Concept jaarstukken NRIJ 2025.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2025 Jaarverslag en jaarrekening Natuur- en recreatieschap IJsselmonde
juli 2026
1
Inhoudsopgave JAARVERSLAG 2025
3
1. BESTUURLIJKE SAMENVATTING
4
2. LEESWIJZER
8
3. VERANTWOORDING PROGRAMMA INSTANDHOUDING EN ONTWIKKELING GEBIEDEN
9
3.1. GEBIEDSBEHEER
9
3.2. MAATSCHAPPELIJKE BETROKKENHEID
12
3.3. PLANNEN MAKEN
12
3.4. OVERHEAD
13
3.4.1. Bestuursproducten
13
3.4.2. Financiële diensten
14
3.4.3. Juridische diensten
15
3.5 ALGEMENE MIDDELEN
16
3.6 PROJECTEN/KREDIETEN
16
4. PARAGRAFEN
20
4.1 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING
20
4.2 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN
22
4.3 FINANCIERING
23
4.4 GRONDBELEID
24
4.5 BEDRIJFSVOERING
24
4.6 OPENBAARHEIDSPARAGRAAF
26
5. JAARREKENING 2025
27
5.1
Balans per 31 december 2025
27
5.2
Overzicht van baten en lasten 2025
28
5.3
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
29
5.4
Toelichting op de balans
30
5.5
Toelichting op het overzicht van baten en lasten 2025
41
5.6
Overige gegevens
46
5.7
Bijlage taakvelden
47
2
Jaarstukken 2025 | Bestuurlijke samenvatting
JAARVERSLAG 2025
3
Jaarstukken 2025 | Bestuurlijke samenvatting
1. Bestuurlijke samenvatting In deze bestuurlijke samenvatting zijn de gerealiseerde speerpunten per programma benoemd. Deze punten zijn verder uitgewerkt in hoofdstuk 3: Programmaverantwoording. Bestuurlijke context De gemeenten Albrandswaard, Barendrecht, Ridderkerk, Hendrik-Ido-Ambacht en Zwijndrecht werken samen in het Natuur- en recreatieschap IJsselmonde (NRIJ). Het schap beheert ruim 800 hectare natuur- en recreatiegebieden op IJsselmonde. Deze gebieden vormen belangrijke groene longen in een sterk verstedelijkte omgeving en bieden ruimte voor recreatie, natuur en landschap voor inwoners van de regio. Beheer en kwaliteit van de gebieden In 2025 zijn de gebieden onderhouden conform het uitgangspunt schoon, heel en veilig. Door efficiënte uitvoering van beheerwerkzaamheden en optimalisatie van het onderhoud zijn de werkzaamheden binnen het beschikbare budget gerealiseerd. Daarbij is samengewerkt met vrijwilligers, maatschappelijke organisaties en gebiedspartijen. Dit draagt bij aan betrokkenheid en draagvlak voor het beheer van de gebieden. Tegelijkertijd neemt de druk op de recreatiegebieden toe door intensiever gebruik en nieuwe initiatieven in het gebied. Dit vraagt om een zorgvuldige balans tussen recreatie, natuur en ruimtelijke ontwikkelingen.
Ontwikkelingen en druk op het gebied Het recreatieschap werkt daarnaast samen met regionale partners aan de ontwikkeling en het beheer van het landschap op IJsselmonde. Initiatieven zoals de Landschapstafel IJsselmonde bieden een platform waarin provincie, gemeenten en andere gebiedspartijen ontwikkelingen en opgaven in samenhang bespreken. In 2025 zijn diverse initiatieven verkend die raken aan de recreatiegebieden. In de gebieden is zichtbaar dat het beheer op orde is en dat de inzet van medewerkers van Staatsbosbeheer hier in belangrijke mate aan heeft bijgedragen. Versterking financiële basis In 2025 is tevens ingezet op het versterken van de financiële basis van het schap. Zo is een meerjarige subsidieaanvraag ingediend bij de provincie Zuid-Holland voor het beheer van recreatiegebieden in de periode 2026 - 2029 en is gestart met samenwerking van subsidiecoördinatie met andere recreatieschappen. Programma Toekomstbestendig NRIJ In het tweede kwartaal van 2025 is een extern bureau gestart met de opdracht Programmamanagement Toekomstbestendig NRIJ. Het doel van deze opdracht is het vormgeven en uitvoeren van het programma Toekomstbestendig NRIJ. Het programma heeft als doel om een structurele besparing te realiseren vanwege de verminderde inkomsten na het uittreden van gemeente Rotterdam en provincie Zuid-Holland.
Dit kan door middel van het verlagen van beheerkosten of verhogen van baten. De scope van het programma is vastgelegd in het Rapport Toekomstbestendig NRIJ (november 2024). Bij de uitvoering van projecten en besparingsmaatregelen moet zorgvuldig worden omgegaan met samenhang tussen visie, eigenaarschap, beheer en bestuurlijke afstemming met oog voor de integraliteit 4
Jaarstukken 2025 | Bestuurlijke samenvatting
van het gebied, de kwaliteit van de leefomgeving en een financieel duurzaam perspectief voor NRIJ. Met het programma wordt gewerkt aan een toekomstbestendige organisatie die haar rol als beheerder van natuur- en recreatiegebieden op IJsselmonde kan blijven vervullen. Zienswijzen raden In het kader van de programmabegroting 2026 hebben de deelnemende gemeenten zienswijzen ingediend. In deze zienswijzen vragen de gemeenteraden nadrukkelijk aandacht voor de financiële houdbaarheid van het schap, de ontwikkeling van de deelnemersbijdragen en de verdere uitwerking van maatregelen binnen het programma Toekomstbestendig NRIJ. Deze zienswijzen vormen een belangrijke basis voor de verdere uitwerking van de financiële basis, het opdrachtgeverschap en de bestuurlijke sturing. In dat kader is in 2025 ingezet op het versterken van het opdrachtgeverschap en de governance van het recreatieschap. Vanuit bestuurskundig perspectief is gewerkt aan het verduidelijken van rollen en verantwoordelijkheden binnen de samenwerking en het versterken van de informatiepositie en financiële sturing. Ook zijn bestuurskundige en systemische analyses uitgevoerd om beter inzicht te krijgen in de samenhang tussen rolverdeling, sturing en financiële verantwoordelijkheid binnen de samenwerking met Staatsbosbeheer.
Voorbereiding herziening samenwerkingsovereenkomst met Staatsbosbeheer In 2025 heeft een evaluatie van de samenwerking met Staatsbosbeheer plaatsgevonden. De samenwerking werkt inhoudelijk goed, maar schiet tekort op rolzuiverheid, transparantie en financiële grip. De bevindingen uit de evaluatie benadrukken het belang van transparantie in de inzet en capaciteit, de toerekening van kosten en de relatie tussen geleverde prestaties en gemaakte afspraken. Gelet op de uitkomsten van de evaluatie is het noodzakelijk dat de voortzetting van de samenwerking per 1 juli 2026 nadrukkelijk gekoppeld is aan het realiseren van verbeteringen op deze punten en het maken van heldere toetsbare afspraken in de nieuwe samenwerkingsovereenkomst. In dat kader is vanuit het schap, als opdrachtgever, in 2025 gestart met de voorbereiding voor de herziening van de samenwerkingsovereenkomst met Staatsbosbeheer die per 1 juli 2026 in werking treedt. Er is een herzieningskader en er zijn interne uitgangspunten voor een conceptsamenwerkingsovereenkomst vanuit schapszijde gedeeld (februari 2026) met Staatsbosbeheer met het oog op de deadline van 1 juli 2026. Deze door het Algemeen Bestuur vastgestelde kaders vormen de basis voor de herziening van de samenwerkingsovereenkomst (SOK), waarbij wordt toegewerkt naar heldere afspraken over rolverdeling, informatievoorziening en bestuurlijke sturing.
