Concept Jaarstukken 2022.pdf

door vertraging van de sloop van de appartementen aan de Blaak. De rioolaanpassingen in de Donckselaan en omgeving en het vervangen van het riool in de Bloemenbuurt, Markstraat en Rivierenbuurt zijn opgestart. Vanwege een langere voorbereidingstijd worden deze projecten in 2023 uitgevoerd. Verder is de voorbereiding van het vergroten van het riool aan de Noordenweg opgestart. In Donkersloot is op grote schaal onderhoud uitgevoerd naar aanleiding van de rioolinspectie 2021. Er is een start gemaakt met de integrale herstructurering in de wijk West/Centrum. Binnen dit project worden riolering en wegverharding vervangen en krijgt de wijk een klimaatrobuuste inrichting. In 2022 is het grondwatermeetnet vernieuwd. Binnen dit project zijn aanvullend op bestaande peilbuizen nieuwe peilbuizen inclusief meetapparatuur geplaatst. De meetapparatuur wordt uitgelezen en data wordt ontsloten via een webportaal. Het grondwatermeetnet geeft ons informatie over grondwaterstanden. De informatie wordt gebruikt voor ontwerpen van nieuwe rioolstelsels en voorziet in een eventuele informatiebehoefte richting onze inwoners. In het afgelopen jaar zijn diverse rioolpompen vervangen, een aantal drukrioleringsclusters geoptimaliseerd en alle bergbezinkleidingen voorzien van nieuwe meetapparatuur.

Tevens zijn de voorbereidende werkzaamheden opgestart voor de renovatie van gemaal P42 in de Haven en het vijzelgemaal aan de Burgemeester de Zeeuwstraat. Tevens is een nieuw onderhoudsmanagementsysteem geïmplementeerd. Hierdoor ontstaat meer inzicht in de status van de pompinstallaties en kan het onderhoud doelmatiger uitgevoerd worden. De afspraken met het waterschap over het transport en zuiveren van afvalwater zijn geactualiseerd. In december is daartoe het afvalwaterakkoord door beide partijen ondertekend.

Budget Riolering

Realisatie

Onderhoud

1.686.700

Investeringen

2.741.300

479.358

Totaal riolering

4.428.000

2.078.991

1.599.633

Waterhuishouding

Terugblik

Kerncijfers

In 2022 zijn diverse rioolvervangingen voltooid, zoals het werk aan de Witbloemstraat en Blauwbloemstraat. Met het vervangen van het riool aan de Blaak is een start gemaakt. De geplande uitvoering heeft vertraging opgelopen

   

80

Begroting na wijziging

44.219 m natuurlijke oever 14.148 m natuurvriendelijke oever 27.646 m oeverbeschoeiing 339.338 m2 watergangen

Jaarstukken 2022

Beheer

Afvalinzameling

Het waterschap is verantwoordelijk voor de waterkwaliteit en de waterkwantiteit van al het water in de gemeente. Daarbij onderhoudt het waterschap de hoofdwatergangen. Het overige water wordt grotendeels door de gemeente onderhouden. Maar ook Rijkswaterstaat, de provincie, diverse natuurorganisaties en particulieren zijn deels verantwoordelijk voor het onderhoud van sommige watergangen. Het waterschap controleert of het onderhoud naar behoren wordt uitgevoerd. Zo mogen er bijvoorbeeld niet te veel bagger of waterplanten aanwezig zijn in het water. Het beleid van het waterschap is daarom sterk richtinggevend voor het waterbeheer van de gemeente. Op basis van metingen van de baggeraanwas op de waterbodem bepalen we welke watergangen worden gebaggerd. Het waterschap baggert zelf de hoofdwatergangen. Is de aanliggende grond van de gemeente, dan zijn wij verplicht deze bagger te ontvangen. De gemeente betaalt dan ook voor het transporteren en afvoer ervan. Beschoeiingen worden op basis van inspecties vervangen. Daarbij is veiligheid vaak doorslaggevend. Voordat over wordt gegaan tot vervanging wordt onderzocht of het mogelijk is een natuurlijke oever te maken. Dan is geen nieuwe beschoeiing nodig en krijgt de flora en fauna een kans beter tot ontwikkeling te komen.

Kerncijfers

Terugblik In 2022 is er door de gemeente in een beperkt aantal watergangen gebaggerd. Ook het waterschap heeft slechts beperkt baggerwerk uitgevoerd. Dit is met name het gevolg van de PFA- problematiek, waardoor de afzet van bagger bij baggerdepots of verspreiding in (weiland)depots lastig is. In alle watergangen heeft regulier maaionderhoud plaats gevonden. Riet en waterplanten worden verwijderd, waarbij er vaak delen blijven staan (gefaseerd maaien). Hierbij is aandacht voor vislocaties. In de omgeving van het Electropark en de Marnixstraat is de beschoeiing vervangen.

Budget Waterhuishouding

Begroting na wijziging

Realisatie

Klein onderhoud

368.150

369.450

Groot onderhoud

177.000

110.362

Investeringen

162.300

46.373

Totaal waterhuishouding

707.450

526.185

Jaarstukken 2022

647 verzamelcontainers in beheer van de NV BAR-Afvalbeheer, waarvan 42 glas, 134 oud papier/karton, 250 gft en 221 PMD+restafval. Ook zijn er in Ridderkerk 28 textielcontainers welke worden beheerd door Opnieuw & Co.

Beheer In de huidige situatie is het onderhoud, de reiniging en de garantie van de ondergrondse containers geborgd in een onderhoudsovereenkomst van de gemeente met de leverancier. Het betreft in totaal 618 containers voor restafval, papier/karton, gft en glas. De (ondergrondse) container is onderdeel van de openbare ruimte (onroerende goederen) en komt als investering ten laste van de gemeente. De N.V. BAR-Afvalbeheer faciliteert de gemeente in de aanschaf, plaatsing en het onderhoud van de ondergrondse containers.

Haven Kerncijfers De gemeente Ridderkerk bezit een eigen haven aan de rivier De Noord. Twee delen zijn te onderscheiden. Aan de noordzijde een industriehaven met twee watergebonden bedrijven en een passantensteiger. Aan de zuidzijde een recreatiehaven met twee jachthavens. Behalve de passantensteiger worden de overige delen verhuurd.

Beheer Als gevolg van onder andere toename van scheepsbewegingen bij De Noord, onzekerheden over de aanwas van baggerslib en verplaatsing van baggerslib binnen de haven, worden er sinds 2021 1 á 2 keer per jaar dieptemetingen uitgevoerd om de baggeraanwas te kunnen monitoren. Doelstelling hiervan is het structureel prognosticeren van de hoeveelheid baggerslib en de baggerfrequentie. Binnen het groot onderhoud (reserve) wordt nu nog gerekend met het eens in de vijf jaar baggeren van de haven. De aanwezige constructies worden incidenteel vervangen. Hier worden geen structurele middelen voor gereserveerd. Indien nodig wordt extra budget aangevraagd.

Terugblik In 2022 is de volledige haven gebaggerd. De met de partijen in de industrie- en jachthaven contractueel afgesproken diepte is hersteld. In een eerste fase zijn 5 afmeerpalen vervangen die in zeer slechte staat verkeerden. In een tweede fase worden in 2023 de overige

81

afmeerpalen vervangen. Voor wat betreft het beheer, het onderhoud en het verhuur, is een stabiele situatie bereikt, ook financieel. De inspanningen zijn gericht op instandhouding.

vastgesteld. De algemene conditie van onze gebouwen is tussen 5 (matig) tot 3 (voldoende). Op basis van het beleid passen wij duurzaam beheer toe en voldoen we aan de Arbo- en veiligheidsvoorschriften.

Budget

Onderwijsgebouwen Jaarlijks stelt de gemeente een jaarprogramma vast op basis van aanvragen door schoolbesturen. In dit jaarprogramma zijn alle uitbreidingen en nieuwbouw van schoolgebouwen opgenomen, inclusief de financiële consequenties daarvan. De aanvragen voor het jaarprogramma worden getoetst aan Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs Ridderkerk 2021.

Haven

Begroting na wijziging

Realisatie

Klein onderhoud

477.400

Investeringen

50.000

41.720

Saldo van storting en onttrekking reserve

-417.300

-153.953

Totaal haven

110.100

107.392

Stand reserve per 1 januari 2022 Storting Onttrekking Stand reserve per 31 december 2022

219.625

1.066.866 32.700 -186.653 912.913

Gebouwen Kerncijfers In 2022 zijn de meer meerjarenonderhoudsplannen (MJOP’s) voor de gebouwen vastgesteld. Hiervoor zijn de benodigde financiële reserves op orde gebracht. Het onderhoud zal conform het MJOP worden uitgevoerd. Op 31 december 2022 had de gemeente 52 accommodaties in eigendom. Dit zijn:  Het gemeentehuis en de voormalige gemeentewerf.  (Voormalige) onderwijsgebouwen.  Binnensportaccommodaties (gymzalen/sporthallen).  Sportcomplexen.  Peuterspeelzaal en kinderdagverblijven.  Wijkcentra.  Een rouwcentrum.  Enkele bedrijfsruimten.  Enkele woningen.

