Bijlage 1 Principeverzoek Zonnepark Remmerden

Principeverzoek Zonnepark Remmerden mei-2021

Inhoudsopgave Bijlage 1: Zonnepark Remmerden .................................................... 5 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6

De beoogde locatie ..................................................................... 5 Bestemmingsplan ....................................................................... 8 Landschappelijke inpassing ....................................................... 9 Technische inpassing ................................................................ 10 Netaansluiting ........................................................................... 10 Participatie ................................................................................. 11

1.6.1

Direct omwonenden

11

1.6.2

Informatieavonden en overleg

12

1.6.3

Ontwerpatelier/werkgroep

12

1.6.4

Informatiedeling

12

1.7

Financiële participatie............................................................... 13

1.7.1

Lokaal Eigendom

13

1.7.2

Gebiedsfonds

13

1.7.3

Obligaties

13

1.8

Meerwaarde ............................................................................... 13

1.8.1

Ecologie

13

1.8.2

Werkgelegenheid

14

1.8.3

Educatie en recreatie

14

Bijlage 02 Landschappelijke inpassing ............................................ 15 Bijlage 03 Transportindicatie Stedin............................................... 16

Principeverzoek Zonnepark Remmerden

2

Gemeente Rhenen Ter attentie van College van Burgemeester en Wethouders Postbus 201 3911 MG Rhenen Energie Coöperatie Rhenen Heelkruid 7 3903 ET Veenendaal Solarfields Nederland B.V. Hoofdvestiging Groningen

Vestiging Rotterdam

Vestiging Arnhem

Emmasingel 4

Marten Meesweg

Jansbuitensingel 30

9726 AH Groningen

3068 AV Rotterdam

6811 AE Arnhem

Betreft: Principeverzoek Zonnepark Remmerden Geacht college van burgemeester en wethouders, Met dit principeverzoek vragen Energie Coöperatie Rhenen (in oprichting) & Solarfields u om planologische medewerking te verlenen aan ons initiatief voor een zonnepark in uw gemeente. Het plangebied wordt ingesloten tussen bedrijventerrein Remmerden en het bos, grenzend aan de Autoweg en Plantage Willem III. Het plangebied is ca. 21 ha groot. Wij verwachten een zonnepark te kunnen realiseren met een opgesteld vermogen van circa 25,3 MWp. Het zonnepark zal naar verwachting 23.894.000 kWh per jaar aan duurzame stroom produceren, wat voldoende is om ongeveer 6.830 huishoudens jaarlijks te kunnen voorzien van lokaal opgewekte elektriciteit. Dit is ongeveer 82% van het aantal huishoudens in de gemeente Rhenen. Reeds hebben wij gezamenlijk de directe omgeving geïnformeerd over het initiatief middels een brief vanuit de gemeente Rhenen, waarna door initiatiefnemers diverse keukentafelgesprekken zijn gevoerd. Daaropvolgend is er op 19 april een bijeenkomst geweest in het gemeentehuis van Rhenen waarin de omwonenden toelichting kregen over de totstandkoming van het beleid binnen de gemeente en over het zonnepark. Energie Coöperatie Rhenen & Solarfields willen gezamenlijk het ontwikkelingstraject vormgeven waarbij het uitgangspunt is dat beide partijen voor 50% eigenaar zijn van het project.

Dit ligt geheel in lijn met het klimaatakkoord, getekend op 28 juni 2019, waarbij één van de belangrijke onderdelen in dit akkoord is de ambitie dat (voor hernieuwbare energie projecten op land) gestreefd moet worden naar 50% eigendom door de lokale omgeving. Ook in de Regionale Energie Strategie is deze ambitie uitgesproken. Bij het ontwerp en proces wordt uitgegaan van de Zonneladder van de gemeente Rhenen die is vastgesteld op 2 februari 2021. Bij een positief antwoord op dit voorliggend verzoek willen beide partijen, om gehoor te geven aan lokaal

