Document · PDF

Accountantsverslag 2025 gemeente Ridderkerk - was getekend

Gemeenteraad RK 9 juli 2026, gemeente RidderkerkBij agendapunt: 13: Jaarstukken 202511.971 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Accountantsverslag 2025 Gemeente Ridderkerk, 1 juli 2026

Deloitte Accountants B.V. Audit Wilhelminakade 1 3072 AP Rotterdam Postbus 2031 3000 CA Rotterdam Nederland

Tel: 088 288 2888 www.deloitte.nl

Aan de leden van de gemeenteraad van de gemeente Ridderkerk Postbus 271 2980 AG RIDDERKERK Onderwerp Accountantsverslag 2025 Datum 1 juli 2026 Ons kenmerk 2606AA1C6D/HV Behandeld door drs. R.M.J. van Vugt RA 088 288 1108 RvanVugt@deloitte.nl C.L. Aleman MSc RA 088 288 4667 Roaleman@deloitte.nl

Geachte leden van de raad, Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag aan met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2025 van de gemeente Ridderkerk. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2025 van de gemeente Ridderkerk. De jaarrekening 2025 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Ridderkerk. Bij deze jaarrekening hebben wij een goedkeurende controleverklaring voor het getrouwe beeld verstrekt. Onze controle is uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging gedateerd d.d. 8 oktober 2025 en met ons auditplan, dat op 25 september 2025 is besproken met uw auditcommissie. Wij hebben het concept van dit accountantsverslag ambtelijk afgestemd met de gemeentecontroller en met de betrokken medewerkers van de afdeling Financiën d.d. 23 juni 2026. Wij hebben dit rapport ook toegelicht aan de Commissie Samen Leven Samen Wonen tijdens de vergadering d.d. 1 juli 2026 en hebben daarbij ook uw vragen beantwoord. Hoogachtend, Deloitte Accountants B.V. Was getekend: drs. R.M.J. van Vugt RA

Op alle opdrachten verricht door Deloitte, behoudens M&A Diensten, zijn de Algemene Voorwaarden Dienstverlening Deloitte Nederland, januari 2020 gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel van toepassing. Deloitte Accountants B.V. is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer 24362853.

Inhoudsopgave Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

• Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

• Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen

Bevindingen jaarrekening

• De financiële positie van uw gemeente

• Belangrijkste bevindingen uit onze controle

Interne beheersing

• Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing

Bijlagen

• Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen

• Bijlage A2 - Onzekerheden in de controle

• Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen

• Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025

• Bijlage C - Onafhankelijkheidsbevestiging

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole In dit hoofdstuk zijn de kernpunten van de jaarrekeningcontrole overzichtelijk weergegeven. Deze kernpunten lichten wij in het vervolg van dit accountantsverslag nader toe. Categorie

Onderwerp

Observatie en/of aanbeveling

Algemeen

1. Controleverklaring

1. We hebben een goedkeurende controleverklaring bij de jaarstukken 2025 verstrekt.

2. Rechtmatigheid

2. Het college heeft in haar rechtmatigheidsverantwoording wel rechtmatigheidsfouten gerapporteerd groter dan de verantwoordingsgrens.

3. Fraude

3. De gemeente heeft een frauderisicoanalyse opgesteld, welke in april 2025 door het college is vastgesteld en door de gemeenteraad in mei 2025 ter kennisname is aangenomen. Wij adviseren u de frauderisicoanalyse aankomend jaar opnieuw te actualiseren en te agenderen in het nieuwe college en de nieuwe gemeenteraad.

1. Financiële positie

1. De reservepositie ultimo 2025 is met € 1,4 miljoen gedaald ten opzichte van 2024. Uw jaarrekening toont wat betreft de baten en lasten een verschil tussen de begroting en realisatie, en kent een voordelig rekeningresultaat 2025 ad € 8,1 miljoen ten opzichte van een voordelig resultaat ad. € 2,8 miljoen in de begroting (na wijziging).

Financiën

2. Realiteitsgehalte begroting

2. Ten opzichte van de actuele begroting 2025 liggen de baten (exclusief mutaties reserves) 5,8 miljoen hoger dan begroot (na wijziging) en de lasten (exclusief mutaties reserves) 2,6 miljoen lager dan begroot (na wijziging), een totale mutatie van € 8,4 miljoen. Het saldo van baten en lasten laat daardoor in 2025 ook een groter verschil zien tussen begroting (na wijziging) en realisatie van respectievelijk € 9,8 miljoen negatief en € 1,4 miljoen negatief. Voor een nadere uiteenzetting verwijzen wij naar de Toelichting baten en lasten in de jaarrekening.

Sociaal domein

Grondexploitatie

1. GR Jeugdhulp Rijnmond

1. De uitvoering van de regionale jeugdhulp is door uw gemeente belegd bij de gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Rijnmond. Met de gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Rijnmond rekent u op basis van een deelnemersbijdrage af en kan er sprake zijn van eventuele extra, direct opeisbare tekorten. Naar aanleiding van de controle van 2025 is er sprake van onzekerheden van in totaal € 0,34 miljoen vanwege het ontbreken van een productieverantwoording met controleverklaring.

2. Productieverantwoordingen WMO en Lokale Jeugdhulp

2. Op basis van de door ons uitgevoerde controle moeten wij de zorgkosten waarvoor géén productieverantwoording met controleverklaring is aangeleverd aanmerken als onzeker. Voor WMO is dit € 0,36 miljoen (2024: € 0,27 miljoen) en voor de Lokale Jeugdhulp is € 0,52 miljoen (2024: € 0,16 miljoen) aangemerkt als onzeker, waarmee de onzekerheden zijn gestegen ten opzichte van voorgaand jaar.

1. Schattingen

1. De grondexploitaties zijn getrouw weergegeven blijkens onze controlewerkzaamheden.

2. Voorziening

2. De gemeente Ridderkerk heeft haar voorziening geactualiseerd en in overeenstemming gebracht met de verwachte negatieve resultaten per grondexploitatie. In 2025 is voor complex Het Zand/Driehoek ‘t Zand de voorziening nadelig bijgesteld naar € 1,02 miljoen (2024: € 0,97 miljoen).

3. Winstname

3. Op grond van het BBV heeft uw gemeente in het boekjaar 2025 € 1,25 miljoen winst genomen op de grondexploitaties (2024: € 0,3 miljoen). Deze winstname ziet toe op complex Cornelisland (€ 1,18 miljoen) en complex Prunuslaan (€ 0,07 miljoen).

IT-omgeving

1. General IT Controls 2. Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving

1. Op basis van de bevindingen concluderen wij dat de kwaliteit van de GITC’s op dit moment nog onvoldoende zijn om in het kader van de (financiële) audit een systeemgerichte controleaanpak te ondersteunen. Ondanks de bevindingen die wij hebben geconstateerd zijn wij bij de jaarrekeningcontrole in staat geweest dataanalyse in te zetten als onderdeel van de controleaanpak. 2. Wij hebben geen significante tekortkomingen gesignaleerd in de automatiseringsomgeving.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Bestuurlijke samenvatting Bestuurlijk relevante bevindingen en aanbevelingen jaarrekeningcontrole

Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Getrouwheid

Rechtmatigheid

Welke verbeteringen zien wij?

Welke aandachtspunten zien wij?

•

Wij hebben een goedkeurende controleverklaring verstrekt voor het getrouwe beeld van de jaarrekening, inclusief de daarin opgenomen rechtmatigheidsverantwoording van het college.