Beheer In april 2016 is het uitvoeringsprogramma van het Integraal Accommodatieplan Ridderkerk (IAP) vastgesteld. Het IAP is in het voorjaar van 2019 geactualiseerd (AIAP) en vastgesteld door de gemeenteraad Hierin wordt richting gegeven aan de toekomst van verschillende gemeentelijke gebouwen. Voor een groot aantal gemeentelijke gebouwen (waarvoor in het kader van het IAP geen ingrijpende wijzigingen worden voorgesteld) is een Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) opgesteld. In het MJOP zijn de kwaliteitscriteria voor de gebouwen die van strategisch belang zijn

82

Sport- en Welzijnsaccommodaties Voor een groot aantal gemeentelijke gebouwen (waarvoor in het kader van het IAP geen ingrijpende wijzigingen worden voorgesteld) is een meerjarenonderhoudsprogramma opgesteld. Rouwcentrum Bij de begraafplaats Vredehof bevindt zich een rouwcentrum voor rouwbezoeken en uitvaartplechtigheden. Het rouwcentrum wordt gebruikt voor diensten voorafgaande aan een begrafenis op Vredehof en Rusthof, maar ook als wordt gekozen voor crematie of elders begraven is de aula geschikt voor een plechtigheid vooraf.

Terugblik Met het uitkomen van het collegeprogramma 2022-2026 ‘Hart voor een toekomstig Ridderkerk’ zijn nieuwe uitgangspunten gesteld voor het Maatschappelijk Vastgoed. Zo moet de Huishoudschool aan de Koninginneweg een primaire woonbestemming krijgen, worden verschillende toekomstscenario’s opgesteld voor recreatiecentrum de Fakkel, wordt de Randweg geschikt gemaakt voor een maatschappelijke bestemming en zijn nieuwe kaders gesteld inzake het herhuisvesten van Honk- en softbalvelden in het Oosterpark waarbij onderzocht moet worden of het Essenlaantje kan worden behouden. In 2022 zijn we dan ook gestart met diverse onderzoeken inzake bovenstaande casussen. We zijn in 2022 gestart met de renovatie van Sporthal Drievliet. Naar verwachting zal deze in 2023 gereed zijn. Daarnaast hebben onderhouds- en renovatiewerkzaamheden plaatsgevonden bij diverse sportaccommodaties en is de nieuwbouw sportzaal Gemini opgeleverd. In 2022 zijn we gestart met het opstellen van het Meerjarenonderhoudsplan van de gebouwen en

Jaarstukken 2022

overige accommodaties. Naar verwachting zal deze in 2023 formeel worden vastgesteld.

Budget Gemeentelijke gebouwen

Begroting na wijziging

Realisatie

Klein onderhoud

2.692.100

2.761.398

Groot onderhoud

567.400

251.583

Investeringen

1.109.600

93.287

Saldo van storting en onttrekking reserve

118.200

423.189

Totaal gemeentelijke gebouwen

4.487.300

3.529.457

Stand reserve per 1 januari 2022

3.674.864

Storting

492.100

Onttrekking

-68.911

Stand reserve per 31 december 2022 Sportaccommodaties

4.098.052

Begroting na wijziging

Realisatie

Klein onderhoud

2.147.400

Groot onderhoud

311.800

401.451

6.483.900

3.595.286

-59.600

-59.600

8.883.500

6.230.246

Investeringen Saldo van storting en onttrekking reserve Totaal sportaccommodaties Stand reserve per 1 januari 2022

2.293.109

1.433.020

Storting

250.000

Onttrekking

-309.600

Stand reserve per 31 december 2022 Onderwijsgebouwen

1.373.420

Begroting na wijziging

Realisatie

Onderhoud

1.852.300

1.919.743

Investeringen

7.745.800

6.802.400

Totaal onderwijsgebouwen

9.598.100

8.722.143

Jaarstukken 2022

83

Paragraaf 4 Financiering Inleiding

Renterisicobeheer

In deze financieringsparagraaf beschrijven we in hoeverre de plannen en acties, die we in de begroting 2022 hebben beschreven, zijn uitgevoerd. Naast enkele onderwerpen die verplicht deel uit maken van de financieringsparagraaf, gaan we ook in op een aantal ontwikkelingen die van belang zijn voor een goede uitvoering van de treasuryfunctie.

Algemeen Risicobeheersing vormt één van de pijlers van de Wet fido. Voor de bepaling van de renterisico’s die verbonden zijn aan de uitvoering van de treasuryfunctie zijn twee normen verplicht gesteld: De renterisiconorm heeft betrekking op leningen met een looptijd vanaf 1 jaar en de kasgeldlimiet op leningen met een looptijd tot maximaal 1 jaar. Het doel van deze normen is om de budgettaire risico’s als gevolg van rentestijging te beperken.

Wettelijke kaders en treasurystatuut De kaders voor de uitvoering van de financieringsfunctie zijn vastgelegd in de financiële verordening en uitgewerkt in het treasurystatuut (beide vastgesteld in 2017). Hierbij is de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet fido) van toepassing. Deze wet stelt de kaders voor een verantwoorde en professionele inrichting van de treasuryfunctie bij decentrale overheden. Het belangrijkste uitgangspunt daarbij is het beheersen van risico’s.

Rentevisie en rentebeleid Renteontwikkelingen op de kapitaalmarkt zijn belangrijk vanwege de risico’s die ze voor ons in kunnen houden. Wij volgen de renteontwikkelingen daarom ook nauwlettend. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de informatie van geldverstrekkers, waarbij we op ieder moment van de dag de ontwikkelingen volgen. Als gevolg van de stijgende inflatie heeft de Europese Centrale Bank gedurende 2022 de officiële tarieven een aantal malen verhoogd. Daardoor zijn zowel de korte als lange rente gestegen. In de tabel geven wij u inzicht in het renteverloop van lineaire leningen met een looptijd van 20 jaar in de jaren 2021 en 2022. Af te lezen is dat de rente in 2022 een sterk oplopende trend laat zien.

Kasgeldlimiet Met de kasgeldlimiet heeft de wetgever een norm gesteld voor het maximum bedrag aan kortlopende middelen (looptijd tot maximaal een jaar) waarmee de gemeente haar activiteiten mag financieren. Het doel van deze limiet is het risico te voorkomen dat fluctuaties van de korte rente direct grote impact hebben op de rentelasten tijdens het boekjaar. Wanneer in drie opeenvolgende kwartalen de kasgeldlimiet wordt overschreden, dient dit te worden gemeld bij de toezichthouder, de Provincie, inclusief een plan om weer te voldoen aan de kasgeldlimiet. In onderstaand overzicht is de toetsing van de kasgeldlimiet voor het jaar 2022 opgenomen. Doordat we in 2022 geen kortlopende leningen hebben afgesloten zijn we het hele jaar binnen de norm gebleven. Overzicht Kasgeldlimiet 1. Totaal vlottende schuld

1e kwartaal

2e kwartaal

3e kwartaal

4e kwartaal

0

0

0

0

2. Totaal vlottende middelen

23.621.000 25.928.000 30.257.000 19.336.000

3. Gemiddeld saldo schuld (-) of overschot

23.621.000 25.928.000 30.257.000 19.336.000

4a. Begrotingstotaal 132.665.000 2022 4b. Bij ministeriële regeling vastgestelde percentage 4. Kasgeldlimiet

8,5%

11.276.500 11.276.500 11.276.500 11.276.500

Toets Kasgeldlimiet 5a. Ruimte onder kasgeldlimiet (4+3)

