Bijlage 1 Stedenbouwkundig kader De Biggelaar.pdf
Tekst van het document
stedenbouwkundig kader
‘De Biggelaar’ te Roosendaal projectnummer datum
21085 11 februari 2026
maakt_herontwikkeling ter plaatse van De Biggelaar_mogelijk
Projectgegevens
2
Projectpartners NBArchitecten Achtseweg Zuid 221 5651 GW Eindhoven +31 85 212 55 26 www.nbarchitecten.nl
Stedenbouwkundig kader ‘De Biggelaar’ Roosendaal Biggelaar 1 4701 RA Roosendaal In dit document is een analyse uitgewerkt naar randvoorwaarden voor toekomstige herontwikkeling op de locatie van voormalig winkelcentrum De Biggelaar. Het stedenbouwkundig kader omvat randvoorwaarden voor een toekomstige stedenbouwkundige en functionele herinvulling.
Parkeerbeheer Roosendaal Nieuwe Markt 49D 4701 AD Roosendaal
Opdrachtgever Gemeente Roosendaal Het Huis van Roosendaal Stadserf 1 4701 NK Roosendaal
maakt_herontwikkeling ter plaatse van De Biggelaar_mogelijk
1
Bestaande toestand
3
BESTAANDE TOESTAND
Locatie
Tongerloplein gezien vanaf de Biggelaar
maakt_herontwikkeling ter plaatse van De Biggelaar_mogelijk
de achterzijde van de St Jan aan het Tongerloplein
4
bioscoop aan de Nieuwstraat
de huidige voorzijde van schouwburg De Kring
straatbeeld vanaf de Markt met de St Jan en het Raadhuis als prominente bebouwing
luchtfoto met toelichting op de locatie en omliggende bouwwerken
Raadhuisstraat, bebouwing naast de Biggelaar
BESTAANDE TOESTAND
Bebouwing
1. entree van de parkeergarage
maakt_herontwikkeling ter plaatse van De Biggelaar_mogelijk
4. prominent trappenhuis aan het Tongerloplein
2. facade aan het Tongerloplein het inmiddels gesloten winkelcentrum
3. facade aan de Raadhuisstraat 5
luchtfoto met toelichting op de bebouwing van de Biggelaar
parkeergarage in beheer van Parkeerbeheer Roosendaal
BESTAANDE TOESTAND
Historie en gebruik In 1870 werd er door Petrus van den Biggelaar een aanvraag ingediend voor de bouw van een pand (werkplaats en pakhuis). Hierin was tot de sloop in 1984 het bedrijf Biggelaar Koffie gevestigd. Het historische pand moest in de jaren 80 plaatsmaken voor het winkelcentrum Biggelaar, vernoemt naar de oude fabriek. Door de komst van het winkelcentrum in 1989 is de historische verbinding van de Kerkstraat, tussen de Molenstraat en de Raadhuisstraat, verdwenen. Met de bouw van het winkelcentrum is aan de zuidzijde van het Tongerloplein een gesloten bebouwingswand ontstaan.
Voorraadmagazijn Biggelaar koffie
Met het sluiten van de winkels in het winkelcentrum zijn de deuren sinds 2018 gesloten gebleven. Hierdoor is ook de passage door het winkelcentrum niet meer mogelijk. Als eindresultaat is er veel minder reuring op het Tongerloplein, en is de bereikbaarheid van de stad er op achteruitgegaan.
1989 Bouw winkelcentrum Biggelaar
maakt_herontwikkeling ter plaatse van De Biggelaar_mogelijk
1870-1984 Bebouwing voor werkplaats en pakhuis van Biggelaar koffie
6
1817 Historische kaart
1985 Beeld vanuit de Raadhuisstraat naar het Tongerloplein met zicht op schouwburg De Kring. Kerkstraat
1984 luchtfoto Kerkstraat
Biggelaar koffie Kerkstraat
2018 - heden Winkelcentrum Biggelaar sluit de deuren
1989 Centrumkaart van Roosendaal; met de bouw van winkelcentrum de Biggelaar verdwijnt de historische verbinding (Kerkstraat) tussen de Molenstraat en de Raadhuisstraat. Het Tongerloplein krijgt hierdoor een gesloten karakter.