Dit heeft als doel het versterken van de bestuurlijke grip en opdrachtgeverschap, het oplossen van de geconstateerde tekortkomingen en het borgen van het budgetrecht van de deelnemende gemeenten, in lijn met de bevindingen uit de evaluatie van de samenwerking en ervaringen in de praktijk in 2025 waaruit blijkt dat op onderdelen nadere aanscherping noodzakelijk is. Het Algemeen Bestuur heeft (december 2025) in het verlengde van de uitkomsten van de evaluatie en de signalen uit de zienswijzen besloten tot het invoeren van periode (kwartaal)rapportages over de besteding van budgetten en het verkrijgen van inzicht in de
5
Jaarstukken 2025 | Bestuurlijke samenvatting
opbouw van de overhead bij Staatsbosbeheer. Hiermee is een belangrijke stap gezet in het versterken van de financiële transparantie en de bestuurlijke grip. Koppeling tussen doelen, prestatie en ingezette middelen De jaarstukken zijn in opzet duidelijk en volledig en volgen het gebruikelijke format. Tegelijkertijd blijkt uit de huidige opzet dat de systematische koppeling tussen doelen, prestaties en ingezette middelen nog beperkt is uitgewerkt. Dit vraagt om een verdere verbeteringsslag. Hierdoor geven de jaarstukken beperkt inzicht in wat met de ingezette middelen concreet is gerealiseerd en hoe doelmatig en doeltreffend dit is geweest. Hierdoor is het lastig om te beoordelen wat het effect is van het gevoerde beleid, welke resultaten zijn bereikt en welke consequenties het heeft als bepaalde activiteiten niet worden uitgevoerd. Hierdoor zijn ook de bestuurlijke sturing en verantwoording richting bestuur en raden beperkt. Dit hangt samen met de inrichting van de programmabegroting 2025, waarin deze samenhang nog beperkt is uitgewerkt. De focus ligt van oudsher op de cijfers, terwijl in een context van toenemende druk op de gemeentelijke begrotingen en publieke waarde juist inzicht in prestaties en concrete effecten noodzakelijk is.
Verdere concretisering en verbetering op dit punt is noodzakelijk om te komen tot meer resultaatgerichte sturing, transparante financiële en inhoudelijke verantwoording. Programma deelproject Toekomstbestendig NRIJ Dit sluit tevens aan bij het in 2024 vastgestelde deelproject 5 binnen het programma Toekomstbestendig NRIJ, waarin een structurele reductie van bedrijfsvoeringskosten, met name bij de uitvoeringspartner Staatsbosbeheer, is voorzien. Voor het realiseren van deze taakstelling (€ 100.000 - € 150.000) is inzicht in de opbouw van kosten en overhead gekoppeld aan prestaties een noodzakelijke randvoorwaarde. Terugtrekking bestuurssecretaris NRIJ De door Staatsbosbeheer ingevulde functie van bestuurssecretaris is medio februari 2025 beëindigd, waarna een periode zonder deze ondersteuning is ontstaan. Vanuit het oogpunt van transparantie en bestuurlijke verantwoording is het van belang dat inzichtelijk wordt gemaakt hoe het wegvallen van deze capaciteit (gedurende 10,5 maand) zich verhoudt tot de gemaakte afspraken en de daarmee samenhangende kosten. Dit geldt temeer omdat het bestuur moet kunnen beoordelen of ingezette middelen in verhouding staat tot de geleverde prestaties. Dit onderwerp is bestuurlijk onder de aandacht gebracht en besproken met Staatsbosbeheer.
Tot op heden heeft dit niet geleid tot een nadere duiding van financiële consequenties en de wijze waarop hiermee wordt omgegaan binnen de bestaande afspraken. Tegelijkertijd wordt in de jaarstukken een toename van de kosten van de bestuurssecretaris benoemd. Terwijl de invulling van deze functie medio februari 2025 is beëindigd en er door Staatsbosbeheer geen structurele invulling heeft plaatsgevonden. Omdat de invulling van de functie vanaf medio februari 2025 is beëindigd en gedurende 10,5 maand geen structurele inzet heeft plaatsgevonden, is het noodzakelijk inzichtelijk te maken hoe dit zich verhoudt tot de in rekening gebrachte kosten. Indien sprake is van afwijkingen, 6
Jaarstukken 2025 | Bestuurlijke samenvatting
moet helder te zijn hoe hiermee wordt omgegaan binnen de financiële afspraken en de verdere samenwerking. Daarbij hoort ook een nadere duiding van de wijze waarop kosten zijn toegerekend en in hoeverre sprake is van een evenwichtige verhouding tussen geleverd prestaties en betaalde dienstverlening. Eigen vermogen Uit de concept-jaarrekening blijkt dat het eigen vermogen van het schap circa €4,5 miljoen bedraagt. Het betreft hierbij grotendeels opgebouwd vermogen uit eerdere jaren, waarvan een deel reeds is bestemd voor toekomstige verplichtingen en investeringen. De jaarrekening 2025 sluit met een voordelig resultaat van €73.949. Voorgesteld wordt dit resultaat toe te voegen aan de Algemene Reserve. Financiële samenvatting De jaarrekening 2025 sluit met een voordelig resultaat van 73.949 euro. Exploitatie De resultaten per programma zijn als volgt Product Gebiedsbeheer
Bedrag % 40.225
Voordelig / Toelichting Nadelig 102% Voordelig nvt
Maatschappelijke betrokkenheid
19.192
Plannen maken Overhead: Bestuurlijke diensten / Financiële diensten / Juridische diensten Algemene middelen Saldo gewone bedrijfsvoering
35.709
Dit betreft o.a. de begeleiding van de inzet van vrijwilligers- en participatiegroepen en het samenwerken met bewonersplatforms, stichtingen en verenigingen. De hiervoor benodigde activiteiten konden met minder personele inspanning begeleiding vanuit Staatsbosbeheer worden uitgevoerd dan 164% Voordelig voorzien. Omdat NRIJ zich in 2025 vrijwel volledig gericht heeft op de toekomstbestendigheid van het schap zijn nauwelijks personele middelen besteed aan het maken van 2496% Voordelig plannen.
-23.529 13.306 84.903
95% Nadelig nvt 103% Voordelig nvt Voordelig
Afwijking kredieten Afwijking dekking kredieten / mutatie reserves
9.238
109% Voordelig
-20.191 73.949
108% Nadelig Voordelig
nvt
Voorgesteld wordt het voordelige jaarresultaat 2025: - Toe te voegen aan de Algemene Reserve. Vermogenspositie Het eigen vermogen komt per ultimo 2025 uit op een bedrag van ca. € 4,5 miljoen.
7
Jaarstukken 2025 | Leeswijzer
2. Leeswijzer In deze jaarstukken wordt inzicht gegeven in de voortgang van het realiseren van de doelen en prestaties uit de programmabegroting 2025 en de najaarsrapportage 2025. Daarnaast wordt inzicht geboden in de realisatie van additionele projecten (kredieten). In de tabellen zijn de realisatiecijfers over het jaar 2025 opgenomen. De lasten en de baten zijn gepresenteerd als positieve bedragen in hele euro’s. In de kolom resultaat worden voordelen voor het recreatieschap weergegeven met een “V” en nadelen met een “N”. Voor zover niet anders vermeld, zijn alle resultaten incidenteel. De jaarstukken zijn opgesteld naar de eisen die het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) stelt. In de bestuurlijke samenvatting (hoofdstuk 1) is op hoofdlijnen ingegaan op de belangrijkste ontwikkelingen en resultaten in 2025. In hoofdstuk 3 is de programmaverantwoording opgenomen. Hierin worden de doelen en prestaties toegelicht door beantwoording van de drie W-vragen: 1. Wat hebben we bereikt? 2. Wat hebben we gedaan? 3.
Wat heeft het gekost? Hoofdstuk 4 zal daarna ingaan op de, volgens het BBV verplichte en voor het recreatieschap relevante, paragrafen, te weten: - Weerstandsvermogen en risicobeheersing - Onderhoud kapitaalgoederen - Financiering - Grondbeleid - Bedrijfsvoering Hoofdstuk 5 bevat de jaarrekening 2025 met daarin de waarderingsgrondslagen, de balans per 31 december 2025 met toelichting en het overzicht van baten en lasten met toelichting. Ook is in hoofdstuk 5 aanvullende (o.a. wettelijke verplichte) informatie opgenomen.
8
Jaarstukken 2025 | Programmaverantwoording
3. Verantwoording Programma Instandhouding en Ontwikkeling Gebieden Het programma is opgebouwd uit de volgende onderdelen: - Gebiedsbeheer - Maatschappelijke betrokkenheid - Plannen maken - Overhead - Projecten/Kredieten en - Mutatie reserves
3.1. Gebiedsbeheer De natuur- en recreatiegebieden vallend binnen de gemeenschappelijke regeling zijn onderhouden conform het principe ‘schoon, heel en veilig’ voor een optimaal gebruik door de bezoekers. Onder het beheer van de gebieden vallen tevens diverse exploitaties, die bijdragen aan de recreatieve kwaliteit. Het gebiedsbeheer is gerealiseerd door middel van de volgende producten en diensten: 1. Beheerinformatie 2. Uitvoeren terreininspecties 3. Ondersteuning recreatie-, landschaps- en natuurbeheer 4. Uitvoeren terreinbeheer 5. Omgevingscommunicatie 6. Beheer vastgoed en gronden 7. Toezicht en handhaving 8. Vergunningen, ontheffingen en toestemmingen Ad. 1 Beheerinformatie Wat hebben we ons voorgenomen en wat hebben we bereikt? Het product Beheerinformatie heeft tot doel inzicht te geven in de beheerwerkzaamheden en bijbehorende kosten voor de komende jaren. Wat hebben we daarvoor gedaan? De beheerinformatie (het Terreinbeheermodel (TBM) gekoppeld aan het Geografisch Informatie Systeem (GIS) en de ‘kunstwerkpaspoorten’ voor bijvoorbeeld bruggen en steigers is op orde gehouden. In 2025 is deze informatie actueel en bruikbaar gehouden, waardoor het bestuur beter kan plannen, prioriteren en maatregelen financieel kan onderbouwen. Ad.