84

34.897.500 37.204.500 41.533.500 30.612.500

Jaarstukken 2022

Renterisiconorm De renterisiconorm heeft als doel de risico’s te beperken van een toekomstig stijgende kapitaalmarktrente bij herfinanciering (van aflossingen op bestaande leningen) en renteherzieningen op bestaande langlopende leningen. Door toepassing van deze norm ontstaat een goede spreiding van de langlopende leningenpositie, waardoor dit renterisico gelijkmatig over de jaren wordt verdeeld. Jaarlijks komt maximaal 20% van het begrotingstotaal in aanmerking voor herfinanciering en/of renteherziening. Van renteherziening is sprake als in de leningsovereenkomst is bepaald dat de rente gedurende de looptijd in een bepaald jaar wordt aangepast. Onder herfinanciering verstaan we het afsluiten van nieuwe leningen ter vervanging van bestaande financieringen en/of aflossingen op de bestaande leningenportefeuille. Bij de begroting 2022 was op grond van onder andere de investeringsplanning de verwachting dat we in 2022 voor een bedrag van circa € 50 miljoen aan langlopende financiering nodig hadden. Het investeringsvolume is in 2022 echter achtergebleven. In 2022 zijn mede daardoor geen langlopende leningen noodzakelijk gebleken. In het volgende overzicht geven we u een beeld van de renterisico’s voor de vaste schuld in relatie tot de renterisiconorm. Ook dit jaar zijn we onder de renterisiconorm gebleven. Renterisico op vaste schuld

Leningenportefeuille In 2022 zijn, in tegenstelling tot de verwachte financieringsbehoefte in de begroting 2022, geen langlopende leningen afgesloten en is de totale omvang van onze leningenportefeuille verder afgenomen. In onderstaand overzicht is het verloop van de opgenomen langlopende leningen zichtbaar. Het gemiddelde van de rente (op basis van de stand per 1 januari) op langlopende leningen is licht gedaald naar 2,93% ten opzichte van 2,95% in 2021. Overzicht langlopende leningen

Netto renteherziening op vaste schuld

0

2.

Betaalde aflossingen

3.753.780

3.

Renterisico op vaste schuld (1+2)

3.753.780

Renterisiconorm 4.

a. Begrotingstotaal 2022

4.

b. Vastgesteld percentage

132.665.000

4.

Renterisiconorm

26.533.000

Ruimte onder renterisiconorm (4-3)

22.779.220

20,0%

Toets renterisiconorm

De liquiditeitsplanning en de financieringsbehoefte Algemeen De financieringsbehoefte van de gemeente is afhankelijk van diverse factoren welke de inkomende en uitgaande kasstromen beïnvloeden, zoals de investeringsplanning, de

Jaarstukken 2022

2022

Stand leningen per 1-1

35.844.674

Nieuwe leningen

0

Reguliere aflossingen

3.753.780

Stand leningen per 31-12

32.090.894

Verstrekte leningen In 2014 is een lening verstrekt aan de BARorganisatie voor de financiering van de materiële vaste activa die betrekking hebben op de bedrijfsvoering, welke zijn overgedragen van de gemeente aan de BAR-organisatie. Deze lening is in 2022 geheel afgelost. In onderstaand overzicht wordt het verloop van deze lening weergegeven. Naam geldnemer

%

BAR-organisatie

N.v.t.

2022

1.

5.

inkomsten en uitgaven van grondexploitaties en mutaties in de geldleningenportefeuille. We maken gebruik van een liquiditeitsplanning om zicht te krijgen en houden op de financieringsbehoefte.

Begin 2022

Totaal verstrekte geldleningen

Mutaties

Eind 2022

8.700

-8.700

0

8.700

-8.700

0

Renteomslag In de paragraaf financiering van de begroting 2022 heeft u inzicht gekregen in de rentelasten en het renteresultaat. Ook de manier waarop rente wordt toegerekend aan investeringen, programma’s en taakvelden hebben wij daarin beschreven. Bij de begroting 2022 is de omslagrente vastgesteld op 1,1%. Het werkelijke percentage voor 2022 is 1,03%, zoals in onderstaand overzicht te zien is. Schema rentetoerekening Externe rentelasten

+/+

Externe rentebaten

-/-

Saldo rentelasten en rentebaten

1.051.533 71.996 979.537

Rente die doorberekend wordt aan de grondexploitaties

-/-

Rente projectfinanciering

-/-

-47.837

85

Aan taakvelden toe te rekenen externe rente

1.027.374

Rente over het eigen vermogen

+/+

Rente over voorzieningen

+/+

Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente Werkelijk aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) Renteresultaat op het taakveld treasury Toe te rekenen rente

117.114 1.144.488

-/-

1.239.189 -94.701

Kas- en relatiebeheer Wat betreft het kasbeheer hanteren we al een aantal jaren de volgende uitgangspunten:  Het aantal bankrelaties en bankrekeningen wordt tot een minimum beperkt.  Maandelijks worden liquiditeitsoverzichten opgesteld.

1.144.488

Boekwaarde per 1-1-2022

110.967.509

Renteomslagpercentage

1,03%

Schatkistbankieren Op grond van de Regeling Schatkistbankieren zijn decentrale overheden verplicht om overtollige liquide middelen aan te houden in ’s Rijks schatkist. Gerekend over een heel kwartaal mag het op dagbasis buiten ’s Rijks schatkist aangehouden bedrag gemiddeld niet hoger zijn dan het drempelbedrag. Het drempelbedrag wordt bepaald op basis van het begrotingstotaal. Met onze huisbankier, de BNG, is afgesproken dat dagelijks automatisch wordt afgeroomd naar de schatkist wanneer het saldo hoger is dan € 400.000.

Met onze huisbankier, de BNG, vindt periodiek overleg plaats, waarbij eventuele nieuwe ontwikkelingen worden besproken. Verschillende kredietverstrekkers geven regelmatig adviezen over het aantrekken en uitzetten van gelden. Ook in 2022 is gebruik gemaakt van de verschillende adviserende instanties, om zodoende optimaal te kunnen profiteren van de beschikbare financiële instrumenten. In ons treasurystatuut hebben wij de administratieve organisatie, interne controle en informatievoorziening tevens uitvoerig beschreven.

In de toelichting op de balans in deze jaarrekening leggen wij verantwoording af over het totaal aan middelen dat per kwartaal buiten de schatkist is gehouden. Uit het daar opgenomen overzicht blijkt dat het drempelbedrag in 2022 in geen enkel kwartaal is overschreden.

Garantstelling Met het oog op de financiële risico’s die de gemeente hierbij loopt, gaan wij terughoudend om met het honoreren van aanvragen voor garantstellingen. Alleen als het maatschappelijk belang ermee gediend is en er voldoende zekerheden gesteld worden, wordt een garantie verleend. Per 31 december 2022 is het totaal van de directe garantstellingen € 46,7 miljoen. Het totaal van de garantstellingen met een achtervangfunctie via het Waarborgfonds Sociale Woningbouw was € 40,1 miljoen. Het risico dat de gemeente loopt bij deze garantstellingen is meegenomen in de berekening van ons weerstandvermogen.

86

Jaarstukken 2022

Paragraaf 5 Bedrijfsvoering Bedrijfsvoering De bedrijfsvoering wordt vanaf 1 januari 2014 door de BAR-organisatie uitgevoerd. Voor een toelichting op de bedrijfsvoering verwijzen wij u naar de jaarrekening 2022 van de BARorganisatie. De bijdrage aan onze organisatie voor de bedrijfsvoering wordt getoond in onderstaande tabel.

Programma/taakveld

Bijdrage

Begroting 2022

Bijdrage GR -32.140.300 BAR-organisatie

Begroting 2022 na wijziging

Realisatie 2022

Verschil

-36.536.100

-36.835.103 -299.003

Verdeling van de BAR-bijdrage over de taakvelden Van de gehele BAR-bijdrage wordt de bijdrage voor personeelskosten verdeeld over de taakvelden. De overhead wordt niet verdeeld. Primitieve Begroting 2022 Realisatie 2022 begroting 2022 na wijziging

