Bijlage 1 Programmabegroting 2024.pdf

WBW centraal.

voldongen feit, maar op termijn (na afloop van bestaande trajecten) kunnen de kosten

> In 2023 is de capaciteit jeugdprofessionals structureel uitgebreid en belegd. Omdat de formatie hiermee op orde is, wordt in 2024 vooral geïnvesteerd in de kwaliteit en de

worden beperkt (zonder in kwaliteit in te leveren) door de trajecten voort te zetten binnen de arrangementensystematiek van West Brabant West.

samenwerking van de jeugdprofessionals en niet in verdere uitbreiding van capaciteit.

> Binnen het sociaal domein worden steeds meer mogelijkheden gezocht en benut om

De beweging naar voren wordt door jeugdprofessionals ingevuld door meer zelf te

integraal samen te werken, hetgeen resultaten oplevert in bijvoorbeeld sociale veilig-

doen of gebruik te maken van het voorliggend veld.

heid of de begeleiding bij echtscheidingen of vraagstukken bij bestaanszekerheid. Hervormingsagenda Jeugd

Niet vrij toegankelijke zorg

De hervormingsagenda Jeugd is in juni 2023 vastgesteld door het Rijk, de gemeenten, de

De Niet Vrij Toegankelijke Zorg is in juli 2023 opnieuw ingekocht, waarbij ruim 100

aanbieders en cliëntvertegenwoordiging. De gevolgen van de hervormingsagenda zijn

aanbieders regionaal zijn gecontracteerd. Het beleid voor de Open House inkoop is

binnen het landelijke jeugdveld groot, met name vanwege de bezuiniging met 374

hierbij wederom leidend. In tegenstelling tot voorgaande perioden is het voor aanbieders

miljoen euro die de gemeenten moeten realiseren. Dit geldt ook voor 2024. Op welke

slechts 2x per jaar mogelijk om in te schrijven, waarbij streng gekeken wordt naar kwaliteit

wijze dit wordt uitgevoerd in de regio West-Brabant West en wat de gevolgen zijn voor de

van zorg en de bereidheid tot het (uit)dragen van onder meer de regiovisie, kwaliteits­

gemeente Roosendaal is pas duidelijk wanneer de door de VNG aangekondigde regioscan

monitor en het gespreksmodel.

en het implementatieplan zijn opgesteld.

Niet alleen zijn contractafspraken herzien of aangescherpt, maar ook de tarieven zijn

Jeugd en Veiligheid

herzien. Hoewel het aantal jeugdigen dat de gemeente weet te vinden blijft toenemen,

> Om de uitdagingen in de jeugdbeschermingsketen vanuit de 5 regio’s in Brabant het

is de stijging in Niet Vrij Toegankelijke Zorg lager dan de toename in aantal cliënten.

hoofd te kunnen bieden is in 2023 een Leading Coalition opgericht, waarin gemeen-

Een toenemend deel wordt door jeugdprofessionals zelf begeleid of wordt verwezen naar

ten, Gecertifeerde Instellingen (GI’s), aanbieders en cliëntvertegenwoordiging elkaar

een beter passende voorziening in het voorliggend veld. Deze trend willen we in 2024

vinden. In deze leading coalition worden afspraken gemaakt over samenwerking,

voortzetten. Hierdoor zullen de kosten voor Niet Vrij Toegankelijke Zorg niet significant

toeleiding en doorverwijzing, maar ook over de tarieven voor jeugdbescherming.

toenemen ten opzichte van 2023. Een daling in kosten en daarmee bezuiniging op de

Hierbij wordt aangesloten bij landelijke ontwikkelingen en de voorgestelde tarief­

kosten voor Niet Vrij Toegankelijke Zorg is mogelijk, maar nog niet zeker. In het kader van

standaarden, die aanzienlijk hoger lijken te liggen dan nu het geval is. De verwachting is

de hervormingsagenda Jeugd worden de aansluiting bij onderwijs en huisartsen versterkt.

dan ook dat de kosten voor jeugdbescherming in 2024 niet lager zullen liggen dan in

Met name in het speciaal (basis-)onderwijs worden gecombineerde onderwijs en

2023, hoewel het aantal maatregelen blijft dalen.

­zorgarrangementen ontwikkeld.

08 110

> De ontwikkeling van de regionale veiligheidsteams en de proeftuin toekomstscenario

111

JEUGD EN JEUGDZORG

5

5

Jeugd- en Gezinsbescherming worden in 2024 verder voortgezet. Het is nog onduide-

Gemeenschappelijke regelingen

lijk of hier aanvullende financiering vanuit het Rijk beschikbaar voor wordt gesteld.

Als gemeenten samen een organisatie oprichten om voor diezelfde gemeenten taken uit

Indien dit niet het geval is zullen de kosten door de regio’s West Brabant West (WBW)

te voeren, noemen we dat een Gemeenschappelijke Regeling (GR). De deelnemende

en West Brabant Oost (WBO) gezamenlijk worden gedragen.

gemeenten bepalen het beleid en de GR voert dit beleid uit. Ook Roosendaal besteedt

> De transformatie gesloten jeugdzorg gaat een versnelling in waarbij de vastgoedtransi-

een aantal taken uit. In het kader van dit programma hebben we taken belegd bij de

tie wordt opgevolgd tot een afbouw in kindplaatsen, die moet leiden tot een volledige

onderstaande GR’en. Voor een nadere toelichting op de GR’en verwijzen we naar

afbouw. Om deze transformatie vorm te kunnen geven, zullen de kosten voor gesloten

­Paragraaf 5 Verbonden partijen.

jeugdzorg in 2024 hoger zijn dan in 2023. Roosendaal heeft een relatief groot aandeel in de huidige afname van gesloten jeugdzorg en zal dus een relatief groot deel van de kosten dragen.

Percentage Jongeren met jeugdhulp Bron: Gemeentelijke monitor sociaal domein

12,9%

14,5%

1380 14,3%

2020

2021

2022

WAT MAG DIT KOSTEN? 2022 rekening

2023 begroting

2024 begroting

2025 begroting

2026 begroting

2027 begroting

Lasten Jeugd en jeugdzorg

36.029

39.520

35.268

35.027

34.825

35.596

Baten Jeugd en jeugdzorg

9.857

12.176

8.286

8.033

8.033

8.033

Saldo

26.173

27.344

26.982

26.994

26.791

27.563

X € 1.000

08 112

16

1.990

AANTAL DEELNEMERS

BIJDRAGE ROOSENDAAL IN 2024 (x 1.000 euro)

40

-

AANTAL DEELNEMERS

BIJDRAGE ROOSENDAAL IN 2024 (x 1.000 euro)

113

FINANCIEEL OVERZICHT ZORGEN & STIMULEREN

5

BeleidsX € 1.000 veld Lasten

Leefbare buurten en dorpen

2.224

3.099

4.131

4.588

1.134

Welzijn

8.447

8.635

9.332

9.632

9.850

9.477

25.965

28.936

28.540

28.762

29.039

29.143

Jeugd en jeugdzorg

36.029

39.520

35.268

35.027

34.825

35.596

71.275

79.315

76.239

77.552

78.301

75.350

0

97

97

87

0

0

Leefbare buurten en dorpen Welzijn

08 114

834

2023 2024 2025 2026 2027 begroting begroting begroting begroting begroting

Zorg en ondersteuning

Totaal Baten

2022 rekening

5

91

344

363

375

338

100

Zorg en ondersteuning

1.286

1.667

1.476

1.480

1.341

913

Jeugd en jeugdzorg

9.857

12.176

8.286

8.033

8.033

8.033

Totaal

11.234

14.284

10.222

9.975

9.712

9.046

Saldo

60.041

65.030

66.017

67.577

68.590

66.304

Stortingen in reserves

268

0

0

0

0

0

Onttrekkingen aan reserves

1.533

2.122

3.173

3.641

4.140

821

115

PROGRAMMA 6

BETALEN & FINANCIEREN

6 Algemene uitkering gemeentefonds Het gemeentefonds is de belangrijkste inkomstenbron van de gemeente Roosendaal. De ontwikkeling van het gemeentefonds bepaalt dan ook in belangrijke mate de financiële ruimte. De laatste ontwikkelingen met betrekking tot de algemene uitkering voor de jaren 2022 en verder zijn gepubliceerd in de septembercirculaire 2023. Een uitgebreide toelichting op de septembercirculaire 2023 nemen we op in een raadsmededeling. Lokale heffingen Een toelichting op de lokale heffingen kunt u vinden in de paragraaf Lokale Heffingen. Met betrekking tot de belasting- en legesinkomsten is in de begroting 2024 conform de uitgangspunten in het Spoorboekje 2023 rekening gehouden met een aanpassing van de tarieven met een inflatiecorrectie van 5,2% (op basis van de gemiddelde inflatie van de afgelopen 3 jaar). Uitzonderingen op de verhoging van de tarieven vormen de reclamebelasting en de parkeertarieven; deze worden (vooralsnog) niet verhoogd. De gesloten financieringen hebben een eigen regime voor de jaarlijkse aanpassingen, namelijk: > Riolering: Op basis van het huidige Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2020-2023 (VGRP) is de voorziene extra stijging, boven de inflatiecorrectie, in 2024 bepaald op 0,5%. Rekening houdend met het inflatiepercentage van 5,2% betekent dit dus een stijging van het tarief in 2024 met 5,7%. > Reiniging is 100% kostendekkend.