2 Uitvoeren terreininspecties Wat hebben we ons voorgenomen en wat hebben we bereikt? Het uitvoeren van terreininspecties moet leiden tot actuele en heldere beheerdata. Doordat de voorgenomen systematische visuele en technische inspecties uitgevoerd zijn is dit doel bereikt. Hiermee is op korte termijn de kwaliteit en veiligheid in de gebieden gewaarborgd en is op langere termijn inzicht in de noodzakelijke investeringen.
9
Jaarstukken 2025 | Programmaverantwoording
Wat hebben we daarvoor gedaan? De systematische visuele en technische inspecties zijn conform planning uitgevoerd. Daarmee is zicht op de onderhoudsstaat van de natuur- en recreatieterreinen geborgd. Ad. 3 Ondersteuning recreatie-, landschaps- en natuurbeheer Wat hebben we ons voorgenomen en wat hebben we bereikt? Met de inzet van dit product wordt een natuurlijke en eigentijdse inrichting van de terreinen nagestreefd, met naast recreatieve mogelijkheden ook aandacht voor landschappelijke kwaliteit en vergroting van de biodiversiteit. Dit doel is bereikt door, samen met de inzet op het programma Toekomstbestendig NRIJ, continu in te spelen op nieuwe wettelijke kaders en op vragen en veranderend gebruik van stakeholders in en om de terreinen. Wat hebben we daarvoor gedaan? De ondersteuning van recreatieadviseurs, ecologen en landschapsarchitecten is waar nodig en wenselijk ingezet, waarmee het beheer ingericht is vanuit een integraal perspectief. Ad. 4 Uitvoeren terreinbeheer Wat hebben we ons voorgenomen en wat hebben we bereikt? Met het inzetten van het product Uitvoeren terreinbeheer wordt een duurzaam onderhouden natuur- en recreatiegebied nagestreefd dat aansluit op de wensen van bezoekers, met faciliteiten die schoon, heel en veilig zijn. Dit doel is in voldoende mate bereikt. Daarnaast heeft het terreinbeheer bijgedragen aan natuurwaarden en biodiversiteit.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Het product Uitvoeren terreinbeheer betreft het doen onderhouden van de natuur- en recreatiegebieden en de daarbij behorende beheertaken. De basis voor de reguliere onderhoudswerkzaamheden is beschreven in het Terreinbeheermodel (TBM). Het regulier (jaarlijks) onderhoud is gerealiseerd door uitvoering van het gras/waterbestek, het hygiënebestek en losse opdrachten aan aannemers en door een beperkt aantal werkzaamheden in eigen beheer uit te voeren. Daarnaast wordt in toenemende mate samenwerking gezocht met maatschappelijke partijen, vrijwilligers e.d. Ten behoeve van de werkzaamheden voor het groot onderhoud wordt gebruik gemaakt van een jaarlijks geactualiseerde meerjarige onderhoudsplanning. De toelichting over het in 2024 uitgevoerde programma groot onderhoud is opgenomen in paragraaf 4.2 Onderhoud kapitaalgoederen. Door strakke sturing op de uitvoering van de werkzaamheden is het regulier onderhoud, zonder verlies van kwaliteit, in 2025 tegen lagere kosten uitgevoerd. Dit is een incidenteel effect dat mede mogelijk is geworden door de extreme droogte waardoor de terreinomstandigheden optimaal waren om werkzaamheden uit te voeren. Daarnaast is het griendbeheer geoptimaliseerd waardoor een eenmalige correctie op de uitgaven mogelijk was.
Deze inzichten waren met voldoende zekerheid aanwezig bij het opstellen van de najaarsrapportage 2025 waardoor bij de 1e begrotingswijziging 2025 reeds een voordelig effect van € 162.192 is doorgevoerd. Van het bijgestelde budget is niet afgeweken. Ad. 5 Omgevingscommunicatie Wat hebben we ons voorgenomen en wat hebben we bereikt? Omgevingscommunicatie wordt ingezet om brede waardering voor de gebieden, heldere communicatie en samenwerking met belanghebbenden, gezamenlijke verantwoordelijkheid en begrip voor de uitgevoerde beheermaatregelen te realiseren. Dit doel is in voldoende mate bereikt. Wat hebben we daarvoor gedaan? 10
Jaarstukken 2025 | Programmaverantwoording
Ter ondersteuning van het gebiedsbeheer is het product Omgevingscommunicatie geleverd. Daarbij is gebruik gemaakt van diverse vormen van gebieds- en stakeholdercommunicatie. Voorts heeft Staatsbosbeheer de afhandeling van klachten en meldingen die rechtstreeks voorkomen uit de door haar uitgevoerde activiteiten verricht. Ad. 6 Beheer vastgoed en gronden Wat hebben we ons voorgenomen en wat hebben we bereikt? Het doel van het product Beheer vastgoed en gronden is het op orde houden van de (vermogens)positie van het schap. Dit doel is bereikt, waarbij is voldaan aan rechten en plichten die het eigendom met zich meebrengt en waarbij met zorgvuldig en passend medegebruik een bijdrage is geleverd aan het recreatieaanbod en aan structurele inkomsten. Wat hebben we daarvoor gedaan? Binnen het product Beheer vastgoed en gronden is een takenpakket tot uitvoering gebracht dat bestaat uit advies op grondbeleid, aan- en verkopen <1 ha en operationeel beheer. Daarnaast heeft het Dagelijks Bestuur in 2025 definitief ingestemd met de verkoop van grond bij het Oosterpark ten behoeve van de realisatie een geluidsscherm. Ad. 7 Toezicht en handhaving Wat hebben we ons voorgenomen en wat hebben we bereikt? Toezicht en handhaving wordt uitgevoerd om te realiseren dat mensen zich veilig en welkom voelen in het gebied en dat de natuur in het gebied beschermd wordt.
Dit doel is in voldoende mate bereikt. Wat hebben we daarvoor gedaan? Toezicht en handhaving bestaat in hoofdzaak uit gastheerschap voor de gebruikersgroepen en handhaving op geldende bepalingen en wetgeving, veelal in samenwerking met andere bevoegde toezichthouders (politie, gemeentelijke handhavers). Deze activiteiten zijn uitgevoerd door boswachters met boa-bevoegdheden, Daarbij is ingespeeld op de aard van het gebied en mogelijke probleemsituaties in de terreinen. Belangrijk aandachtspunt dat in 2025 ook meer inzet heeft gevergd is de toenemende problematiek van de aanwezigheid van dak- en thuislozen in de gebieden. Ad. 8 Vergunningen, ontheffingen en toestemmingen Wat hebben we ons voorgenomen en wat hebben we bereikt? De gebieden bieden ruimte geboden voor initiatieven van derden, zoals door particulieren georganiseerde activiteiten en evenementen. De dienst Vergunningen, ontheffingen en toestemmingen wordt ingezet om dergelijke initiatieven zorgvuldig te toetsen aan de andere belangen van het terrein. Hiermee is bereikt dat de afspraken en doelstellingen die voor de terreinen gelden niet geschaad zijn. Wat hebben we daarvoor gedaan? De gebieden zijn regelmatig gebruikt door organisaties en particulieren voor het organiseren van activiteiten en evenementen.
Heldere afspraken over het gebruik van het gebied en de faciliteiten, zijn vastgelegd in de vorm van een vergunning (verlening door gemeenten), ontheffing of toestemming. Wat heeft het gekost?