Verschil 2022

1 Bestuur en (overheids)participatie 0.1:Bestuur 0.2:Burgerzaken Totaal 1 Bestuur en (overheids)participatie

18.557.500

22.274.400

22.069.487

-679.800

-811.300

-779.732

-204.913 31.568

17.877.700

21.463.100

21.289.754

-173.346

2 Veiligheid 1.1:Crisisbeheersing en brandweer

-74.400

-87.300

-78.194

9.106

1.2:Openbare orde en veiligheid

-955.100

-1.164.600

-1.264.202

-99.602

-1.029.500

-1.251.900

-1.342.396

-90.496

Totaal 2 Veiligheid 3 Verkeer, vervoer en wegen 2.1:Verkeer en vervoer

-1.773.100

-2.149.200

-2.231.196

-81.996

2.2:Parkeren

-82.200

-86.300

-23.991

62.309

2.3:Recreatieve havens

-36.600

-41.000

-26.657

14.343

2.4:Economische havens en waterwegen

-39.300

-43.800

-26.657

17.143

2.5:Openbaar vervoer

-5.100

-7.100

-12.236

-5.136

-1.936.300

-2.327.400

-2.320.737

6.663

0.2:Burgerzaken

-206.900

-305.900

-588.219

-282.319

0.3:Beheer overige gebouwen en gronden

-291.600

-325.400

-202.791

122.609

3.1:Economische ontwikkeling

-160.800

-195.000

-203.482

-8.482

3.3:Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

-66.800

-82.000

-91.819

-9.819

3.4:Economische promotie

-26.900

-31.300

-26.361

4.939

Totaal 4 Economische zaken

-753.000

-939.600

-1.112.672

-173.072

4.1:Openbaar basisonderwijs

-15.000

-17.500

-15.402

2.098

4.3:Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

-54.600

-57.100

-12.476

44.625

Totaal 5 Onderwijs

-69.600

-74.600

-27.877

46.723

5.1:Sportbeleid en activering

-36.800

-41.000

-23.399

17.601

5.3:Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

-20.700

-23.700

-16.883

6.817

5.4:Musea

-15.000

-17.500

-15.402

2.098

5.5:Cultureel erfgoed

-75.600

-88.800

-79.083

9.717

5.6:Media

-36.400

-39.900

-21.326

18.574

5.7:Openbaar groen en (openlucht) recreatie

-1.870.200

-2.279.600

-2.434.678

-155.078

Totaal 6 Cultuur, sport en groen

-2.054.700

-2.490.500

-2.590.770

-100.270

2.5:Openbaar vervoer

-21.800

-27.300

-33.081

-5.781

4.3:Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

-28.900

-29.900

-4.852

25.048 31.290

Totaal 3 Verkeer, vervoer en wegen 4 Economische zaken

5 Onderwijs

6 Cultuur, sport en groen

7 Sociaal domein

6.1:Samenkracht en burgerparticipatie

-59.000

-65.500

-34.210

6.2:Toegang en eerstelijnvoorzieningen

-1.843.800

-2.197.800

-2.127.382

70.418

-182.200

-190.800

-37.172

153.628

6.3:Inkomensregelingen

Jaarstukken 2022

87

Programma/taakveld 6.4:WSW en Beschut werk

Primitieve Begroting 2022 Realisatie 2022 begroting 2022 na wijziging

Verschil 2022

-169.200

-195.000

-156.092

38.908

-2.179.000

-2.670.300

-2.945.013

-274.713

6.6:Maatwerkvoorzieningen (WMO)

-760.700

-768.700

-38.801

729.899

6.71:Maatwerkdienstverlening 18+

-86.900

-92.700

-27.990

64.710

6.72:Maatwerkdienstverlening 18-

-215.000

-220.800

-31.544

189.256

6.81:Geëscaleerde zorg 18+

-24.000

-24.200

-148

24.052

6.82:Geëscaleerde zorg 18-

-43.200

-43.600

-444

43.156

7.1:Volksgezondheid

-36.700

-38.200

-7.351

30.849

-5.650.400

-6.564.800

-5.444.080

1.120.720

-118.600

-149.900

-188.904

-39.004

-2.300

-2.800

-2.719

81

7.2:Riolering

-633.300

-784.900

-914.041

-129.141

7.3:Afval

-378.600

-464.600

-519.368

-54.768

7.4:Milieubeheer

-266.200

-317.900

-306.260

11.640

-1.399.000

-1.720.100

-1.931.292

-211.192

0.3:Beheer overige gebouwen en gronden

-507.800

-651.600

-864.529

-212.929

3.2:Fysieke bedrijfsinfrastructuur

-128.400

-155.700

-164.237

-8.537

4.2:Onderwijshuisvesting

-235.000

-287.200

-315.738

-28.538

5.2:Sportaccommodaties

-368.100

-446.900

-469.905

-23.005

7.5:Begraafplaatsen en crematoria

-555.500

-678.800

-737.660

-58.860

8.1:Ruimtelijke ordening

-1.323.700

-1.612.200

-1.632.893

-20.693

8.3:Wonen en bouwen

-1.218.100

-1.488.000

-1.617.047

-129.047

Totaal 9 Ruimtelijke ontwikkeling, wonen en maatschappelijk

-4.336.600

-5.320.400

-5.802.009

-481.609

6.5:Arbeidsparticipatie

Totaal 7 Sociaal domein 8 Gezondheid en duurzaamheid 1.2:Openbare orde en veiligheid 7.1:Volksgezondheid

Totaal 8 Gezondheid en duurzaamheid 9 Ruimtelijke ontwikkeling, wonen en maatschappelijk

13 Buiten programma's 0.5:Treasury

-60.000

-73.500

-81.748

-8.248

0.61:OZB woningen

-273.800

-325.800

-311.591

14.209

0.62:OZB niet-woningen

-150.700

-179.700

-173.419

6.281

0.63:Parkeerbelasting

-15.000

-16.600

-9.922

6.678

0.64:Belastingen overig

-136.200

-164.800

-172.975

-8.175

0.8:Overige baten en lasten

-12.900

-13.400

31.735

45.135

Totaal 13 Buiten programma's

-648.600

-773.800

-717.921

55.879

0

0

0

0

Totaal

Rechtmatigheidsverantwoording Verantwoordelijkheid college van burgemeester en wethouders De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties, blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het college van burgemeester en wethouders toe in hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd. Dit houdt in dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties in overeenstemming

88

zijn met door de raad vastgestelde kaders zoals de begroting en gemeentelijke verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door het college op 22 februari 2022 vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht. Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door de raad bepaald en bedraagt 1% (maximaal 3%) van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgesteld op € 1.343.300. Bevinding Het college is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties niet rechtmatig tot

Jaarstukken 2022

stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. De geconstateerde afwijkingen betreffen:  Programma 1 Bestuur en (overheids)participatie (€ 1.743.540)  Programma 2 Veiligheid (€ 95.292)  Programma 4 Economische zaken (€ 168.444)  Programma 9 Ruimtelijke ontwikkeling, wonen en maatschappelijk vastgoed (€ 235.500)  Niet in de programma's opgenomen baten en lasten (€ 541.125)  Investeringen (€ 729.180) In de paragraaf bedrijfsvoering is op basis van de Kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV en op basis van de afspraken met de raad aanvullende informatie opgenomen over de financiële rechtmatigheid. In deze paragraaf heeft het college ook beschreven welke actie het onderneemt om vermelde afwijkingen in de toekomst te voorkomen. Voorgaande tekst is een verplichte tekst volgens het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten.

Begrotingscriterium Het begrotingscriterium is een criterium van rechtmatigheid dat betrekking heeft op de grenzen van de baten en lasten in de door de raad geautoriseerde begroting van exploitatie en investeringskredieten en de hiermee samenhangende programma’s, waarbinnen de financiële beheershandelingen tot stand moeten zijn gekomen. De begrotingsrechtmatigheid wordt beoordeeld op het niveau waarop de begroting door de raad is geautoriseerd. Volgens de financiële verordening 2017 is dat op programmaniveau. Daarnaast is er het Controleprotocol voor de accountantscontrole op de jaarrekening 20212024 met duidelijke en concrete spelregels met betrekking tot het begrotingscriterium. Op basis van bovenstaande is er een onrechtmatigheid geconstateerd van € 1.969.057. Dit is een "geschoond" saldo. Alle individuele posten zijn bekeken en langs de spelregels gehouden om te zien wat als rechtmatig of als onrechtmatig bestempeld wordt.

