20210706 en 20210708- Notulen van de raadsvergadering van 6 en 8 juli 2021

Notulen raadsvergadering

Notulen van de raadsvergadering van 6 en 8 juli 2021

Notulen van de raadsvergadering van 6 juli 2021 (ochtendzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 9 Voorzitter: de heer ing. A. Aboutaleb Tegenwoordig zijn 42 leden, namelijk: mevrouw C. Aafjes-van Aalst, de heer F. Achbar, mevrouw N. Arsieni, de heer J.W. van Assendelft, de heer N. Balwantsingh, de heer E. Büyükçifci, de heer B. van Drunen, mevrouw E.H. Duijm-Wickerhoff, de heer M.G.J. van Elck, de heer G.J. Engberts, mevrouw E.C. Eskes, mevrouw D.A. van Groningen, mevrouw T.C. Hoogwerf, de heer K. Jonker, de heer V.P.G. Karremans, mevrouw A. Kockelkoren, de heer G.F.E. Koster, de heer S.F. Lammering, de heer P.J.P. Lansink-Bastemeijer, de heer S. Leewis, de heer M.J.P. Meeuwissen, de heer B. van Noppen, de heer J.P. Postma, de heer J.W. van Putten, mevrouw L.L.P.R. Roest, de heer R.C.J. de Roon, de heer T. Roskam, de heer B. van Schaik, de heer R.C.G. Segers-Hoogendoorn, de heer R.A.C.J. Simons, de heer J. Smet, de heer D.P.A. Tak, de heer R.T.J. van der Velden, de heer J.W. Verheij, mevrouw P.J.H.D. Verkoelen, de heer T.B. Versnel, de heer T.J. Vonk, mevrouw E.S. Walgenbach, mevrouw I. van Wifferen, mevrouw D. Yildirim, mevrouw C.M. Zeegers en de heer A. van Zevenbergen. Namens het college zijn tegenwoordig de heer A.H.P Van Gils en de heer Wijbenga- van Nieuwenhuizen Griffier: mevrouw I.C.M.

Broeders, met dien verstande dat zij van 12.15 tot 12.30 uur is waargenomen door de heer A.C. de Bondt 1.

Opening en mededelingen

De VOORZITTER. Goedemorgen raadsleden. Mag ik u verzoeken uw plaatsen in te nemen? Ik open deze vergadering van de gemeenteraad van Rotterdam, een vergadering die uit twee delen zal bestaan, een deel vandaag en een deel donderdag. Aan het einde van vandaag zullen we dus de vergadering niet sluiten maar schorsen, dat u dat weet. Hartelijk welkom aan de leden van de raad, leden van het college, onze ambtenaren, het publiek dat op afstand deze raadsvergadering volgt en alle andere belangstellenden. Deze fysieke vergadering kan worden gehouden nu er ten minste een aantal te noemen leden de presentielijst heeft getekend. We hebben een quorum. De zaal is ingericht volgens de geldende richtlijnen in het kader van de coronapandemie. Voor de kijkers, daarom is de gemeenteraad niet voltallig op dit moment in de raadzaal aanwezig. Andere raadsleden bevinden zich in de onmiddellijke nabijheid van de raadzaal en kunnen binnentreden indien dat nodig is. Ik verzoek de fracties zich dan ook inderdaad aan de coronamaatregelen te houden en zich tijdig te vergewissen van verandering op de plekken waar het nodig is, als er straks onderwerpen aan de orde zijn die andere woordvoerders vragen dan de fractievoorzitters die nu in de raadzaal zitten. Dat bespoedigt de gang van zaken. Er zijn geen berichten van verhindering ontvangen.

We beginnen vandaag met het formele, wat uitgestelde afscheid van het raadslid El Ouali, fractievoorzitter van NIDA. Ik zal daartoe naar het spreekgestoelte gaan.

raadsvergadering van 6 en 8 juli 2021

Notulen pagina

1465

1.2

Afscheid voormalig raadslid N. el Ouali

Leden van de raad van Rotterdam, leden van het college, Nourdin el Ouali, dames en heren. Geachte mijnheer El Ouali, beste Nourdin, want zo kennen we elkaar, anderhalf jaar geleden, op 8 januari 2020 ontving de gemeenteraad een brief waarin je aangaf tijdelijk ontslag te nemen. Je wilde jezelf vrij roosteren om voor NIDA het land in te trekken, NIDA een landelijke toekomst te geven. En zoals ik dat zeer waardeer, heb je mij zeer tijdig voordat de raad geïnformeerd werd, dat signaal afgegeven dat je die kant uit zou gaan. Van een terugkeer in deze raad kwam het daarna niet meer en in feite maakte je de afgelopen maanden geen deel meer uit van de gemeenteraad. Het is toch altijd zo dat de gemeenteraad van Rotterdam een grote organisatie is en dat zeker voor een kleine fractie de werkzaamheden talrijk zijn. Het combineren van het raadslidmaatschap van Rotterdam met enige andere politieke activiteiten buiten deze raadzaal ligt toch altijd lastig. Kortgeleden vernamen wij dat je als voorman van NIDA het stokje overdraagt aan een nieuwe lichting in de partij. Je stapt uit de politiek en je vond een nieuwe uitdaging als directeur van SPIOR, het platform van islamitische organisaties in de regio Rijnmond, waarmee ik je bij dezen van harte wil feliciteren in formele zin. Via de app heb ik dat al eerder gedaan.

Nourdin, in de raadsperiode 2010-2014 maakte je deel uit van de fractie van GroenLinks. Na de verkiezingen in maart 2014 maakte NIDA als nieuwe partij met jou als roerganger, als oprichter, medeoprichter, haar entree in de gemeenteraad van Rotterdam. De Rotterdamse politiek kreeg daarmee toch wel een andere nieuwkomer die op een andere manier van zich liet horen. Je werd hier fractievoorzitter en ook buiten het stadhuis het gezicht van NIDA. En niet alleen in Rotterdam, maar ook op landelijk niveau werd je regelmatig gevraagd mee te doen aan gezichtsbepalende debatten, discussies en opiniemakers-vraagstukken aan te snijden. NIDA betrekt een nieuwe groep Rotterdammers bij de lokale politiek, zo werd geconstateerd. NIDA, geïnspireerd door de islam en gericht op diversiteit en inclusie. Een boodschap die jij met passie uitdroeg. De raad leerde jou kennen als politicus met een overtuigende debattechniek en dat viel op. In 2015 koos de Rotterdamse politieke pers jou tot Politicus van het Jaar en dat was niet voor niets. Ook buiten het stadhuis timmerde je samen met anderen, met manifestaties en andere zaken, aan de weg. Je wist de mensen te mobiliseren. Menigeen had daarover zijn eigen mening ook al wel heel snel klaar. Dat hoort natuurlijk ook zo. En ook als het gaat om het type onderwerpen dat je aansneed, had men ook altijd wel een mening klaar.

Elke beweging, leerden wij, veroorzaakt zijn eigen weerstand. Dat hoort nu eenmaal zo en dat heb je ook flink mogen ervaren. Maar met jouw initiatief voor de manifestatie Eenheid in Diversiteit tegen terreur op 16 november 2015, op het Vredesplein voor de Essalam moskee, om de slachtoffers van terreur in Parijs te herdenken, sloeg je de brug en maakte je verbinding tussen verschillende groepen en overtuigingen in en buiten de stad. Na de verkiezingen van maart 2018 kwam NIDA opnieuw met twee zetels terug in de raad en wederom met jou als fractievoorzitter, totdat je in januari vorig jaar het stokje overdroeg, eerst tijdelijk en daarna werd het definitief. Wat blijft zijn de herinneringen. Wat blijft zijn de mooie foto's. Wat blijft zijn de mooie optredens in deze zaal en daarbuiten. Wat blijft is de waardering voor de persoon, maar ook de weerstand tegen de persoon. Want niet zelden stond je in deze zaal soms te oreren met een stevige vinger, met een grote overtuiging, en volgens mij heb ik in deze raadzaal zelden zo vaak iemand de Grondwet horen noemen en citeren als jij. En in het bijzonder artikel 1 en artikel 23, vrijheid van onderwijs. Dan denk ik aan de beelden uit de documentaire die Justus Cooiman begin dit jaar met jou maakte. Hij volgde jou in de campagne van NIDA voor de Tweede Kamerverkiezingen. Het verhaal in die documentaire Inshallah begint bij jouw vader.