Vennootschapsbelasting Bij de fiscale positie bepaling ten behoeve van de vennootschapsbelasting (vpb) is gebleken dat de gemeente Roosendaal sinds 2021 alleen vpb plichtig is voor de terug­ levering van energie van de zonnepanelen bij de Gewenten. De belastingdienst is van mening dat gemeenten ook vpb plichtig zijn voor de opbrengsten uit reclame (abri’s, sandwichborden etc.) Landelijk wordt hiertegen geprocedeerd. Verbonden partijen/ Gemeenschappelijk regelingen Binnen programma 6 is sprake van een aantal verbonden partijen. Deze verbonden partijen richten zich vooral op financiële dienstverlening. Het gaat om de gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB) en de verbonden partijen NV Bank Nederlandse Gemeenten (BNG), NV Brabant Water en deelnemingen uit het voormalige Essent. In de paragraaf Verbonden Partijen wordt uitgebreid ingegaan op deelname in alle verbonden partijen.

116

12

1.993

AANTAL DEELNEMERS

BIJDRAGE ROOSENDAAL IN 2024 (x 1.000 euro)

117

FINANCIEEL OVERZICHT BETALEN & FINANCIEREN

6

BeleidsX € 1.000 veld Lasten

Treasury

2023 2024 2025 2026 2027 begroting begroting begroting begroting begroting

-111

289

-814

-70

-155

108

Uitkeringen gemeentefonds

0

0

0

0

0

0

Algemene lasten en baten

4.086

2.026

2.240

5.015

5.110

5.167

Belastingen

1.509

1.549

1.611

1.676

1.743

1.813

Resultaten

42.685

55.329

11.786

15.177

11.021

11.662

48.170

59.193

14.822

21.797

17.719

18.750

264

467

467

467

467

467

Uitkeringen gemeentefonds

172.254

171.391

184.887

193.902

186.585

187.564

Algemene lasten en baten

1.610

1.282

1.307

1.278

1.272

1.274

Belastingen

15.317

15.180

16.039

16.832

17.665

18.542

Resultaten

41.853

79.437

20.145

16.374

17.913

15.306

Totaal

231.298

267.756

222.845

228.852

223.902

223.153

Saldo

-183.128

-208.563

-208.023

-207.055

-206.183

-204.403

Totaal

Baten

08 118

2022 rekening

6

Treasury

Stortingen in reserves

6.444

38.192

252

2.413

307

309

Onttrekkingen aan reserves

6.191

22.335

838

523

531

539

119

Paragrafen

Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing is een heffing ter bestrijding van kosten van beheer van huishoudelijke afvalstoffen. De heffing komt ten laste van gebruikers van percelen

Paragraaf 1. Lokale heffingen

waarvoor de gemeente een inzamelverplichting voor huishoudelijk afval heeft. Voor de afvalstoffenheffing geldt, naast het beginsel van 100%

Uitgangspunten tarieven opgenomen in begroting 2024

kostendekkendheid, het principe van ‘de vervuiler betaalt’.

Met betrekking tot de belasting- en legesinkomsten is in de begroting 2024 conform de uitgangspunten in het Spoorboekje 2023 rekening gehouden met

Toelichting

een aanpassing van de tarieven met een inflatiecorrectie van 5,2% (op basis van

De gemeente heeft een wettelijke inzamelplicht voor het afval van huishoudens.

de gemiddelde inflatie van de afgelopen 3 jaar).

In totaal verwacht de gemeente het komende jaar ca. € 13 miljoen aan kosten te

Uitzonderingen op de verhoging van de tarieven vormen de reclamebelasting en

maken. Om deze kosten transparant te maken is hierna een specificatie van de

de parkeertarieven; deze worden vooralsnog niet verhoogd. In juli 2023 heeft het

kosten (direct en indirect) en opbrengsten opgenomen.

college een nieuwe parkeervisie naar de raad gestuurd. In het najaar van 2023

Naast de directe lasten op het beleidsveld Reiniging wordt een aantal indirecte

zal de raad deze visie behandelen. Na vaststelling door de raad wordt de visie

lasten, die worden verantwoord op andere beleidsvelden, (gedeeltelijk) in de

verder uitgewerkt tot een nieuw parkeerbeleid. In dit nieuwe beleid kan mogelijk

afvalstoffenheffing betrokken. Het betreft hier een aandeel in de kosten van

ook sprake zijn van nieuwe parkeertarieven. Op dit moment is dat echter nog niet

overhead, kwijtscheldingen en compensabele BTW.

bekend.

Kwijtscheldingen De gesloten financieringen hebben een eigen regime voor de jaarlijkse

Op het beleidsveld Voorzieningen minima worden de kosten van kwijtscheldingen

aanpassingen, namelijk:

geraamd. Kwijtschelding wordt o.a. verleend voor de afvalstoffenheffing. Gezien

- Riolering: Op basis van het huidige Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan

de realisatie van de kwijtscheldingen in 2022 en de verwachte ontwikkeling van

2020-2023 (VGRP) is de voorziene extra stijging, boven de inflatiecorrectie,

de kwijtscheldingen in 2023, wordt het bedrag van de kwijtscheldingen in de

in 2024 bepaald op 0,5%. Rekening houdend met het inflatiepercentage van

begroting 2024 verlaagd ten opzichte van de raming in de begroting 2023. Voor

5,2% zou dit dus een stijging van het tarief betekenen van 5,7% in 2024. Het

kwijtscheldingen wordt in 2024 een bedrag geraamd van € 885.000 (raming

tarief zou daarmee in 2024 met € 20 stijgen. Momenteel wordt echter een

2023: € 949.000).

nieuw Water- en Rioleringsplan (WRP) opgesteld voor de periode 2024-

Mocht het daadwerkelijke gebruik van de kwijtscheldingsregeling in 2024

2027. Daarin wordt ook een nieuwe berekening gemaakt van het benodigde

hoger zijn dan we nu ramen, dan krijgt iedereen die in aanmerking komt voor

tarief om de toekomstige rioleringsinvesteringen te kunnen dekken. Op dit

kwijtschelding deze uiteraard gewoon verleend.

moment zijn de uitkomsten daarvan nog niet bekend. Naar verwachting ontvangt de raad het nieuwe WRP in de eerste helft van 2024 ter vaststelling.

Compensabele BTW

We stellen daarom voor om het tarief voor het jaar 2024 gelijk te houden aan

Sinds de invoering van het BTW-compensatiefonds (BCF) mag de BTW op de

het tarief in 2023 (€ 350,77).

kosten van de reiniging worden betrokken in het tarief van de afvalstoffenheffing.

- Reiniging is 100% kostendekkend.

Op basis van de kostenramingen in de conceptbegroting 2024 wordt een bedrag van € 1.979.000 ingeschat.

Bij de belastingvoorstellen die in december door de raad worden behandeld worden de definitieve tarieven en verordeningen voor 2024 vastgesteld.

Overhead Naast de directe kosten wordt een bedrag aan indirecte kosten toegerekend

Onroerende zaakbelastingen

aan de kosten van de reiniging. Onder de indirecte kosten vallen de kosten

Bij de tariefbepaling voor 2024 is uitgegaan van een totaalopbrengst gebaseerd

van overhead. Deze kosten worden verantwoord op een apart beleidsveld

op de verwachte OZB opbrengsten over 2023 vermeerderd met de gevolgen van

Ondersteuning organisatie in programma 1. In de berekening van het tarief van de

areaaluitbreidingen en een trendmatige verhoging van 5,2%. Daarnaast wordt de

afvalstoffenheffing wordt een bedrag aan overhead van € 170.000 meegenomen.

waardeontwikkeling (stijging of daling) van de onroerende zaken als gevolg van de jaarlijkse herwaardering gecompenseerd in de tarieven voor 2024. Vanaf 2020 is in de gemeente Roosendaal de grondslag voor de waardering de gebruiksoppervlakte in plaats van de inhoud in m3. Bij de belastingvoorstellen 2024 zal nader op de te verwachten waardeontwikkeling worden ingegaan.