Programma

Begroting na wijziging

Rekening 2022

Verschil begroting en Rechtmatigrekening heidsoordeel

Lasten

Baten

Lasten

Baten

1 Bestuur en (overheids)participatie

-5.096.500

1.543.800

-6.840.040

3.336.053 -1.743.540

Lasten

Baten 1.792.253

0 -65.063

2 Veiligheid

-3.970.100

958.500

-4.065.392

1.590.348

-95.292

631.848

3 Verkeer, vervoer en wegen

-13.450.250

5.542.400

-12.720.718

5.249.366

729.532

-293.034

4 Economische zaken

-2.578.700

1.537.500

-2.747.144

1.479.379

-168.444

-58.121

5 Onderwijs

-3.956.478

2.406.978

-3.243.806

1.759.390

712.672

-647.588

6 Cultuur, sport en groen

-10.486.600

746.300

-10.280.967

579.807

205.633

-166.493

7 Sociaal domein

-67.334.471

19.348.833

-64.667.747 20.064.251

2.666.724

715.418

8 Gezondheid en duurzaamheid

-15.259.802

15.713.702

-13.816.598 14.226.448

1.443.204 -1.487.254

9 Ruimtelijke ontwikkeling, wonen en maatschappelijk vastgoed

-22.120.200

12.258.100

-22.355.700 12.279.046

-235.500

20.946

-612.994

Niet in de programma's opgenomen baten en lasten

-16.740.900

100.233.000

-17.282.025 104.485.245

-541.125

4.252.245

0

Totaal

-160.994.001

160.289.113

-158.020.136 165.049.333

2.973.865

4.760.220

-855.904

Jaarstukken 2022

-177.847

89

Bij investeringsprojecten wordt de begrotingsrechtmatigheid beoordeeld op het niveau van het totaal gevoteerde kredietbedrag. Programma

Begroting na wijziging Lasten

Totaal

Baten

Verschil begroting en Rechtmatigrekening heidsoordeel

Lasten

Baten

Lasten

Baten

-532.553

88.251

-308.553

-135.749

HOV PopulierenlaanVerbindingsweg voorbereiding

-100.000

50.000

-134.477

0

-34.477

-50.000

Reijerpark kunstgrasveld

-154.000

0

-540.150

94.526

-386.150

94.526

0

-1.207.180 182.777

-729.180

-91.223

-308.553

-478.000 274.000

Toelichting op de geconstateerde afwijkingen Programma's Programma 2 Veiligheid De lasten van dit programma zijn overschreden met € 95.292. Onderwerpen die deel uitmaken van de overschrijding zijn de bijdrage aan de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR), incidenten, lasten voor leges en vergunningen APV, SPUK naleving controle CTB 2022 en de toerekening van de BAR-bijdrage naar programma's. De overschrijdingen op de bijdrage aan de VRR (€ 10.514) en de post incidenten (werkzaamheden voor een drugsdumping, € 13.104)) betreffen uiteraard activiteiten die binnen het beleid passen, maar zijn niet tijdig gemeld of via een begrotingsaanpassing kenbaar gemaakt. Het zijn, volgens het Controleprotocol voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2021 - 2024, daarmee niet-rechtmatige begrotingsafwijkingen. Ditzelfde geldt voor de post leges en vergunningen APV. Hier is ook sprake van bestaand beleid, maar niet tijdig gemeld of via een begrotingsaanpassing kenbaar gemaakt. Tegenover de overschrijding van de lasten SPUK Naleving controle CTB 2022 (€ 41.445) staan direct gerelateerde opbrengsten. Volgens het Controleprotocol voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2021 - 2024 is dit een kostenoverschrijding die geheel of grotendeels wordt gecompenseerd door direct gerelateerde opbrengsten en daarmee een rechtmatige begrotingsafwijking.

Ditzelfde geldt voor de posten Participatiebudget besturen en Secretarieleges Burgerzaken. Ook hier staat een opbrengst tegenover de last en is een rechtmatige begrotingsafwijking. De toerekening van de BAR-bijdrage naar programma's is een verplichting en over het

90

Rekening 2022

-224.000 224.000

3 Verkeer, vervoer Snelfietsroute F15 en wegen Ijsselmonde

6 Sport, cultuur en groen

Een overschrijding van het jaarbudget, passend binnen het totaal bedrag van het krediet, wordt daarmee als rechtmatig beschouwd.

-308.553

geheel budgettair neutraal. Deze verdeling valt onder het geformuleerde beleid en is volgens het controleprotocol een rechtmatige begrotingsafwijking. Programma 4 Economische zaken De lasten van dit programma zijn overschreden met € 168.444. Onderwerpen die deel uitmaken van de overschrijding zijn omzetheffing benzinestations, overige gebouwen, gemeentewerf P.C. Hooftstraat, marktinitiatieven en de toerekening van de BAR-bijdrage naar programma's. De overschrijdingen op de posten omzetheffing benzinestations (€ 42.000), gemeentewerf P.C. Hooftstraat (€ 44.029) en marktinitiatieven (€ 91.818) zijn activiteiten die binnen het beleid passen, maar zijn niet tijdig gemeld of via een begrotingsaanpassing kenbaar gemaakt. Het zijn, volgens het Controleprotocol voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2021 2024, daarmee niet-rechtmatige begrotingsafwijkingen. De overschrijding op de lasten op Overige gebouwen staan opbrengsten tegenover. Het Controleprotocol geeft aan dat kostenoverschrijdingen die geheel worden gecompenseerd door directe opbrengsten als rechtmatig beschouwd worden. De toerekening van de BAR-bijdrage naar programma's is een verplichting en over het geheel budgettair neutraal. Deze verdeling valt onder het geformuleerde beleid en is volgens het controleprotocol een rechtmatige begrotingsafwijking.

Programma 9 Ruimtelijke ontwikkeling, wonen en maatschappelijk vastgoed De lasten van dit programma zijn inclusief reserves overschreden met € 235.500. Onderwerpen die deel uitmaken van de overschrijding zijn het zwembad en sportaccommodaties, marktinitiatieven,

Jaarstukken 2022

Gemeenschappelijke regeling Nieuw Reijerwaard en de toerekening van de BAR-bijdrage naar programma's. Tegenover de overschrijding van de post Zwembaden en sportaccommodaties staan opbrengsten van de specifieke uitkering IJsbanen en Zwembaden en specifieke uitkering Sport. Volgens het Controleprotocol voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2021 2024 is dit een kostenoverschrijding die geheel of grotendeels wordt gecompenseerd door direct gerelateerde opbrengsten en daarmee een rechtmatige begrotingsafwijking. Ook de overschrijding op de posten begraafplaatsen en gemeenschappelijke regeling Nieuw Reijerwaard heeft een opbrengst tegenover zich staan. Hiervoor geldt ook dat dit een rechtmatige begrotingsafwijking is, volgens het hiervoor genoemde protocol. Er zijn facturen binnengekomen voor een btwcorrectie over de jaren 2020 tot en met 2022 voor sportaccommodaties. Deze kostenoverschrijding, geconstateerd na het verantwoordingsjaar, betreffen activiteiten welke achteraf als onrechtmatig moeten worden beschouwd, omdat hier door de belastingdienst nog nader onderzoek naar is gedaan. Volgens het Controleprotocol wordt deze overschrijding als rechtmatig beschouwd. Er zijn wel kosten die tot een onrechtmatigheid gerekend worden.

Er zijn kosten (€ 83.355) voor de tijdelijke sporthal gemaakt, voor onderhoud aan groene sportvelden (€ 98.501), die voortvloeien uit beleid en kosten die gemaakt zijn voor marktinitiatieven (€ 431.137). De kosten zijn niet tijdig gemeld of via een begrotingsaanpassing kenbaar gemaakt. Het zijn, volgens het Controleprotocol voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2021 2024, daarmee niet-rechtmatige begrotingsafwijkingen. De toerekening van de BAR-bijdrage naar programma's is een verplichting en over het geheel budgettair neutraal. Deze verdeling valt onder het geformuleerde beleid en is volgens het controleprotocol een rechtmatige begrotingsafwijking. Niet in de programma's opgenomen baten en lasten De lasten van de niet in de programma 's opgenomen baten en lasten zijn overschreden met € 541.125. Onderwerpen die deel uitmaken van de overschrijding zijn dubieuze debiteuren , juridische zaken en overhead vanuit de BARorganisatie. De overschrijding wordt voornamelijk veroorzaakt door de benodigde toevoeging aan de

Jaarstukken 2022

voorziening dubieuze belastingdebiteuren voor het op peil brengen van deze voorziening en afboeking van oude vorderingen op belastingdebiteuren vanwege oninbaarheid. Het betreft een kostenoverschrijding met een open karakter in het kader van het opmaken van de jaarrekening waarbij de overschrijding niet eerder werd geconstateerd. Volgens het Controleprotocol voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2021-2024 is het een rechtmatige begrotingsafwijkingen. De overschrijding op overhead vanuit de BARorganisatie is toegelicht onder de algemene toelichting BAR-bijdrage incl. overhead. Deze verdeling valt onder het geformuleerde beleid en is volgens het controleprotocol een rechtmatige afwijking. Investeringen Programma 3 Verkeer, vervoer en wegen Het investeringskrediet voor de Snelfietsroute F15 IJsselmonde is overschreden door prijsstijgingen en cofinanciering. De overschrijding passen binnen het beleid passen, maar zijn niet tijdig gemeld of via een begrotingsaanpassing kenbaar gemaakt. Het zijn, volgens het Controleprotocol voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2021 2024, daarmee niet-rechtmatige begrotingsafwijkingen. Het investeringskrediet HOV PopulierenlaanVerbindingsweg is overschreden door extra voorbereidingskosten. De kosten voor de werkzaamheden vallen binnen het beschikbaar gestelde krediet.