Principeverzoek zonnepark Remmerden

3

eigendom, het participatieproces verder vormgeven, zodat de omgeving op proces en financieel kan meebeslissen. Het plangebied ligt in het buitengebied van de gemeente Rhenen op een locatie waarbij het zonneveld een meerwaarde voor het landschap kan opleveren. Het zonneveld is op deze locatie goed landschappelijk inpasbaar en met de juiste inpassingsmaatregelingen kan het de lokale biodiversiteit versterken wat ook de fauna ten goede zal komen. Ten aanzien van de ontwikkeling en aanleg verwachten wij geen technische belemmeringen. Ook heeft Stedin recent een positieve transportindicatie afgegeven. Wij zijn er daardoor van overtuigd dat het zonnepark ook technisch ontwikkeld kan worden. Kortom, we verwachten u hiermee een haalbaar en voor deze fase volledig plan aan te kunnen bieden dat aansluit bij de ontwerpeisen en bovendien op onderwerpen als biodiversiteit en flora & fauna een versterkende werking heeft. Met vriendelijke groet, Paul Nagtegaal

Sander Leone

Jetse Derks

Energie Coöperatie Rhenen

Projectmanager Solarfields

Projectmanager Solarfields

06 - 508 219 23

06 - 181 978 06

06 - 148 044 89

Bijlage 1: Zonnepark Remmerden Bijlage 2: Landschappelijke inpassing Bijlage 3: Transportindicatie Stedin

Principeverzoek zonnepark Remmerden

4

Bijlage 1: Zonnepark Remmerden 1.1 De beoogde locatie Het plangebied is gelegen in het grondgebied ten noorden van industriepark Remmerden, ten noorden en zuiden van de autoweg. De overwegingen voor Energie Coöperatie Rhenen & Solarfields om te beginnen met de planvorming van een zonnepark op deze locatie waren: -

Gunstige ligging, mogelijkheden om impact op de directe omgeving te beperken.

-

Bijdrage aan energie-opgave Rhenen.

-

Zonnepark is technisch haalbaar.

-

Doordat de locatie wordt ingesloten door het industrieterrein, de Remmerdense Heide en begraafplaats Larikshof wordt de zichtbaarheid van het zonnepark beperkt voor de directe omgeving.

Kadastrale percelen

RNN01- H – 8217 RNN01- H - 8270 RNN01- H – 4925 (Nog in overleg met de grondeigenaar)

Adres

Autoweg, Rhenen

Bestemmingsfunctie

Agrarisch

Bestemmingsplan

Consolidatieplan Buitengebied Rhenen

Principeverzoek zonnepark Remmerden

5

1

2

Principeverzoek zonnepark Remmerden

6

3

Principeverzoek zonnepark Remmerden

7

1.2 Bestemmingsplan Op het plangebied ligt een drietal dubbelbestemmingen waar tijdens de landschappelijke ontwikkeling rekening mee wordt gehouden.

Dubbelbestemming:

Omschrijving:

Wijze waarop rekening wordt gehouden:

Aardkundige Waarden

De voor ‘Waarde – Aardkundige waarden’ aangewezen gronden zijn behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor de bescherming van aardkundige waarden.

Archeolgie

“De voor 'Waarde - Archeologie' aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor het behoud en de bescherming van archeologische waarden in de bodem.”

De inpassing en vormgeving van het perceel aan de Autoweg richt zich op de overgang van het zonnepark naar het omliggende landschap. Een uitvoerig onderzoek zal de kenmerken van het landschap in kaart brengen. Om de planontwikkeling mogelijk te maken worden een aantal inrichtingsmaatregelen voorgesteld, welke op basis van de gestelde kaders, kennis van het landschap en de betreffende locatie zijn vormgegeven. De landschappelijke en cultuurhistorische karakteristiek van het landschap dient als basis voor de vormgeving van de inpassing. Archeologisch onderzoek zal later moeten aantonen of de fundatie van het zonnepark op reguliere wijze ingevuld kan worden of dat we hiervoor een alternatieve oplossing moeten inzetten. We hebben ervaring met het realiseren van een zonnepark op archeologisch waardevol terrein. In een dergelijk geval worden funderingen gebruikt met minder diepte (max 50 cm). Hiermee wordt voorkomen dat de grond geroerd wordt.