120

121

Reiniging (bedragen x € 1.000)

Lasten begroting 2024

Lasten begroting 2023

Baten begroting 2024

Baten begroting 2023

Met betrekking tot de variabele tarieven (kosten per lediging) is het voorstel om deze in 2024 te laten stijgen, zodat we inwoners stimuleren om nog minder restafval aan te bieden. De voorgestelde variabele tarieven zijn als volgt:

Huisvuilinzameling en –verwijdering

9.479

9.016

> Per lediging van een 240-liter restafvalcontainer: € 9,00 (2023: € 6,60)

Opruimen klandestiene stortplaatsen

328

324

> Per lediging van een 140-liter restafvalcontainer: € 5,25 (2023: € 3,85)

Heffing en invordering

182

165

> Per inworp in een ondergrondse restafvalcontainer van 60 liter: € 1,50 (2023:

Kwijtscheldingen

885

949

BTW

1.979

1.904

170

163

Overhead

€ 1,10) > Per inworp in een ondergrondse restafvalcontainer van 30 liter: € 0,75 (2023: € 0,55)

Opbrengst afvalstoffenheffing

11.150

11.068

Opbrengst monostromen

1.048

1.033

Dividenduitkering Saver

100

100

Onttrekking egalisatie voorziening

725

320

13.023

12.521

100%

100%

Leges

Correctie onttrekking voorziening Totaal

13.023

12.521

Kostendekkendheid reiniging

Rioolheffing Rioolheffing wordt geheven aan gebruikers van percelen van waaruit water direct of indirect wordt afgevoerd op de gemeentelijke riolering. Met betrekking tot de rioolheffing is het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2020-2023 (VGRP) kaderstellend. Hierin is vastgelegd dat de financiële systematiek voldoet aan de eisen van solide financiën. Gestreefd wordt naar een ideaal complex, waarbij de investeringen volledig worden gedekt uit de gespaarde bedragen. In het VGRP is een extra stijging – boven de inflatiecorrectie – van

In bovenstaand overzicht zijn de kosten opgenomen zoals deze in de

0,5% voorzien in 2024. Rekening houdend met het inflatiepercentage van 5,2%

conceptbegroting 2024 zijn verwerkt.

betekent dit dus een stijging van het tarief in 2024 met 5,7%. Hierdoor zou het

Bij de belastingvoorstellen 2024 wordt in de kostenonderbouwing nader

vaste tarief in 2024 uitkomen op € 370,76 (2023: € 350,77).

ingegaan op de samenstelling van de kosten.

De ramingen in de conceptbegroting 2024 zijn gebaseerd op het vastgestelde

Voor een toelichting op de verschillen ten opzichte van 2023 wordt verwezen

VGRP 2020-2023. Dat betekent dat voor de berekening van de opbrengsten in

naar de analyse op het product reiniging in het bijlagenboek behorende bij de

onze begroting uit is gegaan van een stijging van het tarief van 5,7%.

begroting 2024. Momenteel wordt er een nieuw Water- en Rioleringsplan opgesteld voor de

Onttrekking egalisatievoorziening

jaren 2024-2027. Dit is de opvolger van het huidige VGRP en vormt de basis

In 2024 onttrekken we een bedrag van € 725.000 uit de voorziening Exploitatie

voor de bepaling van de tarieven voor de jaren vanaf 2024 en de bijbehorende

Reinigingssector.

opbrengsten. Het nieuwe WRP is op dit moment echter nog niet gereed. We

Bij de Najaarsbrief 2022 is besloten om een deel van het positieve saldo,

stellen daarom voor om het tarief in 2024 niet te laten stijgen, maar gelijk te

€ 1,5 miljoen, in de voorziening Exploitatie Reinigingssector te storten.

houden aan het tarief in 2023. Dekking daarvoor kan gevonden worden in de

Hiermee kan dan het tarief van de afvalstoffenheffing in de jaren 2024 t/m 2026

gevormde spaarvoorziening voor rioleringsinvesteringen. Na vaststelling van

gedempt worden. In 2024 onttrekken we daarom een bedrag van € 525.000 uit

de belastingverordeningen 2024 door de raad passen we de begroting van de

deze voorziening. Hiermee wordt de tariefsverhoging met ca. € 15 gedempt.

opbrengsten en de bijbehorende onttrekking uit de voorziening aan in onze

Daarnaast wordt een bedrag van € 200.000 onttrokken. In 2023 was een

begroting.

onttrekking uit de voorziening geraamd van vanwege de verplichting tot het aanleggen van ondergrondse GFT-E containers bij hoogbouw. Omdat de

Kwijtscheldingen

werkzaamheden vertraging oplopen schuiven zowel een deel van de lasten

Op het beleidsveld Voorzieningen minima worden de kosten van kwijtscheldingen

als een deel van de onttrekking (€ 200.000) door naar 2024.

geraamd. Kwijtschelding wordt o.a. verleend voor de rioolheffing. In de conceptbegroting 2024 is een bedrag van € 839.000 geraamd.

Afvalstoffenheffing De opbrengsten van de afvalstoffenheffing bestaan uit:

Compensabele BTW

> Aanbiedingen restafvalcontainers en aanbiedingen ondergrondse

Sinds de invoering van het BTW compensatiefonds (BCF) mag de BTW op de

restafvalcontainers (variabel tarief): € 2.235.000

122

kosten van de riolering worden betrokken in het tarief van de rioolheffing.

> Vast tarief: 35.238 aansluitingen x € 253 = € 8.915.000

In 2024 wordt een bedrag van € 1.752.000 ingeschat.

Volgens de berekening van de gesloten financiering komt het vaste tarief in

Overhead

2024 uit op € 253. Voor 2023 is het tarief door de raad vastgesteld op € 245. Dit

Naast de directe kosten wordt een bedrag aan indirecte kosten toegerekend

betekent dat het tarief ten opzichte van 2023 stijgt met € 8.

aan de kosten van de riolering. Onder de indirecte kosten vallen de kosten

123

Toeristenbelasting

van overhead. Deze kosten worden verantwoord op een apart beleidsveld Ondersteuning organisatie in programma 1. In de berekening van het tarief van de rioolheffing wordt een bedrag aan overhead van € 371.000 meegenomen.

Toeristenbelasting wordt geheven van natuurlijke personen die binnen de gemeente of openbaar lichaam verblijf houden, maar niet als ingezetene in de

Riolering (bedragen x € 1.000)

Lasten Begroting 2024

Lasten begroting 2023

Baten begroting 2024

Baten begroting 2023

gemeentelijke basisadministratie van persoonsgegevens zijn ingeschreven. In de begroting 2024 is rekening gehouden met een tariefsverhoging van 5,2%. Tarief per overnachting bedraagt in 2024 € 1,30 (2023 € 1,24).

Riolering algemeen

6.845

6.549

Basisrioleringsplan

220

242

Rioleringsbeheer

1.883

1.791

Parkeerbelastingen

Pompgemalen en persleidingen

967

777

In het najaar van 2023 zal de gemeenteraad een nieuwe parkeervisie vaststellen,

Heffing en invordering

193

178

die zal worden uitgewerkt tot nieuw parkeerbeleid. De nieuwe visie en het nieuwe

Kolken en lijngoten

651

619

beleid kunnen tot gevolg hebben dat de parkeertarieven wijzigen. Op dit moment

Grondwaterbeheerplan

136

129

is dat echter nog niet duidelijk. In de begroting gaan we daarom uit van de

Kosten straatreiniging

460

460

bestaande parkeertarieven.

Kosten waterkering en afwatering

34

34

Het tarief voor de naheffingsaanslag parkeerbelastingen is voor 2024 nog niet

BTW

1.752

1.691

Kwijtscheldingen

839

771

Overhead

371

223

Opbrengst rioolheffingen

Totaal

14.351

13.464

Kostendekkendheid riolering

door het Ministerie van BZK vastgesteld en gepubliceerd.

Marktgelden 14.351

13.464

14.351

13.464

100%

100%

In de begroting 2024 is rekening gehouden met een tariefsverhoging van 5,2%.

Markten (bedragen x € 1.000)

Precariobelasting

Kosten markten -/- terugontvangen energiekosten

Lasten begroting 2024

Lasten begroting 2023

98

Baten begroting 2024

88

Deze belasting wordt geheven voor het hebben van voorwerpen onder, op of

BTW

8

8

boven gemeentegrond.

Overhead

23

22

In de begroting 2024 is rekening gehouden met een tariefsverhoging van 5,2%.

Afschrijving voorzieningen t.b.v. markten

6

6

135

124

Reclamebelasting - binnenstad De reclamebelasting wordt geheven aan degene van wie, dan wel ten behoeve

Totale kosten

Baten begroting 2023

Opbrengst marktgelden

Kostendekkingspercentage

81

98

60,4%

79,0%

van wie reclameobjecten worden aangetroffen. De reclamebelasting wordt geheven naar een vast bedrag per vestiging. Het bedrag van de belasting is afhankelijk van de locatie: € 400 in tariefgebied A en € 250 in tariefgebied B. Na aftrek van de kosten van heffing en invordering is de opbrengst bestemd voor de

Leges

Binnenstadsorganisatie. Leges zijn rechten die de gemeente kan heffen in verband met verstrekte

Reclamebelasting – bedrijventerreinen

(administratieve) diensten. In een aantal gevallen gaat het om tarieven met wettelijke beperkingen (bijvoorbeeld paspoorten), maar als rode draad loopt de

De reclamebelasting voor de bedrijventerreinen Borchwerf I en Majoppeveld

voorwaarde van maximaal kostendekkende tarieven door de tarieventabel. In de

wordt geheven met ingang van het belastingjaar 2016.

begroting 2024 is voor titel I en III rekening gehouden met een tariefsverhoging

De reclamebelasting wordt geheven naar een vast bedrag van € 275 per vestiging,

van 5,2%. De tarieven voor titel II zijn opnieuw bepaald in verband met de nieuwe

vermeerderd met € 3 per € 1.000 WOZ-waarde boven een WOZ-waarde van

Omgevingswet die per 1 januari 2024 van kracht wordt.