Hierdoor kan deze kostenoverschrijding, volgens het Controleprotocol, als rechtmatig worden beschouwd. Programma 6 Sport, cultuur en groen Het investeringskrediet voor Reijerpark kunstgrasveld betreft een gecombineerd krediet. De overschrijding op het ene onderdeel wordt opgeheven door een onderschrijding op een ander onderdeel. De kosten voor de werkzaamheden vallen binnen het beschikbaar gestelde krediet. Hierdoor kan deze kostenoverschrijding, volgens het Controleprotocol, als rechtmatig worden beschouwd.

Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium is het criterium van rechtmatigheid, dat betrekking heeft op de eisen die worden gesteld bij de uitvoering van de financiële beheershandelingen. De eisen/voorwaarden zijn afkomstig uit diverse weten regelgeving en hebben betrekking op aspecten als doelgroep, termijn, grondslag,

91

administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur. Uit het rapport van bevindingen van de Verbijzonderde Interne Controle (VIC) en bij de controle ten behoeve van de jaarstukken 2022 zijn geen (financiële) onrechtmatigheden met betrekking tot het voorwaardencriterium ontdekt.

Misbruik en oneigenlijk gebruikcriterium Het misbruik en oneigenlijk gebruik-criterium is het criterium van rechtmatigheid, dat betrekking heeft op het voorkomen, detecteren en corrigeren van misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsgelden en gemeentelijke eigendommen bij financiële beheershandelingen. Uit het rapport van bevindingen van de Verbijzonderde Interne Controle (VIC) en controle ten behoeve van de jaarstukken 2022 zijn geen bevindingen met betrekking tot het M&O-criterium.

Aanbevelingen Begrotingscriterium Binnen de bestaande processen voor het budgetbeheer en de planning en control cyclus is veel aandacht voor de budgetoverschrijdingen. Het doorontwikkelen van de rapportages en het verbeteren van de informatie met prognoses moet bijdragen aan een eerdere signalering van begrotingsonrechtmatigheden door overschrijdingen. Hier zal de komende tijd meer aandacht aan worden besteed.

ENSIA Verklaring Inleiding/aanleiding:  VNG resolute "Informatieveiligheid, randvoorwaarde voor de professionele gemeente" Met de VNG resolute "Informatieveiligheid, randvoorwaarde voor de professionele gemeente" van 2013hebben de gemeenten afgesproken de Baseline Informatieveiligheid Gemeenten (BIG) te implementeren. De BIG is de kern van de verantwoording over informatieveiligheid aan de gemeenteraad. De horizontale verantwoording bestaat uit de zelfevaluatie, en IT-audit, en verklaring van het college van burgemeester en wethouders en een passage over informatieveiligheid in het jaarverslag. Van BIG naar BIO Vanaf 1 januari 2020 is de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) van kracht. De BIO vervangt de bestaande baselines informatieveiligheid voor Gemeenten, Rijk, Waterschappen en Provincies. Van BIG, BIR, BIR2017, IBI en

92



BIWA naar BIO. Hiermee ontstaat één gezamenlijk normenkader voor informatiebeveiliging binnen de gehele overheid, gebaseerd op de internationaal erkende en actuele ISO normatiek. Verantwoordingsverplichting ENSIA Om aan te tonen dat de gemeente Ridderkerk werkt in overeenstemming met de geldende wet- en regelgeving, interne regels en gedragscodes worden gemeenten sinds 2017 jaarlijks onderworpen aan de ENSIA (Eenduidige Normatiek Single Information) audit. Deze ENSIA-audit bestaat uit een zelfevaluatie over de mate waarin de gemeente voldoet aan de afspraken in de BIO, en horizontale verantwoording aan de gemeenteraad en een verticale verantwoording aan de landelijke toezichthouders zoals LOGIUS (DigiD) en het ministerie (inspectie) van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (Suwinet).

IB-beleid, doelstellingen en afspraken Gemeenten beschikken over uiterst gevoelige informatie van burgers en hebben zowel de wettelijke als morele plicht om daar zorgvuldig mee om te gaan. Het college van burgemeesters en wethouders van de gemeente Ridderkerk draagt als eigenaar van gemeentelijke informatieprocessen en (informatie)systemen de politieke verantwoordelijkheid voor en passend niveau van informatieveiligheid en privacybescherming. 100%-veilig bestaat niet. Risico's worden doelbewust en proactief geaccepteerd en beheerst. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Ridderkerk stelt, op basis van landelijke en Europese wet- en regelgeving en landelijke normenkaders zoals de BIO, de kaders ten aanzien van informatieveiligheid en privacybescherming voor de gemeente vast. De belangrijkste gemeentelijke informatiebeveiligingsdoelstellingen zijn:  Het zorgvuldig omgaan met informatie en deze gegevens beschermen ten onrechtmatige toegang en/ of misbruik en/of manipulatie.  Het waarborgen van de beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van deze (persoons)gegevens en de continuïteit van de dienstverlening van de gemeente Ridderkerk.  Het voldoen aan wet- en regelgeving.  Het beheersen van risico's.

Het informatiebeveiligingsbeleid van de gemeente Ridderkerk bevat de kaders voor het treffen en onderhouden van en samenhangend pakket van maatregelen teneinde de

Jaarstukken 2022

betrouwbaarheid (beschikbaarheid, integriteit, vertrouwelijkheid en controleerbaarheid) van de informatievoorziening te waarborgen. Het informatiebeveiligingsbeleid van de gemeente Ridderkerk is gebaseerd op de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). Algemeen beeld en resultaten afgelopen periode Informatieveiligheid reikt veel verder dan het implementeren van technische informatiebeveiligingsmaatregelen. Het is namelijk een groot misverstand om te denken dat informatieveiligheid iets technisch is. Beheersmaatregelen IB Hieronder wordt een overzicht gegeven van de belangrijkste beheersmaatregelen die bijdragen aan het realiseren van de IB-doelstellingen van de gemeente Ridderkerk:  Creëren van Opzet op de BIO-normering en op delen het Bestaan.  Verbeterplan BMC (onder andere beschikbaar stellen van structureel budget en opzetten en inrichten van een team Informatieveiligheid en Privacy (I&P).  Het creëren van bewustzijn binnen de organisatie door regelmatig op intranet te communiceren over informatieveiligheid.  In 2022 hebben de CPO, ISO en Privacy Officer meerdere verwerkingsovereenkomsten beoordeeld/opgesteld, inclusief het voeren van de gesprekken met leveranciers en externe partijen hierover.  Het adviseren bij en het opstellen van het pakket van eisen rondom informatieveiligheid en privacybescherming bij inkoop trajecten.  Wet Politie Gegevens (WPG)-audit.

 Verbeterplan opgesteld naar aanleiding van audit Suwinet.  Bewustwordingsprogramma 2023.  Beleid Incidentmanagement vastgesteld.  Beleid op Logging en Monitoring vastgesteld.  Beleid Logische Toegangsbeveiliging vastgesteld.  Authenticatiebeleid vastgesteld.  Wijzigingsbeleid (Changemanagement) vastgesteld.  Op technisch gebied veel maatregelen genomen.  Acht puntenplan van het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC).  IT Audit Deloitte op Key2Financien.

Jaarstukken 2022

Realisatie doelstellingen IB-beleid (effectiviteit beheersmaatregelen en risico's) Hieronder wordt en overzicht gegeven van de belangrijkste IB-doelstellingen die zijn gerealiseerd:  De Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) is in 2022 verder geïmplementeerd binnen de gemeente Ridderkerk, op gebied van de Opzet.  Het beoordelen en afhandelen van datalekmeldingen en informatiebeveiligingsincidenten (inclusief de vertrouwelijke cyberdreigingen overeenkomstig het Traffic Light Protocol (TLP4) afkomstig van de informatiebeveiligingsdienst voor gemeenten" (IBD).  Het adviseren van het (lijn)management/proceseigenaren over de implementatie van informatiebeveiligings- en privacybeschermende beheersmaatregelen voor hun verantwoordelijkheidsgebieden.  De ISO/Coördinator ENSIA heeft samen met de domeindeskundige medewerkers van de verschillende afdelingen (ICT, HRM, Backoffice, Sociaal Domein, informatiemanagement) over het jaar 2022 de zelfevaluatie ENSIA uitgevoerd. Incidenten(afhandeling) Cybercriminaliteit heeft de laatste jaren en grote vlucht genomen en geen enkele overheidsorganisatie ontkomt aan pogingen van onbevoegden o informatie buit te maken of om de bedrijfsvoering te verstoren. Cybercriminaliteit is inmiddels "BIG business" en een serieus verdienmodel voor criminelen.