de ingekorte Kerkstraat winkelcentrum Biggelaar
BESTAANDE TOESTAND
Aanzicht op de Markt
maakt_herontwikkeling ter plaatse van De Biggelaar_mogelijk
Prominent en vrij zicht op historische bebouwing aan de Markt
7
Aanzicht vanaf de Markt op de Sint Janskerk en het Raadhuis in 1904 (West-Brabants Archief)
De huidige bebouwing van winkelcentrum de Biggelaar is ondergeschikt en doet geen afbreuk aan drie-eenheid: Raadhuis, Sint Janskerk en Markt
Hedendaags beeld vanaf de Markt in 2020 (West-Brabants Archief)
BESTAANDE TOESTAND
Aanzicht vanaf de Nieuwstraat
maakt_herontwikkeling ter plaatse van De Biggelaar_mogelijk
prominent en duidelijk zicht op de Sint Janskerk
met de plaatsing van winkelcentrum de Biggelaar is het zicht op de Sint Janskerk ontnomen
Aanzicht vanaf de Nieuwstraat in 1989 (West-Brabants Archief) 8
Aanzicht vanaf de Nieuwstraat tijdens de bouw van winkelcentrum De Biggelaar in 1989 (West-Brabants Archief)
BESTAANDE TOESTAND
Aanzicht aan de Raadhuisstraat
maakt_herontwikkeling ter plaatse van De Biggelaar_mogelijk
Het straatprofiel van de Raadhuisstraat wordt gekenmerkt door geparcelleerde panden met op de begane grond winkels en horeca. Op de verdiepingen zijn voornamelijk woningen. De parcellering en de verschillen in verdiepingshoogte en goothoogte zorgen voor een gevarieerd en rijk straatbeeld. Ook daktype en richting per pand dragen hier aan bij. De huidige bebouwing van De Biggelaar sluit hier niet op aan.
Raadhuisstraat
woonlaag
winkellaag winkelcentrum De Biggelaar
9
winkelcentrum De Biggelaar
Raadhuisstraat
maakt_herontwikkeling ter plaatse van De Biggelaar_mogelijk
2
Analyse en potentie
10
ANALYSE EN POTENTIE
Rondje Roosendaal Ontwikkelplan R.O.O.S.
3
Het cultuurkwartier vormt een belangrijk onderdeel van Rondje Roosendaal / Ontwikkelplan R.O.O.S., waar verschillende deelgebieden elkaar aanvullen en samen één aantrekkelijk stedelijk geheel vormen. In het centrum liggen tal van culturele voorzieningen die op korte afstand van elkaar liggen, maar momenteel nog onvoldoende met elkaar zijn verbonden. Binnen het cultuurkwartier vormt het Tongerloplein een centrale plek. Aanliggend is onder andere de Schouwburg De Kring, het museum Tongerlohuys, de Stadstuin Van Hasselt en de Biggelaar. Verschillende ontwikkelingen rondom het Tongerloplein versterken de activatie van het plein en de 4 uitnodiging tot reuring, ontmoeting en verblijf.
maakt_herontwikkeling ter plaatse van De Biggelaar_mogelijk
Door het leggen en versterken van slimme verbindingen en zichtlijnen kan de kwaliteit van de openbare ruimte verbeterd worden. Toevoeging van groen en verscheidene faciliteiten verbeteren de verblijfkwaliteit.