€ 115.000, met een maximum per vestiging van € 1.500. Na aftrek van de kosten van heffing en invordering is de opbrengst bestemd voor de Stichting Ondernemersfonds Roosendaal voor de uitvoering van het activiteitenplan.

124

125

Leges (bedragen x € 1.000)

Lasten begroting 2024

Verhaalbare lasten

Baten begroting 2024

door de gemeente wordt uitgevoerd, kunnen hiervoor ook geen leges meer in rekening worden gebracht. Bij de behandeling van de belastingvoorstellen zult u een vernieuwde legestabel

Titel 1 – Algemene dienstverlening Kosten basisregistratie personen

291

145

Overhead

170

85

1.045

1.045

592

592

Kosten externe dienstverlening Overhead

aantreffen.

Overzicht geraamde opbrengsten in begroting 2024

Burgerlijke stand

32

32

75

Paspoorten

65

65

121

Belastingsoort (bedragen x € 1.000)

Identiteitskaarten

99

99

185

Leges publiekszaken (incl. rijksleges)

Rijbewijzen

63

63

255

Marktgelden

71

77

81

45

Rioolheffing

12.860

13.464

14.351

102

Parkeerbelasting

1.525

1.420

1.305

Uittreksels persoonsregister

103

Parkeervergunningen burgers

189

159

140

Gehandicaptenparkeerkaarten

13

Parkeervergunningen werkers

73

76

80

75

Naheffingsaanslagen parkeren

420

455

405

3

Afvalstoffenheffing

9.858

10.909

11.150

Leges omgevingsvergunningen

2.432

2.198

1.480

Leges openbare orde veiligheid

38

69

73 8.896

Eigen verklaringen Naturalisaties

66

Overige leges burgerzaken

71

66

71

Leegstandswet Overige

234

BTW

24

Totaal

24 2.287

Kostendekkendheid

Rekening 2022

Begroting 2023 (na wijziging)

Concept Begroting 2024

925

973

1.299

1.211

OZB woningen

8.456

8.393

53,0%

OZB niet woningen eigendom

3.636

3.597

3.812

OZB niet woningen gebruik

2.107

2.081

2.206

Toeristenbelasting

304

193

204

Titel 2 – Dienstverlening fysieke leefomgeving 1.426

1.426

Reclamebelasting - binnenstad

141

168

168

BTW

43

43

Reclamebelasting - bedrijventerreinen

428

450

450

Overhead

767

767

Precariobelasting

62

117

123

43.899

44.751

45.897

Omgevingsvergunningen

Totaal

2.236

Kostendekkendheid

1.480

1.480

Kwijtscheldingsbeleid

Titel 3 – Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn Horeca

367

367

47

Evenementen

177

177

0

Standplaatsen e.d.

88

88

14

Overige

61

61

12

BTW

3

3

Overhead Totaal

Totaal belastingdomein

66,2%

405

De gemeente Roosendaal heeft een kwijtscheldingsnorm vastgesteld van 100%. Kwijtschelding wordt verleend voor de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Kwijtscheldingsaanvragen worden door de Belastingsamenwerking West-Brabant in behandeling genomen en verder afgewerkt.

405 73

De kwijtscheldingslasten worden verantwoord onder het product minimabeleid,

6,6%

waarvan zij onderdeel uitmaken (zie Programma 3 Werken & Ondernemen). In de

1.101

Kostendekkendheid

berekening van de tarieven van de afvalstoffenheffing en rioolheffing is met de kwijtscheldingen rekening gehouden.

Totaal leges (titel 1 t/m 3) Kostendekkendheid leges totaal

49,2%

In de begroting 2024 zijn de volgende kwijtscheldingslasten opgenomen:

Inwerkingtreding Omgevingswet (OW) en Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb) Op 1 januari 2024 treden de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging bouwen in werking. Dit heeft een effect op de mogelijkheid tot het heffen van leges. Als gevolg van de nieuwe wetgeving zullen meer aanvragen vergunningsvrij zijn dan nu het geval is.

126

Belastingsoort

Kwijtscheldingslasten Werkelijk 2021

Werkelijk 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Rioolheffing

903.462

921.684

771.000

839.000

Afvalstoffenheffing

872.335

686.695

949.000

885.000

1.775.797

1.608.379

1.720.000

1.724.000

Totale kwijtscheldingslasten

Daarnaast zal een deel van de werkzaamheden die nodig zijn voor de afhandeling

Toelichting:

van aanvragen om een omgevingsvergunning activiteit bouwen bij een flink

In de werkelijke kwijtscheldingsbedragen (jaarrekeningen) zijn kwijtscheldingen

deel van de aanvragen wegvallen, omdat deze werkzaamheden voortaan door

over voorgaande jaren opgenomen. In 2022 is € 124.000 over eerdere jaren

marktpartijen dienen te worden uitgevoerd. Nu een deel van het werk niet meer

kwijtgescholden. 127

Ontwikkeling woonlasten

Vergelijking woonlasten ten opzichte van landelijk gemiddelde

Met betrekking tot de gemeentelijke belastingen volgen we de lijn dat deze

(bron: “Atlas van de lokale lasten 2023” van Coelo, ook deels te vinden op de

alleen worden verhoogd met het inflatiecijfer (exclusief rioolheffing en

website waarstaatjegemeente.nl)

afvalstoffenheffing in verband met gesloten financiering). In de begroting 2024 is een verhoging van de gemeentelijke belastingen opgenomen van 5,2%.

Roosendaal

Noord-Brabant

Landelijk

In onderstaande tabellen is de ontwikkeling van de woonlasten in de afgelopen

Eigenaar/bewoner

€ 932

€ 877

€ 942

jaren weergegeven. De woonlasten kunnen worden bekeken vanuit het

Huurder

€ 655

€ 420

€ 436

perspectief van de gebruiker van een woning (meestal de huurder), maar ook vanuit het perspectief van de eigenaar van dat pand.

Het betreft hier de woonlasten van een meerpersoonshuishouden.

Tabel: Belastingen die tot woonlasten voor gebruikers leiden

Voorgestelde tarieven 2024

Jaar

Afvalstoffenheffing**

Rioolheffing*

In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de belangrijkste en meest

Wijziging t.o.v. voorgaand jaar

Totaal

2014

€ 283,20

€ 280,50

€ 563,70

-

2015

€ 295,10

€ 281,80

€ 576,90

+ 2,35%

2016

€ 304,55

€ 278,10

€ 582,65

+ 1,00%

2017

€ 308,80

€ 238,40

€ 547,20

- 6,10%

2018

€ 312,50

€ 238,70

€ 551,20

+ 0,73%

2019

€ 316,90

€ 262,00

€ 578,90

+ 5,02%

2020

€ 322,90

€ 315,80

€ 638,70

+ 10,15%

2021

€ 330,97

€ 330,80

€ 661,77

+ 3,61%

2022

€ 339,24

€ 330,80

€ 670,04

+ 1,25%

2023

€ 350,77

€ 356,30

€ 707,07

+ 5,53%

2024

€ 350,77

€ 370,00

€ 720,77

+ 1,94%

*

tarief t/m 500 m3 waterverbruik

voorkomende tarieven: Belastingsoort

2022

2023

2024

verschil

- tarief eigenaren woningen

0,0931%

0,0931%

n.n.b.*

- tarief eigenaren niet-woningen

0,1805%

0,1805%

n.n.b.*

- tarief gebruikers niet-woningen

0,1275%

0,1275%

n.n.b.*

€ 245

€ 245

€ 253

+ 3,3%

- 240-liter restafvalcontainer

€ 6,60

€ 6,60

€ 9,00

+ 36,4%

- 140-liter restafvalcontainer

€ 3,85

€ 3,85

€ 5,25

+ 36,4%

- per inworp ondergrondse container van 60 l.

€ 1,10

€ 1,10

€ 1,50

+ 36,4%

- per inworp ondergrondse container van 30 l.

€ 0,55

€ 0,55

€ 0,75

+ 36,4%

€ 339,24

€ 350,77

€ 350,77

+ 0,0%

- parkeren in gebied A, per uur

€ 2,10

€ 2,10

€ 2,10

n.v.t.

- parkeren in gebied B, per uur

€ 1,50

€ 1,50

€ 1,50

n.v.t.