•

De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 3,75 miljoen. Deze materialiteit is gebaseerd op 2% van de werkelijke lasten, exclusief dotaties aan reserves.

•

Naast onze opdrachtbevestiging zijn het Bado en de financiële verordening (die door uw raad is vastgesteld op 11 december 2025) bepalend (geweest) voor onze controle.

•

Wij hebben tijdens onze controle van de WNT geen niet-gecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd die de materialiteitsgrens conform het controleprotocol WNT te boven gaan.

•

De gehanteerde verantwoordings- en rapportagegrens bedraagt € 3,77 miljoen respectievelijk € 0,1 miljoen.

•

Het college van B&W heeft in haar rechtmatigheidsverantwoording wel fouten gerapporteerd groter dan de verantwoordingsgrens. Het totaal van onrechtmatigheden bedraagt € 7,1 miljoen. Onderdeel hiervan betreffen overschrijding van lasten en onderschrijding van baten die niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid (op programmaniveau) voor een bedrag van € 4,8 miljoen en overschrijdingen op investeringskredieten voor een bedrag van € 2,3 miljoen. Uw college merkt € 5,2 miljoen als acceptabel aan.

•

Wij hebben de conclusies van het college in ons getrouwheidsoordeel betrokken waaruit geen materiële tekortkomingen zijn gebleken.

•

In de paragraaf bedrijfsvoering zijn de bevindingen groter dan de rapporteringstolerantie toegelicht door het college.

•

Er is geen sprake van aanbestedingsfouten.

•

Tijdens onze controle hebben wij verschillende controleverschillen geconstateerd met betrekking tot de Sisa-bijlage. Deze zijn door uw organisatie gecorrigeerd en correct verwerkt in de bijlage bij de jaarstukken. Zodoende bevat de Sisa-bijlage geen fouten en/of onzekerheden. In Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025 is de voorgeschreven tabel met fouten en onzekerheden opgenomen.

Wij zien dat uw gemeente de volgende verbeteringen heeft gerealiseerd: •

Verdere verbetering van onze samenwerking, waarbij wij in staat zijn om samen tijdig (potentiële) knelpunten te signaleren en hierop te anticiperen. De onderlinge communicatie is open en transparant over zowel onderwerpen die kwalitatief op orde zijn als de onderwerpen met aandachtspunten waarop wij de juiste focus leggen.

•

De gemeente Ridderkerk besteedt op een goede manier aandacht aan de thema’s fraude en integriteit, en treedt daarover tijdig met ons in contact. Wel adviseren wij u om de frauderisicoanalyse aankomend jaar opnieuw te actualiseren en te agenderen in het nieuwe college en de nieuwe gemeenteraad.

Daarnaast onderkennen wij de volgende belangrijke aandachtspunten: •

Sociaal Domein: Als gevolg van het ontbreken van gecontroleerde productieverantwoordingen binnen het sociaal domein (Wmo & Jeugd) is sprake van onzekerheden. Wij adviseren de gemeente om te onderzoeken of het mogelijk is om af te stappen van de ‘afhankelijkheid’ van productieverantwoordingen en de prestatielevering op alternatieve wijze(n) vast te stellen.

•

Single information Single Audit: Wij hebben ook dit jaar een aantal verbetermaatregelen geconstateerd die door uw organisatie zijn doorgevoerd in het controle- en verantwoordingproces van de SiSabijlage. Zo heeft uw organisatie een interne controle uitgevoerd op de juistheid en volledigheid van de ingevulde SiSa-bijlage en is er ook een kwaliteitscontrole uitgevoerd op de onderliggende SiSadossiers. Deze interne (kwaliteits)controle kan echter wel verder worden aangescherpt, zowel op de ingevulde SiSa-bijlage als bij de bepaling van de aan de SiSa gerelateerde overlopende posten. Wij adviseren u deze interne controle ook meer zichtbaar vast te leggen.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Financiële positie

•

De reservepositie ultimo 2025 is afgenomen ten opzichte van 2024.

•

De beschikbare weerstandscapaciteit ultimo 2025 bedraagt € 35,3 miljoen (2024: € 33,1 miljoen). Deze weerstandscapaciteit is hoger dan de door de gemeente Ridderkerk onderkende en aanwezige risico’s van € 3,9 miljoen (2024: € 4,0 miljoen) en kan worden aangemerkt als sterk.

•

Uw jaarrekening toont wat betreft de baten en lasten een verschil tussen de begroting en realisatie, en kent een voordelig rekeningresultaat 2025 ad € 8,1 miljoen (2024: voordelig € 12,3 miljoen). Per saldo is tussentijds € 9,5 miljoen (2024: € 4,7 miljoen) aan de reserves onttrokken, waardoor het eigen vermogen t.o.v. 2024 met € 1,4 miljoen is gedaald.

Realiteitsgehalte begroting

Ten opzichte van de actuele begroting 2025 liggen de baten (exclusief mutaties reserves) 5,8 miljoen hoger dan begroot (na wijziging) en de lasten (exclusief mutaties reserves) 2,6 miljoen lager dan begroot (na wijziging), een totale mutatie van € 8,4 miljoen. Het saldo van baten en lasten laat daardoor in 2025 ook een groter verschil zien tussen begroting (na wijziging) en realisatie van respectievelijk € 9,8 miljoen negatief en € 1,4 miljoen negatief. Ten aanzien van de baten is de realisatie op programma 7 Sociaal Domein € 3,3 miljoen hoger dan begroot en op programma 9 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing zijn de baten € 2,1 miljoen hoger dan begroot. Ten aanzien van de lasten is de realisatie op programma 4 Economie € 2,1 miljoen lager dan begroot en programma 7 Sociaal Domein € 2,6 miljoen hoger dan begroot. Voor een nadere uiteenzetting verwijzen wij naar de Toelichting baten en lasten in de jaarrekening.

Kwaliteit verslaggeving

•

Tijdens de controle hebben wij het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingsvraagstukken geëvalueerd. Hierbij valt te denken aan het proces om tot schattingen te komen, zoals bij de grondexploitatie en de voorzieningen. Bij processen waarbij wij dat nodig achtten, hebben wij specialisten betrokken. Dit betrof de controle van de WNTverantwoording.

•

Wij hebben vastgesteld dat de jaarstukken kwalitatief gezien voldoende zijn om het gewenste inzicht aan de gebruikers te verschaffen. Wij hebben tevens vastgesteld dat de jaarrekening voldoet aan het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) voor provincies en gemeenten.

Frauderisicoanalyse

Via (thema)onderzoeken en interne controles besteedt uw gemeente passende aandacht aan de onderwerpen fraude en integriteit. Daarnaast actualiseert u ieder jaar uw interne frauderisicoanalyse. Wij hebben vastgesteld dat u op een adequate wijze opvolging geeft aan integriteitsmeldingen. Tijdens onze controle over 2025 zijn door ons geen fraudegevallen geconstateerd. Op basis van uw actuele frauderisicoanalyse adviseren wij u om:

Interne beheersing

Accountantsverslag 2025/8

•

De frauderisico’s en beschreven interne beheersmaatregelen verder te betrekken in uw verbijzonderde interne controles (VIC-plannen en VIC’s) om bestaan en werking van beheersmaatregelen te kunnen toetsen.

•

Blijvend aandacht te besteden aan financiële verslaggevingsrisico’s, waaronder (fraude)mogelijkheden ten aanzien van resultaatsturing.

•

De frauderisicoanalyse periodiek te betrekken in de communicatie tussen het college en de Auditcommissie/de gemeenteraad.