2
3
1
1
1
1
2
3
2
1 1
4
De Biggelaar speelt hierin een belangrijke rol: met een prominente ligging en forse aanwezigheid drukt het een stempel op het gebied. Herontwikkeling van De Biggelaar is als sleutelproject benoemd binnen het Ontwikkelingsplan
1
1
2
1
1
2
4
1
1 visiekaart compacte stad, bron: Ontwikkelingsplan Rondje Roosendaal 11
2
2
4 2
ANALYSE EN POTENTIE
Functionele routing at a r t ens
l Mo
Ton t straa Kerk
maakt_herontwikkeling ter plaatse van De Biggelaar_mogelijk
St Jan
12
ys
hu o l r e g
Tongerloplein
Stadstuin Van Hasselt
Aan de zijde van de Raadhuisstraat had het winkelcentrum voorheen een overwegend uitnodigende, actieve, doorgaande voetgangersroute. Met de sluiting in 2018 is deze route komen te vervallen
schouwburg De Kring
Markt
Nieuw straat Biggelaar
Ra a
dh
uis
st ra
at
De huidige bebouwing van het leegstaande winkelcentrum vormt een stedenbouwkundige blokkade tussen het Tongerloplein de Raadhuisstraat. De voorheen logische en historische routing wordt momenteel doorbroken door een forse bouwmassa. De veroorzaakte omsluiting leidt tot een minder toegankelijk plein vanaf de Raadhuisstraat. Vooral de gesloten gevels van De Biggelaar zorgen voor een gebrek aan activering met het plein. Doordat de bouwmassa op maaiveldniveau het zicht vanaf de Nieuwstraat blokkeert, ontstaat een onoverzichtelijke openbare ruimte.
ANALYSE EN POTENTIE
Potentie nieuwe bebouwing at a r t ens
l Mo
Ton t straa Kerk
maakt_herontwikkeling ter plaatse van De Biggelaar_mogelijk
St Jan
13
ys
hu o l r e g
Tongerloplein
Stadstuin Van Hasselt
schouwburg De Kring
Markt
Nieuw straat
Ra a
dh
uis
Met de herontwikkeling wijzigt de stedenbouwkundige schaal. Door het terugbrengen van de Kerkstraat wordt een wenselijke directe verbinding tussen het winkelhart en het cultuurplein gereconstrueerd. Hiermee wordt het fijnmazige stedenbouwkundige netwerk tussen belangrijke stedelijke plekken plekken hersteld. Een voorbeeld van dit fijnmazige netwerk is de aaneenschakeling tussen Stadstuin Van Hasselt, Mariagaard, het Kuiperstraatje, de Kerkstraat en de pleinruimte rondom de kerk naar de Markt. Ook de doorsteken naar het Emile van Loonpark vanaf de Markt, Tussen de Markten, en de Passage naar de Nieuwe Markt, maken hier onderdeel van uit. Het Tongerloplein wordt geactiveerd, waarbij aandacht moet worden besteed aan de doorstroming van logische routing op het maaiveld. Een terugliggende commerciële plint met een hogere plafondhoogte is hier een denkbare richting. Het is gewenst om nieuwe bebouwing (op maaiveld) weer in lijn te brengen van de (doorgetrokken) rooilijn van de Nieuwstraat naar de bebouwingswand ten zuiden van de Sint Jan. Op maaiveldniveau is er dan weer een zichtlijn mogelijk vanuit de Nieuwstraat naar de Sint Jan. Vanaf de verdieping kunnen verspringingen aan het Tongerloplein een robuuste bebouwingswand (blijven) geven.
In combinatie met een woonprogramma krijgt deze zijde een kwaliteit die het Tongerloplein reuring brengt en met deze activatie tot een levendig plein kan maken.
st ra
De gevel aan de Raadhuisstraat wordt opgeknipt in een maat en schaal die passend is bij de historische opbouw van deze straat. Ook hier wordt de toevoeging van winkels/ commercieel programma in de plint ingezet voor activatie op maaiveld. Met wonen in de bovengelegen bouwlagen ontstaat er een levendige gevel.
at
ANALYSE EN POTENTIE
Kwalitatieve randvoorwaarden voor herontwikkeling Vanuit de verschillende belangrijke perspectieven worden de randvoorwaarden gevormd. Hierbij spelen voornamelijk belangrijke zichtlijnen een rol, en het kwalitatief waarborgen (en verbeteren) van het straatbeeld.
