Bijlage 1 Jaarstukken 2025
Tekst van het document
Jaarstukken 2025
1
Jaarrekening 2025
PLANNING EN CONTROL CYCLUS PERSPECTIEFNOTA 2025 Voornemens beleid met financiën (4 jaar) Vaststellen van kaders op hoofdlijnen voor beleid en financiën, basis voor de begroting (3e kwartaal 2024)
jke organisa bteli tie Am
o
nd
2
ers
te u
Voornemens beleid met financiën (4 jaar)
g
nin g v
nd
ste
e
Vaststellen voorgenomen beleid en financiën, uitwerking van de perspectiefnota (4e kwartaal 2024)
er
rin
lt k a d ers
une
o n t ro l e ert
ste
nc
Gem e v
oe
BEGROTING 2025 W
uit
Verantwoording over de behaalde resultaten van beleid en financiën in het afgelopen jaar; decharge verlenen door raad. (3e kwartaal 2026)
College va n d a a r e t en
B&
Jaarverantwoording beleid met financiën
IM T
JAARSTUKKEN 2025
a n ra a d e
n
d on e leg c ol
NAJAARSRAPPORTAGE 2025
VOORJAARSRAPPORTAGE 2025
Tussentijdse verantwoording beleid en financiën (1 jaar)
Tussentijdse verantwoording beleid en financiën (1 jaar)
2e verantwoording en bijstellingsmoment voor beleid en financiën, beleid informatief en financiën vaststellen. (4e kwartaal 2025)
1e verantwoording en bijstellingsmoment voor beleid en financiën, beleid informatief en financiën vaststellen. (3e kwartaal 2025)
2
Jaarrekening 2025
INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding
3.4
Financiering
90
1.1
Visie op Rhenen
5
3.5
Bedrijfsvoering
93
1.2
Bestuur van de gemeente Rhenen
6
3.6
Verbonden partijen
102
1.3
Bericht van het college
8
3.7
Grondbeleid
115
1.4
Financieel beeld op hoofdlijnen
10
3.8
Openbaarheidsparagraaf van de wet Open Overheid
119
3.9
Subsidieverlening
120
2. Jaarverslag
4. Jaarrekening
2
Inleiding programma's
11
2.1
Programma Bedrijfsvoering
12
4.0
Inleiding jaarrekening122
2.2
Programma Dienstverlening
16
4.1
Financieel beeld 2025
123
2.3
Programma Fysiek
20
4.2
Exploitatie 2025
127
2.4
Programma Sociaal maatschappelijk
36
4.3
Balans158
2.5
Programma Economie & Toerisme
57
2.6
Programma Veiligheid & Handhaving
62
2.7
Programma Algemene dekkingsmiddelen
68
5. Overige gegevens 5.1
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant
193
Bijlagen
3. Paragrafen 3.0
Inleiding paragrafen
74
1
Verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen
198
3.1
Lokale heffingen
75
2
Overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld
211
3.2
Weerstandsvermogen & risicobeheersing
80
3
Benchmark per taakveld
217
3.3
Onderhoud kapitaalgoederen
85
3
H1 INLEIDING
4
H 1.1 | VISIE OP RHENEN
Jaarrekening 2025
1.1 VISIE OP RHENEN ‘Behoud ons Rhenen en maak het nog mooier’ De gemeente Rhenen is een groene gemeente met een sterke geschiedenis. De samenleving is
Ondanks isolatie en energiebesparing gebruiken we meer energie. In 2035 wekken we samen scho-
hecht; mensen kennen elkaar en helpen elkaar. Veel vrijwilligers zetten zich in voor de vele vereni-
ne energie op door zonnepanelen op onze daken. Dit om zoveel mogelijk te voorkomen dat er grote
gingen in onze gemeente. De verschillende kernen hebben hun eigen karakter, zoals de tabaksschu-
zonneweides moeten komen. Daarnaast onderzochten we sinds 2022 andere mogelijkheden om
ren in Elst, de agrarische bedrijven in Achterberg en de historische kern van Rhenen. Het goede van
aan schone energie te komen.
de gemeente blijven we onderhouden en verbeteren. Zodat we in 2035 van dit alles nog steeds genieten.
In 2035 ziet onze gemeente er nog groener uit dan nu. Een groene omgeving met meer soorten planten en dieren. De gezonde natuur zorgt voor schone lucht en beschermt ons beter bij extreem
In 2035…
weer zoals hitte, droogte en zware regenval. Extra groen en minder stenen helpt ook om waterover-
Extra woningen en meer groen
last te voorkomen.