•

Op basis van de interim-controle 2025 hebben wij bevindingen geïdentificeerd in de interne-beheersingsmaatregelen voor de financiële verslaggeving. Onze belangrijkste bevindingen zijn met u gedeeld. In het voorliggende accountantsverslag vindt u onze bevindingen naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole.

•

Uit onze werkzaamheden op de General IT Controls (GITC’s) zijn bevindingen naar voren gekomen met een diversiteit aan impact. Op basis van deze bevindingen concluderen wij dat de kwaliteit van de GITC’s op dit moment nog onvoldoende is om in het kader van de audit een systeemgerichte controleaanpak te hanteren. Wij hebben daarom (extra) gegevensgerichte controlewerkzaamheden verricht, waaronder detailcontroles. Hierbij zijn geen afwijkingen geconstateerd.

•

Wij trekken samen met uw gemeente op in het proces van het digitaliseren van de interim- en jaarrekeningcontrole. Tijdens onze controle zetten wij hiertoe diverse tools in.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Sociaal domein

Grondexploitatie

•

De uitvoering van de regionale jeugdhulp is door uw gemeente belegd bij de gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Rijnmond. Met de gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Rijnmond rekent u op basis van een deelnemersbijdrage af en kan er sprake zijn van eventuele extra, direct opeisbare tekorten. Naar aanleiding van de controle van 2025 is er sprake van onzekerheden van in totaal € 0,34 miljoen vanwege het ontbreken van een productieverantwoording met controleverklaring.

•

Op basis van de door ons uitgevoerde controle moeten wij de zorgkosten waarvoor géén productieverantwoording met controleverklaring is aangeleverd aanmerken als onzeker. Voor WMO is dit € 0,36 miljoen (2024: € 0,27 miljoen) en voor de Lokale Jeugdhulp is € 0,52 miljoen (2024: € 0,16 miljoen) aangemerkt als onzeker, waarmee de onzekerheden zijn gestegen ten opzichte van voorgaand jaar. Wij adviseren u om nader te onderzoeken hoe de ‘afhankelijkheid’ van productieverantwoordingen verder kan worden teruggedrongen. Dit heeft niet alleen tot voordeel dat de onzekerheden binnen sociaal domein potentieel kunnen afnemen (of zelfs helemaal verdwijnen), maar dit maakt ook dat er geen afhankelijkheid is van het moment dat een zorgaanbieder de productieverantwoording aanlevert. Deze aanlevering vindt nu relatief laat pas plaats in het controleproces, wat de doorlooptijd van de controle verlengt.

•

De accountant van de SVB heeft bij de PGB-verantwoording 2025 voor Jeugd een controleverklaring met beperking verstrekt. Voor de WMO 2025 is een goedkeurende controleverklaring afgegeven. De PGB-bestedingen over 2025 bedragen circa € 0,9 miljoen (2024: € 1,1 miljoen). Uw organisatie heeft de in voorgaande jaren getroffen aanvullende interne- beheersmaatregelen en interne controles ook over 2025 gehandhaafd c.q. uitgevoerd. Hiermee is voldoende zekerheid verkregen over de prestatielevering en rechtmatigheid van de PGB-bestedingen. Met de getroffen beheersmaatregelen en uitgevoerde interne controles is voor de PGB-bestedingen over 2025 voldoende zekerheid verkregen wat betreft zowel de getrouwheid als rechtmatigheid van deze bestedingen.

•

Wat betreft de grondexploitatie hebben wij het proces, de dossiervorming en de onderbouwingen beoordeeld waarop het management de geactualiseerde schattingen heeft gebaseerd. Wij hebben onder andere de realisatie en de geactualiseerde schattingen ultimo 2025 versus de schattingen inzake de jaarrekening 2024 geanalyseerd (‘backtesting’).

•

Tevens hebben wij detailwerkzaamheden verricht op belangrijke schattingsonderdelen in de voor de accountantscontrole relevante grondexploitatie-begrotingen, waarbij aandacht besteed is aan de aannemelijkheid van de gedane veronderstellingen en aan de juiste toepassing van het Besluit Begroting en Verantwoording hierin. Op grond van de door ons verrichtte werkzaamheden concluderen wij dat de uitgangspunten die in de grondexploitaties, en dus in de jaarrekening 2025, zijn verwerkt, door ons zijn getoetst als aannemelijk kunnen worden aangemerkt.

•

De belangrijke thema’s die in 2025 gespeeld hebben bij de controle van de waardering van de grondexploitaties, zoals de macro economische ontwikkelingen en de impact hiervan op het verwachte resultaat van de grondexploitaties, hebben wij verder uitgewerkt in het onderdeel “Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie)”.

•

Op grond van het BBV heeft uw gemeente in het boekjaar 2025 € 1,25 miljoen winst genomen op de grondexploitaties (2024: € 0,3 miljoen). Deze winstname ziet toe op complex Cornelisland (€ 1,18 miljoen) en complex Prunuslaan (€ 0,07 miljoen). Daarnaast is in 2025 voor complex Het Zand/Driehoek ‘t Zand de voorziening nadelig bijgesteld naar € 1,02 miljoen (2024: € 0,97 miljoen).

•

Uw gemeente participeert in de Gemeenschappelijke regeling Nieuw Reijerwaard. Dit betreft het realiseren van een bedrijventerrein, de nog te realiseren kosten en opbrengsten zijn met € 64,2 miljoen respectievelijk € 52,7 miljoen hoog. De grondexploitatie sluit momenteel op een negatief saldo van €11,5 miljoen euro, waardoor de marge t.o.v. voorgaand jaar verder is gedaald. Wij hebben wel geconstateerd dat er nog steeds voldoende ruimte is om maatregelen te treffen wanneer er bepaalde situaties en/of (financiële) tegenvallers zich voordoen.

•

Wij zijn van mening dat de waardering van de grondexploitatie op basis van de hiervoor beschreven werkzaamheden en bevindingen juist is en consistent is met voorgaand jaar.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen IT-omgeving

Overig

•

Wij hebben geen significante tekortkomingen gesignaleerd in de automatiseringsomgeving.

•

Wij beperken ons dit boekjaar tot de minimaal noodzakelijke IT-werkzaamheden wat betreft de opzet en het bestaan van de interne-beheersing(smaatregelen), en dus niet op de werking, monitoring en/of eventuele continue verbetering. Net als in voorgaande jaren hanteren wij tijdens onze controle op voorhand een aanpak waarbij wij gegevensgerichte controlewerkzaamheden buiten de IT-omgeving plannen, om in te spelen op de onderkende risico’s.

•

In de bijlagen A bij dit accountantsverslag zijn de (niet)-gecorrigeerde bevindingen, onzekerheden en tekortkomingen in de toelichtingen opgenomen die door ons zijn geconstateerd.

•

In bijlage B is de voorgeschreven tabel met fouten en onzekerheden voor de SiSa-bijlage 2025 opgenomen.