Hij behoorde tot de eerste lichting die naar Nederland, naar Rotterdam kwam. Een man die altijd keihard heeft moeten werken. Met zaakjes en met een winkeltje. Zijn omgeving kende hem als oom Chaib. Wie iets bij hem kocht, kreeg eerst iets te eten of te drinken en daarna kwamen de boodschappen. Achter de toonbank stonden meer mensen dan ervoor. Je vader

raadsvergadering van 6 en 8 juli 2021

Notulen pagina

1466

was een zeer zorgzaam mens. Hij voelde zich hier gast en gedroeg zich als gast. Niet iemand die zijn mening luidruchtig verkondigde. Een gast is immers rustig van toon, rustig van aard, en vooral dankbaar. Dat laatste typeerde het verschil tussen jou en mij ook in de afgelopen jaren. Ik was iets meer van het slag van jouw vader en jij van de nieuwe Nederlander, die niet het gevoel had dat hij ergens dankbaar voor hoefde te zijn. En terecht, ik heb dat beeld volgens mij ook een keer in het dagblad Trouw gecorrigeerd. Ik denk dat het verdieping vraagt in jouw persoon om dat soort argumenten ook wat beter te leren kennen van binnenuit. Dit is jouw land. NIDA hoort bij Rotterdam. NIDA wil hier eerst als emancipatiepartij tot uitdrukking brengen dat de nieuwe Rotterdammers gewoon Rotterdammers zijn. Niet meer en ook niet minder. Emancipatie, zo vertelde je in de documentaire, is niet om de weerstand om je heen te organiseren, maar het is vooral ook om dingen beter en mooier te maken. Verschillende generaties mogen elkaar misschien niet altijd even makkelijk verstaan, dat is mij in deze raad ook weleens opgevallen, maar net als jouw vader heb je oog voor de kwetsbaren en voor mensen die in armoede leven. Voor hen wil je iets betekenen. Net als hij die je in november is ontvallen.

Praten over armoede is niet hetzelfde als wanneer je politiek handelt op de plek waar je zelf product van armoede bent geweest. Dat maakt het verschil. Dat maakt ook het verschil in hoe je aan de knoppen wenst te draaien in de politiek. Zo, zo, zo of zo. Je bent nu eenmaal gebakken zoals je ook in die keuken van je ouders bent gebakken. Breed of smal. En dat bepaalt ook je beeld op de samenleving. Ik wil jou graag dankzeggen voor het werk dat je gedaan hebt voor Rotterdam en voor de raad. Een periode van bijna tien jaar bestrijken in een paar woorden, valt natuurlijk niet mee. Ik houd het daarom ook bij twee herinneringen. In november 2016 diende je de motie 'Emotie' in. De strekking: als coalitie en oppositie elkaar in de raad getalsmatig niet veel ontlopen, dan worden voorjaarsnota en begroting met minimale raadsmeerderheid aangenomen. Er is weinig ruimte voor de oppositie om goede ideeën in te brengen en om aanpassingen voor te stellen. Als het college een open bestuursstijl voorstaat en de hand naar de oppositie wil uitreiken, doe het dan in dat soort gevallen meer samen en geef ruimte voor aanpassingen door goede ideeën en gezamenlijke verbetervoorstellen. Deze motie werd aangenomen en de gedachte erachter blijft van waarde, ook op de dag van vandaag.

Hoe ga je met elkaar om in deze raad en wie vermag wat? En is er plek voor goede ideeën, ongeacht de vraag of je in de coalitie of in de oppositie zit? Leer de ideeën kennen en leer ze waarderen, en ook waarderen op geld, als het zover is. Het tweede voorbeeld gaat over de positie van de raad. Bij de voorbereiding van het Cultuurplan 2021-2025 had je binnen de commissie ZOCS een actieve rol. Je wilde samen met enkele andere collega's investeren in een meer proactieve aanpak van de raad bij de voorbereiding van het nieuwe cultuurplan. Als je het accent meer op de voorkant legt, bijvoorbeeld door als raad de uitgangspunten voor een nieuw cultuurplan te formuleren, dan is de kans groot dat dit terugbetaalt in een verder soepel verlopend proces. Dat bleek ook zo te zijn. Daar heb je ook een rol en een aandeel in gehad en dat wordt hier nog steeds herinnerd en nog steeds met waardering opgetekend. Nourdin, je bent nu uit de politiek gestapt. Ik heb je in een appje geschreven dat ik hoop dat je met een positief gevoel de politiek bent verlaten en dat je niet omziet in een vorm van wrok richting de politiek, maar dat je gewoon markeert: ik heb mijn bijdrage geleverd, zoveel tijd, punt, het was goed zo. Ik hoop dat dat het gevoel is.

Dat markeert ook een nieuw begin dat je wilt maken in de samenleving en ook op de plek waar je nu zit, zullen we je hard nodig hebben, zal Rotterdam je hard nodig hebben. Het is nog niet klaar met de religieuze dialoog in deze stad. Religie blijkt toch nog altijd voor velen een splijtzwam te zijn in plaats van een bindend element, wat zeer zeker ook kan. Ik ben benieuwd of jij erin slaagt vanuit jouw positie de samenleving in Rotterdam verder te brengen en de saamhorigheid verder te brengen, de verbinding weer gestalte te geven en de schakels steviger aan te halen daar waar ze nu zwak lijken. Het ga je goed. Dames en heren, graag een applaus voor Nourdin el Ouali. Als je naar voren komt, geef ik je nog graag een...

raadsvergadering van 6 en 8 juli 2021

Notulen pagina

1467

De heer EL OUALI (oud-raadslid nida). Voorzitter, burgemeester, wethouders, griffier, stadsgenoten, en niet op de laatste plaats bodes. Nu ik hier sta, moet ik bekennen dat ik het toch wel een beetje mis. Ik bedenk dat het voor jullie net zo moet gelden, gezien de periode die achter ons ligt, waarin velen ook geen toegang hadden tot deze zaal. En het blijft iets magisch, deze zaal. Het kloppend hart van onze democratie, de plek waarin wij met z'n allen, en nu jullie met z'n allen, Rotterdam een stukje mooier willen maken, beter willen maken, waarde willen toevoegen. Ik heb dat altijd met plezier gedaan en kijk absoluut niet met wrok terug. Er zijn hoogtepunten, er zijn dieptepunten, maar zo is het leven, net een hartslag. Dan blijft het kloppen. Voorzitter, ik ben niet gewend om te spreken zonder spreektijd, dus ik ga het er even van nemen. Dat was een grapje, dat ga ik niet doen. Dit is uiteindelijk nog altijd de stad van geen woorden, maar daden. Ik denk dat ik maar één ding met jullie wil delen. Los van de waardering en dank voor de woorden van lof van onze burgervader, die mij oprecht hebben ontroerd, komt het voor mij hier op neer.

Ik las de woorden van Mark Twain in een kaartje dat ik afgelopen zondag heb gekregen bij mijn afscheid van een gewaardeerde stadsgenote, Marian Bloem, ik noem haar naam even hier, een vrouw op leeftijd die mij eigenlijk sinds GroenLinks al volgde en meeverhuisde naar NIDA. Zij heeft de volgende woorden van Mark Twain met mij gedeeld: 'Doe geen afscheid van je idealen. Wanneer ze verdwenen zijn, besta je misschien nog steeds, maar heb je opgehouden te leven.' Voorzitter, ik heb de afgelopen tien jaar volop geleefd en ik ben dankbaar, en ik hoop dat ik nog een lange tijd deze stad mag dienen. Dat doe ik vanaf een andere plek, niet meer vanaf deze plek, die toch de mooiste plek van de stad blijft, dat meen ik oprecht, maar vanaf een andere plek. Niet in de politiek, maar dicht op de politiek. Ik hoop dat ik samen met u deze stad dienstbaar mag blijven en dat we waarde blijven toevoegen, want dat is denk ik het belangrijkst wat jullie hier met elkaar moeten doen. De bruggen, de prachtige bruggen die de oevers verbinden, zo is het aan jullie om alle kloven te dichten. Ziek en gezond, arm en rijk, jong en oud. Er zijn heel wat kloven te dichten, en zeker ook de kloof tussen mens en natuur, om er maar eentje te noemen. Heel veel succes daarmee. Ik dank jullie wel en ik hoop nog tot heel vaak ziens. De VOORZITTER.

Ik ga kort even schorsen om Nourdin el Ouali nog even uit te zwaaien als jullie dat willen. Schorsing De VOORZITTER. Kijk, mijnheer El Ouali, we hebben net zolang geschorst totdat de bloemen zijn gekomen. Is het gelukt met de bloemen? Alsjeblieft. 2.