11
Jaarstukken 2025 | Programmaverantwoording
Lasten Account
Account(T)
Begroting na wijziging 2025
Baten Begroting na wijziging 2025
Realisatie 2025
Saldo Begroting na wijziging 2025
Realisatie 2025
Realisatie 2025
Personeel
989.707
984.103
0
0
989.707
984.103
Materieel Gebiedsbeheer
2.356.995
2.321.501
-810.250
-809.377
1.546.745
1.512.125
3.346.702
3.305.604
-810.250
-809.377
2.536.452
2.496.227
Toelichting: Personeel: Voordeel 5.604 Alle toelichting op personele afwijkingen zijn (voor zover nodig) opgenomen in paragraaf 4.5 Bedrijfsvoering. Materieel: Voordeel 34.620 Gezien de geringe afwijking op dit product (2,3% t.o.v. het budget) geen toelichting op dit onderdeel.
3.2. Maatschappelijke betrokkenheid Vrijwilligers en actief burgerschap Wat hebben we ons voorgenomen en wat hebben we bereikt? Met een zorgvuldige aanpak van vrijwilligerswerk en actief burgerschap wordt betrokkenheid, betekenis en plezier bij gebruikers en de omgeving van het gebied nagestreefd. Dit doel is in voldoende mate bereikt. Wat hebben we daarvoor gedaan? Veel mensen voelen zich betrokken bij de gebieden en zetten zich er graag voor in. ‘Vrijwilligers en actief burgerschap’ is een essentieel product om hen hiervoor op een zorgvuldige, professionele manier ruimte te bieden en terreinen op eigentijdse wijze te beheren. Dat levert kwalitatief hoogstaand gebiedsbeheer op en bovendien draagvlak in de omgeving. Wat heeft het gekost? Lasten Account
Account(T) Personeel
Maatschappelijke betrokkenheid
Begroting na wijziging 2025
Baten Begroting na wijziging 2025
Realisatie 2025
Saldo Begroting na wijziging 2025
Realisatie 2025
Realisatie 2025
49.000
29.808
0
0
49.000
29.808
49.000
29.808
0
0
49.000
29.808
Toelichting: Personeel: Voordeel 19.192 Alle toelichting op personele afwijkingen zijn (voor zover nodig) opgenomen in paragraaf 4.5 Bedrijfsvoering.
3.3. Plannen maken Voorbereiden programma’s en projectmanagement Wat hebben we ons voorgenomen en wat hebben we bereikt? Dit product is bedoeld om de inzet van capaciteit benodigd voor het opstellen van bestuursvoorstellen vooruitlopend op projecten te kunnen verantwoorden. Dergelijke voorstellen hebben als doel het bestuur uit te laten spreken of men het gesignaleerde probleem wil oplossen of de kans wil benutten en bereid is daarvoor middelen beschikbaar te 12
Jaarstukken 2025 | Programmaverantwoording
stellen. In 2025 lag het accent op het borgen van financiële stabiliteit en het versterken van het opdrachtgeverschap voor het schap en de deelnemende gemeenten, via de lijn van het programma Toekomstbestendig NRIJ. Hierdoor is geen bestuurlijk vraag ontstaan die leidde tot inzet van dit product. Wat hebben we daarvoor gedaan? Wat heeft het gekost? Lasten Account
Account(T)
Begroting na wijziging 2025
Baten Begroting na wijziging 2025
Realisatie 2025
Saldo Begroting na wijziging 2025
Realisatie 2025
Realisatie 2025
Personeel
37.200
1.091
0
0
37.200
Materieel Plannen maken
0
400
0
0
0
400
37.200
1.491
0
0
37.200
1.491
1.091
Toelichting: Personeel: Voordeel 36.109 Alle toelichting op personele afwijkingen zijn (voor zover nodig) opgenomen in paragraaf 4.5 Bedrijfsvoering. Materieel: Nadeel 400 Gezien de geringe afwijking op dit product geen toelichting op dit onderdeel.
3.4. Overhead 3.4.1. Bestuursproducten Bestuurssecretaris Wat hebben we ons voorgenomen en wat hebben we bereikt? In 2025 is de continuïteit van de bestuurlijke ondersteuning hersteld na het wegvallen van de inzet vanuit Staatsbosbeheer. Door de inzet van een externe interim-bestuurssecretaris is de ondersteuning van het bestuur geborgd en zijn bestuurlijke processen en besluitvorming voortgezet. Toelichting: De bestuurlijke ondersteuning vanuit Staatsbosbeheer is tot medio februari 2025 ingevuld door de bestuurssecretaris van Staatsbosbeheer. Deze inzet is vervolgens door Staatsbosbeheer beëindigd. In de periode daarna, tot medio april 2025, is er geen bestuurlijke ondersteuning beschikbaar geweest voor het schap. Vanaf medio april 2025 heeft het schap tijdelijk voorzien in deze functie door inzet van een onafhankelijke externe interim- bestuurssecretaris. Het wegvallen van deze functie heeft geleid tot aandacht voor de wijze waarop deze ondersteuning binnen de bestaande afspraken is geborgd, inclusief de vraag naar verrekening of compensatie bij het niet leveren van overeengekomen dienstverlening.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Om de continuïteit van de bestuurlijke ondersteuning te borgen is door het schap een externe interim-bestuurssecretaris aangetrokken. Deze heeft het bestuur ondersteund bij 13
Jaarstukken 2025 | Programmaverantwoording
voorbereiding en begeleiding van bestuurlijke besluitvorming, het opstellen en afstemmen van stukken en het bewaken van de bestuurlijke en juridische kaders. Daarnaast is ingezet op het herstellen en borgen van de ondersteuning binnen de bestaande samenwerkingsafspraken. In de samenwerkingsovereenkomst is bestuursadvies (circa € 20.000) benoemd als facultatief onderdeel van de dienstverlening. Het al dan niet inzetten betreft een bewuste bestuurlijke keuze, die ook financieel en inhoudelijk zichtbaar moet zijn. Accountmanagement Wat hebben we ons voorgenomen en wat hebben we bereikt? Met de inzet van een accountmanager was een deskundig aanspreekpunt voor het recreatieschap. De aanwezigheid van de accountmanager heeft geleid tot afstemming tussen bestuur en uitvoering en tot monitoring en terugkoppeling op de voortgang van de bestuurlijke opdracht. Wat hebben we daarvoor gedaan? De accountmanager heeft opgetreden als sparringpartner en adviseur voor het schap. In dat kader heeft hij de voortgang van de projecten en werkzaamheden die daaruit voortkomen bewaakt en gezorgd voor de voortgang en de eindresultaten.
Secretariaat Wat hebben we ons voorgenomen en wat hebben we bereikt? Het secretariaat van Staatsbosbeheer heeft tot medio februari 2025 ervoor gezorgd dat de vergaderingen goed voorbereid waren en professioneel zijn verlopen, dat de daarbij behorende vergaderstukken tijdig beschikbaar waren en dat de archivering op orde is. Daarna zijn deze taken ondergebracht bij de interim-bestuurssecretaris in afstemming met de bestuurssecretariaten van de deelnemende gemeenten in afstemming met de accounthouder. Wat hebben we daarvoor gedaan? Het ambtelijk secretariaat van Staatsbosbeheer heeft tot medio februari 2025 de planning, organisatie, voorbereiding, verslaglegging en archivering van de bestuursvergaderingen verzorgd. Daarna zijn deze taken ondergebracht bij de interim-bestuurssecretaris en bestuurssecretariaten van de deelnemende gemeenten in afstemming met de accountmanager.
3.4.2. Financiële diensten Financieel beleid Wat hebben we ons voorgenomen en wat hebben we bereikt? Zoals tot doel gesteld is een solide financieel beleid gevoerd dat voldoet aan juridische en financiële vereisten, verordeningen, notities en kaders. Wat hebben we daarvoor gedaan? We hebben volgens de wettelijke vereisten en volgens het inkoop- en beleidskader (Europese) aanbestedingen begeleid, contracten opgesteld, rapportages voor verantwoording en accountantscontrole verzorgd en de verzekeringsportefeuille gecoördineerd en op onderwerpen wordt financieel advies gegeven. Planning en control Wat hebben we ons voorgenomen en wat hebben we bereikt? Zoals voorgenomen is een Planning & Control-cyclus (P&C) gevolgd dat kader en sturing geeft aan het bestuur en ondersteuning biedt om de doelstellingen te bereiken.
14
Jaarstukken 2025 | Programmaverantwoording
Wat hebben we daarvoor gedaan? We hebben de P&C ingericht, beginnend met het plannen van de jaarlijkse activiteiten (begroting) en eindigend met het vaststellen van het jaarresultaat en het samenstellen van de jaarrekening. Administratie (de vastlegging van financiële handelingen) maakt vanzelfsprekend onderdeel uit van de P&C. Met de najaarsrapportage is de uitvoering van activiteiten bewaakt en is ervoor gezorgd dat de bedrijfsvoering ‘in control’ is gebleven.