•

In bijlage C is onze volledige onafhankelijkheidsbevestiging te vinden.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Bevindingen jaarrekening

Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente De vermogenspositie van uw gemeente is afgenomen Het BBV, de verslaggevingsregels voor gemeenten, maakt een duidelijk onderscheid tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Er mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen worden gemuteerd. De mutaties in het eigen vermogen vinden plaats door middel van de resultaatbestemming. Het gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten over het boekjaar 2025 bedraagt € 1,4 miljoen nadelig, waarmee het eigen vermogen met hetzelfde bedrag is afgenomen. Per saldo is tussentijds € 9,5 miljoen aan de reserves onttrokken, zodat het uiteindelijk gerealiseerde resultaat over 2025 circa € 8,1 miljoen voordelig bedraagt. Dit resultaat is afzonderlijk vermeld onder het eigen vermogen in de balans. In het overzicht hiernaast hebben wij de ontwikkeling van het eigen vermogen opgenomen. De omvang van het eigen vermogen bedraagt ultimo 2025 circa 45,8% van het balanstotaal (ultimo 2024: 53,2% van het balanstotaal). Saldo baten en lasten Het feitelijke saldo van baten en lasten in een jaar is weergegeven als het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten. Daarnaast kent de gemeente het gerealiseerde resultaat.

Dit is het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemming. Deze tussentijdse resultaatbestemming bestaat uit de onttrekkingen aan en stortingen in reserves gedurende het boekjaar. Deze mutaties in reserves vinden plaats op basis van door de gemeenteraad genomen besluiten. Het gerealiseerde resultaat is dus mede het gevolg van de eerdere politieke besluitvorming. Wat het voorgaande concreet betekent voor uw gemeente hebben wij in het overzicht hiernaast weergegeven.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Eigen vermogen (x € 1 miljoen)

2025

2024

2023

2022

Eigen vermogen per 1 januari

102,9

95,3

95,1

93,7

Tussentijdse resultaatbestemming

-/- 9,5

-/- 4,7

-/- 5,5

Gerealiseerd resultaat

8,1

12,3

5,7

7,0

Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten

-/- 1,4

7,6

0,2

1,5

Eigen vermogen per 31 december

101,5

102,9

95,3

95,1

Exploitatieresultaat (x € 1 miljoen)

Totale baten

187,5

Totale lasten

-/- 188,9

Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten

-/-1,4

Af: stortingen in reserves

-/- 3,8

Bij: onttrekkingen aan reserves

13,3

Saldo mutaties reserves

9,5

Gerealiseerd resultaat

8,1

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente Het overzicht van baten en lasten over het boekjaar 2025 laat een nadelig gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten van € 1,4 miljoen zien, ten opzichte van een begroot nadelig saldo van € 9,8 miljoen (begroting na wijziging).

Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten (x € 1 miljoen) 10 8 6 4 2 (2)

Het nadelige gerealiseerde totaalsaldo baten en lasten in 2025 wordt grotendeels verklaard door de hogere lasten op Programma 7 Sociaal Domein van € 2,6 miljoen ten opzichte van de begroting na wijziging. De jaarrekening 2025 sluit – na verwerking van de mutaties in reserves – met een voordelig gerealiseerd resultaat van circa € 8,1 miljoen.

€7,60

€1,50 €0,20

2022

In de programmaverantwoording geeft het college per programma een verklaring voor de gerealiseerde afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijziging. In de rechtmatigheidsverantwoording heeft het college een overzicht opgenomen van overschrijdingen van de lasten op programmaniveau. Daarbij heeft het college onderscheid gemaakt tussen overschrijdingen die zij aanmerkt als acceptabel en niet acceptabel. In de paragraaf bedrijfsvoering geeft het college een nadere toelichting op de niet acceptabele begrotingsafwijkingen boven de vastgestelde rapportagegrens van € 100.000.

2023

2024

€(1,40)

2025

Mutaties in reserves (x € 1 miljoen) (2) (4) (6)

€(4,70)

€(5,50)

2022

2023

(8) (10) 2024

€(9,50)

2025

Gerealiseerd resultaat (x € 1 miljoen) 14 12 10 8 6 4 2 -

€12,30

€5,70

2022

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

€8,10

€7,00

Bevindingen jaarrekening

2023

2024

Interne beheersing

2025

Bijlagen

Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente Kengetallen voor gemeente Ridderkerk (begroot en werkelijk over de periode 2022-2025)

Solvabiliteit De solvabiliteit geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Als sprake is van een forse schuld en veel eigen vermogen (totaal van algemene en bestemmingsreserves), hoeft een hoge schuld geen probleem te zijn voor de financiële positie. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. De gemeente Ridderkerk heeft voor 2025 een solvabiliteitsratio van 45,8% en kan worden aangemerkt als voldoende. Grondexploitatiequote De grondexploitatiequote geeft aan hoe groot de grondpositie (waarde van de grond) is ten opzichte van de totale baten van de gemeente. In de regel geldt: hoe hoger de grondexploitatiequote, hoe groter het risico dat de gemeente loopt. Deze is voor 2025 0,5% negatief en daarmee loopt de gemeente Ridderkerk zeer beperkt risico over de grondposities. Netto schuldquote

53,2%

52,3%

50%

-0,1% 45,8%

Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van de financiële positie is ook van belang te kijken naar de structurele baten en lasten. Structurele baten zijn bijvoorbeeld de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de opbrengsten uit de onroerende zaakbelasting. Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, doordat wordt gekeken naar de structurele baten en lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. Een negatief percentage betekent dat de structurele baten niet toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van leningen) te dekken. Deze bedraagt voor 2025 negatief 2,3% en laat zien dat de structurele baten niet voldoende zijn om de structurele lasten te dekken.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

-0,5%

-1%

41,1%

38,7%

33,6%

-1,4%

-2%

32,7%

30%

-2,3%

-3%

20% -4%

10%

-4,2%

Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de ‘druk’ van de rentelasten en aflossingen op de exploitatie. Voor 2025 bedraagt deze 32,4% en laat daarmee een relatief lage schuldenlast zien ten opzichte van de eigen middelen. Ten opzichte van de begroting ligt deze fors lager als het gevolg van het minder aantrekken van nieuwe leningen en achterblijven van de investeringen t.o.v. de begroting.

0,0%

59,3%

60%

40%

Grondexploitatiequote

Solvabiliteit

70%

-5%

2022

2023

2024

Begroot

Werkelijk

2025

-4,6% -4,6%

2022

2024

Begroot

Werkelijk

8% 76,4%

74,4%

71,0%

6,5%

63,2%

3,8%

4% 2% 32,4% 26,8%

3,0% 0,5%

1,2% 0,0%

0% -2%

19,8%

-2,3%

-4%

6,1%

-4,6%

-6% 2022

Bestuurlijke samenvatting

2025

Structurele exploitatieruimte

Netto schuldquote 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%

2023

2024

Begroot

Werkelijk

Bevindingen jaarrekening

2025

2022

Interne beheersing

2023

2024

Begroot

Werkelijk

Bijlagen

2025

Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente Voorspellende waarde van uw begroting

Saldo baten en lasten | Begroting vs realisatie (x € 1 miljoen)

De jaarrekening 2025 sluit met een positief gerealiseerd resultaat van circa € 8,1 miljoen. De begroting is voor uw gemeente een belangrijk sturingsinstrument. Het is een kaderstellend document waarmee de gemeenteraad financiële en beleidsmatige kaders vaststelt waarbinnen het college haar beleid en doelen kan realiseren.

10 5

€ 7,6 € 1,9

€ 0,2

€ 2,1

(5)

De gemeenteraad heeft ook in 2025 de focus gelegd op het realiseren van de gestelde doelen. De realiteit hiervan is echter niet altijd in balans met de beschikbare capaciteit en mogelijkheden. Hiermee is de begroting meer gebaseerd op uw politiek-bestuurlijke ambities dan op wat uw gemeente daadwerkelijk met de beschikbare middelen en capaciteit kan realiseren. U onderkent het belang dat budgetten, capaciteit en taken in samenhang worden bezien en dat uw organisatie verder toewerkt naar een begroting die is gebaseerd op een realistische planning van activiteiten.

