Bijlage 3 Externe samenvatting Concept Strategische Agenda Regio Foodvalley 2026-2030

REGIO FOODVALLEY: ‘ONDERNEEMT NATUURLIJK!’ Speerpunten uit onze Strategische Agenda 2026-2030 In het hart van Nederland ligt Regio Foodvalley: dé internationale topregio als het gaat om voedsel. Hier werken overheden met ondernemers en kennisinstellingen samen aan toekomstbestendige voedselontwikkeling en -productie. Niet alleen in Nederland maar ook ver daarbuiten. In onze regio wordt, onder andere door Wageningen University & Research, op internationale schaal gewerkt aan het voedselsysteem van de toekomst. Een voedselsysteem dat duurzaam, gezond en betaalbaar is. Hier brengen we denken en doen samen om kennis en innovatie in de voedselketen tot leven te brengen. De unieke combinatie van onze topkennisinstituten, innovatieve bedrijven (zowel gevestigde namen als start- en scale-ups) en krachtige agrarische sector maakt dat onze regio een sleutelrol speelt in de mondiale voedselvoorziening en een gezonde toekomst voor mens en natuur.

Regio Foodvalley in cijfers Oppervlakte

Aantal Gemeenten Inwoners in 2023 Banen Bedrijfsvestigingen

8 360.000 195.000 39.000 waarvan 70% Eenmansbedrijven

Totaal Landbouw Natuur Bebouwing Infrastructuur Water

69.550 ha 42% 37% 14% 6% 1%

Kern van onze strategische agenda 2026-2030: Regio Foodvalley onderneemt natuurlijk! In Regio Foodvalley zetten we vol in op een ijzersterk foodcluster en dragen we ambitieus bij aan de grote opgaven van Nederland. Het aantal inwoners in onze regio groeit snel. Ondernemers, onderwijs en overheid werken samen aan evenwicht in die groei. En aan op elkaar afgestemde investeringen in wonen, infrastructuur, energie, economie en het landelijk gebied. Alleen zo behouden we brede welvaart, bevorderen we gezond leven, maken we werk van een toekomstbestendige economie vanuit ons krachtige midden- en kleinbedrijf en dragen we bij aan een sterke natuur.

Toekomstbestendige economie en verantwoorde groei Regio Foodvalley staat voor een toekomstbestendige economie en verantwoorde groei. Veel grote maatschappelijke opgaven die landelijk spelen, spelen hier nadrukkelijk: we werken aan een balans tussen een krachtige agrarische sector en het beschermen van onze kwetsbare natuur, tussen voedselproductie en natuurbehoud. Ter illustratie: in onze regio zitten circa 1.200 piekbelasters (ongeveer 40 procent van het Nederlandse totaal), waarvan het merendeel nabij de kwetsbare Veluwe. Nergens anders in Nederland is de situatie zo nijpend als in Regio Foodvalley. Tegelijkertijd hebben we grote woningbouwambities, werken we hard aan onze bereikbaarheid en onze netcapaciteit, leiden we op en creëren we banen voor onze inwoners. Dat is uitdagend, maar door samen te werken, zetten we stappen voorwaarts. De optelsom van uitdagingen en opgaven die hier samenkomen is niet eenvoudig en dwingt ons om te innoveren en nieuwe oplossingsrichtingen te ontwikkelen. Dat biedt ook kansen. De samenwerkende overhe­den, ondernemers en onderwijs- en kennisinstellingen in Regio Foodvalley werken aan oplossingen die relevant zijn voor heel Nederland.

Regio Foodvalley van waarde voor Nederland • Food: de regio is hét visitekaartje voor Nederland als gidsland op het thema food. De unieke combinatie van hoogwaardige kennisinstellingen tot innovatieve productiebedrijven in alle schakels van de foodketen is wat ons als regio sterk maakt en essentieel is voor een duurzame voedselvoorziening. • Woningbouw: we dragen als regio stevig bij aan de landelijke woningbouwopgave door 40.000 woningen voor onze rekening te nemen. Het belang van verantwoorde groei ervaren we dagelijks. Want de impact hiervan op de economie en op thema’s als bereikbaarheid en brede welvaart is groot. • Toekomstperspectief landbouw: we leggen met een innovatief meetnetwerk voor stikstofreductie de basis voor oplossingen waarbij de boer aan het roer staat én we vernieuwen de landbouw door onder andere in te zetten op toekomstbestendig verdienvermogen, innovaties, de eiwittransitie en regeneratieve landbouw. • Vitaal natuurlijk systeem: we hebben de verantwoordelijkheid en zetten ons in voor behoud van natuurgebieden en drinkwatervoorraden die van nationaal belang zijn.