Vaststelling van de agenda van de fysieke raadsvergadering van 6 en 8 juli 2021, alsmede van de digitale raadsvergadering van 8 juli 2021

De VOORZITTER. Als iedereen gezeten is, zou ik graag verdergaan met de agenda. Mag ik uw aandacht? Aan de orde is de vaststelling van de agenda van de fysieke vergadering van 6 en 8 juli van het lopende jaar, alsmede van de digitale raadsvergadering van 8 juli 2021. Ik zal eerst als uw voorzitter een aantal zaken met u doornemen. Aan het eind bied ik u de gelegenheid om iets te zeggen over de agenda, als u dat nog wenst, om nog zaken aan de orde te stellen. Als ik een punt noem waarover u iets wilt zeggen, dan kunt u mij rustig een seintje geven. Er zijn geen verzoeken voor een beraadslaging van raadsleden ontvangen, voor het houden van een raadsdebat. Er zijn wel zes verzoeken voor een tweeminutendebat, van DENK 'Rotterdams woonbeleid schendt mensenrechten', van DENK 'Excuses, erkenning en herstel vanwege het slavernijverleden', van de SP 'Juiste cijfers sociale voorraad', van de VVD, DENK en Leefbaar Rotterdam 'Verkeersexperimenten'. Mijnheer Meeuwissen.

raadsvergadering van 6 en 8 juli 2021

Notulen pagina

1468

De heer MEEUWISSEN (pvv). Ja voorzitter, kan ik alvast een vraag stellen over een tweeminutendebat? Agendapunt 20.2, over slavernij, aangevraagd door mevrouw MohamedHoesein van DENK. Nota bene de naam Mohamed, van een beruchte slavenhouder en slavenhandelaar uit de islamitische geschiedenis. Ik zou daar graag een regulier debat van maken en vraag daarvoor steun van de raad. Want dit is zo actueel en belangrijk, dat het meer tijd behoeft dan twee minuten. De VOORZITTER. Ik check het even bij de raad. DENK is er even niet. O, ik keek naar de achterste rij, ik dacht dat u even buiten was. Dan check ik nog even bij de indiener van het initiatiefvoorstel of u het op prijs stelt om hier een regulier debat van te maken. De aanvraag is voor een tweeminutendebat en mijnheer Meeuwissen wil er een gewoon debat van maken. De heer ACHBAR (denk). Voorzitter, ergens begrijp ik die vraag wel, omdat het wel een belangrijk onderwerp is. Maar ik denk dat een tweeminutendebat wel voldoende is, en zeker omdat die uitvraag nu komt van de heer Meeuwissen van de PVV, denk ik dat het doel van een regulier debat niet bijdraagt aan wat wij uiteindelijk willen bewerkstelligen in het tweeminutendebat, dus geen steun. De VOORZITTER. Ik check eerst even de andere leden van de raad, mijnheer Meeuwissen, want uw standpunt is bekend. Leefbaar Rotterdam. De heer SIMONS (lr).

Voorzitter, zoals u weet honoreert Leefbaar Rotterdam eigenlijk altijd aanvragen van andere partijen, zoals ze bijvoorbeeld in dit geval een regulier debat willen over dit onderwerp, dus vanuit dat principe steun voor het voorstel. De VOORZITTER. Het CDA. Mevrouw ESKES (cda). DENK heeft het volgens mij geagendeerd. Als zij denken voldoende te hebben aan een tweeminutendebat, sluit ik daar graag bij aan. De VOORZITTER. De VVD. Ook een tweeminutendebat. Mijnheer Van der Velden, Partij voor de Dieren. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Van mij mag het ook een tweeminutendebat zijn. De VOORZITTER. Mevrouw Zeegers, ook een tweeminutendebat. Mevrouw Verkoelen, een tweeminutendebat. GroenLinks, een tweeminutendebat. Partij van de Arbeid, een tweeminutendebat. De SP, ook een tweeminutendebat. NIDA, ook een tweeminutendebat. Mijnheer Meeuwissen, er is geen meerderheid voor het houden van een regulier debat over dit onderwerp. De heer MEEUWISSEN (pvv). Ja voorzitter, dan zal ik mijn eerste termijn die ik beoogd had donderdag te houden, vandaag houden tijdens de voorjaarsnota. Daar zal ik ook een aantal moties bij indienen. De VOORZITTER. We gaan ernaar kijken. Heel goed. Ik was bij de VVD, DENK en Leefbaar Rotterdam over verkeersexperimenten.

En er is een verzoek van de ChristenUnie-SGP 'Nieuw Kralingen uitbreiden met het Boezembochtkwartier' en van 50PLUS 'Erasmus MC en het killervirus van Rotterdam'. Ik wil vragen of iemand nog iets over de resterende punten wil zeggen. Dan heb ik het over deze actualiteiten, op de rest kom ik zo nog even terug. Er zijn geen verzoeken voor een motie, vreemd aan de orde van de dag. Er kunnen vandaag

raadsvergadering van 6 en 8 juli 2021

Notulen pagina

1469

vanzelfsprekend nog nieuwe verzoeken worden ingediend in de categorie D, verzoeken van raadsleden. Dat kan tot vanmiddag 15.00 uur. Daarover zullen we indien nodig donderdagmorgen bij aanvang van de vergadering nog een besluit nemen omtrent agendering, mocht dat zich nog voordoen. Andere punten in ordetijd? De heer Simons. De heer SIMONS (lr). Dank u voorzitter, over punt 17, een B-onderwerp, het voorstel tot vaststelling van de inkoopstrategie wijkteams enzovoort. Wij zouden dat graag als een regulier debat willen agenderen. De VOORZITTER. Dat is donderdag? De heer SIMONS (lr). Ja, dat is donderdag. Ik heb de raadsagenda nu voor me, dus ik denk: laten we nu maar gewoon even doorpakken. De VOORZITTER. Agendapunt 17, daar wil de VVD een regulier agendapunt van maken. Sorry, Leefbaar Rotterdam, excuses. Het CDA. Mevrouw ESKES (cda). Ja, in dit geval kan ik daar wel mee instemmen. Er is deze week heel veel nieuws naar buiten gekomen vanuit de Inspectie, onder andere over knelpunten in de jeugdzorg. Ik kan me voorstellen dat dit betrokken wordt bij dit onderwerp en dat het iets meer tijd vraagt dan een tweeminutendebat. Dank u wel. De VOORZITTER. Mijnheer Meeuwissen, ook. ChristenUnie-SGP ook, VVD ook, Partij voor de Dieren. Ik constateer dat er een meerderheid is om agendapunt 17 donderdag te verheffen tot een regulier agendapunt. Heel goed, dank. De heer SIMONS (lr).

Dan heb ik nog één ander punt inzake de agenda. Dat is punt 13, het voorstel tot het verlenen van een verklaring van geen bedenkingen ten behoeve van het realiseren van nieuwbouwplan Coolsingel 45. Dat is nu als hamerstuk geagendeerd en daar wordt Leefbaar Rotterdam geacht te hebben tegen gestemd. De VOORZITTER. Dat is donderdag? De heer SIMONS (lr). Dat is ook donderdag, maar ik denk: ik ben er nu toch. De VOORZITTER. Oké, dan maken we daar een aantekening van. Ten aanzien van de spreektijd stel ik u voor vier uur op de klok te zetten. Dat is geoormerkte tijd voor het debat over de voorjaarsnota en kan niet meegenomen worden naar donderdag. Dat is vier uur voor vandaag, de voorjaarsnota. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Ik hoor de heer Simons, ik neem aan dat we donderdag nog wel even langs die hamerstukken gaan? Anders heb ik ook nog wat toe te voegen. De VOORZITTER. Zeker, maar we noteren het alvast. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Oké, dat geldt dan voor hamerstuk 11 voor 50PLUS. De VOORZITTER. Ik ga ze donderdag allemaal nog een keer keurig langs, dus het is goed dat ik het even weet, maar ze komen donderdag allemaal stuksgewijs langs. Dan maken we geen fout. Donderdag beginnen we met een schone lei van eveneens vier uur spreektijd. Besluitvorming over huishoudelijke punten, ingekomen stukken en bekrachtiging geheimhouding zullen wij zo meteen behandelen.

Daarbij kunt u aantekenen dat u geacht

raadsvergadering van 6 en 8 juli 2021

Notulen pagina

1470

wordt te hebben tegen gestemd op een of meer onderdelen die vandaag geagendeerd zijn. Dan wordt het opgetekend in de notulen. Daarbij zal ik ervan uitgaan dat de woordvoerder hier namens zijn gehele fractie spreekt, dat om het gemak te organiseren. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Ja, nog even terug naar het vorige punt. U keek niet meer op, maar ik kijk even naar Leefbaar Rotterdam. Vindt u nu vier uur voor aanstaande donderdag met het reguliere debat rond het verhaal afdoende, of zegt u: dat gaat wel tijd kosten? De heer SIMONS (lr). Volgens mij hebben we in het presidium spreektijd met elkaar vastgesteld en wat Leefbaar Rotterdam betreft is het zowel voor vandaag als voor donderdag voldoende. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Ik vind het goed hoor, maar we hebben ook een andere agenda afgesproken. Die passen we nu aan. Ik voorzie dat we donderdag met dit agendapunt in het bijzonder een behoorlijke tijd gaan nemen. De VOORZITTER. Dan zien we dat donderdag, heb ik het gevoel. Ook bij de ordevoorstellen tijdens deze vergadering waarbij met name woordvoerders aanwezig zijn, zal ik ervan uitgaan dat de woordvoerders ook namens de fracties stemmen als dat nodig mocht zijn. De besluitvorming over de voorjaarsnota zal donderdagavond in het stemvenster plaatsvinden, evenals de overige besluitvorming over alle geagendeerde voorstellen en ingediende moties en amendementen.