3.4.3. Juridische diensten Aansprakelijkheid Wat hebben we bereikt? Zoals beoogd zijn klachten, aansprakelijkheidstellingen en bezwaren efficiënt afgehandeld. Wat hebben we daarvoor gedaan? Gezorgd is voor een onderbouwde afwijzing of toewijzing van claims, voor de (financiële) afhandeling ervan, of claims zijn doorgestuurd naar de verantwoordelijke partij. Omgekeerd is gezorgd voor aansprakelijkheidstelling van derden bij schade aan de terreinen. In bezwaarprocedures is gezorgd voor de hoorzittingen en zijn beslissingen op bezwaar opgesteld. Juridische ondersteuning Wat hebben we bereikt? Zoals tot doel gesteld is imagoschade en allerhande risico’s voorkomen dan wel beperkt door goede en snelle juridische ondersteuning. Wat hebben we daarvoor gedaan? Er is vormgegeven aan en geadviseerd over diverse overeenkomsten in het kader van beleid en uitvoering van beheer, waaronder de samenwerking met derden (private en publieke partijen). Procederen In die gevallen waarin geprocedeerd moet worden, wordt een vlotte en correcte afhandeling van de procedure beoogd. In 2025 was er echter geen aanleiding om capaciteit in te zetten voor dit product. Woo-procedures Gestreefd wordt naar een snelle en correcte afhandeling van Woo-procedures. In 2025 was de inzet van capaciteit voor dit product zeer beperkt. Wat heeft het gekost? Lasten Account
Account(T)
Begroting na wijziging 2025
Baten Begroting na wijziging 2025
Realisatie 2025
Saldo Begroting na wijziging 2025
Realisatie 2025
Realisatie 2025
Personeel
77.700
90.085
0
0
77.700
90.085
Materieel
160.000
159.438
0
0
160.000
159.438
Bestuurlijke diensten
237.700
249.523
0
0
237.700
249.523
Personeel
168.800
194.300
0
0
168.800
194.300
Materieel Financiële diensten
51.850
53.042
0
0
51.850
53.042
220.650
247.341
0
0
220.650
247.341
Personeel
19.400
7.916
0
0
19.400
7.916
Materieel Juridische diensten
3.500
0
0
0
3.500
0
22.900
7.916
0
0
22.900
7.916
481.250
504.779
0
0
481.250
504.779
Overhead
15
Jaarstukken 2025 | Programmaverantwoording
Toelichting: Personeel: Nadeel 26.400. Wordt veroorzaakt door hogere lasten i.v.m. complexere wet- en regelgeving in het financiële domein en hogere kosten bestuurssecretaris. Materieel: - Bestuurlijke diensten: Voordeel 563 Gezien de geringe afwijking op dit product geen toelichting op dit onderdeel. - Financiële diensten: Nadeel 1.192 Gezien de geringe afwijking op dit product geen toelichting op dit onderdeel. - Juridische diensten: Voordeel 3.500 Gezien de geringe afwijking op dit product geen toelichting op dit onderdeel.
3.5 Algemene middelen Lasten Account
Account(T)
Begroting na wijziging 2025
Baten Begroting na wijziging 2025
Realisatie 2025
Saldo Begroting na wijziging 2025
Realisatie 2025
Realisatie 2025
Onvoorzien
0
0
0
0
0
0
Rentekosten
7.827
7.918
0
0
7.827
7.918
Rentebaten
0
0
-100.000
-113.397
-100.000
-113.397
Overige jaarlijkse vergoedingen
0
0
-1.208.361
-1.208.361
-1.208.361
-1.208.361
0
0
-1.653.711
-1.653.711
-1.653.711
-1.653.711
7.827
7.918
-2.962.072
-2.975.469
-2.954.245
-2.967.551
Deelnemersbijdragen Algemene middelen
Materieel: Voordeel 13.306 Er zijn meer rentebaten ontvangen dan was voorzien bij de najaarsrapportage 2025.
3.6 Projecten/kredieten Budget Projectnaam Optimalisatierichting NRIJ Haalbaarheidsonderzoek schijf 2/3 en 4 Optimalisatie beheer Subsidie Coordinatie Programmamanager Toekomstbestendig NRIJ Pendrechtse molen
Uitgaven t/m Uitgaven 2024 2025
75.000 80.000 193.988 27.500 155.000
19.327 0 4.836
Afgesloten kredieten: Evaluatie SOK Maatregelen overlast zuidelijk randpark Pilot aanpak zwerfafval Oude Maas gebied Concept uittredingsplan gemeente uit GR Loopvlonder Carnisse grienden
12.000 126.500 110.000 20.000 3.950
9.000 111.108 81.627 1.803
Totaal natuur en recreatieschap Ijsselmonde
803.938
227.700
Uitgaven t/m Saldo 31-12- Exploitatie Balans/Exploitatie 2025 2025 Kredietlasten of Subsidie 19.327 0 55.473 12.351 71.350
55.673 80.000 138.516 15.149 83.650
3.000 9.866 16.392 15.921 3.950
12.000 120.974 98.019 17.724 3.950
0 5.526 11.981 2.276 0
Exploitatie Balans 16.392 Exploitatie/Subs 15.921 Exploitatie Balans
191.440
411.167
392.771
177.625
50.637 12.351 71.350 7.974
50.637 12.351 71.350 7.974
Exploitatie Exploitatie Subsidie Exploitatie Exploitatie Subsidie
3.000
Toelichting: Optimaliseringsrichting NRIJ Het Algemeen Bestuur heeft op 14 november 2021 ingestemd met de uitvoering van het project Optimaliseringsrichting NRIJ. Doel van dit project is het verkennen, uitwerken en doorvoeren van optimaliseringsvoorstellen teneinde de uitgaven voor het product uitvoeren 16
Jaarstukken 2025 | Programmaverantwoording
terreinbeheer met 20% te verlagen in 2025. Ter uitvoering van dit project zijn destijds de volgende kredieten beschikbaar gesteld: 1. Optimaliseringsrichting NRIJ – voor het uitwerken en doorvoeren van de eerste serie optimaliseringsvoorstellen. 2. Haalbaarheidsonderzoek schijf 2/3 en 4 – voor het uitvoeren van een nadere verkenning naar de tranches optimaliseringsvoorstellen voor de jaren 2023 tot en met 2025. Daarnaast heeft de provincie Zuid-Holland in het kader van de zogenaamde 50/50-deal een projectsubsidie beschikbaar gesteld die toegevoegd is aan het project: 3. Optimalisatie beheer - voor het doorvoeren van doeltypewijzigingen met als doel het naar beneden brengen van de jaarlijkse beheerlasten. Voor de leesbaarheid met de tabel zijn deze kredieten onder elkaar gezet. Dit project is inmiddels opgenomen onder het programma toekomstbestendig NRIJ onder het thema B ‘versnellen optimalisatiemaatregelen’. In de zomer van 2025 is de lijst van optimalisatiemaatregelen uit 2021 geanalyseerd en zijn alle openstaande en korte termijn acties opgepakt en in de tweede helft van 2025 uitgevoerd. Niet meer haalbare maatregelen zijn afgevoerd, zodat de lijst een realistisch beeld geeft van de nog mogelijke besparingen. Op de in 2021 vastgestelde lijst van optimalisatiemaatregelen is een aantal parkeerplaatsen opgenomen, die mogelijk opgeheven of verkleind kunnen worden.
Om te kunnen beoordelen welke kosten hiermee gemoeid zijn, is een asfaltonderzoek uitgevoerd. De uitkomst hiervan is dat de investering niet opweegt tegen de besparing op de beheerlast. Op basis hiervan heeft het Dagelijks Bestuur in januari 2026 besloten het herinrichten van deze parkeerterreinen niet tot uitvoering te brengen. De kredieten Optimaliseringsrichting NRIJ, Haalbaarheid fase 2/3 en 4 en Optimalisatie beheer dienen verlengd te worden naar 31-12-2026. Programmamanagement Toekomstbestendig NRIJ In het tweede kwartaal van 2025 is een extern bureau gestart met de opdracht Programmamanagement Toekomstbestendig NRIJ. Het doel van deze opdracht is het vormgeven en uitvoeren van het programma Toekomstbestendig NRIJ. Het programma heeft als doel om een structurele besparing te realiseren van €454.288 (zie programmabegroting 2025), vanwege de verminderde inkomsten na het uittreden van gemeente Rotterdam en provincie Zuid-Holland. Dit kan door middel van het verlagen van beheerkosten of verhogen van baten. De scope van het programma is vastgelegd in het Verslag Toekomstbestendig NRIJ (november 2024).