€ (1,9)

€ (1,4)

Begroting 2025

Realisatie 2025

(10) Begroting 2023

Realisatie 2023

Begroting 2024

Realisatie 2024

Baten | Begroting vs realisatie (excl. mutaties reserves) (x € 1 miljoen)

Uw organisatie is zich bewust van deze problematiek. In de afgelopen jaren heeft uw gemeente reeds maatregelen genomen om de voorspellende waarde van de begroting van zowel de investeringen als de baten en lasten en de uitvoeringskracht hiervan dichter bij elkaar te brengen. Dit heeft nog niet geresulteerd in het gewenste effect, aangezien de gerealiseerde baten en lasten respectievelijk € 27 miljoen en € 26 miljoen hoger zijn t.o.v. de primaire begroting. Wij adviseren u om blijvende aandacht te houden voor dit onderwerp.

200 150

€ 164

€ 158

Realisatie 2023

Begroting 2024

€ 139

€ 181

€ 188

€ 161

100 50 Begroting 2023

Realisatie 2024

Begroting 2025

Realisatie 2025

Lasten | Begroting vs realisatie (excl. mutaties reserves) (x € 1 miljoen) 200 150

€ 164

€ 156

Realisatie 2023

Begroting 2024

€ 137

€ 173

€ 163

€ 189

Realisatie 2024

Begroting 2025

Realisatie 2025

100 50 Begroting 2023

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van uw gemeente Weerstandscapaciteit (x € 1 miljoen) Het weerstandsvermogen is toegenomen Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit op basis van de door de gemeente geschatte risico’s. Beiden zijn gemuteerd in 2025; de ratio weerstandsvermogen is met 0,8 toegenomen. De ratio weerstandsvermogen voor 2025 bedraagt 9,0 en is daarmee nog steeds ruim boven de grens voor een sterk weerstandsvermogen. Beschikbare weerstandscapaciteit

De door uw gemeente berekende beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt € 35,3 miljoen (2024: € 33,1 miljoen). De beschikbare weerstandscapaciteit is verder toegenomen ten opzichte van voorgaand jaar.

50 40

€ 36,0

€ 32,8

€ 33,1

€ 35,3

20 10

€ 4,6

€ 5,1

€ 3,9

€ 4,0

Benodigde weerstandscapaciteit De inventarisatie van risico’s – die in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ van het jaarverslag is opgenomen – geeft een indicatie van de financiële omvang van de belangrijkste (specifieke) risico’s, inclusief een schatting van de kans dat het geïdentificeerde risico zich voordoet, om daarmee de benodigde weerstandscapaciteit te kunnen bepalen. Daarbij geeft het college een doorlopend inzicht in de grootste risico’s (qua financiële impact en kans) voor uw gemeente, en is vermeld welke risico’s zijn vervallen en/of nieuw zijn geïdentificeerd. Ook is een inhoudelijke toelichting gegeven op nieuw gedefinieerde en gewijzigde risico’s in de top van de belangrijkste risico’s.

2022

2023

2024

Benodigde weerstandscapaciteit

2025

Beschikbare weerstandscapaciteit Ratio weerstandscapaciteit 9,00

10,00 8,20

8,00

Uw gemeente heeft op basis van deze risico-inventarisatie berekend wat de benodigde weerstandscapaciteit is. Het berekende bedrag voor specifieke risico’s bedraagt € 3,9 miljoen (2024: € 4,0 miljoen). Ten opzichte van 2024 is hiermee sprake van een minimale afname.

6,00

Uw weerstandscapaciteit van € 35,3 miljoen is ruimschoots toereikend in relatie tot de berekende risico’s van € 3,9 miljoen. Dit heeft het college inhoudelijk nader toegelicht in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ van het jaarverslag.

2,00

7,80 6,40

4,00

2022

2023

2024

2025

Ratio weerstandscapaciteit

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Rechtmatigheidsverantwoording Het college is verplicht in de jaarrekening 2025 een rechtmatigheidsverantwoording op te nemen, waarin zij zich verantwoordt over de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties (inclusief begrotingsrechtmatigheid). Een uitgebreidere toelichting op de onrechtmatigheden en de vervolgacties om deze op te lossen/te voorkomen is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering van het jaarverslag. Verantwoordings- en rapportagegrens De gemeenteraad heeft de verantwoordings- en rapportagegrens vastgesteld in de financiële verordening 2025. De verantwoordingsgrens heeft het college gehanteerd bij het opmaken van de rechtmatigheidsverantwoording en de uiteindelijke conclusie daaromtrent. Fouten en onduidelijkheden die de verantwoordingsgrens niet overschrijden, zorgen voor een positieve uiting van het college waaruit blijkt dat de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen. De rapporteringsgrens bepaalt de diepgang van de toelichting van het college in de paragraaf bedrijfsvoering. Uit de in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording van het college blijken onrechtmatigheden die de verantwoordingsgrens te boven gaan.

Het totaal van de onrechtmatigheden bedraagt € 7,1 miljoen, waarvan uw college € 5,2 miljoen aan onrechtmatigheden overeenkomstig de regels in de financiële verordening als acceptabel aanmerkt. Normenkader Het college heeft het van toepassing zijnde normenkader in kaart gebracht. Dit normenkader 2025 is door de gemeenteraad vastgesteld in haar vergadering d.d. 11 december 2025. Wij hebben vastgesteld dat dit normenkader leidend is geweest voor het college om te komen tot de rechtmatigheidsverantwoording en de toelichtingen in de paragraaf bedrijfsvoering. Daarnaast hebben wij vastgesteld dat het college de financiële verordening en controleverordening heeft geactualiseerd. Deze zijn door de gemeenteraad vastgesteld in haar vergadering d.d. 11 december 2025. In de financiële verordening zijn eveneens specifieke richtlijnen opgenomen over de wijze en diepgang van rapporteren over rechtmatigheid en de wijze waarop het college om dient te gaan met begrotingsafwijkingen. Deze komen hierna nader aan bod.

Begrotingscriterium

Voorwaardencriterium

Bij de rechtmatigheidsverantwoording vormt het begrotingscriterium een belangrijk toetsingscriterium. Financiële beheershandelingen, die ten grondslag liggen aan de baten, lasten en balansmutaties, dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en de hiermee samenhangende programma’s (begrotingscriterium). Uitgangspunt hiervoor is het niveau waarop de raad de budgetten in de begroting en bij investeringen geautoriseerd heeft. In de begroting zijn de bedragen voor de lasten en baten vermeld die door de raad zijn vastgesteld. Dit houdt in dat de financiële beheershandelingen dienen te passen binnen de begroting.

Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld aan de uitvoering van de financiële beheershandelingen. De eisen c.q. voorwaarden zijn afkomstig uit de relevante wet- en regelgeving zoals opgenomen in het normenkader, en hebben betrekking op aspecten als doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur.