Het stemvenster vindt plaats in een digitale vergadering. Mijnheer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ik heb nog even een vraag over de agenda van donderdag. Bij de C-onderwerpen behandelen we meestal onderwerpen met een regulier debat. Volgens mij was Feyenoord City een C-onderwerp, maar daar beginnen we de dag mee, dus ik wilde even zeker weten of dat nu een C-onderwerp is. De VOORZITTER. Ja, en daar begint de raad ook mee, omdat het zo gewenst is door de raad. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Oké, dat is duidelijk. De VOORZITTER. De volgorde wordt dan anders voor de donderdag. Dat is een wens van de raad. Ten aanzien van de indiening van moties heeft u al een reeks moties aangeboden aan de griffier voor aanstaande donderdag. Deze staan alle in het raadsinformatiesysteem bij het desbetreffende agendapunt of worden tijdens het debat nog toegelicht en toegevoegd. Als u nog moties in voorraad houdt, bestaat die mogelijkheid nog altijd om die tijdens de debatten in te dienen. Dat kan tot het moment dat de tweede termijn over het onderwerp is geweest. Dan sluiten we de beraadslagingen en dan is het niet meer mogelijk om nog moties in te dienen. Rond 12.45 uur is er een eenvoudige lunch beschikbaar. Deze wordt uitgeserveerd in de gang naast de koffiekamer, zodat u deze ook elders kunt nuttigen. Ook voor de dinerpauze rond 18.15 uur is er in een warme maaltijd voorzien.

Die wordt uitgeserveerd beneden in de wachtruimte, zoals te doen gebruikelijk, tegenover de trouwzalen. Verstrekking is zolang de voorraad strekt, zeg ik er maar even bij. Vanwege de anderhalvemeterregels die we graag handhaven, gaat het er wat anders aan toe dan gebruikelijk, dus graag uw begrip.

raadsvergadering van 6 en 8 juli 2021

Notulen pagina

1471

3.

Vaststelling van de notulen van de raadsvergadering van 27 mei 2021

De VOORZITTER. We gaan naar de vaststelling van de notulen van de raadsvergadering van 27 mei. Wenst iemand nog het woord naar aanleiding van de notulen? Nee? Dan worden de notulen vastgesteld. 4.

Mededeling van ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2021 weken 24 tot en met 26

De VOORZITTER. Dan gaan we naar de mededeling van ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst van het lopende jaar, week 24 tot en met week 26. Ik stel u voor te handelen conform de voorgestelde wijze van afdoening. Dat is het geval. 5. 5.1

Bekrachtiging van de geheimhouding overeenkomstig artikel 25 van de Gemeentewet: Er zijn nog geen documenten ontvangen

De VOORZITTER. Er zijn geen documenten ontvangen ter bekrachtiging van de geheimhouding overeenkomstig artikel 25 van de Gemeentewet. 6. 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6

Voorjaarsnota Debat met het college van burgemeester en wethouders naar aanleiding van de Voorjaarsnota 2021 en de voorstellen onder 6.2 tot en met 6.6 Het voorstel tot vaststelling van de Eerste herziening van de begroting 2021 Het voorstel tot vaststelling van de Voorjaarsnota 2021 Het voorstel met betrekking tot de borging van de investeringsruimte voor vervangingsinvesteringen, renovaties en restauraties Het voorstel met betrekking tot de investeringsvoorstellen Voorjaarsnota 2021 te dekken uit de verkoopopbrengst Eneco Het voorstel met betrekking tot de actualisatie van het grondprijzenbeleid voor sociale huurwoningen

De VOORZITTER. Dan zijn we nu aangekomen bij het pièce de résistance van deze vergadering, het debat met het college van burgemeester en wethouders naar aanleiding van de Voorjaarsnota 2021 en de voorstellen zoals genoemd onder 6.2 tot en met 6.6. Zoals te doen gebruikelijk doen we dat in wisselende volgorde van oppositie en coalitie van groot naar klein. De heer Simons. De heer SIMONS (lr). Dank u voorzitter en goedemorgen iedereen. De afgelopen maanden waren zwaar voor Rotterdam. De lockdown, avondklok, het verplicht thuiswerken en vooral de afstand tot onze geliefden. Ouders, grootouders, kinderen, kleinkinderen, stuk voor stuk hebben zij het mentaal heel zwaar gehad. Ik ben trots op onze stad, op onze veerkracht, discipline en mentaliteit. De afgelopen maanden is het vaccineren eindelijk op stoom gekomen en worden er wekelijks 1.500.000 mensen geprikt. Een enorme operatie waarvoor Leefbaar Rotterdam alle betrokkenen wil bedanken. Voorzitter, ik maak mij zorgen over de toekomst van Rotterdam. De stad stagneert op tal van vlakken onder dit megacollege. Ondanks de voorspelde economische groei zie ik dit totaal niet terug in het financiële beeld van de komende jaren van de gemeente Rotterdam.

De belangrijke financiële ratio, het weerstandsvermogen, zeg maar de buffer die je als gemeente hebt als het financieel tegenzit, komt op een recordlaagte van 0,5 en komt pas aan het einde van de volgende collegeperiode op het gewenste minimum van 1. Onze schatkist nadert de bodem. Want onze algemene reserve keldert van € 223 miljoen naar € 70 miljoen in 2023. Daarnaast

raadsvergadering van 6 en 8 juli 2021

Notulen pagina

1472

stevenen wij in 2022 en 2023 af op een totaaltekort van € 105 miljoen. Het volgende college wordt dus opgezadeld met een failliete winkel. Wethouder, welke mogelijkheden ziet u om het financiële wantij te keren en kunt u de enorme stijging van het bedrag voor externe inhuur toelichten? Dat is begroot op € 82 miljoen en staat nu in de boeken bij de eerste herziening op € 164 miljoen. Vorig jaar in de jaarstukken was het € 141 miljoen, dus er wordt consequent onderbegroot. Daar krijg ik graag een toelichting op. Voorzitter, ik zei het net al, ik maak mij zorgen over de toekomst van Rotterdam en niet alleen op financieel vlak maar ook op de belangrijkste thema's waar onze stad mee te maken heeft. En ik ben bij lange na niet de enige. Onze mailbox en sociale media stromen vol met zorgen die leven onder Rotterdammers. Laten we beginnen bij de wooncrisis. Een aantal maanden geleden kregen wij een mail van Thijs: 'Het vinden van een eigen plek voelt als een onmogelijk klus. Makelaars vragen enorme prijzen en stellen de gekste eisen. Ik moest bijvoorbeeld vier keer de maandhuur verdienen. Ik ben al twee jaar op zoek naar een geschikte huurwoning. Kopen is geen optie, omdat ik overboden word.' Ik kan mij nog goed herinneren dat collega Karremans tijdens de verkiezingscampagne met een flitsende video kwam waarin hij schande sprak van het vorige college, dat veel te weinig bouwde.

40.000 woningen werden door Karremans beloofd. Uiteindelijk kwam hij met zijn linkse vrienden tot een target van 18.000 woningen. En wat is het resultaat vandaag? Slechts 8400 woningen in drie jaar tijd, 2800 per jaar. De VOORZITTER. De heer Karremans wil een vraag stellen. De heer KARREMANS (vvd). Ja voorzitter, die gaan we alvast even corrigeren voor de notulen. We zitten namelijk op 11.000 woningen. Dat is gemiddeld veel meer dan dat en dat zit boven de 8.000 woningen, start bouw, die het vorige college onder ene wethouder Simons heeft gerealiseerd. Dat is even voor de notulen, maar even over dat probleem, want dat ben ik met de heer Simons eens. Die Thijs, dat soort e-mails krijg ik ook. Die zijn hartverscheurend. Mensen die verplicht bij hun ouders moeten wonen omdat ze geen huis kunnen vinden. Daarom bouwen we hier flink door, zetten we er vaart achter met unsolicited proposals, met een GREX-fonds, met startersleningen en met een zelfbewoningsplicht, en bouwen we ook op plekken zoals bij de Parkhaven of bij Feyenoord City. Maar, en dat is even een vraag aan de heer Simons, als u dat zo belangrijk vindt, waarom stemt u dan tegen die 650 extra betaalbare woningen bij Parkhaven en 3700 betaalbare woningen in het bestemmingsplan Feyenoord City? U was toch een partij van geen woorden, maar daden? Maar het lijkt erop, mijnheer Simons, dat het omgekeerde het geval is.