historische kerktoren blijft hoogste gebouw in stadshart
maakt_herontwikkeling ter plaatse van De Biggelaar_mogelijk
zicht
14
in het verlengde van de Kerkstraat met het accent gezien worden als onderdeel van de grotere stedenbouwkundige korrel van het plein en de aanliggende bebouwing
t Mark e D f vana onde
rgesc
hikt v anaf
zicht
De M arkt
Vanaf de Markt: - hoogteaccent ondergeschikt aan ‘oude stad’ - hoogbouwaccent en zuidelijk gevel Markt blenden samen in het uitzicht op de Markt - Stadhuis, Sint Janskerk en de Markt zijn belangrijker dan nieuwbouw
lijn o
p de voorg kerk evel l tore n ijn m aaive ld
Vanaf de Nieuwstraat: - hoogteaccent terugliggend en minimaal zichtbaar vanaf Nieuwstraat - zichtlijn op de kerktoren herstellen - de Sint Janskerk en toren vormen het belangrijkste ruimtelijk zicht element
- hoogte accent minimaal zichtbaar en enkel toegepast in terugliggende rooilijn - maximaal 12 bouwlagen boven maaiveld (inclusief techniek) - totale bouwhoogte zichtbaar lager dan hoogste punt van Sint Janskerk, in nadere afstemming met stedenbouwkundige Gemeente Roosendaal
Vanaf de Raadhuisstraat: - maximale hoogte circa 10,0m (indicatie afgestemd op gekozen parcellering) - bouwmassa die niet rechtstreeks grenst aan de Raadhuisstraat minimaal zichtbaar - de bouwmassa in de terugliggende rooilijn is hoger dan de gekozen hoogte aan de Raadhuisstraat
Routes naar het plein worden versterkt door het terugbrengen van historische zichtlijnen. De bouwmassa’s van de Schouwburg en de bioscoop aan de Nieuwstraat markeren een duidelijke entree naar het plein, terwijl de zichtbaarheid van de routing ten zuiden van de Sint Janskerk eveneens wordt verbeterd. Met het herstellen van de historische route tussen de Raadhuisstraat en het Tongerloplein ontstaat bovendien de mogelijkheid om de routing te markeren met een hoogteaccent.
maakt_herontwikkeling ter plaatse van De Biggelaar_mogelijk
3
Stedenbouwkundige opzet
15
STEDENBOUWKUNDIGE OPZET
Conceptdoorsnede
maakt_herontwikkeling ter plaatse van De Biggelaar_mogelijk
+
+
+
16
+ +
kroon
+
+
+ verdichtingslaag + woonlaag + winkellaag
(terugliggende) bouwlagen met wonen
wonen op hoogte in terugliggend hoogteaccent
aansluiten op de Roosendaalse bebouwingslaag
aansluiten op winkelstraat en openbare ruimte detailhandel/horeca/dienstverlening
STEDENBOUWKUNDIGE OPZET
Functionele kader wonen met zicht op het Tongerloplein ter activatie mogelijke loopbruggen om massa’s op verdieping te verbinden
doorg
aande
iveld
det a die ilhand nst ver el/ ho leni r ng eca/
hoog te woon lijn laag 1 6m
en
hoog te verdi lijn ch circa tingslaag 40m
wo n
ge wo nin en
en
ge ov eri
de di tail en ha st nd ve rle el/ nin ho g re
en
on ke tslu ld iti er ng
ho ve ogt cir rdic elijn ca hti 40 ng m sla ho ag wo ogt on elij laa n g1 0m
wo n
fun
cti e
wo n
ing uit on tsl
de ho tail. / die reca ns / t.
