankeren in de aanleg van nieuwe windmolens in de Landtong Rozenburg, de Hoeksebaan, de Charloisse Poort en het Beneluxplein; - te rapporteren aan de raad hoe dit per nieuwe windmolenlocatie wordt ingevuld; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. M.S. Abrahamse, I. van Wifferen, T.S.J. Coşkun en T.J. Vonk 1 https://wos.nl/nieuws/artikel/windmolenpark-hoek-van-holland-levert-niks-aan-hoekenezen

De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Dan geef ik nu het woord aan mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Voorzitter, Rotterdam is een voorloper in de regio. Dat bleek al bij de behandeling van de RES, van de voortgangsrapportage in deze raad. Daarom zijn we tevreden dat de wethouder mede naar aanleiding van vragen van D66 dit klimaatactieplan heeft opgesteld. In het KAR zien we grote acties in Rotterdam al gedaan worden om de stad te verduurzamen. Nu weten we ook dat er geen tijd is om stil te zitten en ondanks dat we hard aan het rennen zijn en veel behalen, is er nog steeds een grote opgave voor de toekomst. D66 staat nog steeds volledig achter de leidende principes, want verduurzaming van Rotterdam moet toegankelijk zijn voor de hele stad en tegelijkertijd moeten de sterkste ruggen de zwaarste lasten dragen. Voor ons is het van belang dat we als gemeente onze rol pakken om dan ook iedereen mee te nemen. Alle partners in de stad, alle bewoners en ook alle bedrijven van Rotterdam. Deze leidende principes zijn voor ons een goede combinatie van daadkracht waarbij we de hele stad meenemen in de besluiten die op Rotterdammers van invloed zijn. Wat D66 betreft blijven we dan ook hard rennen om de verduurzaming van Rotterdam waar mogelijk te versnellen en door te gaan met nieuwe plannen.