Daarmee is een permanente wedloop ontstaan tussen het implementeren en in stand houden van informatiebeveiligingsmaatregelen en de innovatie in het hacken van organisaties. Ook gemeenten worden hiervan het slachtoffer en staan bloot aan deze cyberdreigingen. We ervaren binnen de gemeente Ridderkerk een toename van het aantal cybercrime dreigingen/aanvallen. Helaas betreft het voorkomen van onrechtmatige toegang (door cyberaanvallen/hacking/fraude/ondermijnende activiteiten) tot onze gegevens en het treffen van passende beveiligingsmaatregelen en bewegend doel, waardoor we nooit "klaar" zijn. De dreigingen, kwetsbaarheden en technische mogelijkheden veranderen namelijk constant. Doorkijk prioriteiten voor 2023 informatieveiligheid Hieronder wordt een overzicht gegeven van de belangrijkste IB-doelstelling voor 2023. Voor informatieveiligheid zijn de prioriteiten:

93

          

94

Ontvlechting BAR-organisatie: op 150 applicaties inzet en capaciteit leveren vanuit Informatiebeveiliging en Privacy. Bewustwordingsprogramma 2023 uit te voeren acties (onder andere Cyber barometer). Implementatie Multi-Factor Authenticatie (MFA) en Mobile Device Management (MDM). NIS2 (Netwerk- en informatiesystemen/Europese Wetgeving). Maken Cyberplan Digitaal 2023-2025). Nieuwe BIO 2.0 Implementeren en de ENSIA-gevolgen en Audit. Ondersteunen werkgroepen ‘Nieuwe organisaties 2024’op het gebied van I&P. Borgen van I&P in ‘Nieuwe Organisaties 2024’. Wet Digitale Overheid (WDO) en verplichtingen op Audit informatiebeveiliging organisatiebreed. De uitvoering van de ENSIA-cyclus voor de verantwoording over het jaar 2023. Enz.

Jaarstukken 2022

Paragraaf 6 Verbonden partijen Visie verbonden partijen Ten behoeve van de periode 2022-2026 wordt er een ‘Adviesnota Verbonden Partijen’ opgesteld met daarin aandacht voor doel, inhoud en strekking van de verschillende handelingsperspectieven. Hiernaast bevat deze adviesnota een voorstel ten aanzien van de organisatie, inrichting en rollen die het beleid ten aanzien van de verbonden partijen mogelijk maken. Deze adviesnota dient als ‘kwartiermaker’ voor de kadernota voor de periode 2022-2026 en bouwt voort op de vorige kadernota. De nota Verbonden partijen sluit aan bij de Wet gemeenschappelijke regelingen die per 1 juli 2022 van kracht is en tot doel heeft de democratische legitimatie te versterken. Als de uitvoering van een publieke taak aan een verbonden partij is overgedragen, is het onvermijdelijk dat (volledige) directe Verbonden partij

invloed/sturing door de gemeente niet langer aan de orde is. Dit omdat de verbonden partij een eigen bestuur heeft waarin meerdere gemeenten zijn vertegenwoordigd. Om de invloed van de gemeente op verbonden partijen te optimaliseren is in de nota een methodiek opgenomen die deze optimalisatie van invloed moet bewerkstelligen. De invloed van het gemeentebestuur op een verbonden partij is het grootst als deze zich richt op de voorkant van de processen van de verbonden partij. De methodiek die kan worden ingezet om de invloed passend te laten zijn bij de situatie bestaat uit: het proces van positiebepaling; een governance-scan, het bepalen van een passend aansturingsscenario en het daarbij passende instrumentarium.

Besteding per verbonden partij In het volgende overzicht zijn de verbonden partijen opgenomen met de geraamde en gerealiseerde bijdrage van de gemeente, c.q. het te ontvangen en ontvangen dividend. Begroting 2022 na wijziging

Rekening 2022

Verschil

Gemeenschappelijke regelingen Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond

-2.289.500

-2.300.014

-10.514

DCMR Milieudienst Rijnmond

-979.600

-966.779

12.821

Natuur- en recreatieschap IJsselmonde

-355.300

-342.291

13.009

Gemeentelijke Gezondheidsdienst Rotterdam-Rijnmond

-331.700

-338.702

-7.002

-9.012.500

-8.852.461

160.039

-134.500

-129.262

5.238

-36.536.100

-36.835.103

-299.003

Jeugdhulp Rijnmond Nieuw Reijerwaard Metropoolregio Rotterdam Den Haag BAR-organisatie

0

Vennootschappen en corporaties Stedin Groep

41.000

41.492

492

N.V. Bank Nederlandse Gemeenten

204.000

203.182

-818

-3.394.000

-3.212.166

181.834

-2.273.200

-2.280.085

-6.885

-1.658.200

-1.535.273

122.927

-23.000

0

-23.000

N.V. BAR-Afvalbeheer Oasen N.V. Sportservice Ridderkerk

0

Stichtingen en verenigingen Centrum Jeugd & Gezin Rijnmond Overige verbonden partijen Landschapstafel IJsselmonde

Jaarstukken 2022

95

Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond (VRR)

Vestigingsplaats Rotterdam

Gemeenschappelijke regeling

Deelnemende partijen

15 gemeenten uit het Rijnmond gebied nemen deel aan de VRR

Stemverhouding

3%

Openbaar belang (Brand)veiligheid, vervoer van zieken en ongeval slachtoffers, geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen, rampenbestrijding en crisisbeheersing met inbegrip van de multidisciplinaire samenwerking en de Gemeenschappelijke meldkamer. De vorming van veiligheidsregio’s heeft als doelstelling de versterking van de bestuurlijke aansturing van de rampenbestrijding en crisisbeheersing op regionaal en nationaal niveau, alsmede de versterking van de geneeskundige hulpverlening en het regionale beheer van de brandweer. Bestuurlijk belang Burgemeester is lid van dagelijks bestuur en algemeen bestuur. Bij het nemen van besluiten door het algemeen bestuur brengen de leden voor de gemeente die zij vertegenwoordigen ieder één stem uit, met uitzondering van de leden die een gemeente vertegenwoordigen met een inwonertal boven 50.000. Zij brengen voor elk volgend 50.000-tal, of gedeelte daarvan, één stem meer uit tot een maximum van elf stemmen per gemeente. Actuele ontwikkelingen Verschuiving van de klassieke branden, hulpverleningen en ander onheil, naar 'nieuwe crises'. Nieuwe crises vragen om een andere aanpak. Een aanpak vanuit meerdere disciplines, die met spoed samen aan de slag moeten. Financiële positie – Verbonden partij

Financieel belang – Gemeente

01-01-2022

31-12-2022

Aandelenkapitaal

Eigen vermogen

5.085.000

6.157.000 Leningen/garantstellingen

Vreemd vermogen

96.225.000

107.479.000 Bijdrage gemeente 2022

Resultaat 2022

2.300.014

976.000

Risico’s Vrijwaring van gemeenten voor aansprakelijkheid van niet verzekerbare risico's. Het gaat hier om juridische gevolgrisico's, zoals claims. Wegvallen en niet toereikend zijn van LEC-gelden. Inwerkingtreding Omgevingswet. Spreiding en beschikbaarheid ambulancezorg. Gevolgen van (veranderde) wet- en regelgeving niet tijdig op kunnen vangen. Vertraagd tempo en/of onvoldoende aanpassing bijdragen van stakeholders van de VRR t.b.v. kostenontwikkeling. Deeltijdregeling brandweervrijwilligers. Alarmering bevolking. Personele capaciteit brandweer. Bestaansrecht organisatie / Ontwikkelagenda VRR. Duurzame Piketorganisatie. Vakbekwaamheid. Effecten en kosten als gevolg van grote crises (bv. Grieppandemie). Financiële gevolgen van schade die niet meer of beperkt verzekerbaar is. DCMR milieudienst Rijnmond

Vestigingsplaats Schiedam

Gemeenschappelijke regeling

Deelnemende partijen

15 Rijnmondgemeenten en de provincie Zuid-Holland

Stemverhouding

1,8%

Openbaar belang Advisering en ondersteuning van gemeentelijke milieutaken. De DCMR heeft een algemene adviestaak met betrekking tot milieu, adviseert ten aanzien van vergunningverlening en handhaving in het kader van de wettelijke taken als gevolg van de Wet Milieubeheer en ondersteunt de gemeente bij de uitvoering van het Besluit Bodemkwaliteit. Bestuurlijk belang De wethouder Milieu is lid van het algemeen bestuur en oefent in die functie invloed uit op de besluitvorming. Actuele ontwikkelingen De invoering van de Omgevingswet is vastgesteld op 1 januari 2024. Dit vraagt steeds om nadenken en anticiperen op kosten, voorbereiding en uitvoering. Samen met alle participanten bereidde DCMR zich voor op de naderende wetswijziging, o.a. door inzicht te krijgen in de (milieu)kwaliteit van het gebied op basis van toegankelijke data. De DCMR ontwikkelt zich steeds meer tot een datagedreven organisatie. Het toezicht wordt weer gebiedsgericht georganiseerd, met behulp van steeds meer innovatie rond meldkamer en toezichtinstrumenten. Financiële positie – Verbonden partij

Financieel belang – Gemeente

01-01-2022

31-12-2022

Aandelenkapitaal

Eigen vermogen

4.866.000

4.403.000 Leningen/garantstellingen

Vreemd vermogen

16.158.000

13.801.000 Bijdrage gemeente 2022

Resultaat 2022

966.779

584.000

Risico’s Controle over en sturing op het financieel resultaat. De komst van de Omgevingswet zorgt voor wat onzekerheid in deze. Ook Corona heeft hier wat aan bijgedragen in 2022.