De VOORZITTER. De heer Simons. De heer SIMONS (lr). Voorzitter, even voor de notulen, dat het goed genoteerd wordt. Dit college begon op 5 juli 2018 en sinds die tijd heeft het 8400 woningen gebouwd, want in de voorjaarsnota staat 11.000, maar dat zijn ze van 1 januari tot vandaag de dag. Het vorige college heeft in de eerste helft van 2018 2600 woningen gebouwd. In dat vorige jaar 3763, dat is 6500, dus het vorige college heeft in anderhalf jaar tijd bijna net zoveel gebouwd als dit college. En op uw vraag, mijnheer Kurvers, sorry, mijnheer Karremans – het begint allebei met een K – de Zalmhaventoren, waarom heeft u daar toen tegen gestemd? Dat waren toch ook allemaal woningen? De VOORZITTER. Mijnheer Karremans. De heer KARREMANS (vvd). Voorzitter, daar heb ik helemaal niet tegen gestemd en mijnheer Simons heeft wel degelijk tegen Parkhaven gestemd. En over die planvoorraad,

raadsvergadering van 6 en 8 juli 2021

Notulen pagina

1473

over dat doorrekenen van de bouw. Je werkt in een stad altijd op elkaars plannen door. Je staat op elkaars schouders. Ik wil er ook wel zo erkentelijk over zijn dat het vorige college natuurlijk wel een aantal plannen in voorbereiding had die wij zijn begonnen met bouwen. Maar toen, mijnheer Simons, was de planvoorraad wel leeg. De pijplijn was leeg. Dus waar wij voor gezorgd hebben, is dat die pijplijn weer gevuld is. We hebben 11.000 woningen kunnen starten aan de bouw, voor mensen zoals Thijs, wat u zo belangrijk vindt, maar u stemt tegen dat soort plannen. En de volgende periode kunnen daardoor nog veel meer huizen gebouwd worden. Het is een langetermijnverhaal. Dat doen we voor mensen als Thijs, maar dan moet Leefbaar Rotterdam ook thuis geven en niet makkelijk vanaf de zijlijn alleen maar tegen stemmen tegen bestemmingsplannen, terwijl ze hier dan moeilijk gaan doen en zielig doen over situaties die inderdaad wel degelijk schrijnend zijn, maar Leefbaar Rotterdam is niet de partij die het gaat oplossen. De VOORZITTER. De heer Achbar heeft nog een vraag aan de heer Karremans. De heer SIMONS (lr). Mag ik nog even reageren op mijnheer Karremans? De VOORZITTER. Ik kom zo bij. Dit is een interruptie op mijnheer Karremans. De heer ACHBAR (denk). Voorzitter, gesjoemel noemde ik het de vorige keer tegen de wethouder. Er wordt gewoon gesjoemeld met cijfers.

Als je het hebt over die Thijs, dan moet je een goed verhaal hebben aan Thijs. Thijs, ik heb geen woning voor je op dit moment. Dan kun je hem wel in de berekening meenemen, van: ik heb 11.000 woningen start bouw, maar wat heeft Thijs daaraan? Die kan moeilijk op een bouwplaats gaan wonen. Ik denk dat je met een iets beter verhaal moet komen dan dat gesjoemel met 'start bouw' van woningen, want ik zie geen woningen terug en ik zie alleen de lijsten van Rotterdammers die op zoek zijn naar woningen, mijnheer Karremans. De VOORZITTER. De heer Karremans. De heer KARREMANS (vvd). Daar heeft de heer Achbar natuurlijk gelijk in. Het is niet een soort Age of Empires, zoals hij zich voorstelt dat je even snel op een knop kan drukken en dat het huisje er drie seconden later staat. Zo werkt het in de echte wereld niet. Welkom in de echte wereld, mijnheer Achbar. Natuurlijk, dat kost tijd. Bestemmingsplannen vaststellen, huizen bouwen, dat duurt vaak even een aantal jaren. Daarom loopt dat ook door, waar de heer Simons het over heeft, wat ik wel met hem eens ben. Maar wat wij nu juist doen, met een GREX-fonds, is om de bouw van woningen los te trekken, met een starterslening, met een zelfbewoningsplicht, juist om mensen als Thijs perspectief te bieden in deze stad.

Dat gaat inderdaad een paar jaar duren, maar dan zijn die woningen er ook, en ik heb hier te maken met twee partijen die eigenlijk altijd tegen stemmen als puntje bij paaltje komt. Dus aan de ene kant kun je niet zeggen: we zijn er voor Thijs, want dat zijn jullie niet. Wij zijn er voor Thijs, wij bouwen door voor Thijs. Leefbaar Rotterdam doet dat in ieder geval niet. De VOORZITTER. Nog één keer de heer Achbar. De heer ACHBAR (denk). Voorzitter, wij zijn er zeker voor Thijs, maar wat wij niet doen is borstklopperij op basis van cijfers waar Thijs eigenlijk niets aan heeft. En dat is wat u moet vertellen, mijnheer Karremans, een eerlijk verhaal. Thijs, de komende tien jaar kunnen we je niet helpen aan een huis. Dat is wat het eerlijke verhaal is en niet doen alsof je 18.000 woningen 'start bouw', omdat je een omgevingsvergunning hebt uitgegeven en daarmee zegt: kijk hoe fantastisch, hoeveel woningen we hebben gerealiseerd in Rotterdam, maar dat is niet het eerlijke verhaal.

raadsvergadering van 6 en 8 juli 2021

Notulen pagina

1474

De VOORZITTER. De heer Karremans. De heer KARREMANS (vvd). Voorzitter, ik heb net al gezegd wat wij doen voor Thijs. We hebben een starterslening ingevoerd, een zelfbewoningsplicht; dat is allemaal niet onder het vorige college gebeurd. Dat GREX-fonds is niet door het vorige college geïntroduceerd. Maar dan zou ik aan de heer Achbar willen vragen wat hij dan anders zou doen? Wat zou hij dan doen om dat probleem voor Thijs op te lossen? De VOORZITTER. De heer Achbar. De heer ACHBAR (denk). Nou ja, u bent overtuigd dat u door middel van die maatregelen Thijs eigenlijk helpt. Als dat het geval was, mijnheer Karremans, u zit in dit college, had Thijs niet gemaild. Het feit dat Thijs mailt, betekent dat alle maatregelen die u noemt onvoldoende zijn, want Thijs heeft geen woning. De heer KARREMANS (vvd). Maar als u het zo goed weet, wat had u dan anders gedaan? Noem eens één concrete maatregel? De VOORZITTER. De heer Achbar. De heer ACHBAR (denk). Nou, een idee, ik zou bijvoorbeeld Tiny Houses willen realiseren waar Thijs wellicht tijdelijk zou kunnen wonen. Dat is een idee. Dat is geprobeerd, maar het is niet gelukt. Denk aan het verhaal in Lombardijen. De VOORZITTER. Ik ga nu even naar mevrouw Eskes. Ik heb u gezien mijnheer Van Zevenbergen, maar u moet nog even iets meer geduld betrachten. Mevrouw Eskes richting de heer Achbar. Mevrouw ESKES (cda).

Ja, ik houd heel erg van het eerlijke verhaal van collega Achbar, maar het eerlijke verhaal is dat Thijs geen woning krijgt als er niet eerst gestart wordt met bouwen. Als we dan kijken naar de cijfers die in dit college gerealiseerd worden, elk jaar bijna 3500 start bouw gemiddeld. In het vorige college was dat 2000. Ik ga daar niet kritisch over doen; ik was daar zelf onderdeel van en wij kwamen uit een enorme bouwcrisis. Maar laten we wel eerlijk zijn, als je elk jaar 3500 woningen start met bouwen, dan krijgt Thijs uiteindelijk ook een woning. Want die woningen komen uiteindelijk een keer klaar. De VOORZITTER. De heer Van Zevenbergen. De heer VAN ZEVENBERGEN (sp). Dank u voorzitter. Ik wil wel meedoen met deze quiz hoor, vooral de vraag die de heer Karremans gesteld heeft. Wat zou u nu doen? Ik begin met: niet slopen. Begin met bouwen. Als je zegt: we zijn aan het verdichten; waarom ga je dan verdunnen? Om de Tweebosbuurt maar eens even te noemen. Dat zou de SP doen, gewoon niet meer slopen, ga lekker bouwen. Steek daar je energie in en stop met kletsen over allerlei grote projecten. Gewoon bouwen. Het is niet zo moeilijk, het is geen hogere wiskunde mijnheer Karremans. De VOORZITTER. Mevrouw Eskes. Mevrouw ESKES (cda).