Bij het uitvoeren van de projecten en besparingsmaatregelen moet zorgvuldig om worden gegaan met samenhang tussen visie, eigenaarschap, beheer en bestuurlijke afstemming, met oog voor de integraliteit van het gebied, de kwaliteit van de leefomgeving en een financieel duurzaam perspectief voor NRIJ. Na een haalbaarheidsanalyse is gestart met de uitvoering en versnelling van de optimalisatiemaatregelen uit Thema B, zoals in bovenstaande paragraaf ‘Optimalisatierichting NRIJ’ is toegelicht. Dit heeft een structurele besparing van €32.323 opgeleverd door de beheerkosten te verlagen. Daarnaast zijn deelproject 1 en 4 opgestart, maar deze hebben nog niet tot concrete resultaten geleid. De uitvoering van het programma loopt door in 2026. Er is voor 2026 een realistische doorkijk gemaakt met een prognose wanneer de resterende besparing gerealiseerd kan worden. Momenteel wordt verwacht dat €245.000 van de opgave van €454.288 binnen het boekjaar 17
Jaarstukken 2025 | Programmaverantwoording
van 2026 gerealiseerd kan worden. Omdat de korte termijn acties en het ‘laaghangend fruit’ uit het programma toekomstbestendig NRIJ zijn uitgevoerd of meegenomen in de prognose, is het onrealistisch dat de resterende taakstelling in 2026 kan worden opgelost. De maatregelen kennen een grote afhankelijkheid van derden of een lange doorlooptijd, waardoor de acties wel in 2026 worden opgestart, maar het resultaat van de besparing pas later (in 2027) gerealiseerd wordt. Daarom heeft het Dagelijks Bestuur in januari 2026 besloten om de uitvoering van het programma te intensiveren en versnellen, waardoor acties sneller kunnen worden opgepakt en op korte termijn meer inzicht is in de haalbaarheid van de overige maatregelen. Eind Q1 2026 en eind Q2 2026 zijn de volgende monitorings- en bijsturingsmomenten en worden zowel de resultaten van het programma, als de prognose herijkt. De uitgaven in 2025 van €71.530 zijn de inhuur van het externe bureau om het programmamanagement te verzorgen. Er is nog €83.650 over van het beschikbaar gestelde krediet. Het krediet moet worden verlengd naar 31 december 2026. Subsidie- en fondsen coördinatie In maart 2025 is gestart met de opdracht om de mogelijkheden voor subsidies en fondsen voor de vijf recreatieschappen, waaronder Natuur- en Recreatieschap IJsselmonde, in kaart te brengen en waar mogelijk optimaal te benutten.
De gemeente Albrandswaard heeft Ignite Group gevraagd te ondersteunen bij de subsidieaanvraag voor de Nevengeul Johannapolder; hiervoor heeft het bureau contact gezocht met subsidieverstrekker Net op Zee en heeft meegelezen met het opstellen van de aanvraag en deze getoetst op de regeling. Pendrechtse Molen Uit een verkenning van subsidiemogelijkheden voor het opknappen van de Pendrechtse Molen is gebleken dat het BPD Cultuurfonds hiervoor mogelijk kansen biedt. Verder waren er weinig initiatieven voor projecten, enerzijds omdat de focus in 2025 lag op beheerkosten en anderzijds omdat bij aanvragen daarvoor doorgaans cofinanciering nodig is die er niet was. Ignite Group heeft voor alle schappen een brede scan gemaakt van kansen voor subsidie- en fondsenwerving en specifiek voor het versterken van biodiversiteit, natuureducatie, de Natuurvisie van de Haven van Rotterdam en via grote ruimtelijke ontwikkelingen bij de NOVEX-en Zuidelijke Randstad, Haven en Groene Hart. Deze bieden kansen voor de komende jaren. Afgesloten kredieten Maatregelen Zuidelijk Randpark Het Algemeen Bestuur heeft dit krediet in het voorjaar van 2023 beschikbaar gesteld voor het uitvoeren van maatregelen om de overlast in het Zuidelijk Randpark tegen te gaan. In het project is parkeerterrein Vrijenburg voorzien van een slagboom die het terrein ’s nachts afsluit.
Ook zijn de lichtmasten vervangen door hufterproof exemplaren. De werkzaamheden zijn eind 2023 afgerond. Het resterende budget is niet toereikend om ook, zoals oorspronkelijk de bedoeling was, parkeerterrein Clarabos van slagbomen te voorzien. Daarnaast is de problematiek complexer geworden door invoering van betaald parkeren in de aangrenzende wijken van Rotterdam. Hierdoor wijken bewoners uit naar de parkeerterreinen in het recreatiegebied om lang(er) 18
Jaarstukken 2025 | Programmaverantwoording
en/of ’s nachts te parkeren. Daarnaast wordt parkeerterrein Vrijenburg in toenemende mate gebruikt als een soort P+R terrein voor gebruikers van de nabijgelegen tramhalte. Dit leidde tot situaties waarbij bestuurders van auto’s na het sluiten van de slagboom het terrein wilden verlaten. Met de gemeenten Barendrecht en Rotterdam en met de politie wordt overleg gevoerd over de verdere aanpak van deze problematiek. Bij de Najaarsrapportage is gemeld dat het krediet zal worden afgesloten en het krediet is inmiddels in de jaarrekening 2025 definitief afgesloten en de kosten zijn geactiveerd. Pilot aanpak zwerfafval Oude Maas gebied Afgelopen zomer is de in 2024 langs de Oude Maas gestarte pilot aanpak zwerfafval uitgebreid naar recreatiegebied Veerplaat. Bij het spartelbad is daartoe één van de afvaleilanden geplaatst. Dit heeft ervoor gezorgd dat het er schoner was en het zwerfafval aanzienlijk is verminderd. Ook bij het Spuiveld/Ziedewijdseland is de conclusie dat dit gebied opnieuw schoner is dan voor de pilot met de afvaleilanden. Recreanten zijn positief over de afvaleilanden en de staat van het gebied. In gesprekken met bezoekers is er meer bewustzijn geconstateerd over afval. Het legen van de bakken door Drechtwerk is nog een aandachtspunt, doordat de zakken uit de afvaleilanden erg zwaar zijn en ze nu handmatig getild worden. Met Drechtwerk wordt naar een oplossing gezocht.
Het krediet is afgesloten en het eindverslag wordt opgesteld voor de definitieve subsidieverantwoording. Evaluatie SOK Het krediet is afgerond en wordt in 2025 financieel afgesloten. Loopvlonder Carnisse Grienden Het project loopvlonder Carnisse Grienden is vorig jaar afgesloten, echter na afsluiting bleek dat de leuning niet aan de wettelijk vereisten voldeed. Daarop is het project opnieuw geopend en is een tussenregel in de leuning geplaatst waardoor hij wel aan de wettelijke vereisten voldoet. Het bedrag is conform het bestuursbesluit uit 2022 geactiveerd.
19
Jaarstukken 2025 |Jaarrekening
4. Paragrafen 4.1
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Het weerstandsvermogen weerspiegelt de mate waarin het recreatieschap in staat is middelen vrij te maken om de risico's die zich in de praktijk voordoen op te vangen zonder dat dit betekent dat het beleid veranderd of ingekrompen moet worden. Conform de nota weerstandsvermogen wordt de ratio weerstandsvermogen berekend om te bepalen of het recreatieschap in staat is voldoende financiële middelen vrij te maken voor het dekken van de risico’s op het moment dat de risico’s zich voordoen. Voor de waardering van de toereikendheid van het weerstandsvermogen wordt de volgende tabel gehanteerd. Ratio weerstandsvermogen Waarderingscijfer
Ratio weerstandsvermogen
Betekenis
A
> 2,0
Uitstekend
B
1,4 < x < 2,0
Ruim voldoende
C
1,0 < x < 1,4
Voldoende
D
0,8 < x < 1,0
Matig
E
0,6 < x < 0,8
Onvoldoende
F
< 0,6
Ruim onvoldoende
Risicoanalyse Risico Niet kwantificeerbare risico’s
Aard van het risico Structureel
Financiële impact risico € 16.900
Kans van optreden H/M/L *)
Impact (uitgaande van vier jaar) € 67.600
*) De financiële impact wordt berekend door bij een hoog risico 75%, bij een gemiddeld risico 50% en bij een laag risico 25% van het bedrag van de financiële omvang te nemen.