Archeologisch Monument

De voor 'Waarde – Archeologisch Monument' aangewezen gronden zijn naast voor de overige aangewezen bestemmingen mede bestemd voor de bescherming van de aan de gronden eigen zijnde archeologische monumentale waarden zoals grafheuvels. Principeverzoek zonnepark Remmerden

Zie antwoord: ‘Archeologie’

8

1.3 Landschappelijke inpassing Op basis van de landschapsanalyse is er een eerste inpassingsontwerpschets gemaakt, deze is opgenomen in bijlage 2. Hierbij is aandacht besteed aan de instandhouding en stimulatie van lokale flora en fauna. Gezien de afgelegen ligging van het plangebied en grenzend aan een bos is ervoor gekozen om gedurende de exploitatie van het plan een luwe plek te maken t.b.v. de lokale biodiversiteit. We spelen hiermee in op de enorme afname van insecten die in ons land de laatste jaren doorzet. Al in 2018 is door Natuurmonumenten onafhankelijk onderzoek1 uitgevoerd waaruit blijkt dat er meer ruimte voor natuur in onze landbouwgebieden nodig is. Zonneparken bieden door hun ongemoeidheid kansen voor herstel en ontwikkeling van biodiversiteit. In het algemeen kan men stellen dat als de inrichting en het beheer van zonneparken zorgen voor de instandhouding van bloem- en kruidenrijke vegetaties, dit belangrijke leefgebieden kunnen zijn die een bijdrage leveren aan ecologische verbindingen tussen natuurgebieden2. Enkele voordelen te benoemen per soortgroep: Zoogdieren: Voor zoogdieren functioneren zonneparken als leefgebied. Indien het grasland tussen en onder de panelen kruidenrijk is en veel dekking geeft, is het in potentie een aantrekkelijker leefgebied dan intensief gebruikt agrarisch gebied.

Vogelsoorten: In het algemeen is door de aanleg van een zonnepark een verschuiving in de samenstelling van de vogelsoorten die het gebied gebruiken te verwachten, omdat verschillende soortgroepen vermoedelijk verschillend op de aanleg van een zonnepark reageren. Terreinen met zonnepanelen bieden potentieel nieuwe nestlocaties. Vlinders en hommels: Met het inzaaien van bloemrijke vegetaties wordt ingezet op het verhogen van de dichtheid aan vlinders en hommels. Met name dagvlinders zijn sterk afhankelijk van bloemrijke vegetaties en het voorkomen van specifieke waardplanten. Faunavriendelijk hekwerk: Ter afscheiding van openbaar terrein en zonneweide wordt langs de binnenranden een hekwerk geplaatst. Om migratie van klein fauna niet te benadelen wordt het hekwerk voorzien van faunadoorgangen. Het hekwerk staat op ruime afstand van de panelen en wordt sober en in een donkere kleurstelling uitgevoerd zodat deze tegen de achtergrond wegvalt. Bij een positieve reactie op het principeverzoek zal er een uitgebreid flora- en faunaonderzoek gedaan worden om te bepalen welke extra ecologische maatregelen genomen kunnen worden om de beoogde natuurwaarde optimaal te realiseren. Deze onderzoeken worden besproken in de omgevingsdialoog. In het netwerk zitten een schaapherder en imker. Met hen kunnen verdere mogelijkheden worden verkend voor het natuurbeheer.