De gemeenteraad en het college hebben afspraken gemaakt in welke situatie lastenoverschrijdingen onrechtmatig maar acceptabel zijn. Lastenoverschrijdingen zijn en blijven onrechtmatig, maar zijn onder voorwaarden acceptabel wat betekent dat het college deze niet hoeft toe te lichten in de paragraaf bedrijfsvoering. Hieruit blijkt het volgende: Kredietoverschrijdingen Er is sprake van een aantal overschrijdingen van de investeringskredieten. Omdat de rapportagegrens hierbij wordt overschreden, zijn deze kredietoverschrijdingen toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering. Uit onze werkzaamheden blijkt dat de kredietoverschrijdingen adequaat zijn toegelicht. De kredietoverschrijdingen bedragen € 2,27 miljoen, waarvan € 2,22 miljoen als acceptabel is aangemerkt. Begrotingsrechtmatigheid Wat betreft de begrotingsrechtmatigheid is het autorisatieniveau van de raad leidend bij het bepalen van de onrechtmatigheden. Het autorisatieniveau van de raad van de gemeente Ridderkerk betreft het totaal van de baten en lasten op programmaniveau. Op dit niveau is sprake van begrotingsoverschrijdingen, welke de rapportage- en verantwoordingsgrens overschrijden. Uit onze werkzaamheden blijkt dat de overschrijdingen adequaat zijn toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering en opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording.

De begrotingsoverschrijdingen bedragen € 4,79 miljoen, waarvan € 3,01 miljoen als acceptabel is aangemerkt.

Gemeenten stellen via de financiële verordening en/of onderliggende nota’s kaders vast die van invloed zijn op verslaggeving. Het gaat hier om de invulling van de ruimte die het BBV geeft voor eigen gemeentelijke kaders. Denk hierbij aan grenzen voor het activeren van investeringen, afschrijvingstermijnen, omgang met reserves en voorzieningen en dergelijke. Deze vallen onder het getrouwe beeld en vallen per definitie onder de reikwijdte van de reguliere accountantscontrole. Ook voorwaarden die direct van invloed zijn op de verslaggeving c.q. het getrouwe beeld van de jaarrekening worden niet opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. Hierbij kan worden gedacht aan het niet naleven van voorwaarden met betrekking tot recht, hoogte, duur, termijnen, normbedragen, doelgroep en grondslag bij bijvoorbeeld bijstandsverlening, maatschappelijke ondersteuning, inkomensoverdrachten en het opleggen van belastingen dat tot gevolg heeft dat de bijhorende lasten of opbrengsten onjuist of onvolledig zijn. Het niet naleven van deze voorwaarden heeft direct invloed op het getrouwe beeld van deze posten in de jaarrekening. Díe onderwerpen die niet onder het getrouwheidsoordeel van de accountant vallen, hebben wij onderstaand nader toegelicht inclusief de wijze waarop het college deze in haar werkzaamheden heeft betrokken.

Aanbestedingen Uw gemeente voert in het kader van de controle op de naleving van de aanbestedingsregels jaarlijks een uitgebreide ‘spendanalyse’ uit die in samenspraak met ons tot stand komt. Er zijn ook dit jaar geen onrechtmatigheden als gevolg van het niet naleven van de aanbestedingsregels geconstateerd.

Misbruik en oneigenlijk gebruik-criterium Ten aanzien van het misbruik en oneigenlijk gebruik-criterium zijn geen bevindingen boven de rapportagegrens geconstateerd.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Sociaal domein Sociaal domein | PGB-bestedingen De PGB-bestedingen zijn (verplicht) belegd bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De accountant van de SVB heeft bij de PGB-verantwoording 2025 voor Jeugd een controleverklaring met beperking verstrekt. Voor de WMO 2025 is een goedkeurende controleverklaring afgegeven. De PGB-bestedingen over 2025 bedragen circa € 0,9 miljoen (2024: € 1,1 miljoen). Uw organisatie heeft de in voorgaande jaren getroffen aanvullende internebeheersmaatregelen en interne controles ook over 2025 gehandhaafd c.q. uitgevoerd. Hiermee is voldoende zekerheid verkregen over de prestatielevering en rechtmatigheid van de PGB-bestedingen. In dit kader is onder andere nader onderzoek uitgevoerd bij een representatief aantal gebruikers van deze PGB-gelden. Met de getroffen beheersmaatregelen en uitgevoerde interne controles is voor de PGB-bestedingen over 2025 voldoende zekerheid verkregen wat betreft zowel de getrouwheid als rechtmatigheid van deze bestedingen. Sociaal domein | Productieverantwoordingen WMO en Jeugdzorg

Op basis van de door ons uitgevoerde controle moeten wij de zorgkosten waarvoor géén productieverantwoording met controleverklaring is aangeleverd aanmerken als onzeker. Voor WMO is dit € 0,36 miljoen (2024: € 0,27 miljoen) en voor de Lokale Jeugdhulp is € 0,52 miljoen (2024: € 0,16 miljoen) aangemerkt als onzeker, waarmee de onzekerheden zijn gestegen ten opzichte van voorgaand jaar. Wij adviseren u om nader te onderzoeken hoe de ‘afhankelijkheid’ van productieverantwoordingen verder kan worden teruggedrongen. Dit heeft niet alleen tot voordeel dat de onzekerheden binnen sociaal domein potentieel kunnen afnemen (of zelfs helemaal verdwijnen), maar dit maakt ook dat er geen afhankelijkheid is van het moment dat een zorgaanbieder de productieverantwoording aanlevert. Deze aanlevering vindt nu pas relatief laat plaats in het controleproces, wat de doorlooptijd van de controle verlengt.

De uitvoering van de regionale jeugdzorg is door uw gemeente belegd bij de gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Rijnmond. Met de gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Rijnmond rekent u op basis van een deelnemersbijdrage af en kan er sprake zijn van eventuele extra, direct opeisbare tekorten. Naar aanleiding van de controle van 2025 is er sprake van onzekerheden van in totaal € 0,34 miljoen vanwege het ontbreken van een productieverantwoording met controleverklaring.

Als richtsnoer voor een gedegen ‘controlemix’, waarin de gecontroleerde productieverantwoordingen niet het primaire controlemiddel zijn, kunt u denken aan:

De gemeente heeft voor de uitvoering van de Wmo en de lokale Jeugdzorg overeenkomsten gesloten met zorgaanbieders. De zorgaanbieders verantwoorden jaarlijks hun productie (aantal zorgleveringen maal de afgesproken prijs) door middel van een productieverantwoording. Afhankelijk van de omvang van de productie moet de zorgaanbieder de verantwoording voorzien van een controleverklaring van een accountant. Op deze manier verkrijgt de gemeente zekerheid over de rechtmatigheid van de zorgkosten.

•

Uitvoeren van periodieke heronderzoeken/indicaties, waarin de prestatielevering over de voorgaande periode een vast onderwerp van toetsing is.

•

Accounthoudergesprekken met zorgaanbieders, om grip te houden op de kwaliteit van dienstverlening.

•

Periodieke nabelacties, in samenhang met de cliënttevredenheidsonderzoeken die al worden uitgevoerd.

In het geval van het ontbreken van gecontroleerde productieverantwoordingen en/of bestuursverklaringen van zorgleveranciers is er in het beginsel geen sprake van voldoende en geschikte controle-informatie en blijft er dus onzekerheid bestaan over de getrouwe en rechtmatige verantwoording van de hiermee samenhangende lasten.

Dit betreft een niet-limitatieve lijst, uiteraard zijn nog meer controlemiddelen vorm te geven, om de prestatielevering te borgen.

