Reactie LTO op haalbaarheidsonderzoek woningbouw en werkgelegenheid Binnenveld, Randzonevisie en Programma Landelijk Geb. Gean.

Aan: Datum: Betreft:

Raadsleden en Commissieleden gemeente Rhenen 9 december 2025 Programma Landelijk Gebied, Randzonevisie en Haalbaarheidsonderzoek voor woningbouw en werkgelegenheid in het Binnenveld

Geachte raadsleden en commissieleden,

Afdeling Gelderse Vallei e: secretariaat@ltogeldersevallei.nl w: www.ltogeldersevallei.nl

Namens alle LTO leden in Rhenen wil ik graag de volgende punten met u delen. Voor u liggen drie documenten. Het Programma Landelijk Gebied, de Randzonevisie en het Haalbaarheidsonderzoek voor woningbouw en werkgelegenheid in het Binnenveld. De eerste twee zullen in de komende raadvergadering worden vastgesteld, bij de laatste kan u, als raad, de opdracht geven voor een vervolgonderzoek naar woningbouw in Rhenen. Ik heb bij alle drie een aantal belangrijke opmerkingen die ik graag met u wil delen. Programma Landelijk Gebied Allereerst het Programma Landelijk Gebied. Een programma met prachtige kaders en uitgangspunten waaronder voor ons als LTO de belangrijkste: Behoud van de agrarische sector als uitgangspunt. Als LTO Gelderse Vallei heb ik de afgelopen tijd veel mee mogen denken met de invulling van dit programma. Het programma zoals het er nu ligt is niet helemaal naar onze ideeën en wensen, maar wel een werkbaar document waar voor ons als agrarisch sector mogelijkheden in kunnen zitten. Wat nog wel een kwetsbaar punt is, is grond. Grond is erg schaars, zeker ook in onze gemeente. Nu moet ik u misschien even meenemen in wat de provincie Utrecht op 27 november heeft gepresenteerd, namelijk het Ontwerp UPLG. Een document met als twee belangrijkste doelen: 1. De vergunningverlening van het slot krijgen; 2. Natuurherstel van de kwetsbare N2000 gebieden.

Ik zal de belangrijkste punten voor u op een rij zetten: • • • • •

•

Stikstofplafond voor de hele provincie van 2836 ton (=reductie van 46%) Stikstofvrije zone om zes N2000 gebieden (ook het Binnenveld) waar vanaf 2027 nog maximaal 100 kg N uit dierlijke mest (en geen kunstmest) op mag, in N2000 gebieden is dit 0. Er zijn een tiental prioritaire bedrijven in de provincie (bedrijven in de buurt van N2000 met een hoge stikstofemissie) die sneller stikstof zullen moeten reduceren dan andere bedrijven. Intensieve sectoren moeten 90-95% reduceren. Dit kan alleen met een chemische luchtwasser. Onmogelijk dus voor veel bedrijven (met bijv. vrije uitloop). Als grondgebonden bedrijf zul je moeten voldoen aan de 40 kg NH3/ha/jr. Als je grond kwijtraakt wordt je opgave dus groter. Voorbeeld: Bedrijf met x aantal koeien en 100 ha heeft een plafond van 40x100=4.000 kg NH3 per jaar. Als hij 20 ha kwijtraakt zakt zijn plafond naar 40x80=3.200 kg NH3 per jaar. Met een gelijke hoeveelheid dieren wordt dit dus steeds lastiger (of onmogelijk) om hier aan te voldoen. 84 ha nieuwe natuur in het Binnenveld, geen agrarische natuur, maar natte natuur. Ondanks afspraken in het Akkoord van Utrecht over gebieden waar NNN zou komen en ondanks de nog lopende actualisatie van het beheerplan N2000 én ondanks de afspraak bij de ruilverkaveling in 2018 dat het klaar zou zijn…

Als Rhenense agrariërs zijn wij hier erg van geschrokken. We willen dan ook nogmaals de oproep doen om bij alle keuzes die u maakt en bij de uitwerking van dit Programma Landelijk gebied, even stil te staan bij het belang van grond voor de agrarische sector. Als wij de melkveehouders in Rhenen in de benen willen houden dan zullen we grond beschikbaar moeten houden voor deze bedrijven. Nog even een herhaling van de drie belangrijkste punten voor het Programma Landelijk Gebied: 1.