Ja, het valt wel een beetje tegen dat de Socialistische Partij die altijd zegt sociaal te zijn en voor de mensen met een kleine beurs op te komen, hier doet alsof woningen die einde levensduur zijn, of die in ieder geval niet heel lang meer hebben, vanzelf opgeknapt worden. Of dat de mensen die in die woningen wonen, zelf € 60.000,00 tot

raadsvergadering van 6 en 8 juli 2021

Notulen pagina

1475

€ 100.000,00 kunnen opbrengen om de fundering aan te pakken, om isolatie aan te pakken, om die woning toekomstbestendig te maken. Daar zullen we toch ook met elkaar een verantwoordelijkheid in moeten nemen? Ik geloof in eeuwig leven, ik ben christen dus ik geloof daarin, maar het eeuwige leven voor woningen is er helaas niet. Dus wat mij betreft moeten we daar ook zorgvuldig in zijn en wanneer woningen het einde van hun levensduur naderen, zullen we daar ook een verantwoordelijkheid in moeten nemen en niet weg moeten kijken voor die lastige discussies. De VOORZITTER. Dit was een referentie naar de Bijbel, ik ben wel benieuwd naar de referentie naar Marx en anderen. Dit wordt pas leuk, mijnheer Van Zevenbergen. De heer VAN ZEVENBERGEN (sp). Ik vind het fijn dat mevrouw Eskes het heeft over verantwoordelijkheid nemen, want daar houd ik ook van. Ik heb geloof ik een tweetje geplaatst hoe positief ik was over de verbouwing in Vreewijk. Waarom? Omdat we daar heel lang gestreden hebben om ze te redden van de sloophamer. We hebben daar opgeknapte huizen. Weet je? En dat ging veel sneller. En in plaats van allerlei plannen hebben we gezegd: we gaan even met de bewoners praten. Het heeft lang geduurd voor er naar ons geluisterd werd, maar het is eindelijk gebeurd en het is prachtig geworden. Als we dat nu ook doen met al die wijken in Rotterdam, gaat het veel sneller.

En die open plekken die er staan, die bouwplekken die er staan, ga je vullen met nieuwe huizen, dat wel. Dat is verantwoordelijkheid nemen en dat is ook sociaal beleid en ook christelijk beleid. De VOORZITTER. Mijnheer Simons, weet u nog waar u stond? De heer SIMONS (lr). Zeker. Mijnheer Karremans, nu doet u het weer. Hetzelfde als bij de vorige campagne. Veel woorden maar weinig daden. Even voor iedereen: iedereen kan die cijfers checken, dit college heeft slechts 8400 woningen gebouwd tot de dag van vandaag. Dat zijn er 2800 per jaar. Komt u maar met cijfers dat ik geen gelijk heb. En nog iets mijnheer Karremans, de laatste anderhalf jaar van het vorige college hebben we meer dan 6000 woningen gebouwd. Als u dat had weten door te trekken, dan had u nu uw target gehad. Karremans ging te paard over de Coolsingel, maar bewees: een goed paard maakt nog geen goede ruiter. We dienen daarom ook de motie in: 'Veel geklets, veel te weinig gebouwd'. De VOORZITTER. De heer Karremans. De heer KARREMANS (vvd). Ja, ik geloof mijn oren bijna niet, want als er hier één partij is van veel woorden en geen daden in de afgelopen periode, dan is het echt Leefbaar Rotterdam.

Kijk, het probleem met die planvoorraad was dat de heer Simons, tenminste ik moet het even staatsrechtelijk scheiden, wethouder Simons, dacht waarschijnlijk dat hij de planvoorraad moest wegwerken en die pijplijn moest opschonen. Daar was gewoon niets in te vinden. Die liet niks over. En wat wij nu aan het doen zijn, we hebben flink doorgepakt, een recordaantal bestemmingsplannen door de raad gekregen, en er zitten tot 2025 30.000 woningen aan te komen. Een op de tien vergunningen wordt nu verstrekt in Rotterdam, mijnheer Simons. Dat zijn de cijfers, en dat is VVD-doen-beleid, en niet Leefbaar Rotterdamzwetsbeleid. De VOORZITTER. Mijnheer Simons, u kunt verdergaan. De heer SIMONS (lr). Ja, mijnheer Karremans, 8400 woningen heeft u gebouwd, minder dan 3000 per jaar. Het zijn deze woorden. U kunt het weer over 30.000 hebben en zoals de vorige keer over 40.000. Ik heb het gewoon over de feiten, we hebben het over de voorjaarsnota, dat gaat ook deels over cijfers. Dit zijn de cijfers, ik begrijp dat u daarin

raadsvergadering van 6 en 8 juli 2021

Notulen pagina

1476

teleurgesteld bent in uw eigen wethouder, in uw eigen college, maar daar kan ik ook niks aan doen. Maar dan gaan we verder. Voor wie wordt er eigenlijk gebouwd? De meeste woningen worden verkocht aan grote beleggers die ze vervolgens gaan verhuren. De agent, de leraar, de verpleegster en andere mensen met een normaal inkomen kunnen zo fluiten naar een koopwoning. Zij moeten noodgedwongen blijven huren als ze al een betaalbare huurwoning kunnen vinden. Wij willen daarom dat er onder andere een opkoopbescherming en een huurprijscheck komen en dat er meer betaalbare koop- en huurwoningen worden gebouwd voor starters, doorstromers, in het jargon de middengroepen. De VOORZITTER. Mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66). Ja, ik wil hier toch even het beeld rechtzetten. Volgens mij hebben we toch ook een aantal bestemmingsplannen vastgesteld waarin we de zelfbewoningsplicht hebben meegenomen. Dat is toch echt dit jaar of deze periode gebeurd. Dus waarom beweert u nu dat dat nu niet al aan de orde is? De VOORZITTER. Mijnheer Simons. De heer SIMONS (lr). Mevrouw Zeegers, dat beweer ik helemaal niet. Ik zeg alleen dat er meer nodig is om de woningmarkt op gang te krijgen. Dat bent u toch met me eens? U kunt toch niet zeggen dat het nu allemaal heel fijn gaat voor die starters en die doorstromers in Rotterdam? De VOORZITTER. Mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66).

Nou, ik ben het helemaal met u eens dat we daar ontzettend veel aan te doen hebben, maar ik zie ook dat het college daar heel veel aan doet. Dus u doet nu voorkomen alsof er gebouwd wordt voor particuliere beleggers, maar dat bestrijd ik, want we zitten met die zelfbewoningsplicht, waarin echt al dit collegejaar of deze coalitieperiode mee gestart is. Dat is echt een middel om te voorkomen dat die huizen allemaal naar beleggers toe gaan. Er komt een opkoopbescherming. Die wordt zo snel mogelijk geïmplementeerd hier in Rotterdam. Het college is juist volop aan de slag om dit op te lossen. De VOORZITTER. De heer Simons. De heer SIMONS (lr). Mevrouw Zeegers, ik ben blij dat we het met elkaar eens zijn dat de woningmarkt nog veel steun behoeft. Voorzitter, ik maak mij zorgen over de toekomst van de automobilist. De verkeersexperimenten van wethouder Bokhove, die te pas en te onpas roadblocks neerzet en wegen afsluit en daarmee de automobilist de oorlog verklaart. Dit zorgt voor irritaties onder grote groepen Rotterdammers. Ondernemers geven massaal aan dat zij hinder ondervinden van deze verkeersexperimenten en zelfs omwonenden zijn in grote mate kritisch. Laatst kreeg ik het volgende berichtje van Wim: 'Het probleem met GroenLinks is dat ze nergens voor openstaan, behalve hun eigen superieure gelijk. Rotterdam wordt steeds Amsterdamser.