Niet kwantificeerbare risico’s Hier wordt uitgegaan van 2% van de structurele inkomsten. Voor dit beleid volgt het schap het rijksbeleid voor gemeenten. Het rijk stelt voor gemeenten, die vallen onder het artikel 12regime, de minimale buffer van de algemene reserve op 2% van de som van de structurele inkomsten. Dit bedrag is daarmee het minimaal gewenste/benodigde weerstandsvermogen voor niet gekwantificeerde risico's. Voor de structurele inkomsten wordt uitgegaan van de huren & pachten en de verwachte rentebaten. Deze zijn in de begroting 2026 gesteld op 845K. Het risico is dan 16.900 x 4 = 67.600 euro.
20
Jaarstukken 2025 |Jaarrekening
Ratio Weerstandsvermogen Zoals hiervoor aangegeven wordt de ratio weerstandsvermogen berekend om te bepalen of het schap in staat is voldoende financiële middelen vrij te maken voor het dekken van de risico’s op het moment dat de risico’s zich voordoen. Het totaal van de risico-inventarisatie komt uit op 67.600. De stand van de Algemene Reserve is per eind 2025 (inclusief resultaatbestemming) ca. € 684.000. De ratio komt uit op > 1 en is daarmee uitstekend. Kengetallen BBV In het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) is bepaald dat de jaarstukken de kengetallen weergeven. De kengetallen staan in onderstaande tabel. Kengetallen
Rekening 2025
netto schuldquote netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen solvabiliteitsratio structurele exploitatieruimte
-133% -133% 54% -1%
Deze kengetallen geven enig inzicht in de financiële positie en de financiële weerbaar- en wendbaarheid van de organisatie. De Provincie Zuid-Holland gebruikt de volgende signaleringswaarden: Kengetal gezond neutraal risicovol netto schuldquote <90% 90-130% >130% netto schuldquote gecorrigeerd <90% 90-130% >130% solvabiliteitsratio >50% 20-50% <20% structurele exploitatieruimte >0% 0% <0% De netto schuldquote geeft een beeld van het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Bij de “netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen” worden ook de verstrekte leningen meegenomen. Een negatieve schuldquote geeft in feite aan dat er per saldo geen sprake is van een schuld. De solvabiliteitsratio wordt berekend als het percentage van het totale eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen van het recreatieschap. Dit geeft inzicht in de mate waarin het schap in staat is om aan haar financiële verplichtingen te voldoen De solvabiliteitsratio is ruim positief. Het kengetal “structurele exploitatieruimte” geeft aan of de structurele baten groter zijn dan de structurele lasten. Dit wordt in het kengetal als percentage van de totale baten uitgedrukt. Dit kengetal zegt in feite iets over het structurele jaarrekeningsaldo, d.w.z. zonder alle incidentele 21
Jaarstukken 2025 |Jaarrekening
baten en lasten. Het percentage is negatief, wat betekent dat de structurele baten niet toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van de leningen) te dekken.
4.2 Onderhoud kapitaalgoederen Het goed onderhouden van de gebieden is een belangrijke taak voor het recreatieschap om duurzaam gebruik mogelijk te maken. Als basis voor het plannen van regulier- en groot onderhoud en vervangingsinvesteringen wordt het Terrein Beheer Model (TBM) gehanteerd. Dit model is gebaseerd op zogenaamde doeltypen (bijvoorbeeld speel- en ligweide, strand of bos) waarvoor een gestandaardiseerde inrichting met daarbij behorende onderhoudscycli en normkosten zijn bepaald. Het totaal aan oppervlaktes, stuks en lengte van de aanwezige doeltypes bepaalt met de cycli en de normkosten de geplande uitgaven voor meerjarig duurzaam onderhoud. Het Terrein Beheer Model wordt periodiek herijkt. Voorziening groot onderhoud De geplande uitgaven van groot onderhoud fluctueren van jaar tot jaar. Dit kan een direct en groot effect hebben op het jaarresultaat en daarmee op de jaarlijkse deelnemersbijdrage. Om dit ongewenste effect zoveel mogelijk te voorkomen heeft het recreatieschap ervoor gekozen om een egalisatievoorziening groot onderhoud in te stellen. Jaarlijks wordt een vastgestelde dotatie ten laste van de exploitatie gebracht en de werkelijke onderhoudslasten worden ten laste van de voorziening groot onderhoud verantwoord.
Programma groot onderhoud 2025 In het kader van het planmatig bosbeheer zijn in 2025 de (uitgestelde) herplantwerkzaamheden in het in 2023 aangepakte werkblok Hoge Veld/Jan Gerritsepolder uitgevoerd. Ook de in 2024 geplande boswerkzaamheden in het werkblok Hoge Nesse/Veerplaat zijn in 2025 uitgevoerd. De herplant in dit werkblok wordt begin 2026 afgerond. Het programma groot onderhoud 2025 is grotendeels binnen het verslagjaar afgerond. Alleen het vervangen van informatiepanelen wordt in 2026 in samenhang met het programma Toekomstbestendig NRIJ uitgevoerd. In onderstaande tabel is het verwachte verloop van de voorziening Groot Onderhoud te zien voor de komende jaren. Stand voorziening Groot onderhoud per 01-01 Dotatie Extra dotatie aanpassing dotatie a.g.v. doorgevoerde wijzigingen in FA16 Werkelijke uitgaven M Werkelijke uitgaven P Prognoses 2026 M ev. Prognoses 2026 P ev.
2025 2.872.957 921.803
2026 3.208.902 695.000
2027 2.663.091 718.700
2028 2.414.673 718.700
2029 2.238.441 718.700
2030 1.367.133 718.700
464.302 121.556 -
797.470 239.241
743.936 223.181
688.409 206.523
1.223.082 366.925
300.020 90.006
2.414.673
2.238.441
1.367.133
1.695.806
IJM GO 2024 Bos NRIJ GO Infopanelen 2025 NRIJ GO Solitaren en Knotbomen 2025
57.000 75.000 25.000
P uitgaven over overloop
47.100
Stand voorziening groot onderhoud per 31-12
3.208.902
2.663.091
22
Jaarstukken 2025 |Jaarrekening
4.3 Financiering Kasgeldlimiet Tot het kasgeld behoren alle vlottende schulden < 1 jaar, de contante gelden in kas, de uitgaande gelden < 1 jaar en de tegoeden / schulden rekening-courant. Doel van de kasgeldlimiet is het beperken van de renterisico’s op de korte schuld. De korte schuld is bedoeld voor de lopende uitgaven en zodoende is de limiet gekoppeld aan het begrotingstotaal. De kasgeldlimiet is bij ministeriële regeling vastgesteld op 8,5% van het totaal van de jaarbegroting bij aanvang van het jaar. In 2025 zijn geen kasgeldleningen afgesloten. Renterisiconorm De renterisiconorm stelt een limiet aan het renterisico over de lange termijn financiering. Het renterisico is het geldbedrag aan leningen dat in een bepaald jaar aan renteherziening en herfinanciering onderhevig is. Het renterisico mag maximaal 20% van het begrotingstotaal per 1 januari van het betreffende kalenderjaar bedragen. De renterisiconorm benadrukt het belang van een goede spreiding van de leningenportefeuille en de renterisico’s. In 2025 zijn geen vaste geldleningen aangegaan. Er is op balansdatum 2025 één uitstaande geldlening zonder renteherziening gedurende de looptijd. Er is geen sprake van herfinanciering. Derhalve is er geen renterisico. Ten aanzien van het risicobeheer van de huidige leningen zijn er geen beleidsvoornemens. Het renteresultaat is gelijk aan de rentelasten en bedraagt 7.918 euro.
Tevens is er geen sprake van een financieringsbehoefte. Schatkistbankieren Bij het schatkistbankieren wordt dagelijks het saldo bij een vastgesteld drempelbedrag overgeboekt op een bankrekening ten gunste van de rekening-courant die een decentrale overheid heeft bij de schatkist. Omgekeerd kan het saldo ook worden aangevuld ten laste van de rekening-courant die een decentrale overheid heeft bij de schatkist. Voor het schap zijn de benodigde overeenkomsten met het Rijk afgesloten. In 2025 is het drempelbedrag van € 1.000.000 niet overschreden. Zie verder het overzicht in de toelichting op de balans, onderdeel Schatkistbankieren. EMU saldo Het (EMU-saldo) is het saldo van de inkomsten en uitgaven van de overheid. Decentrale overheden moeten inzicht geven in de berekening van hun aandeel in dit EMU-saldo. Deze informatie wordt middels enquêtes aangeleverd bij het CBS. Voor de EMU-enquête worden de gemeenten, de provincies en de waterschappen integraal waargenomen. Bij de gemeenschappelijke regelingen wordt een deelwaarneming gedaan. Een gemeenschappelijke regeling valt binnen de deelwaarneming indien het totaal aan baten of lasten op de exploitatierekening groter is dan 20 miljoen euro. Omdat het begrotingstotaal van het Recreatieschap onder deze grens van 20 miljoen euro ligt is toelichting van het EMU saldo niet verplicht en derhalve niet opgenomen.