Zorg voor het behoud van het huidige landbouwareaal, zorg dat landbouwgrond ook landbouwgrond blijft en bescherm dit met beleid. Faciliteer ruilverkaveling, structuurverbetering voor agrarische

2.

3.

bedrijven en stel financiële middelen beschikbaar voor het extensiveren van bedrijven. Dit is essentieel voor alle andere opgaven. Betaal agrariërs voor ecodiensten zoals waterberging en slotenschonen. Stimuleer en betaal agrariërs voor landschapsbeheer en faunabeheer zoals wallen, graslanden, kruidenranden en weidevogels. Geef ruimte en stimuleringsmiddelen voor innovaties zoals mestvergisting, mestverwerking, emissie reducerende technieken en dierwelzijnsverbeteringen.

Randzonevisie Als LTO zijn we voorstander van een goede verweving van het landelijk gebied naar de stad. Daarbij hoort een overgangsgebied zoals u dat beschrijft in de Randzonevisie. We hebben in de eerdere versie van deze visie dan ook ingestemd met de ingetekende gebieden waarbij deze invulling goed zou passen. Maar in de huidige Randzonevisie die nu ter vaststelling ligt, zijn deze randzones uitgebreid met twee gebieden langs de Cuneraweg ter hoogte van de Noordelijke en Zuidelijke Meensteeg. In deze zones ligt voornamelijk agrarische grond die voor de landbouwers daar belangrijk is. En na het lezen van de hierboven beschreven aankomende eisen vanuit het UPLG, hoef ik u niet opnieuw uit te leggen hoe belangrijk grond is voor de melkveesector in Rhenen. Wij verwachten als LTO Gelderse Vallei dan ook nog dat u als raad nog eens kritisch gaat kijken naar de nieuw ingetekende randzones Cuneraweg Noord en Cuneraweg Zuid. Weeg af wat echt nodig is, en teken geen gebied in waar geen essentieel plan onder ligt. Dit gaat ten koste van waardevolle landbouwgrond. Haalbaarheidsonderzoek voor woningbouw en werkgelegenheid in het Binnenveld Als gemeenteraad mag u het college de opdracht geven om een vervolgonderzoek te gaan doen naar woningbouw in Rhenen. Een goed streven, want voldoende woningen voor onze inwoners is belangrijk.

Al eerder hebben wij vanuit de LTO de oproep gedaan om dit zorgvuldig te doen. We hebben u opgeroepen om hier keuzes in te maken. Zodat er zo min mogelijk landbouwgrond voor nodig is. Zodat we zoveel mogelijk Rhenense agrariërs kunnen behouden. Nu ligt er een nieuw voorstel voor de raad, een voorstel waarin er akkoord gegeven wordt voor een vervolgonderzoek in twee zoekgebieden. Eén rondom Achterberg een één tegen de Nijverkamp aan. Het zoekgebied tegen de Nijverkamp aan is voor ons onacceptabel. Dit gebied ligt midden in het Binnenveld en daarbij ook heel dichtbij het N2000 gebied Binnenveld. In dit gebied zitten relatief veel agrarische ondernemers, die met deze plannen geen bestaansrecht meer hebben. Ik wil u dan ook nogmaals oproepen om alleen zoekgebieden aan te wijzen in en om de kernen van de gemeente Rhenen. Niet in het landelijk gebied, niet ten koste van al die hectares goede landbouwgrond, welke in deze tijd misschien wel al het verschil maken voor de toekomst van onze bedrijven. Samengevat willen we vanuit LTO u de volgende oproep doen: • • • •

Geen (zoekgebied naar een) vierde kern Wijs alleen zoekgebieden aan in en om Achterberg, Elst en Rhenen, dus alleen zoekgebieden in en om de bestaande kernen. Geen zoekgebied tegen de Nijverkamp aan. En zeker niet tegen de zuidoost kant (bij Veensteeg/Noordelijke Meentsteeg). Maak de zoekgebieden zo klein als echt nodig is. Anders wordt de grondprijs onbedoeld in een te groot gebied enorm hoog en is er voor de agrarische ondernemers geen grond meer te koop.

En als we ons richten op bouwen in en om onze bestaande kernen, dan kunnen straks al deze mensen ook nog steeds genieten van een mooi en agrarisch buitengebied!

Met vriendelijke groet, LTO Noord Afdeling Gelderse Vallei