Ik was altijd zo trots dat Rotterdam zich juist hierin onderscheidde van andere grote steden, maar helaas is dat niet meer zo.' Aldus Wim. De VOORZITTER. Mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66). Ja, u krijgt toch echt heel andere mails dan wij bij D66 krijgen. Echt waar. Bij ons loopt die helemaal vol: Hou vol, hou vol, zet die verkeersexperimenten om in definitieve maatregelen, omdat we zien dat de luchtkwaliteit verbetert. We zien dat op zich bestemmingsverkeer nog zijn weg kan vinden in de stad, maar dat ander verkeer gewoon

raadsvergadering van 6 en 8 juli 2021

Notulen pagina

1477

over de rijkswegen gaat rijden. En we zien, dat is echt het allerbelangrijkste, dat het veiliger wordt voor fietsers. Fietsers die anders van hun sokken worden gereden in het centrum van Rotterdam. We maken deze stad hiermee leefbaarder en echt ook beter voor kinderen om zelfstandig naar school te fietsen en voor mensen om op een goede manier naar hun bestemming te komen, op de fiets, in een gezondere stad. Dus ja, ik begrijp niet hoe Leefbaar Rotterdam daar nu tegen kan zijn. De VOORZITTER. Een mooie tekst mevrouw Zeegers. Hij had gepast in uw eerste termijn, want hij bevat geen vraag. Mevrouw ZEEGERS (d66). (Spreekt buiten de microfoon.) De VOORZITTER. Nee, er zat geen vraag in, ik luister goed, maar u mag nog een vraag formuleren. Mevrouw ZEEGERS (d66). Ik snap niet hoe Leefbaar Rotterdam daar tegen kan zijn. Hoe kan Leefbaar Rotterdam daar nu tegen zijn? De VOORZITTER. Als u eindigt met 'ik snap' dan hoort daar een uitroepteken achter en niet een vraagteken. Mijnheer Simons. De heer SIMONS (lr). Ik snap mevrouw Zeegers wel. Want haar kiezers wonen allemaal in het centrum, dus die kunnen lekker op de fiets gaan. Maar we hebben het hier natuurlijk over al die mensen in de buitenwijken, die door die verkeersexperimenten van Zuidplein tot Blijdorp elke dag in de file staan.

Maar dat zijn misschien niet onze kiezers, maar dat zijn wel ook Rotterdammers waar wij ons ook druk over maken. U kunt lekker makkelijk praten in de penthouses hier in het centrum als D66-kiezers, maar wij willen kappen met deze onzin. De VOORZITTER. Mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66). Ja, dat wil ik toch ook wel weer bestrijden. Er wonen heel veel kiezers van D66 in heel Rotterdam, dus dat is heel goed. Niet alleen in het centrum. En juist als je van zuid naar het noorden van de stad wilt of andersom, dan kan dat ook via de rijkswegen. Bovendien kan bestemmingsverkeer nog wel door het centrum. Het is niet dat wij zeggen: wij zetten die hele stad op slot. Nee, het zijn juist experimenten om het voor het andere verkeer beter te maken. Dus ik bestrijd uw stellingname hierin. De VOORZITTER. Helder. Ook hier geen vraag. Dan ga ik maar even naar mevrouw Roest. Mevrouw ROEST (gl). Ja mijnheer Simons, misschien doet het u deugd om te weten dat ik in Zevenkamp woon en dat ik daar heerlijk kan fietsen. Weet u waarom? Daar liggen allemaal vrijliggende fietspaden voor de mensen die willen fietsen, dus ze hoeven zich niet tussen dat autoverkeer te mengen.

Maar als ik hier naar het stadhuis fiets, en dat doe ik regelmatig, wel op een elektrische fiets moet ik zeggen, maar dat is vanwege deze buik en dat soort dingen, als ik dat doe, waar voel ik mij het meest onveilig? Het laatste stuk vanaf de Kralingse Plas tot hier, omdat ik dan inderdaad door het verkeer moet slalommen. Dus ik snak ook naar die veiliger stad. Maar wat ik eigenlijk aan u wilde vragen, u citeert nu één mailtje dat u heeft gekregen, maar heeft u ook de laatste vergadering van EDEM meegeluisterd over alle verkeersexperimenten? Daar kwamen namelijk heel veel Rotterdammers inspreken bij onze gemeenteraad, en die zeiden allemaal: ga alsjeblieft door met die verkeersexperimenten. Pak daarmee door en zorg dat je die stad echt veiliger maakt voor die fietsers, want wij

raadsvergadering van 6 en 8 juli 2021

Notulen pagina

1478

vinden het zo fijn dat wij door kunnen fietsen. Wij vinden het zo fijn dat die luchtkwaliteit beter wordt. En daar heeft u geen antwoord op. De VOORZITTER. De heer Achbar heeft eerst een vraag voor u. De heer ACHBAR (denk). Ja, ik ben het helemaal met mevrouw Roest eens hoor, als het gaat om veilig door de stad heen kunnen fietsen, maar ik ben het met haar oneens hoe ze het beeld schetst alsof ze hier moet slalommen op haar elektrische fiets. Althans, dan moet je denk ik kijken naar de snelheid van je fiets, misschien dat het daarmee te maken heeft, maar de insprekers tijdens EDEM waren inderdaad vooral voorstanders van de verkeersexperimenten. Dat kan. Als sprekers zich aanmelden, dat kan een redelijk vertekend beeld geven. De vraag is dan: betekent dat dan voor u dat er geen voorstanders zijn van autogebruik, oftewel tegenstanders van de verkeersexperimenten? Want u baseert zich dan nu op de insprekers tijdens EDEM, maar zegt u daarmee: dat is voor mij voldoende om te zeggen dat er voldoende draagvlak is om die verkeersexperimenten te behouden? En tevens, die opmerking wil ik dan ook nog maken voorzitter; de grootste kritiek die geleverd wordt op deze wethouder is dat tijdens het onderzoek juist automobilisten niet zijn meegenomen hoe zij de verkeersexperimenten ervaren. Wat is uw mening daarover mevrouw Roest? De VOORZITTER. Mevrouw Roest. Mevrouw ROEST (gl).

Natuurlijk zijn er ook tegenstanders. Dat weten we toch allemaal, dat is ook helemaal geen nieuws. Dat zeg ik ook niet. Alleen doet mijnheer Simons of er alleen maar tegenstanders zijn, wat ook echt een zware vertekening is van het beeld. Ik ben trots op de verkeersexperimenten van dit stadsbestuur. Wij hebben het lef om de stad te besturen en daarin verregaande keuzes te maken. Verregaande keuzes die nodig zijn om onze stad leefbaar en gezond te houden voor iedereen. Wij maken geen voorkeurspositie voor die automobilisten. Nee, ze kunnen nog prima door de stad. Dat is ook heel goed mogelijk. Alleen niet meer ten koste van andere verkeersdeelnemers. De VOORZITTER. Nog één keer mijnheer Achbar. De heer ACHBAR (denk). Voorzitter, dan nog één vraag. Ik ben het ook weer eens dat de stad leefbaarder en gezonder zou moeten zijn. Betekent dat dat als we straks allemaal elektrische auto's hebben, dat die verkeersexperimenten dan opgeheven zouden kunnen worden volgens u? Mevrouw ROEST (gl). Nou, zover zijn we nog lang niet, maar ik zeg ook sowieso nee, want het gaat niet alleen om de luchtkwaliteit, al is dat een heel belangrijk onderwerp, maar ook over de verkeersveiligheid. En met een elektrische auto maak je niet ineens minder ongelukken dan met een benzineauto. De VOORZITTER. Mijnheer Simons. De heer SIMONS (lr). Ja, mevrouw Roest winkelt natuurlijk selectief.

Kent u het onafhankelijk onderzoek naar het verkeersexperiment van het Kruisplein en het Binnenwegplein? Weet u wat de uitkomsten zijn? Mevrouw ROEST (gl). Ja mijnheer Simons, ik zit ook in deze raad.

raadsvergadering van 6 en 8 juli 2021

Notulen pagina

1479

De heer SIMONS (lr). Dat is mooi, ik zal het ook nog even met de anderen delen. 79% van de automobilisten en 95% van de ondernemers oordeelde negatief. Goed, ik was bij het mailtje van Wim gebleven. Ik ga nu verder met wethouder Bokhove, want die wil graag de verkeersexperimenten permanent maken ondanks alle kritiek. Maar waar is de VVD in dit geheel? De partij die zegt op te komen voor de automobilist en de ondernemer? In de afgelopen verkiezingscampagne zagen we de VVD in een flitsende video zich nog afzetten tegen files en opstoppingen in het verkeer. Die zouden verzonnen zijn door bestuurders, die binnen zitten te vergaderen en nooit buiten komen. Nou, dat is helder mijnheer Karremans. Vandaag kunnen wij een einde maken aan deze groene verkeersdecreten van GroenLinks. Wij dienen daarom een motie in om u de hand te reiken en die kunt u vinden op het RIS. Voorzitter, dan graag aandacht voor het volgende. De eerste echte vuilnisvluchteling van Rotterdam is een feit, namelijk wethouder Wijbenga. Wij hebben ontelbare berichten binnengekregen, vaak met foto's van vuilnisbergen zoals we die kennen van Napels. Een bericht van Truus. 'Wijbenga is net een tornado en laat overal waar hij heengaat zijn sporen achter. We betalen ons scheel aan afvalstoffenheffing, maar het blijft armoede.