Controle jaarrekening 2025 van de gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Rijnmond

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) •

De voorraad onderhanden werk De balanspost met de belangrijkste schattingen in de jaarrekening betreft de voorraad onderhanden werk, waaronder de bouwgronden in exploitatie (grondexploitatie). Deze balanspost is door het saldo ultimo 2025 ad € 1,0 miljoen relevant voor de accountantscontrole, maar ook door de schattingen die een rol spelen bij het ramen van de in 2025 e.v. nog te realiseren baten ad € 2,3 miljoen en lasten ad € 2,1 miljoen. De nog te realiseren baten en lasten vormen samen met de boekwaarde de basis voor de waardering in de jaarrekening, oftewel het verwachte resultaat bij afsluiting van de projecten. Dit leidt tot een voorziening indien het college verwacht dat het project verlieslatend is en tot (tussentijdse) winstneming bij een verwachte winst. Voor de waardering van grondexploitatie dient de gemeente per individueel project te bepalen of de gemeente de boekwaarde plus de in de toekomst nog te realiseren kosten en opbrengsten, naar beste schatting, terugverdient. Ultimo 2025 gaat het om 3 individuele projecten. Ten behoeve van de waardering van de bouwgronden in exploitatie per balansdatum, dient de gemeente per individuele grondexploitatie te bepalen of de boekwaarde plus de in de toekomst nog te realiseren kosten en opbrengsten, naar de beste inschatting, terugverdiend zal worden.

De gemeente Ridderkerk schat per 31 december 2025 in dat er voor Het Zand/Driehoek ‘t Zand sprake zal zijn van toekomstige verliezen. De voorziening is nadelig bijgesteld naar € 1,02 miljoen (2024: € 0,97 miljoen). Dit is in overeenstemming met het Besluit Begroting en verantwoording. Het controleproces van de waardering van de voorraad onderhanden werk De risico’s voor de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot 5 P’s: •

Planning: is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt. Immers, de marktbehoefte bepaalt welke projecten op welk moment te realiseren zijn.

•

Programmering: in de afgelopen jaren hebben economische ontwikkelingen geleid tot belangrijke wijzigingen in vooral de woningbehoefte. Is er een kritische analyse gemaakt van de ‘mix’ van woningen (huur, koop, vrije kavels, appartementen, etc.) in de projecten, in relatie tot de huidige marktvraag in de gemeente?

•

Prijs: de verkoopprijzen van woningen, en dus van grond, hebben langere tijd onder druk gestaan. Deze situatie is omgeslagen in een grote vraag naar woningen en grond, waardoor de grondprijs zich in een hoog tempo in positieve zin ontwikkelt. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke grondprijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de positieve marktontwikkelingen? Plankosten: door de toenemende vraag naar woningen en dus naar bouwcapaciteit is sprake van een toenemende stijging van de bouwkosten. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke prijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de hierbij horende prijsontwikkelingen?

Totale boekwaarde bouwgronden in exploitatie (x € 1 miljoen) (2)

Analyse grondexploitaties

Uit nevenstaande figuren blijkt dat de boekwaarde en/of de geraamde baten en lasten van de bouwgronden in exploitatie in 2025 is toegenomen. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de realisatie van de opbrengsten van € 0,3 miljoen en de realisatie van de investeringen van € 0,7 miljoen in 2025. De grondexploitatiequote is 0,5% negatief voor 2025 en daarmee loopt de gemeente Ridderkerk eigenlijk zeer beperkt risico over de grondposities. Parameters Bij de controle van de gehanteerde parameters (kostenstijging, opbrengstenstijging, disconteringsvoet en rente) hebben wij geen materiële afwijkingen geconstateerd. Daarmee achten wij de parameters voor de waardering van de grondexploitatie aannemelijk.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

€(2,60)

(6)

€(3,70)

(8)

€(7,20)

(10) 2022

2023

2024

2025

Ontwikkeling boekwaarde

Parameters: zijn de parameters voor kosten en opbrengstenstijgingen opportuun, beredeneerd vanuit de huidige situatie en de best mogelijke inschatting van de toekomstige ontwikkeling van de grondprijzen en de plankosten?

De 5 P’s vormen de basis voor de actualisatie van de grondexploitaties zoals opgenomen in uw paragraaf ‘Grondbeleid’.

€(1,10)

(4)

Overzicht nog te realiseren baten en lasten per project (x € 1 miljoen) 3 2 2 1 1 -

€ 1,95 € 0,99

€ 0,93

€ 0,30

Het Zand/Driehoek 't Zand

€-

Cornelisland

€ 0,22

Prunuslaan

Nog te realiseren baten

Nog te realiseren lasten

Interne beheersing

Bijlagen

Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) Bij onze beoordeling van de door de gemeente gehanteerde veronderstellingen voor het actualiseren van de grondexploitaties – vooral de uitgangspunten voor planning (fasering), programmering en prijsbeleid, maar ook de parameters voor kosten- en opbrengstenstijging en de gehanteerde rekenrente (rente-omslagmethode), hebben wij het volgende in overweging genomen:

Op grond van de POC-methode heeft uw gemeente in het boekjaar 2025 voor € 1,25 miljoen (2024: € 0,3 miljoen) aan tussentijdse winst genomen op de grondexploitaties welke toeziet op complex Cornelisland (€ 1,18 miljoen) en complex Prunuslaan (€ 0,07 miljoen). Voor complex Het Zand is de verliesvoorziening nadelig bijgesteld naar € 1,02 miljoen (2024: € 0,97 miljoen), waardoor er geen sprake is van een tussentijdse winstname.

•

Prijs-component (opbrengsten)

•

Of de afzonderlijke veronderstellingen redelijk lijken, onderling afhankelijk en intern consistent zijn, en of de veronderstellingen redelijk lijken wanneer ze collectief of in samenhang met andere veronderstellingen worden beschouwd. Of de veronderstellingen in de markt de waarneembare veronderstellingen op passende wijze weerspiegelen, met andere woorden: is er consistentie met de algemene economische omgeving en de economische omstandigheden in/bij de gemeente?

•

Of de veronderstellingen aansluiten op de (vastgestelde) plannen (besluiten) van de raad.

•

Of de veronderstellingen consistent zijn met de ervaringscijfers van de gemeente (met andere woorden: is historische informatie representatief voor toekomstige situaties?).

De grondexploitaties zijn door het college voor de jaarrekening 2025 opnieuw doorgerekend (geactualiseerd) en waar nodig zijn de verwachtingen bijgesteld, waarmee tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd, en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening noodzakelijk is. Tussentijdse winstneming In december 2023 heeft de commissie BBV de notitie ‘Grondbeleid in begroting en jaarstukken’ gepubliceerd. Hierin is opgenomen dat gemeente voor tussentijdse winstneming de ‘Percentage Of Completion methode’ (POC-methode) moeten toepassen. Hierbij geldt dat gemeenten, indien aan een aantal voorwaarden is voldaan, tussentijds winst moeten nemen. Voor het toepassen van de POC-methode is het van belang dat uw gemeente het resultaat betrouwbaar kan schatten. Ook moet er sprake zijn van verkochte grond en gerealiseerde kosten.

De nog te realiseren opbrengsten bedragen € 2,3 miljoen. Bij deze controle hebben wij onder andere een aansluiting gemaakt met de plangebieden (juistheid aantal m2’s) en een vergelijking met gerealiseerde grondprijzen in het verleden. Hierbij hebben wij geen materiële afwijkingen geconstateerd. Prijs-component (opbrengsten) In 2025 zijn voor de plankosten gedegen P*Q-ramingen opgesteld. Wij hebben vastgesteld dat de ingerekende plankosten niet onaannemelijk zijn en hebben wij geen materiële bijstellingen in 2025 geconstateerd.