p maa
n
wo ne n
maakt_herontwikkeling ter plaatse van De Biggelaar_mogelijk
detailhandel/ horeca/ dienstverlening
route o
ca
/
mogelijke loopbruggen om massa’s op verdieping te verbinden Vlekkenplan functionele indeling begane grond (maaiveld) 17
Vlekkenplan functie verdiepingen
STEDENBOUWKUNDIGE OPZET
Profiel van bebouwing
maximaal 12 bouwlagen boven maaiveld met een totale bouwhoogte zichtbaar lager dan het hoogste punt van de Sint Janskerk, in nadere afstemming met stedenbouwkundige Gemeente Roosendaal de toevoeging van woningbouw programma boven de commerciële plint zorgt voor levendigheid en activatie in het centrum
historische kerktoren blijft hoogste gebouw in stadshart
buitenruimte ontstaat door de terugliggende gevellijn
maakt_herontwikkeling ter plaatse van De Biggelaar_mogelijk
maximale bouwhoogte aan de straat van 10m
18
functies op begane grond dienen actief bij te dragen aan de reuring op straat
commerciële functie sluit aan op reuring Raadhuisstraat
Raadhuisstraat
commerciële functie sluit aan op reuring Tongerloplein
Nieuwe bebouwing De Biggelaar
Tongerloplein
De Moriaan
maakt_herontwikkeling ter plaatse van De Biggelaar_mogelijk
STEDENBOUWKUNDIGE OPZET
Referentiebeelden
19
STEDENBOUWKUNDIGE OPZET
Perspectief vanaf de Markt
prominent en vrij zicht op historische bebouwing blijft gewaarborgd
Tongerloplein
maakt_herontwikkeling ter plaatse van De Biggelaar_mogelijk
Markt
Ra a
dh
str a
at
Standpunt aanduiding
Nieuwe impressie vanuit de Markt
Bestaande impressie vanuit de Markt 20
uis
ondergeschikte bouwmassa
STEDENBOUWKUNDIGE OPZET
Perspectief vanaf de Nieuwstraat vrij zicht op de toren door getrapte bouwmassa nieuwe bebouwing
Tongerloplein
Nieuw st
maakt_herontwikkeling ter plaatse van De Biggelaar_mogelijk
raat
Ra a
dh
uis
str a
at
Standpunt aanduiding
Nieuwe impressie vanuit de Nieuwstraat
zichtlijn op maaiveldniveau Bestaande impressie vanuit de Nieuwstraat 21
STEDENBOUWKUNDIGE OPZET
Perspectief vanaf de Raadhuisstraat
Tongerloplein
Nieuw st
maakt_herontwikkeling ter plaatse van De Biggelaar_mogelijk
raat
Ra a
dh
uis
str a
at
Standpunt aanduiding
Nieuwe impressie vanuit de Raadhuisstraat
Bestaande impressie vanuit de Raadhuisstraat 22
hoogte aan Raadhuisstraat afgestemd op straatprofiel
terugliggende rooilijn voor het hoogte accent
STEDENBOUWKUNDIGE OPZET
Perspectief vanaf het Tongerloplein
afgetrapte bouwmassa
Tongerloplein
Nieuw st
maakt_herontwikkeling ter plaatse van De Biggelaar_mogelijk
raat
Ra a
dh
uis
str a
at
Standpunt aanduiding
Nieuwe impressie vanuit het Tongerloplein
activerende functies maaiveld Bestaande impressie vanuit het Tongerloplein 23
Alle werkzaamheden worden, indien niet uitdrukkelijk overeengekomen, uitgevoerd volgens De Nieuwe Regeling 2011 Rechtsverhouding Opdrachtgever - Architect, Ingenieur en Adviseur (DNR 2011), zoals deze zijn vastgesteld door de Koninklijke Maatschapij ter bevordering der bouwkunst Bond van Nederlandse Architecten BNA, Organisatie van Advies - en Ingenieursbureau ONRI, gedeponeerd ter Griffie van de Rechtbank te Amsterdam. Op dit ontwerp rust auteursrecht. Het is niet toegestaan dit te reproduceren of aan derde ten inzage te geven zonder uitdrukkelijke toestemming van NBArchitecten en mag alleen gebruikt worden voor het doel waarvoor dit document bij de ontvanger is afgeleverd. De inhoud van dit document is indicatief er kunnen geen rechten aan worden ontleend.
NBArchitecten Achtseweg Zuid 221 5651GW Eindhoven +31 (0)85 212 55 26 info@nbarchitecten.nl www.nbarchitecten.nl KVK: 76176002