1

Alle beestjes helpen – onderzoek naar achteruitgang insecten in Nederland 2018

2

Publicatie Zonneparken natuur en landbouw Wageningen UR – april 2019

Principeverzoek zonnepark Remmerden

9

1.4 Technische inpassing Opstelling De opstelling bestaat uit een open zuid-opstelling. Een open zuid-opstelling zorgt voor voldoende lichtval onder de panelen voor de ontwikkeling van kruidenrijk grasland. Deze opstelling past daardoor het beste bij de beoogde ontwikkeling van flora en fauna in het zonnepark. De installatie bestaat uit tafels van 4 panelen hoog, met een hoogte tot 250 cm. Tussen de tafels ligt een vrije strook. Tussen de panelen wordt een ruimte vrijgehouden waar regenwater tussendoor naar beneden kan vallen. Dit zorgt ervoor dat regenwater verdeeld op het perceel blijft vallen en in de grond kan infiltreren. Er zal gebruik worden gemaakt van Bi-facial panelen. Dit zijn panelen die deels lichtdoorlatend zijn en bovendien aan zowel de boven- als onderkant energie opwekken. Door de lichtdoorlatendheid kan er extra licht door de panelen naar de grond vallen. Dit zorgt voor verdere ontwikkeling van kruidenrijk grasland. Het diffuse licht dat vanaf de grond richting de onderkant van de panelen weerkaatst levert bovendien een substantiële extra energieproductie op.

1.5 Netaansluiting De aansluiting van een zonnepark op het netstation is één van de grote kostenposten van een project. In dit geval is de afstand naar het connectiepunt naar verwachting 8 km. De kosten voor een netaansluiting van deze omvang vallen ook buiten het gereguleerde domein, wat betekent dat alle kosten doorberekend worden aan de eigenaar van de aansluiting en dus niet (gedeeltelijk) voor rekening komen van Stedin/de maatschappij. Gezien de projectomvang van 21 hectare is deze afstand economisch gezien haalbaar. Hierdoor vormen de kosten voor de netaansluiting geen probleem voor de economische haalbaarheid van het zonnepark. Stedin heeft een positieve transportindicatie afgegeven voor ontwikkeling in 2023 wat betekent dat er op dit moment verwacht wordt dat er in 2023 voldoende capaciteit beschikbaar is om dit zonnepark aan te sluiten op het elektriciteitsnet (zie bijlage 3).

Principeverzoek zonnepark Remmerden

10

1.6 Participatie De komst van een zonnepark verandert de omgeving en heeft impact op het leven van de omwonenden. Draagvlak is daarom belangrijk. Energie Coöperatie Rhenen & Solarfields zorgen voor draagvlak door middel van zowel procesparticipatie (omgevingsdialoog), alsook in een later stadium voor financiële participatie (50% eigenaarschap). We nodigen bewoners actief uit deel te nemen aan de ontwikkeling van hun omgeving en de energietransitie. Samen met bewoners kunnen we meerwaarde creëren en gezamenlijk profiteren. Door participatie realiseren wij zonneparken die meerwaarde creëren voor de leefomgeving. Bij een positieve reactie op dit principeverzoek willen Energie Coöperatie Rhenen & Solarfields het participatieproces verder vormgeven. In onderstaande afbeelding laten we de verschillende participatievormen zien:

1.6.1

Direct omwonenden

Zonnepark Remmerden heeft direct omwonenden. Het is belangrijk dat direct omwonenden als eerste en persoonlijk worden ingelicht over de plannen. Dit omdat het zonnepark veel invloed kan hebben op hun woon-/werkomgeving en deze bewoners daardoor ook moeten ervaren dat hun belangen zwaarder meewegen dan die van andere inwoners van Rhenen. Reeds hebben wij gezamenlijk de directe omgeving geïnformeerd over het initiatief middels een brief vanuit de gemeente Rhenen, waarna door initiatiefnemers diverse keukentafelgesprekken zijn gevoerd. Daaropvolgend is er op 19 april een bijeenkomst geweest in het gemeentehuis van Rhenen waarin de omwonenden toelichting kregen over de totstandkoming van het beleid binnen de gemeente en over het zonnepark. De direct omwonenden worden bij verder ontwikkelingen nauw betrokken.