96

Jaarstukken 2022

Natuur- en recreatieschap IJsselmonde (NRIJ)

Vestigingsplaats Schiedam

Gemeenschappelijke regeling

Deelnemende partijen

Albrandswaard, Barendrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Ridderkerk, Rotterdam, Zwijndrecht en provincie Zuid-Holland

Stemverhouding

14%

Openbaar belang Ontwikkelen en in stand houden van intergemeentelijke buitenstedelijke recreatie en bescherming van natuur en landschap. Beheer, ontwikkeling en onderhoud van recreatieve groengebieden op IJsselmonde en specifiek voor Ridderkerk (Donckse Velden, Oosterpark, Wevershoek, Waalbocht) Bestuurlijk belang De wethouder Beheer openbare ruimte en een raadslid zijn lid van het algemeen bestuur/dagelijks bestuur. Op deze wijze wordt invloed uitgeoefend op de besluitvorming. Actuele ontwikkelingen Bezuinigingen vormgegeven in verband met verwachte afname budget Financiële positie – Verbonden partij

Financieel belang – Gemeente

01-01-2022

31-12-2022

Aandelenkapitaal

Eigen vermogen

4.398.368

4.403.659 Leningen/garantstellingen

Vreemd vermogen

318.796

273.918 Bijdrage gemeente 2022

Resultaat 2022

98.068

342.291

Risico’s Inkomsten na 2025. Gemeentelijke Gezondheidsdienst Vestigingsplaats Rotterdam Rotterdam-Rijnmond (GGD-RR) Deelnemende partijen

15 gemeenten, regio Rijnmond

Stemverhouding

6,7%

Gemeenschappelijke regeling

Openbaar belang Gezamenlijke uitvoering wettelijke verplichtingen van gemeenten in het kader van de Wet Publieke Gezondheid. De doelstelling: een evenwichtig productenaanbod zoveel mogelijk gericht op lokale problematiek. In zijn algemeenheid het verbeteren van de volksgezondheid van de bevolking. Bestuurlijk belang De wethouder Volksgezondheid is lid van het algemeen bestuur en oefent op deze wijze invloed uit op de besluitvorming. Actuele ontwikkelingen De GGD is in 2022 gestart met een traject GGD 3.0. Aanleiding voor dit traject waren de gevolgen op langere termijn van de coronacrisis en landelijke maatregelen om de afdelingen infectieziekten van GGD-en verplicht te verstevigen. In dit traject zijn 3 scenario's uitgewerkt. Gekozen is voor het scenario om het minimale basistakenpakket in stand te houden, wat betekent dat de GGD bepaalde toepassingen uit de coronaorganisatie niet kan behouden, maar wel een stap voorwaarts zet t.o.v. de GGD van vóór de coronapandemie. Aan ambities die benoemd staan in GGD 3.0 wordt geen invulling gegeven. De meerkosten voor de meerjarenbegroting 2024-2027 zijn onvermijdbaar om als GGD alle basistaken die bij de GGD belegd zijn conform wet- en regelgeving en geldende kwaliteitskaders uit te kunnen voeren per 2024 en verder. Financiële positie – Verbonden partij 01-01-2022

Financieel belang – Gemeente 31-12-2022

Aandelenkapitaal

Eigen vermogen

Leningen/garantstellingen

Vreemd vermogen

Bijdrage gemeente 2022

338.702

Resultaat 2022 Risico’s In tegenstelling tot andere gemeenschappelijke regelingen zijn op dit moment niet de deelnemende gemeenten risicodragend voor de GGD-RR, maar is dit de gemeente Rotterdam. De GGD-RR is onderdeel van de gemeentelijke organisatie van Rotterdam en legt verantwoording af aan het college van de gemeente Rotterdam. Hoewel op dit punt momenteel geen veranderingen verwacht worden blijven wij hier alert op.

Jaarstukken 2022

97

Jeugdhulp Rijnmond

Vestigingsplaats Rotterdam

Gemeenschappelijke regeling

Deelnemende partijen

Gemeenten: Albrandswaard, Barendrecht, Brielle, Capelle aan den IJssel, Goeree-Overflakkee, Hellevoetsluis, Krimpen aan den IJssel, Lansingerland, Maassluis, Nissewaard, Ridderkerk, Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen en Westvoorne.

Stemverhouding

3%

Openbaar belang De GR heeft tot taak de gemeenschappelijke inkoop van jeugdhulp zodanig vorm te geven dat lokale ambities kunnen worden gerealiseerd. De visie en doelen van de GR zijn daarmee een optelsom van de beleidsvoornemens van de deelnemende gemeenten. Doel: ·

Het beschikbaar houden van specialistische zorg en van 24/7 crisisopvang.

·

Het realiseren van schaalvoordelen.

·

Het delen van kennis en expertise.

Bestuurlijk belang De wethouder Jeugd is lid van het algemeen bestuur en oefent op die wijze invloed uit op de besluitvorming. Actuele ontwikkelingen Er is sprake van stijging van intensieve zorgbehandeling. De oorzaak moet nog onderzocht worden. Ook heeft de gemeente te maken met overschrijding door de wets-aanpassing van het woonplaatsbeginsel. Tevens zijn op verzoek van de Tweede Kamer, de lonen in de zorg dit jaar extra verhoogd en extra indexatie toegevoegd. Financiële positie – Verbonden partij 01-01-2022

Financieel belang – Gemeente

31-12-2022

Aandelenkapitaal

Eigen vermogen

Leningen/garantstellingen

Vreemd vermogen

Bijdrage gemeente 2022

8.852.461

Resultaat 2022 Risico’s Alle deelnemende gemeenten zijn volledig risicocragend. Het zorgverbruik wordt echter per gemeenten afgewikkeld. In 2022 zijn er stappen gezet om de managementinformatie over het zorgverbruik en wachttijden te verbeteren waardoor gedurende het jaar steeds beter inzicht is in het zorgverbruik. Middels power BI zijn inmiddels diverse dashboards operationeel. Het analyseren en prognosticeren blijft een nadrukkelijk aandachtspunt. Nieuw Reijerwaard Vestigingsplaats Ridderkerk (GRNR)

Gemeenschappelijke regeling

Deelnemende partijen

Barendrecht, Ridderkerk en Rotterdam

Stemverhouding

33,3%

Openbaar belang De gemeenten Barendrecht, Ridderkerk en Rotterdam hebben gezamenlijk de ontwikkeling van Nieuw Reijerwaard op zich genomen. Hiertoe hebben zij per 1 januari 2012 de Gemeenschappelijke Regeling Nieuw Reijerwaard (GRNR) opgericht. Bestuurlijk belang Het algemeen bestuur bestaat uit tien leden, de voorzitter inbegrepen. De raden van Ridderkerk en Barendrecht wijzen, uit hun midden en uit wethouders, elk vier leden en twee plaatsvervangend leden aan. De raad van Rotterdam wijst twee leden en twee plaatsvervangende leden aan. Van deze vier leden respectievelijk twee plaatsvervangend leden dienen ten minste twee leden respectievelijk één plaatsvervangend lid deel uit te maken van het college van burgemeester en wethouders. De raad van Rotterdam wijst uit de voorzitter van de raad en uit de wethouders, twee leden en twee plaatsvervangende leden aan. Het voorzitterschap rouleert jaarlijks. Actuele ontwikkelingen Positief. Aantal (voor)reserveringen, verkopen zijn gestegen ten opzichte van 2020. Verder blijft de interesse voor een kavel onverminderd groot. Financiële positie – Verbonden partij 01-01-2022 Eigen vermogen Vreemd vermogen Resultaat 2022