Onze ambities voor de komende jaren:

Onze ambities voor de komende jaren: • We ontwikkelen Regio Foodvalley tot toonaangevend ecosysteem in het realiseren van een toekomst bestendig voedselsysteem. We willen dé plek zijn waar nationale en internationale beleidsmakers, kennisinstellingen, bedrijven, ondernemers, talent en investeerders samen werken aan oplossingen voor mondiale voedselopgaven. • Het ontwikkelen van een toekomstbestendige agrarische sector. Ons doel is een ondernemend en vitaal landelijk gebied met lange termijnperspectief. Dat vraagt een agrarische sector van voldoende omvang, met verdienvermogen, doelsturing en innovatieve manieren van produceren. • Het faciliteren van een krachtig en innovatief midden- en kleinbedrijf, breder dan alleen de foodsector. Denk aan bouw, metaal en ICT. Daarvoor hebben we voldoende gekwalificeerde mensen nodig en werken we aan een duurzame bereikbaarheid van regio en land. • Meer landschap en meer stad gaan in Regio Foodvalley hand in hand. De unieke kenmerken van onze regio behouden en zorgen voor leefbaarheid en brede welvaart. • Het realiseren van een schaalsprong door de grote verstedelijkingsopgave. Groeien in balans is daarbij het uitgangspunt. • Het realiseren van natuurherstel en een robuust watersysteem. Een veerkrachtig natuurlijk systeem dat tegen een stootje kan en waarmee we onze (nationale belangrijke) drinkwatervoorraden beschermen.

Regio Foodvalley, een regio van innovatieve denkers en doeners Veel oplossingen voor maatschappelijke opgaven zijn hier in de regio al doordacht en uitgewerkt. Voor ons is dat logisch en natuurlijk. Wij zijn een vitale en veerkrachtige regio met groot innovatief en ondernemend potentieel. Zo is Wageningen University & Research wereldwijd leidend in onderzoek naar voeding en voedselproductie, leefomgeving en gezondheid. We zijn een ondernemende regio met een gezond vestigingsklimaat. Niet voor niets is het midden- en kleinbedrijf hier sterk vertegenwoordigd. Ervaring, expertise, wetenschappelijk onderzoek en innovatiekracht zijn hier allemaal. Overheden, ondernemers en onderwijs- en kennisinstellingen trekken samen op. Sinds jaar en dag oplossingsgericht en ondernemend, typerend voor Regio Foodvalley. De impact van ons economisch, innovatief ecosysteem willen we vanuit de Strategische Agenda 2026-2030 structureel ondersteunen en een boost geven. Samen met het Rijk, provincies en andere binnen- en buitenlandse regio’s en partners.

Samenwerken binnen én met Regio Foodvalley effectief en noodzakelijk De afgelopen jaren is veel gerealiseerd. In de komende jaren bouwen we daarop voort. De samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en overheid in onze regio is het bewijs: samen bereik je meer. Extra financiering van buiten de regio is verantwoord en effectief geïnvesteerd via posten als NOVEX-gebiedsgelden, Regionale Energiestrategie, Woondeal, Mobiliteitsgelden en Regio Deal. We hebben veel te bieden, maar kunnen onze ambities niet alleen waarmaken. Onze bereikbaarheid én die van Nederland staat zwaar onder druk als gevolg van knelpunten op Rijkswegen die onze regio doorkruisen, we liggen midden in het gebied waar netcongestie ervoor zorgt dat woningen en bedrijven niet meer kunnen worden aangesloten en onze regio beschikt over een zeer hoge concentratie piekbelasters én heel veel kwetsbare natuur van nationaal belang, zoals de Veluwe.

We hebben daarom op verschillende thema’s ook onze partners in Den Haag en de provincie(s) nodig: • Economie/food: versterk de randvoorwaarden voor het kennis-, innovatie- en productiecluster in Regio Foodvalley en positioneer de regio internationaal als innovator van het mondiale voedselsysteem. • Landelijk gebied: neem maatregelen om de natuur te herstellen, de basiskwaliteit natuur in het landelijk gebied en de stad te realiseren én de landbouw meerjarig toekomstperspectief te geven. • Wonen en werken: ontsluit woningbouw en bedrijven in Regio Foodvalley door randvoorwaarden zoals bereikbaarheid, netcapaciteit en stikstofruimte in te vullen. • Bereikbaarheid: pak landelijke verkeersknelpunten in onze regio (knooppunt Hoevelaken en aansluiting A1/A30 bij Barneveld) met voorrang aan én versterk hoogwaardig openbaar vervoer en fietsverbindingen. • Netcapaciteit: wijs Regio Foodvalley aan als energiegebied van de toekomst en realiseer juridischruimtelijke kaders om innovatieve oplossingen voor netcongestie toe te passen.

Doe mee! Met onze Strategische Agenda 2026 – 2030 reiken wij onze partners de hand. Wij hebben elkaar nodig én wij hebben elkaar veel te bieden. Doe met ons mee. Ga met ons in gesprek. Laten we samen werken aan een veerkrachtige en vitale regio en een veerkrachtig en vitaal Nederland.

Wie zijn wij? Regio Foodvalley is een Nijkerk samenwerkingsverband van de gemeenten Barneveld, Ede, Barneveld Nijkerk, Renswoude, Rhenen, Scherpenzeel, Veenendaal Scherpenzeel en Wageningen. Via de Ede Renswoude Economic Board wordt de samenwerking met ondernemers Veenendaal en onderwijs- en kennisinstellingen Wageningen Rhenen vormgegeven.

Zwolle

Amsterdam/Schiphol

Den Haag

Utrecht Arnhem Rotterdam Nijmegen

Meer weten: www.regiofoodvalley.nl