Principeverzoek zonnepark Remmerden

11

1.6.2

Informatieavonden en overleg

Na de keukentafelgesprekken wordt de rest van de omgeving ingelicht middels informatieavonden voor bedrijven Remmerden en alle geïnteresseerden uit de omgeving. Deze informatieavonden worden gecommuniceerd via uitnodigingen per post en/of mail en eventueel in de lokale media. Indien de coronamaatregelen een fysieke informatieavond onmogelijk maken organiseren wij een online webinar. Het voorbereiden en houden van informatiebijeenkomsten gaan in nauwe samenspraak met de gemeente.

1.6.3

Ontwerpatelier/werkgroep

Afhankelijk van de uitkomst van de informatieavond, kan een werkgroep of ontwerpatelier worden georganiseerd. Bij een ontwerpatelier worden geïnteresseerden uitgenodigd om samen met de landschapsarchitect na te denken over hoe de inpassing optimaal bij de omgeving kan aansluiten en om het plan zo verder vorm te geven. Bij een werkgroep wordt een afvaardiging van de omgeving gezocht die gedurende het hele proces nauw betrokken is bij de verdere ontwikkeling.

1.6.4

Informatiedeling

Via verschillende kanalen houden we geïnteresseerden goed op de hoogte van de vorderingen van het project. Zowel tijdens de ontwikkeling als tijdens de bouw en exploitatie. Projectpagina Energie Coöperatie Rhenen & Solarfields maken voor het project in ontwikkeling een projectpagina. Op deze pagina wordt alle recente informatie gedeeld. Via de projectpagina kan iedereen op ieder moment op de hoogte blijven van de vorderingen van het project. Deze website wordt aangemaakt aan het begin van het participatieproces. Nieuwsbrieven Geïnteresseerden kunnen zich (binnenkort) ook aanmelden voor een digitale nieuwsbrief. Via deze nieuwsbrief worden geabonneerden actief op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen op en rond het zonnepark. Enquête Tijden de gehele ontwikkelperiode, maar ook erna, vragen we de omgeving om reactie. Dit kan bijvoorbeeld via een enquête. Gevraagd wordt wat aandachtspunten zijn en waar mensen tevreden over zijn. Uiteraard nemen we de geleverde reacties zoveel mogelijk mee in onze acties. Feestelijke opening Iedereen die betrokken is geweest bij de ontwikkeling van het zonnepark is trots als het zonnepark gerealiseerd is. Graag delen we dat met zijn allen tijdens een feestelijke opening.

Principeverzoek zonnepark Remmerden

12

1.7 Financiële participatie 1.7.1

Lokaal Eigendom

Via Energie Coöperatie Rhenen is het streven om de omgeving 50% mede-eigenaar te maken van Zonnepark Remmerden. De omgeving ontvangt daarmee ook 50% van het rendement. Een deel van het rendement komt uiteraard ten goede aan de deelnemers. Een belangrijk uitgangspunt is ook dat de samenleving profiteert. Daarom zal met een deel van het rendement een gebiedsfonds worden gevormd.

1.7.2

Gebiedsfonds

De coöperatie kan deze opbrengsten besteden aan projecten in de omgeving die te maken hebben met duurzame energie, natuur of leefbaarheid. Daarnaast heeft de omgeving (via Energie Coöperatie Rhenen) ook zeggenschap over de verdere ontwikkeling van het zonnepark.

1.7.3

Obligaties

Inwoners van Rhenen moeten ook individueel kunnen mee-investeren in het zonnepark, medeeigenaar worden. Dit kan wanneer Energie Coöperatie Rhenen obligaties uitgeeft waarmee ze de benodigde investering lokaal ophaalt. De financiële participatie is pas later in het proces aan de orde. De specifieke uitwerking ervan moet dan ook nog plaatsvinden. De basis ligt erin dat inwoners van Rhenen een voorrangspositie hebben door voorinschrijving. Om ook iedereen gelijke kansen te geven zullen obligaties van geringe instapwaarde, bijvoorbeeld 25 euro, worden uitgegeven. En krijgt iedereen in gelijke mate de kans mee te doen (dit om te voorkomen dat alleen enkele grootinvesteerders mee kunnen doen). Deelnemers zijn lid van de coöperatie en hebben daarbinnen gelijk stemrecht (niet naar ratio van investering). In de loop van de tijd wordt de investering volledig afgelost. Het rendement op de investering varieert tussen de 3,5% en de 5%. De mogelijkheden voor deelnemen zullen voldoen aan alle wettelijke en financiële regelgeving.