Onroerende zaakbelastingen

Afvalstoffenheffing - Vast bedrag per perceel

Variabel tarief Per lediging van

** vastrecht + gemiddeld 13 ledigingen 240 l. container restafval Als er sprake is van een woning waarvan de eigenaar ook gebruik maakt, betaalt deze ook onroerendezaakbelasting (OZB). Tabel: Belastingen die tot woonlasten voor eigenaren/gebruikers leiden

Rioolheffing Jaar

OZB*

Rioolheffing**

Afvalstoffenheffing***

Totaal

Wijziging t.o.v. voorgaand jaar

2014

€ 226

€ 283,20

€ 280,50

€ 789,70

-

2015

€ 228

€ 295,10

€ 281,80

€ 804,90

+ 1,93%

2016

€ 227

€ 304,55

€ 278,10

€ 809,65

+ 0,59%

2017

€ 228

€ 308,80

€ 238,40

€ 775,20

- 4,26%

2018

€ 229

€ 312,50

€ 238,70

€ 780,20

+ 0,65%

2019

€ 231

€ 316,90

€ 262,00

€ 809,90

+ 3,80%

2020

€ 234

€ 322,90

€ 315,80

€ 872,70

+ 7,75%

2021

€ 238

€ 330,97

€ 330,80

€ 899,77

+ 3,01%

2022

€ 243

€ 339,24

€ 330,80

€ 913,04

+ 1,48%

2023

€ 250

€ 350,77

€ 356,30

€ 957,07

+ 4,82%

2024

€ 263

€ 350,77

€ 370,00

€ 983,77

+ 2,79%

*

- basistarief per jaar

Parkeerbelasting

* Tariefsverhoging is nog niet bekend, omdat de WOZ waarden per 1 januari 2023 nog niet bekend zijn.

op basis van de gemiddelde woningwaarde

** tarief t/m 500 m3 waterverbruik *** vastrecht + gemiddeld 13 ledigingen 240 l. container restafval

128

129

Paragraaf 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing

 > De eigen bijdrage (max. € 19 per persoon per maand in plaats van inkomensafhankelijk) is door landelijke wetgeving opnieuw ingevoerd.

Algemeen

Dit heeft reeds geleid tot een toename aan Wmo-voorzieningen.

 > Het kabinet heeft besloten om per 1 januari 2026 voor alle WmoIn deze paragraaf worden de gemeentelijke risico’s financieel vertaald en afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit om risico’s af te kunnen dekken. De weerstandscapaciteit wordt afgestemd op het risicoprofiel van de gemeente, waarbij de ratio voor het weerstandsvermogen minimaal 1,0 moet zijn. Dit beleid is vastgelegd in de nota ‘risicomanagement en weerstandsvermogen’. Deze nota is in 2023 geactualiseerd.

Top 10 risico’s

voorzieningen waar nu het abonnementstarief voor geldt een inkomensafhankelijke eigen bijdrage in te voeren.

 > Een groei in de aantallen jeugdigen die ondersteuning krijgen vanuit de Jeugdwet leidt ook tot groei in de instroom in de Wmo bij 18 jarigen

 > We zetten in op de beweging naar het voorliggend veld en we gaan starten met indicatieloze dagbesteding 3. Kosten bouw- en woonrijp maken Bravis valt duurder uit (incidenteel risico) Met het bestemmingsplan De Bulkenaar is in februari 2022 het exploitatieplan

Elk jaar wordt een geactualiseerd risicoprofiel met de Top 10 van risico’s

vastgesteld. Het tekort op het exploitatieplan is door kredieten afgedekt. De

opgenomen in deze paragraaf.

opbrengsten (uitgifteprijs voor de gronden Maatschappelijk) zijn vastgelegd en gemaximeerd in de anterieure overeenkomst met Bravis. De kostenkant is

1. Jeugdzorg (structureel risico)

onderhevig aan macro economische ontwikkelingen, welke kunnen leidden tot

De Jeugdwet is een open-einde regeling waardoor overschrijding tot de

forse prijsstijgingen (tot meer dan 10%).

risico’s behoort 4. Onderwijshuisvesting (structureel risico) Maatregelen/ontwikkelingen

 > De contracten voor Niet Vrij Toegankelijke Zorg (NVTZ) zijn per juli 2023

Uit landelijke benchmarks blijkt dat de kosten voor de bouw van nieuwe scholen stijgen. Door het grote aantal te vernieuwen scholen in de

opnieuw aanbesteed. Hoewel het aantal gecontracteerde zorgaanbieders

vastgestelde HPO’s kan dit extra kosten met zich meebrengen. Het risico

lager is dan in voorgaande jaren (mede als gevolg van strengere eisen) is het

bestaat dat de huidige middelen voor onderwijshuisvesting niet voldoende zijn.

aanbod voldoende om te voorzien in een dekkend zorglandschap.

Dit geldt met name voor het primair onderwijs (PO).

 > Door vroegtijdige signalering van problematiek kan met relatief lichte hulpverlening de juiste ondersteuning worden geboden, gemiddeld gezien wordt de hulp goedkoper, omdat er een effectievere inzet is van het

Maatregelen/ontwikkelingen Landelijk worden de ontwikkelingen gevolgd. Mogelijk zal er ook op landelijk

voorliggend veld en de jeugdprofessional. Daarnaast wordt nog steeds strak

niveau worden nagedacht over de financiering van scholen, wat invloed kan

gestuurd op het gebruik van hoogcomplexe (dure) zorg.

hebben op het gemeentefonds.

 > Het aantal jongeren en kinderen dat een beroep doet op ondersteuning vanuit de gemeente stijgt nog steeds met 5-7%, maar het beroep op Niet Vrij Toegankelijke Zorg stijgt aanzienlijk minder (1,5-2,5%).

 > Het woonplaatsbeginsel heeft voor de gemeente Roosendaal een substantiële financiele impact.

5. Algemene Uitkering gemeentefonds valt lager uit dan begroot (structureel risico) De Algemene Uitkering gemeentefonds wordt altijd pas achteraf definitief vastgesteld, zodat wijzigingen altijd nog mogelijk zijn. Er zijn nog forse onzekerheden over de meerjarige financiering van gemeenten via het

2. WMO (structureel risico)

Gemeentefonds.

De WMO is een open-einde-regeling waardoor overschrijding tot de risico’s behoort.

Maatregelen/ontwikkelingen

 > Omdat het kabinet is gevallen zijn de onzekerheden rondom het Maatregelen/ontwikkelingen

 > Er ontstaat een toenemende druk op budgetten WMO als gevolg van de bezuinigingen op beschermd wonen. De verdergaande vergrijzing vergroot daarbij het aantal zelfstandig wonende inwoners met een

Gemeentefonds onzekerder geworden. Duidelijk is dat het Rijk voor een bezuinigingsopgave staat. In hoeverre dit gemeenten gaat raken middels een lagere algemene uitkering is nog onduidelijk.

 > Het Rijk heeft de middelen die via de meicirculaire 2023 zijn verstrekt

ondersteuningsvraagstuk. Daarnaast zien we ook dat er een gebrek is aan

aan gemeenten niet structureel doorgetrokken na 2025. In 2026, het

geschikte woningen om langer zelfstandig thuis te kunnen blijven wonen.

zogenaamde ravijnjaar, zien we de uitkering daarom kelderen. De keldering in

 > Vanaf 2023 is er een nieuwe overeenkomst voor de maatwerkvoorziening

2026 maakt het voor gemeenten lastig om investeringen te kunnen doen, die

Wmo begeleiding. hierin zullen risicobeperkende maatregelen worden

ook na 2025 nog een behoorlijke financiële impact zullen hebben.

meegenomen. Vanwege autonome ontwikkelingen (o.a. CAOontwikkelingen en vervoerskosten) lijkt een kostenstijging onontkoombaar.

130

131

6. Gemeente wordt aangesproken op lokale garantstellingen (incidenteel risico)

9. Beheer openbaar groen (structureel risico)

De gemeente staat garant voor lokale verenigingen, instellingen en

Het bestrijden van exoten (Eikenprocessierupsen, dennenprocessierupsen,

onderwijsbesturen. Bij een eventueel faillissement van één van de partijen

Japanse Duizendknoop) wordt steeds meer regulier werk. Het risico bestaat

bestaat het risico dat de instelling de afgesloten geldleningen (hypotheken)

dat de overlast groter wordt en dat dit extra kosten met zich mee gaat brengen

niet kan terugbetalen en dat de gemeente als garantsteller het restantbedrag

om de overlast te beperken. Daarnaast kan klimaatverandering leiden tot

moet betalen.

langdurige droge periodes. Om het huidige groenassortiment te behouden, zullen extra maatregelen nodig zijn.

Maatregelen/ontwikkelingen Organisatorisch is het proces van garantstellingen, inclusief de inschatting van

Maatregelen/ontwikkelingen

de risico’s, centraal verankerd. De gebruikelijke risicobeperkende maatregelen,

 > Meer eiken worden preventief gespoten en er komen steeds meer natuurlijke

zoals: het eerste recht van hypotheek, borgstellingen ed. worden toegepast.

vijanden. Eerst ontstaat er een soort plaag, vervolgens zie je dat de natuur zich langzaam maar zeker herstelt.