23
Jaarstukken 2025 |Jaarrekening
Renteschema
4.4
Grondbeleid
Algemeen Het dagelijks bestuur van het recreatieschap heeft begin 2016 de nota grondbeleid vastgesteld waarin de volgende uitgangspunten centraal staan: - Grond is een middel en geen doel. - Bij en met de inzet van grond en vastgoed wordt financiële optimalisatie nagestreefd. - Met de inzet van grond wordt samenwerking met gebiedspartijen gezocht. - Hoewel het schap zelf geen grond- of opstalexploitaties voert, heeft zij in haar aanpak een actieve houding. Hierbij stuurt zij – in samenwerking met de andere gebiedspartijen – actief op programmering, kostenbeheersing en opbrengstoptimalisatie. - Het schap werkt innovatief en extern gericht, zoekt naar nieuwe verbanden en geeft waar mogelijk ruimte aan nieuwe technologieën en duurzame toepassingen. - Het schap neemt in beginsel niet risicodragend deel in gebieds- en vastgoed)ontwikkelingen. - Bij de inzet van grond en vastgoed werkt het schap transparant en marktconform. Financieel Naast het algemene uitgangspunt van financiële optimalisatie is de inzet vooral gericht op het behoud van het huidige niveau van inkomsten in de schapsbegroting, zulks in relatie tot de met eigendom/erfpacht samenhangende kosten. Grondpositie Grondpositie per 31 december 2025: Oppervlakte:
31-12-2024
Totaal
563 ha
31-12-2025*
Toelichting mutatie:
563 ha
Geen wijzigingen
*Afgerond op hele getallen
Deze tabel betreft de grondpositie, hierin zijn niet meegenomen de gronden die het schap op basis van persoonlijke overeenkomsten (o.a. huur) in gebruik en onderhoud heeft. Peildatum voor deze tabel is de kadastrale registratie per 31 december 2025.
4.5
Bedrijfsvoering
De afspraken over de dienstverlening door Staatsbosbeheer aan het natuur- en recreatieschap zijn vastgelegd in de Samenwerkingsovereenkomst (SOK). Voor begrotingsjaar 2025 is de volgende afrekenmethodiek toegepast: 1. De standaard dienstverlening te verrekenen op maximaal het totaalbudget bedrijfsvoering incl. goedgekeurd meerwerk tegen werkelijke kosten dan wel werkelijke uren maal het afgesproken tarief; 2. De begeleiding voor regulier en groot onderhoud te maximeren op 30% van de werkelijke materiele kosten voor uitbesteed werk. De personele component van de dienstverlening door Staatsbosbeheer is opgenomen in onderstaande tabel. 24
Jaarstukken 2025 |Jaarrekening
Product Beheer vastgoed & gronden (rentmeest Ondersteuning recreatie, landschapsToezicht & handhaving Vergunningen, ontheffingen en toeste Omgevingsmanagement Beheerinformatie Uitvoeren terreininspecties Uitvoeren Terreinbeheer 30% Omgevingscommunicatie Gebiedsbeheer
Begroting na wijziging 2025 192.824 38.800 214.500 19.800 0 57.900 68.900 331.183 65.800 989.707 989.707
Realisatie 2025
Ruimte
119.208 22.664 257.527 11.857 73.462 46.879 120.624 331.881 0 984.103 984.103
73.616 16.136 -43.027 7.943 -73.462 11.021 -51.724 -698 65.800 5.604 5.604
Vrijwilligers en actief burgerschap
49.000 49.000 49.000
29.808 29.808 29.808
19.192 19.192 19.192
Voorbereiden programma en projectmanagement Plan- en projectvoorbereiding Beheerkostenberekening en analyses
0 24.800 12.400 37.200 37.200 77.700 0 0 77.700 77.700
139 952 0 1.091 1.091 67.867 20.850 1.369 90.085 90.085
-139 23.848 12.400 36.109 36.109 9.833 -20.850 -1.369 -12.385 -12.385
Planning & control Financieel beleid Project control
138.800 15.000 15.000 168.800 168.800
176.350 2.896 15.054 194.300 194.300
-37.550 12.104 -54 -25.500 -25.500
Juridische ondersteuning WOB procedures Aansprakelijkheid Procederen Juridische diensten
13.200 1.500 3.200 1.500 19.400 19.400
6.605 60 1.251 0 7.916 7.916
6.595 1.441 1.949 1.500 11.484 11.484
Totaal LASTEN - P
1.341.807
1.307.302
34.505
Maatschappelijke betrokkenheid
Plannen maken Accountmanagement Bestuursadvies Secretariaat Bestuurlijke diensten
Financiële diensten
Toelichting - Gebiedsbeheer: Voordeel 5.604 Gezien de geringe afwijking op dit product geen toelichting op dit onderdeel. De personele lasten op het product Uitvoeren terreinbeheer zijn vooraf begroot op 30% van de materiële uitgaven. De werkelijk gemaakte personele lasten bedroegen € 331.881, zijnde 29,9% van de daadwerkelijke gerealiseerde materiële uitgaven. Aangezien dit binnen het afgesproken maximum van 30% valt is het volledige bedrag afgerekend. -
Maatschappelijke betrokkenheid: Voordeel 16.192 Dit betreft o.a. de begeleiding van de inzet van vrijwilligers- en participatiegroepen en het samenwerken met bewonersplatforms, stichtingen en verenigingen. De hiervoor benodigde activiteiten konden met minder personele begeleiding vanuit Staatsbosbeheer worden uitgevoerd dan voorzien.
-
Plannen maken: Voordeel 36.109 Omdat NRIJ zich in 2025 vrijwel volledig gericht heeft op de toekomstbestendigheid van het schap zijn nauwelijks personele middelen besteed aan het maken van plannen.
-
Overhead o Bestuursproducten / Financiële diensten / Juridische diensten: Nadeel 26.401
25
Jaarstukken 2025 |Jaarrekening
Rechtmatigheidsverantwoording 2025: Toelichting op de afwijkingen 2025 per onderstaande onderscheiden processen 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.
Inkoop en betaalproces Investeringen in materiele vaste activa en betaalproces Huren en pachten (ingebruikgeving) Memoriaalboekingen Begrotingen – begrotingswijzigingen Begrotingen - investeringskredieten Aanbestedingen Dienstverlening door Staatsbosbeheer
In 2025 zijn geen rechtmatigheidsafwijkingen geconstateerd die de rapporteringtolerantie overschrijden.
4.6 Openbaarheidsparagraaf Inleiding en kader Op grond van de WOO verplichte openbaarheidsparagraaf dient verantwoording afgelegd over de uitvoering van de WOO over het verslagjaar 2025 in het jaarverslag 2025. Openbaarheidsparagraaf De openbaarheidsparagraaf beschrijft de activiteiten die in 2025 zijn uitgevoerd op de thema’s verbetering informatiehuishouding en de actieve en passieve openbaarmaking. Actieve openbaarmaking De ontwikkeling van een platform (PLOOI) waar alle overheden hun openbaar te maken documenten konden plaatsen, is stopgezet. Het kabinet heeft besloten om eerst een eenvoudiger variant met een verwijsindex en een zoekfunctie te ontwikkelen. Deze variant is inmiddels operationeel. Deelname aan dit platform is momenteel nog op vrijwillige basis, waarbij de recreatieschappen en CBG nog niet zijn aangesloten. Woo-verzoeken en besluiten worden nog steeds op de website van het betreffende recreatieschap openbaar gemaakt. Vanwege vertraging in de realisatie van het publicatieplatform, is ook de inwerkingtreding van het actieve openbaarmakingsdeel van de Woo vertraagd. Staatsbosbeheer handelt de Woo verzoeken af namens de schappen en volgt de ontwikkelingen nauwlettend, maar gezien de financiële situatie, waarin de nieuwe taken beperkt worden vergoed, neemt het geen leidende rol op zich. Passieve openbaarmaking Aantal verzoeken
2024 2025
1 0
Gemiddelde behandeltijd in dagen 35
26
Jaarstukken 2025 |Jaarrekening
JAARREKENING 2025 5.1
Balans per 31 december 2025
x€
31-12-2025
31-12-2024
Vaste activa
2.599.593