Constant zijn die dingen vol, met naastplaatsingen als gevolg en door de naastplaatsing een stortvloed aan meeuwen en ratten.' Aldus Truus. Dit college verzaakt in zijn kerntaken door structureel te weinig budget vrij te maken voor vuilophaal en het beheer van de buitenruimte en daarmee de ratten en de meeuwen vrij spel geeft. Het is ongelofelijk dat in onze stad de meeuwen een openluchtbuffet krijgen en onze ouderen niet eens een fatsoenlijke maaltijd in een seniorenrestaurant kunnen nuttigen. Rotterdammers willen een schone stad en wij pleiten daarom voor meer handhaving en dienen daarom de volgende motie in, en die kunt u ook op het RIS vinden, mijnheer Karremans. De VOORZITTER. Mijnheer Karremans. De heer KARREMANS (vvd). Dat is fijn. Dank u wel voorzitter. Het is natuurlijk de eerste voorjaarsnota van de heer Simons als fractievoorzitter, dus ik heb een vraag aan hem. Om het makkelijk te maken doe ik even multiple choice. Is dat goed? Dan doen we het op die manier. Wie pleurt dat afval – om met de woorden van de heer Simons te spreken – dozen, matrassen, tuinhekken, wie plaatst dat naast die vuilnisbakken? Zijn dat, A: een kleine groep asociale Rotterdammers; B: wethouder Wijbenga in hoogsteigen persoon, die dat 's nachts doet als iedereen ligt te slapen; of is dat C: een team VVD'ers, of is dat D: Willem Engel? Nou, als u een hulplijn wilt, dan horen we het wel.

De VOORZITTER. De heer Simons. De heer SIMONS (lr). Voorzitter. Kijk, mijnheer Karremans, u bent blijkbaar gewend om op dit niveau met uw eigen fractie te communiceren. Die komen blijkbaar niet verder dan multiple choice. Ik citeer niet iets wat ik nu verzin, ik citeer gewoon een mail van een echte Rotterdamse die ons gewoon schrijft. Geef daar gewoon eens antwoord op in plaats van die leuke trucjes met die multiple choice, waar u waarschijnlijk zelf het antwoord al op weet. De VOORZITTER. De heer Karremans. De heer KARREMANS (vvd). Als de heer Simons bij Weekend Miljonairs gaat zitten, hebben ze vijftien uur spreektijd nodig voor één aflevering, zo te horen. Ik maak het extra makkelijk voor u, het is uw eerste keer, dus ik dacht, gewoon vriendschappelijk, A, B, C of D, wie denkt u dat die matrassen, tuinhekken en andere dingen die er niet horen, naast die vuilnisbakken plaatsen. Wie denkt u dat dat doet? De VOORZITTER. De heer Simons.

raadsvergadering van 6 en 8 juli 2021

Notulen pagina

1480

De heer SIMONS (lr). Ja, ik ga me niet verlagen tot het niveau van multiple choice waar de VVD gewend is mee te werken. Ik citeer een mail van een Rotterdamse. Ik kan er nog honderden citeren. We kunnen allemaal zien dat het het afgelopen jaar gewoon een teringzooi in de stad is geworden. U zit in het bestuur mijnheer Karremans, u moet er wat aan doen, dus lost u ook maar zelf uw multiple choice op. En graag tegelijkertijd ook gelijk het vuil van de straat af halen. De VOORZITTER. De heer Karremans. De heer KARREMANS (vvd). Ja, ik wist niet dat iemand zo boos kon worden om een multiplechoicevraag. Dat is ook nieuw voor mij. Maar als je het probleem wilt oplossen, dat zal de heer Simons met me eens zijn, dan moet je natuurlijk eerst weten wie het veroorzaakt en wat het probleem is. Dus dan doen we het lekker zonder multiple choice, als de heer Simons dat wil. Maar wie denkt u dat dat probleem veroorzaakt? Wie zet dat vuilnis naast die bakken? Wie doet dat? De VOORZITTER. De heer Simons. De heer SIMONS (lr). Ik zal u even helpen, want u weet zelf het antwoord al en ik ga niet mee in uw politieke spelletjes, want ik vind het echt een serieus probleem. Ik heb net gevraagd om meer handhaving, dus als bijvoorbeeld mensen onterecht vuilnis ernaast plaatsen, dan moet daar meer handhaving op komen, cameratoezicht en dergelijke.

Het kan allemaal, maar dat heeft u allemaal niet gedaan de afgelopen jaren. Dus dat is het probleem, mijnheer Karremans. Die mensen zijn niet het probleem, u bent het probleem. De VOORZITTER. De heer Karremans. De heer KARREMANS (vvd). Ja voorzitter, dat is grappig, hij verdraait weer compleet het verhaal. Dat is de nieuwe techniek van Leefbaar Rotterdam; we doen gewoon net alsof. Dat hebben ze net in de fractiekamer besproken. Ik heb hier voor de camera's, het aantal boetes uitgedeeld onder Leefbaar Rotterdam, dat was in het laatste jaar nog geen 3500. VVD, in het afgelopen jaar, bijna 10.000. U wilt handhaving, u krijgt handhaving, maar wel onder VVDbeleid en niet onder Leefbaar Rotterdam-beleid voorzitter. Want dat is wat het geval is. Wij zijn begonnen met een handhavingsaanpak. Leefbaar Rotterdam was daar totaal niet mee bezig. Wethouder Eerdmans was met heel andere dingen bezig. U vraagt precies wat wij de afgelopen jaren hebben gedaan, namelijk de puinhopen van Leefbaar Rotterdam opruimen en meer boetes uitdelen. De VOORZITTER. Mijnheer Achbar. De heer SIMONS (lr). Voorzitter. De VOORZITTER. Heel even, mijnheer Achbar is gaan zitten. De heer SIMONS (lr). De heer Karremans maakt even één denkfout.

Want het laatste jaar van het vorige college, wat was het verschil met dit jaar in de buitenruimte? Rotterdam was schoon, dus er hoefde ook veel minder gehandhaafd te worden, want we hadden onze zaakjes gewoon op orde. Dat was het verschil mijnheer Karremans. De VOORZITTER. De heer Karremans.

raadsvergadering van 6 en 8 juli 2021

Notulen pagina

1481

De heer KARREMANS (vvd). Voorzitter, dan heb ik nog een plaatje. Wat vindt u hiervan? Vindt u dit schoon, even ja of nee? De VOORZITTER. Mijnheer Karremans, mag ik u erop wijzen dat wij in deze raad afgesproken hebben dat we niet met foto's en alle andere dingen komen. U kunt het gebruiken. Mijnheer Van Schaik, ik ben vandaag nog even voorzitter. U mag het bij u gebruiken en adstrueren wat u wilt zeggen, maar niet showen, want dat kan niemand anders zien. En alleen u heeft het in handen, dus dan had u de foto's vooraf moeten delen, want dan is er sprake van equality of arms en dat is nu niet het geval. Dus u mag het gebruiken om uw bijdrage te adstrueren. De heer Karremans. De heer KARREMANS (vvd). We zetten het even op Twitter en dan taggen we mijnheer Simons en dan vragen we even of hij dit normaal vindt. De stad was helemaal niet schoon. We hebben in 2017 een website opgericht: ikwilgewooneenschonestad.nl. Die werd overspoeld met reacties omdat Leefbaar Rotterdam gewoon haar zaakjes niet op orde had. Wat je wilt doen, is gedragsverandering bewerkstelligen. Handhaven, die kleine groep aso's, want dat was het goede antwoord, antwoord B, u had er iets heel moois mee kunnen winnen, die moet je aanpakken. Meer boetes, de pakkans omhoog. En dat is precies wat we aan het doen zijn.

Maar omdat Leefbaar Rotterdam precies dat niet gedaan heeft die vier jaar daarvoor, zijn we inderdaad even bezig met een gedragsverandering. Ja, dat kost even tijd, maar we doen wel ontzettend ons best en het gaat wel de goede kant op. De VOORZITTER. Mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66). Ja, in aanvulling daarop. Ik werd getriggerd door uw opmerking: wij willen wat meer handhaving. Toen dacht ik: de grote verandering van dit college is nu juist: geen bezuiniging op buitenruimte, op schoon, maar wel meer inzet op handhaving, speciale teams inzetten om dat gelijk goed op te ruimen en direct te handhaven. Vuilniszakken openmaken, dat soort zaken. Dus er wordt nu juist vreselijk veel op ingezet. Ik ben het overigens met u eens dat ik vind dat de stad schoner mag. Absoluut terecht. Maar ik ben dan wel benieuwd wat uw concrete idee is bij die handhavingsintensivering. Want die is nu juist sinds kort goed ingezet. Dus ik ben gewoon benieuwd naar uw ideeën daarbij. De VOORZITTER. De heer Simons. De heer SIMONS (lr). Ik heb net een motie ingediend mevrouw Zeegers. De VOORZITTER. Mevrouw Eskes. Mevrouw ESKES (cda). Ja, het is wel weer bijzonder dat we direct weer in een wedstrijdje ver-plassen komen tussen Leefbaar Rotterdam en de VVD. Feit is dat een klein groepje Rotterdammers er gewoon een puinhoop van maken.