7. Stijging aantal bijstandsklanten (structureel risico) Als het aantal bijstandsklanten meer stijgt (of minder daalt) dan begroot, nemen zowel de uitkeringslasten als de uitvoeringskosten bij het Werkplein toe. Door bijvoorbeeld faillissementen, instroom statushouders enzovoorts kan het aantal bijstandsklanten onverwachts snel toenemen.

 > Een andere exoot is de dennenprocessierups; deze is in aantocht vanuit het zuiden. Dennen hebben we alleen in bosstroken staan, maar deze rups heeft meer brandharen. Impact nog niet bekend.

 > Japanse duizendknoop is een echt probleem; om de locaties structureel Japanse duizendknoop vrij te maken ( op sommige locaties minimaal 150 cm diep grond uitwisselen) hebben we minimaal € 50.000- € 100.000

Maatregelen/ontwikkelingen

 > In de vastgestelde begroting 2024 van het Werkplein is uitgegaan van een

nodig uitgaande van de huidige locaties.

 > Mogelijke oplossingen voor de droogte zijn dat Waterschappen het water

daling van het klantenbestand van 1,4% in 2023 en een stijging van het

langer vast moeten houden, maar ook moet nagedacht worden over ander

bestand in 2023 met 1,4%. Daarna is uitgegaan van een stabiel bestand

groen en minder diversiteit in soorten (vooral soorten uit het Middellands

(stijging van 0,0%). In 2023 is echter zichtbaar dat er sprake is van een

zeeklimaat, maar die hebben het ook weer moeilijk in de winters).

stijging van het bestand, t/m mei Werkpleinbreed 1,5%. Dat betekent dat, als deze trend zich voortzet, eind 2023 sprake is van een financieel nadeel

10.Aanhoudend hoge inflatie (structureel risico)

ten opzichte van de begroting 2023. Dit heeft ook financieel effect op de

Het inflatiecijfer is momenteel uitzonderlijk hoog. De inflatie in 2022 bedroeg

komende jaren. Tegenover de uitkeringslasten staan de BUIG-middelen. De inschatting van

volgens het CBS 10%. Indien deze hoge inflatie aanhoudt heeft dit impact op onze begroting en maatschappelijke partners. In onze begroting houden we

dit budget voor 2023 bedraagt € 33,3 miljoen. Dit betekent een stijging van

rekening met een indexering van 5,2%, het gemiddelde van de afgelopen

de BUIG-middelen ten opzichte van onze begroting van circa € 1,5 miljoen.

3 jaar. Correctie op begrotingsbedragen zal hierdoor mogelijk nodig zijn om

 > Vanaf 2022 werken we met een egalisatiereserve participatie om de nadelen

het beleid c.q. uitvoering conform begroting uit te kunnen voeren.

en voordelen van de bijstand te vereffenen. De verwachting is dat deze buffer voldoende is om eventuele nadelen in de eerstkomende jaren op te vangen. 8. Data wordt gegijzeld door cybercriminelen (incidenteel risico) Als cybercriminelen toegang krijgen tot ons netwerk en data versleutelen, dan kunnen ze om losgeld vragen om de data weer vrij te geven. Maatregelen/ontwikkelingen

 > Er is continu aandacht voor bewustwording onder medewerkers voor informatiebeveiliging.

 > Technisch wordt met autorisaties enz het risico verder verkleind.  > Extra technische beveiligingsmaatregelen op de mailserver om de kans dat mailtjes met “foute links en bijlagen” doorkomen te minimaliseren.

 > Netwerksegmentering: bij infectie of versleuteling, wordt slechts een deel van het netwerk geraakt.

 > Opslag van data verspreiden: door onder meer toepassing van SaaS wordt de opslag van data verspreid over meerdere locaties en meerdere leveranciers. Als één leverancier gehackt wordt, wordt alleen die data versleuteld.

132

133

Toelichting op het weerstandsvermogen

B. De vrij aanwendbare bestemmingsreserves (incidenteel karakter) Bestemmingsreserves zijn vrij aanwendbaar voor zover deze niet zijn

Risicoprofiel

belast met verplichtingen aan derden, respectievelijk wanneer zij niet de functie hebben van een egalisatiereserve. Indien een risicogebeurtenis zich

Het risicoprofiel voor de begroting 2024 is tot stand gekomen door voor alle

voordoet heeft de gemeenteraad de mogelijkheid om de bestemming van

organisatieonderdelen de risico’s in het desbetreffende werkveld te bepalen.

de reserve te wijzigen ter dekking van het risico. De volgende (delen van)

Aan elke risicovolle gebeurtenis is een kans en een financiële waarde toegekend.

bestemmingsreserves worden als vrij aanwendbaar aangeduid:

Omdat niet alle risico’s zich maximaal en/of gelijktijdig zullen voordoen, is een zogeheten statistische Monte Carlo risico-simulatie uitgevoerd. Daarmee is berekend hoe groot de weerstandscapaciteit is die minimaal benodigd is om met een waarschijnlijkheid van 90% de gevolgen van zich eventueel voordoende risico’s af te kunnen dekken. In totaal zijn er voor de organisatie 81 risico’s in beeld gebracht, waarvan 70 met een geldgevolg. In onderstaande tabel is per vakje het aantal risico’s geclassificeerd naar risicobedrag en de kans dat een risico zich zal voordoen. Het

Stand 31-12-2024 Bestemmingsreserve Roosendaal spreekt, Roosendaal Doet € 281.258 Bestemmingsreserve vastgoed € 303.407 Bestemmingsreserve grondexploitatie € 5.911.930 Bestemmingsreserve Participatie € 5.098.955 Bestemmingsreserve Investeringsfonds € 11.100.382 Bestemmingsreserve Aanpak snelweg A58 € 750.000 Duurzaamheid € 184.403 Totaal € 23.630.335

risicoprofiel is een momentopname. C. De onbenutte belastingcapaciteit (structureel karakter) Geld

De onbenutte belastingcapaciteit is het verschil tussen de werkelijk opgelegde

Netto

x > € 1.000.000

11

5

1

2

en de maximaal te heffen Onroerend Zaak Belasting (OZB). De raad heeft de

€ 500.000 < x < € 1.000.000

8

3

1

1

mogelijkheid om in geval van een calamiteit de financiële gevolgen te dekken

€ 200.000 < x < € 500.000

3

7

1

€ 50.000 < x < € 200.000

2

4

x < € 50.000

11

5

Geen geldgevolgen

5

1

3

1

1

10%

30%

50%

70%

90%

Kans

met een verhoging van de OZB. Conform de beleidsnota ‘risicomanagement

2

en weerstandsvermogen’ is dit 2% van de in 2024 op te leggen aanslagen = 2% x € 14.914.000 = € 298.280.

3

D. De post onvoorzien in de programmabegroting (structureel karakter) De post onvoorzien staat structureel in de begroting, is € 150.000 en wordt ook als weerstandscapaciteit aangemerkt. Het is een structureel opgenomen

De benodigde weerstandscapaciteit

begrotingspost, waartegenover geen directe uitgaven geraamd staan en die ingezet wordt voor onvoorziene, incidentele tegenvallers.

Indien alle geïdentificeerde gemeentelijke risico’s zich gelijktijdig en in maximale omvang voor zouden doen is een bedrag van € 53,1 miljoen benodigd.

Kapitalisatiefactor

Dit zal in de praktijk echter niet het geval zijn, zodat het reserveren van dit

Gezien de structurele beschikbaarheid en de mogelijkheid om de onbenutte

maximale bedrag niet noodzakelijk is. De risicosimulatie toont aan dat met

belastingcapaciteit en de post onvoorzien structureel in te zetten ter

een waarschijnlijkheid van 90% een bedrag van € 9,9 miljoen voldoende is om

dekking van risico’s wordt conform de beleidsnota ‘risicomanagement en

de geïdentificeerde risico’s in financiële zin te kunnen afdekken (= benodigde

weerstandvermogen’ een kapitalisatiefactor toegepast van 2,5.

weerstandscapaciteit).

De beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit middelen waarover de gemeente beschikt om niet begrote kosten, die onverwacht en substantieel zijn, te dekken zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van bestaande taken. De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de volgende componenten: A. De vrij aanwendbare algemene reserves (incidenteel karakter) Deze bestaan uit:  Algemene reserve

134

Stand

31-12-2024

€

15.432.098

Algemene saldireserve

€

0

Totaal

€

15.432.098

135

De beschikbare weerstandscapaciteit ziet er voor de gemeente Roosendaal per

> Het risico ‘Beheer openbaar groen’ is hoger geworden door het risico op overlast door exoten en klimaatverandering en is daardoor in de Top 10

31-12-2024 als volgt uit:

gekomen. Begroting 2023 (per 31-12-2023)

Begroting 2024 (per 31-12-2024)

Structureel karakter Onbenutte belastingcapaciteit (OZB)

289.320

298.280

Post Onvoorzien

150.000

150.000

439.320

448.280

2,5

2,5

1.098.300

1.120.700

Kapitalisatiefactor structurele beschikbaarheid subtotaal weerstandscapaciteit exploitatie

> Het risico Terugloop parkeeropbrengsten is verlaagd, omdat de parkeervraag zich na corona hersteld heeft, hierdoor valt het risico buiten de Top 10. > De hoge inflatie kan leiden tot benodigde correcties van begrotingsbedragen, dit risico is nieuw in de Top 10. Let op: Voorzichtigheid blijft geboden Voor de duidelijkheid: de hoogte van de weerstandsratio zegt niets over eventuele vrije ruimte binnen de begroting. Onder elke bestemmingsreserve liggen immers plannen. Aanwending van deze reserves voor het afdekken van

Incidenteel karakter Vrij aanwendbare algemene reserves:

15.815.700

15.432.100

risico’s die zich voordoen, heeft consequenties voor de huidige onderliggende

Vrij aanwendbare bestemmingsreserves:

20.989.700

23.630.300

plannen.

subtotaal weerstandscapaciteit vermogen

36.805.400

39.062.400

Kengetallen

Totale weerstandscapaciteit

37.903.700

40.183.100

Het besluit tot wijziging van het BBV is in mei 2015 aangepast vastgesteld. Er dienen kengetallen opgenomen te worden in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing (Artikel 11 BBV). Het betreft:

De beoordeling van het weerstandsvermogen

> netto schuldquote & netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte

Het weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in de volgende ratio en bedraagt per

> solvabiliteitsratio;

31 december 2024:

> grondexploitatie;

leningen;

> structurele exploitatieruimte; Ratio weestandsvermogen =

Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit

=

€ 40,2 mln € 9,9 mln

= 4,1

> belastingcapaciteit. Het Gemeenschappelijk financieel Toezichtkader (GTK) is een provinciaal

In de nota ’beleid risicomanagement en weerstandsvermogen’ is het streefgetal

toezichtskader waarin signaleringswaarden staan hoe de in deze paragraaf

voor het weerstandsvermogen vastgesteld op een minimale waarde van 1,0.

genoemde kengetallen te interpreteren. Het betreft geen normering, de invoering

De ratio van het weerstandsvermogen per 31 december 2024 voldoet met

van de set van vijf kengetallen is voornamelijk bedoeld om de financiële positie

de waarde 4,1 ruimschoots aan deze norm. Ten opzichte van de begroting

voor raadsleden inzichtelijker te maken.

2023 is de weerstands-ratio 0,8 hoger. Dit wordt enerzijds verklaard door een hogere beschikbare weerstandscapaciteit, met name door het saldo in

Signaleringswaarden financiële kengetallen (GTK 2020)

het Investeringsfonds. Anderzijds is de benodigde weerstandscapaciteit lager geworden, dit wordt verklaard door een aantal verlaagde risico’s, zie hieronder voor de belangrijkste wijzigingen in de Top 10. De belangrijkste wijzigingen in de Top 10 risico’s ten opzichte van de begroting 2023 zijn: > De toegenomen verkopen en bestaande opties bij bedrijventerrein Majoppeveld hebben dat risico aanzienlijk verlaagd, waardoor het niet meer in de Top 10 staat. > Het risico op de stijging van het aantal bijstandsklanten is naar beneden bijgesteld, vanwege de krapper wordende arbeidsmarkt. > Het risico van de overschrijding WMO is naar beneden bijgesteld, omdat

Waarderingscijfer

Minst risicovol

Neutraal

Meest risicovol

Netto schuldquote

<90 %

90-130 %

>130 %

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

<90 %

90-130 %

>130 %

Solvabiliteitsratio

>50 %

20-50 %

<20 %

Grondexploitatie

<20 %

20-35 %

>35 %

Structurele exploitatieruimte (begroting)

>0 %

0%

<0 %

Belastingcapaciteit

<95 %

95-105 %

>105 %

de verwachting is dat de inzet middels business cases en het starten met indicatieloze dagbesteding positief uitpakt op het gebruik van het voorliggend

Het gebruik en het vaststellen van de berekeningswijze van de kengetallen heeft

veld.

geen functie als normeringinstrument in het kader van het financieel toezicht

> Voor het risico ‘Overschrijding Beschermd Wonen’ is de verwachting dat de

136

door de provincies. De invoering van de set van vijf kengetallen is voornamelijk

financiele herverdeling voor onze regio per 2024 voordelig uitpakt. Het risico is

bedoeld om de financiële positie voor raadsleden inzichtelijker te maken.

verkleind en valt uit de top 10.

De kengetallen vormen een verbinding tussen de verschillende aspecten die de 137

raad in de beoordeling van de financiële positie kan betrekken. De kengetallen

Signaal: het provinciaal toezichtskader geeft aan dat als dit kengetal onder de

zullen altijd in samenhang moeten worden bezien, omdat ze alleen gezamenlijk

20% zit, dat het dan kan worden gezien als ‘minst risicovol’. Dit is in Roosendaal

en in hun onderlinge verhouding een goed beeld kunnen geven van de financiële

het geval.

positie van de gemeente. Hoe de kengetallen berekend moeten worden, is vastgelegd in een ministeriële regeling (26 oktober 2015, nr. 2015-0000611752).

Belastingcapaciteit: woonlasten meerpersoonshuishouden De woonlasten zijn voor de gemeente de belangrijkste eigen

Begroting 2024

belastinginkomstenbron. De hoogte van de woonlasten geeft aan in hoeverre

Verloop van de kengetallen

de gemeente relatief hoog zit met de woonlasten ten opzichte van de WOZ-

Jaarverslag 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

netto schuldquote

36%

67%

71%

78%

84%

85%

netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

36%

67%

71%

78%

84%

85%

solvabiliteitsratio

32%

19%

18%

16%

13%

11%

structurele exploitatieruimte

0%

7%

0%

1%

- 3%

- 1%

grondexploitatie

13%

11%

5%

4%

2%

2%

investeringen en externe ontwikkelingen als hoge inflatie en CAO stijgingen een

belastingcapaciteit

104%

99%

104%

104%

104%

104%

minder positief beeld zien voor nu en de toekomst. Acute maatregelen zijn op

Kengetallen:

waarden in vergelijking met andere gemeenten. Signaal: het provinciaals toezichtskader geeft aan dat een percentage boven de 105% als ‘meest risicovol’ kan worden gezien. Het klopt dat in Roosendaal het tarief voor de woonlasten hoger is dan landelijk. In paragraaf 1 Lokale heffingen wordt het tarief nader toegelicht. Conclusie: De kengetallen laten als gevolg van genomen besluiten over

dit moment niet nodig. Wel maken we als college nu pas op de plaats en doen we geen nieuwe beleidsvoorstellen. We hebben op dit moment nog voldoende

Beoordeling kengetallen

sturingsmogelijkheden om het beeld weer in positieve zin bij te draaien. De komende tijd zullen we gebruiken om te inventariseren aan welke knoppen we

Netto schuldquote

kunnen en willen draaien om in de toekomst meer structurele financiële ruimte te

De netto schuldquote geeft de hoogte van de schulden aan in relatie tot de

creëren en financieel gezond te blijven. Dit alles om ervoor te zorgen dat we ook

jaarlijkse inkomsten en geeft hierdoor een indicatie van de flexibiliteit van de

in de toekomst onze taken en ambities uit kunnen blijven voeren.

begroting. Signaal: het provinciaal toezichtskader geeft aan dat indien dit kengetal lager is dan 90% dat het als ‘minst risicovol’ wordt gezien. Dit is in Roosendaal het geval. Solvabiliteitsratio De solvabiliteit geeft de verhouding tussen het eigen en het totaal vermogen aan. Het geeft daarmee een indicatie of een gemeente haar bezit zeer zwaar belast met schuld. Signaal: het provinciaal toezichtskader geeft aan dat een kengetal tussen de 20% en 50% als ‘neutraal’ kan worden gezien. Bij de gemeente Roosendaal heeft het college grote ambities en zijn er veel investeringen gepland, waarvoor deels extra vreemd vermogen voor wordt aangetrokken en deels het eigen vermogen voor wordt aangewend. Deze combinatie zorgt voor een solvabiliteit net onder de 20%. Op dit moment vraagt dit nog niet om een directe actie. Structurele exploitatieruimte Dit kengetal geeft aan in hoeverre structurele lasten ook gedekt worden met structurele baten. Signaal: : het provinciaal toezichtskader geeft aan dat een kengetal boven de 0% als ‘minst risicovol’ kan worden gezien. Dit is in Roosendaal voor 2024 het geval. Grondexploitatie Dit kengetal geeft aan hoe groot de grondpositie (waarde van de grond) is ten opzichte van de totale geraamde baten. Het is lastig om een norm te bepalen voor dit kengetal.