Op grond van onze risicoanalyse hebben wij geconcludeerd dat de grondexploitaties binnen uw gemeente materieel zijn, waarbij wij alle grondexploitaties oor onze controle op deelcomplexniveau hebben geanalyseerd en – waar wij dat noodzakelijk achten op grond van onze professionele oordeelsvorming – geselecteerd voor nadere controle. Van deze (deel)projecten hebben wij de aannemelijkheid van de nog te realiseren kosten en opbrengsten getoetst en is tevens de getroffen verliesvoorziening of de verantwoorde (tussentijdse) winstneming gecontroleerd. Wij verwachten dat uw gemeente in 2026 blijvend de projecten opnieuw actualiseert en beoordeeld of baten en lasten waar in de berekening rekening mee gehouden wordt nog gerealiseerd gaan worden. De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2025 zijn verwerkt, zijn door ons getoetst en als aannemelijk aangemerkt Wij hebben op grond van de door ons verrichte werkzaamheden inzake de waardering van de grondexploitaties vastgesteld dat uw gemeente:

Kostenontwikkeling

•

Beschikt over actuele ramingen van de nog te realiseren baten en lasten.

De afgelopen maanden is sprake geweest van een forse stijging van bepaalde kostensoorten, waaronder bouwmaterialen. Dit kan een belangrijke impact hebben op de omvang van de nog te maken kosten. Hierbij hebben wij geen materiële afwijkingen geconstateerd.

•

Beschikt over een deugdelijke onderbouwing van de gehanteerde uitgangspunten in de grondexploitaties.

•

Een niet onaannemelijk niveau heeft bepaald van de nog te maken planen civiele kosten.

Belangrijkste bevindingen inzake waardering grondexploitaties

Verder merken wij volledigheidshalve op dat wij voor de waardering van de grondexploitatie per 31 december 2025 de per die datum vastgestelde projectkaders en genomen besluiten betrokken hebben bij de controle van de waardering. Er is geen rekening gehouden met de effecten van eventuele toekomstige, nog vast te stellen, ambities van uw gemeente.

Als onderdeel van de controle van de waardering van de bouwgronden in exploitatie voeren wij een risicoanalyse uit ter bepaling van het risicoprofiel van de individuele grondexploitaties en de hierdoor bestaande kans op een materiële fout in de waardering ervan. Hierbij betrekken wij de huidige boekwaarde, het geprognosticeerde resultaat, en de aard en omvang van de nog te realiseren baten en lasten (liggen hier bijvoorbeeld al contracten of overeenkomsten aan ten grondslag of niet).

Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de grondexploitaties een betrouwbaar beeld geven van de waardering van uw grondexploitaties.

Naast de hiervoor genoemde elementen spelen bij de risicoclassificatie van de individuele projecten ook de aard van het project, de programmering en de doorlooptijd een belangrijke rol.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) Gemeenschappelijke regeling Nieuw Reijerwaard Uw gemeente participeert tezamen met de gemeenten Barendrecht en Rotterdam in de gemeenschappelijke regeling Nieuw Reijerwaard. Deze gemeenschappelijke regeling heeft als belangrijkste doel het realiseren van een bedrijventerrein. De organisatie wordt gecontroleerd door een andere externe accountant. Conform de voorschriften hebben wij een dossierreview uitgevoerd bij de accountant en daarbij vastgesteld dat wij kunnen steunen op de werkzaamheden van de externe accountant van de gemeenschappelijke regeling. Wij onderkennen net als in de voorgaande jaren verhoogde risico’s ten aanzien van deze grondexploitatie op het gebied van de nog te realiseren kosten en opbrengsten. De nog te realiseren kosten en opbrengsten zijn met € 64,2 miljoen respectievelijk € 52,7 miljoen hoog. De grondexploitatie sluit momenteel op een negatief saldo van € 11,5 miljoen euro, waardoor de marge t.o.v. voorgaand jaar verder is gedaald. Wij hebben wel geconstateerd dat er nog steeds voldoende ruimte is om maatregelen te treffen wanneer er bepaalde situaties en/of (financiële) tegenvallers zich voordoen.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Fraude, integriteit, en naleving wet- en regelgeving De beoordeling door het college van burgemeester en wethouders van het risico van materiële fouten in de jaarrekening als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving Bij onze controle vragen wij u jaarlijks inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking kan bevatten door fraude of het overtreden van wet- en regelgeving (corporate compliance), inclusief de aard, omvang en frequentie van de inschattingen, het proces dat u daarbij hanteert, en de communicatie daarover met het personeel en met de gemeenteraad. Tijdens deze gesprekken heeft uw organisatie aangegeven zich bewust te zijn van frauderisico’s, waaronder het belang van corporate compliance en de analyse van corruptievraagstukken. In onze managementletter hebben wij gerapporteerd over fraude en integriteit, en de stappen die uw gemeente hierin heeft gezet. Wij hebben vastgesteld dat uw college in april 2025 de frauderisicoanalyse heeft vastgesteld en in mei 2025 ter kennisname is aangenomen door de gemeenteraad. Dit draagt bij aan de bewustwording van de risico’s die u als organisatie loopt. Wij adviseren u de frauderisicoanalyse aankomend jaar opnieuw te actualiseren en te agenderen in het nieuwe college en de nieuwe gemeenteraad.

Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten, doordat sprake kan zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen of verkeerd voorstellen van zaken, of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge, maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt. Wij hebben de accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en professionele oordeelsvorming toegepast, in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Fraude en integriteit Jaarlijks verkrijgen wij inzicht in de integriteitsmeldingen, die wij vervolgens doorspreken met uw ambtelijke organisatie. Wij hebben op basis van onze controle en de besprekingen geen fraudegevallen geconstateerd. Onze conclusie is voorts dat uw gemeente op een adequate wijze opvolging geeft aan geïdentificeerde integriteitskwesties, en hierover tijdig met ons in contact treedt.

Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico en geen aanwijzingen voor fraude De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college, inclusief het invoeren en onderhouden van interne-beheersingsmaatregelen voor de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en efficiency van de bedrijfsvoering, en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute, zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat, als gevolg van fraude of fouten.

Kernpunten van de jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Overige bevindingen Evaluatie van de belangrijkste inschattingen van het management Uw gemeente heeft voorzieningen gevormd voor verliezen, risico’s of verplichtingen die hun oorsprong vinden in het huidige boekjaar of eerdere boekjaren, maar waarvan de (verwachte) uitgaven in de toekomst liggen. Binnen de voorzieningen maakt u conform het BBV onderscheid naar voorzieningen voor ‘verplichtingen, verliezen en risico’s’, ter ‘egalisering van kosten’ (‘groot onderhoud’), en ‘voor middelen van derden waarvan de bestemming gebonden is’. Vooral de voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico’s en de voorzieningen ter egalisering van kosten zijn naar hun aard gebaseerd op veronderstellingen en schattingen van het management en het college. Zij schatten op basis van hun kennis van de gemeente en haar omgeving in wat het effect van de te voorziene risico’s, verplichtingen en kosten zal zijn in de komende jaren en wat de omvang van de voorziening moet zijn. Wij hebben voor deze gebieden het proces beoordeeld waarmee het management schattingsposten ontwikkelt, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Een en ander in de context van onze verklaring bij de jaarrekening als geheel en niet bedoeld om ons een oordeel te vormen over individuele schattingsposten. Indien nodig hebben wij specialisten ingeschakeld (bijv.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.ridderkerk.nl/api/v1/meetings/1297/documents/43474