1.8 Meerwaarde 1.8.1

Ecologie

Energie Coöperatie Rhenen & Solarfields doen met verschillende instellingen onderzoek naar de impact van zonneparken op ecologie en de mogelijkheden om biodiversiteit te bevorderen. Zo wordt er op zonnepark Roodehaan in Groningen samen met de Rijksuniversiteit Groningen geëxperimenteerd met verschillende afstanden tussen de rijen zonnepanelen, en met de Universiteit Utrecht onderzoeken we de impact van zonneparken op de biodiversiteit. Onze resultaten en ervaringen delen wij met onze partners van het nationaal consortium Zon in

Landschap en Landschap om zo bij te dragen aan de ontwikkeling van verantwoorde zonneparken.

Principeverzoek zonnepark Remmerden

13

Uit onderzoek3 blijkt dat een zonnepark op agrarische grond een bijdrage levert aan de biodiversiteit en bodemkwaliteit. De biodiversiteit op deze percelen is vaak sterk verslechterd door monocultuur, bemesting en pesticiden. Een zonnepark is een uitstekende tijdelijke bestemming om de kwaliteit van de grond te herstellen. Onder en rondom de zonnepanelen wordt inheemse flora gezaaid, wordt er niet meer bemest of gebruik gemaakt van pesticiden. Daarnaast voeren wij extensief maaibeheer. Daarnaast bestaan er een tal aan andere ecologische maatregelen waardoor de locatie na opruiming van het zonnepark meetbaar verbeterd is. Te denken valt aan zand-/steenhopen, takkenbossen en nestkasten. Zoals eerder bij de inpassing ook al besproken, zetten we voor dit zonnepark sterk in op het verbeteren van de flora en fauna in het gebied. Na een positief antwoord zal er een uitgebreid flora- en faunaonderzoek gedaan worden om te bepalen welke extra ecologische maatregelen genomen kunnen worden om de beoogde natuurwaarde optimaal te realiseren.

1.8.2

Werkgelegenheid

Energie Coöperatie Rhenen & Solarfields trachten zoveel mogelijk de lokale werkgelegenheid te stimuleren. Voor de constructie en het onderhoud van het zonnepark bieden wij tenders aan voor bedrijven uit de regio. Vooral bedrijven uit de directe omgeving betrekken wij graag in de bedrijvigheid die het zonnepark creëert. Gemiddeld gaat zo’n 10 tot 15% van de totale projectkosten naar lokale werkgelegenheid. Naast de bekende bouwactiviteiten zijn er verschillende onderhoudsactiviteiten, zoals de periodieke schoonmaak van de zonnepanelen, beveiliging, groenvoorziening en civieltechnische werkzaamheden die wij voor lange tijd lokaal kunnen gunnen.

1.8.3

Educatie en recreatie

Steeds vaker stellen we onze zonneparken open voor geïnteresseerde groepen. Een zonneweide is een uiterst moderne elektrische productie-installatie en biedt daarom uitstekende educatieve mogelijkheden. Informatiemiddagen op de locatie voor basisscholen en middelbare scholen kunnen een bijdrage leveren aan de kennis en recreatie van jongeren. Energie Coöperatie Rhenen & Solarfields staan open voor de organisatie van educatieve en recreatieve momenten.

3

https://edepot.wur.nl/475349 Principeverzoek zonnepark Remmerden

14

Bijlage 02 Landschappelijke inpassing

Principeverzoek zonnepark Remmerden

15

Bijlage 03 Transportindicatie Stedin

Principeverzoek zonnepark Remmerden

16

Principeverzoek zonnepark Remmerden

17

Solarfields Emmasingel 4 9726 AH Groningen The Netherlands +31 (0)85 30 30 850 info@solarfields.nl

realizing renewables

solarfields.nl