Wel geeft het aan of een gemeente veel geld heeft gestopt in haar grondexploitatie, dit geld dient namelijk nog wel terugverdiend te worden. De laatste jaren ligt met name de focus op het ontwikkelen van beschikbare gronden, daarnaast zijn de gronden afgewaardeerd naar actuele boekwaarden. 138

139

Paragraaf 3. Financiering

Renteontwikkeling

In deze paragraaf wordt inzicht gegeven in de wijze waarop de gemeente

De rente op de geldmarkt vertoont een opgaande lijn. De Europese Centrale Bank

Roosendaal haar activiteiten voor het komende jaar gaat financieren.

(ECB) voert op dit moment een beleid waarmee de rente geleidelijk, afhankelijk van de Europese ontwikkelingen op de geldmarkt, wordt verhoogd. Het effect

We staan voor een transparante en duurzame wijze van financiering van onze

voor de gemeente is een stijgende rentelast.

activiteiten. Als doelen zijn geformuleerd:

Renteschema

> Het verzekeren van duurzame toegang tot financiële markten tegen acceptabele condities. > Het beschermen van het gemeentelijk vermogen en resultaat tegen financiële

Op basis van het Besluit Begroting en Verantwoording is onderstaand renteschema opgenomen.

risico’s, zoals rente-, koers-, krediet- en liquiditeitsrisico’s. > Het minimaliseren van de interne en externe kosten bij het beheren van geldstromen en financiële posities.

Renteschema 2024 (Bedragen x € 1.000)

> Het optimaliseren van de banksaldi en renteresultaten.

a.

> Deze doelen worden binnen de kaders van de Wet Financiering Decentrale b.

Overheden (Fido), Wet Houdbare Overheidsfinanciën (HOF) en verder Wet

De externe rentelasten over korte en lange financiering

2.428

Rentelasten verwacht financieringstekort

1.596

De externe rentebaten

-/-

Saldo rentelasten en rentebaten

verplicht Schatkistbankieren (vSB) respectievelijk de limieten en richtlijnen van

237 3.787

het Treasury statuut uitgevoerd.

Kasgeldlimiet Renterisico vlottende schuld

c1.

De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend

c2.

De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend

-/-

353 0 -/-

Het financieren van de gemeentelijke activa en exploitatie door middel van

Aan taakvelden toe te rekenen rente

353 3.434

kortlopende geldleningen heeft twee voordelen: er kan snel worden ingespeeld op mutaties in de financieringsbehoefte en bij een normale rentestructuur -

d1.

Rente over eigen vermogen

0

waarin het aantrekken van lange geldleningen duurder is dan korte geldleningen

d2.

Rente over voorzieningen (gewaardeerd op contante waarde)

0

- is het een relatief goedkope financieringsvorm. Tegenover deze voordelen

Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente

3.434

staat echter het nadeel van de korte rentevastheid, waardoor de gemeentelijke huishouding gevoelig wordt voor schommelingen in de rentestand. Om deze

e.

De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)

rentegevoeligheid te beperken heeft de wetgever de kasgeldlimiet ingesteld.

f.

Renteresultaat op het taakveld treasury (-/- = voordeel)

-/-

4.534 - 1.100

Deze limiet stelt een maximum aan de omvang van de netto vlottende schuld

Financieringssaldo

die de gemeente mag hebben. Er is sprake van een overschrijding van de kasgeldlimiet wanneer het kwartaalgemiddelde van de netto vlottende schuld gedurende twee opeenvolgende kwartalen hoger is dan de berekende limiet. Het

In de financiering van de gemeentelijke investeringen wordt deels door interne en

percentage voor de limiet is bepaald op 8,5% van de begrotingsomvang met een

deels door externe middelen voorzien.

minimum van € 300.000. In onderstaande tabel is de kasgeldlimiet berekend. Lasten in de kolom 2024 zijn volgens de gegevens zoals die bij ons bekend waren

Boekwaarde (Bedragen x € 1.000)

op 06-9-2023. In dit bedrag zijn de lasten mutaties van de aanbiedingsnota en de amendementen, uiteraard, nog niet verwerkt.

Kasgeldlimiet (Bedragen x € 1.000 )

A. Investeringen: Grondexploitatie Overige investeringen Totaal investeringen (A)

2023 Primair

2023 Primair + 1e wijziging

2024 Primair*

Omvang lasten programmabegroting*

282.979

283.129

319.020

Toegestane kasgeldlimiet (8,5%)

24.053

24.066

27.117

B. Financiering: Interne financieringsmiddelen (reserves en voorzieningen) Externe financieringsmiddelen (langlopende geldleningen en waarborgsommen) Totaal financieringsmiddelen (B) Financieringssaldo (B-A)

Rekening Begroting Begroting Rekening balansstand prognose prognose balansstand 31-12-2022 balansstand balansstand 31-12-2021 (Na resultaat 31-12-2023 31-12-2024 verdeling) 43.190 200.849 244.039

41.447 225.975 267.422

23.505 272.998 296.503

17.286 322.570 339.856

125.723

136.274

118.429

106.873

104.050 229.773

98.000 234.274

86.875 205.304

79.950 186.823

-/- 14.266

-/- 33.148

-/- 91.199

-/- 153.033

(1) Stand in de begroting voor het jaar 2024 op 28-8-2023 De in de tabel opgenomen berekeningen zijn gemaakt vanuit de stand van de huidige informatie en vragen om nadere toelichting.

140

141

miljoen. Door het afzetten van de jaarlijkse mutatie in de investeringen van

Vaste uitzettingen Mutaties vaste uitzettingen

2020 t/m 2022 blijkt dat circa 50% hiervan wordt gerealiseerd. Daarom is dit

Vaste uitzettingen zijn door de gemeente verstrekte geldleningen met een rente

percentage van 50% gehanteerd voor de berekening van de rentelasten voor het

typische looptijd van één jaar of langer. Dergelijke leningen worden enerzijds

verwachte financieringstekort. In de begroting 2024 is hiervoor € 1.596 miljoen

verstrekt in het kader van de publieke taakuitoefening, anderzijds in perioden

opgenomen.

waarin er sprake is van een liquiditeitenoverschot. Dit laatste komt echter -

Per 31 december 2023 is er een begroot restant financieringstekort van € 91

zeker de laatste jaren - niet of nauwelijks voor. In onderstaand overzicht staan Door het naar verwachting wederom achterblijven van investeringen in 2024

de partijen vermeld aan wie door de gemeente Roosendaal in het verleden

t.o.v. de begroting 2024 is de verwachting dat het werkelijke financieringstekort

geldleningen zijn verstrekt, en ook de restantschuld en de ontstaansgrond van de

over het jaar 2024 minder zal zijn dan begroot. Per 31 december 2024 wordt een

leningen.

financieringstekort verwacht van circa € 150 miljoen. De feitelijke omvang van het financieringstekort is onder andere afhankelijk van het daadwerkelijke verloop van de geplande investeringen en de dagelijkse ontvangsten en betalingen gedurende het jaar 2024.

Bedragen x € 1.000 Geldnemer

Ontstaansgrond

Rekening 31-12-2022

Begroting 01-01-2024

350

600

Uitvoering Participatie Wet

Leningen Participatie Wet Krediethypotheken Participatie Wet

84

84

Uitvoering Participatie Wet

Leenbijstand BBZ

543

543

Uitvoering Participatie Wet

geldleningen (Lang geld). De resterende € 20 miljoen financieren wij met kort

Stimuleringsleningen Woon-Werk loca-ties

87

95

Volkshuisvesting

geld (Kasgeldleningen).

Startersleningen Roosendaal

De herfinanciering van het financieringstekort per ultimo 2024 kan worden ingevuld door een (her)financiering van maximaal € 130 miljoen aan nieuwe

11.563

14.916

Volkshuisvesting

Startersleningen Nieuwbouw dorpen

0

0

Volkshuisvesting

Vaste schuld Mutaties vaste schuld

Startersleningen Huurwoningen Alwel

118

134

Volkshuisvesting

Vaste schuld ontstaat wanneer geldleningen worden aangegaan met een

Stimuleringsleningen

rente typische looptijd van één jaar of langer. Daartoe wordt overgegaan

Verzilverleningen

Duurzaamheidsleningen Roosendaal

Totaal

wanneer de liquiditeitsplanning aangeeft dat er sprake is van een structurele

581

1.307

Volkshuisvesting

1.918

3.229

Volkshuisvesting

43

118

Deelneming in NV

15.287

21.026

financieringsbehoefte.

Renterisico vaste schuld

Debiteurenrisico op verstrekte leningen

In de Wet Fido is onder andere de renterisico norm met betrekking tot de vaste

Aan het voor langere tijd verstrekken van middelen aan derden kleeft het

schuld opgenomen. Deze norm dient decentrale overheden aan te zetten tot

gevaar dat deze derden op een onvoorzien moment niet meer aan hun

het spreiden van hun lange termijn renterisico door bij het samenstellen van de

aflossingsverplichting kunnen voldoen.

leningenportefeuille door middel van de verschillende rente typische looptijden

Ten aanzien van geldleningen die verstrekt zijn in het kader van de publieke taak