In 2035 zijn er in de kernen ongeveer 1.000 nieuwe woningen bijgebouwd. Eengezinswoningen, flatwoningen, een knarrenhofje en andere nieuwe woonvormen waar jong en oud samenwonen in één
Genieten van mooie natuur en cultuur
huis of dicht bij elkaar. Hierdoor blijven jongeren, gezinnen en ouderen graag in hun dorp of stad
De inwoners en bezoekers uit de regio genieten in 2035 nog steeds van de natuur, het water, de
wonen. De voorbereidingen voor grootschalige woningbouw zoals benoemd in de Randzone-
cultuur en de gezellige restaurantjes in onze gemeente. Langs de Rijn zijn strandjes aangelegd. En er
visie zijn opgestart. Ook is er in 2035 meer groen bijgekomen. Jong en oud geniet van het groen;
zijn wandelpaden bijgekomen die ook toegankelijk zijn voor mensen in een rolstoel.
om te spelen, te ontmoeten, om te sporten of bijvoorbeeld voor een lekkere wandeling.
We zijn trots op onze historische kern van Rhenen. Diverse mooie oude gevels van bijvoorbeeld de Delftse school zijn al hersteld en worden goed onderhouden.
In de gemeente Rhenen staan we voor elkaar klaar In 2035 staan wij in Rhenen nog steeds klaar voor elkaar. Ook voor de mensen die het moeilijker
In 2035 rijdt er minder doorgaand verkeer door het stadscentrum.
hebben. We blijven ons ervoor inzetten dat geen inwoner meer in armoede leeft.
Dankzij betere fietspaden en goed openbaar vervoer kunnen we ons snel verplaatsen in de stad en
Rhenen heeft een rijk cultureel leven en veel verschillende sportverenigingen. Samen naar het
de regio. De auto blijft populair. Ondanks de verbreding van de Rijnbrug staat in 2035 het verkeer
museum en muziek maken, lekker buiten wandelen, sporten en spelen. We doen het in 2035 steeds
hier in de spits nog steeds wel eens vast.
meer. Voor onze gezondheid en omdat we het leuk vinden. Iedereen kan meedoen. Rhenen blijft een zelfstandige gemeente Innovatieve bedrijven en duurzaamheid
We vinden het belangrijk om onze zelfstandigheid en onze cultuur-historische identiteit te kunnen
Veel agrarische bedrijven in het Binnenveld hebben in 2035 hun bedrijf verduurzaamd. Het zijn goed
bewaren. We willen graag blijven wie we zijn.
lopende bedrijven die zorgen voor ons voedsel, maar er is ook ruimte voor andere activiteiten.
5
Jaarrekening 2025
1.2 HET BESTUUR VAN DE GEMEENTE RHENEN Organisatieschema De inrichting van de organisatie is één van de bouwstenen om de doelen die de gemeente heeft te bereiken. In de afbeelding hieronder is het organisatieschema van de gemeente Rhenen weergegeven.
Gemeente Rhenen
Aantrekkelijk Rhenen
Inwonerszaken
Duurzaamheid
Organogram
Gemeentesecretaris Manager Griffier
Sociaal dome in +
Leefbaarheid
Projecten
IMT
e van B& lleg W o C eenteraa em d G
Remmerden
ein dom
Legenda
Openbare werken
ek si Fy
Klantcontactcentrum
ing len r e tv s en
D i
Jeugd team
Ruimtelijke ontwikkeling
Inwoners Ondernemers
Veiligheid toezicht handhaving
Maatschappelijke partners
Sociaal team
Regisseur bestuurlijk proces
Vergunningen
Strateeg Medewerkers Medewerkers Medewerkers
Vastgoed Accommodaties en Facilitair
Communicatie
Bed
Data en informatie
rijf s v o e ri n g
Digitale Dienstverlening Financiën
Flexteam
Personeel en organisatie Juridisch Inkoop en Gegevensbescherming’
Integrale ondersteuning
6
H 1.2 | HET BESTUUR VAN DE GEMEENTE RHENEN
Jaarrekening 2025
1.2.1 College van burgemeester en wethouders
1.2.2 Gemeenteraad
Het bestuur van de gemeente wordt gevormd door het college van burgemeester en wethouders en
De gemeenteraad is het hoogste orgaan in een gemeente en is te vergelijken met de Tweede Kamer:
de gemeenteraad. Het college van burgemeester en wethouders (college van B&W) is vergelijkbaar
- de gemeenteraad bepaalt (de hoofdlijnen van) het beleid en ziet toe op de uitvoering daarvan
met het kabinet. Het college regeert en vormt het dagelijks bestuur van een gemeente. Hieronder
door het college van B&W, rekening houdend met signalen en informatie uit de samenleving;
volgt de samenstelling van het college van B&W op 31 december 2025.
- de gemeenteraad stelt de begroting en jaarrekening vast en benoemt en ontslaat wethouders.
Burgemeester Géran Kaai
De burgemeester is voorzitter van de gemeenteraad die verder is samengesteld uit 19 gekozen raadsle-
Portefeuille: • Coördinatie bestuur en beleid • Kabinetszaken • Openbare orde en veiligheid
den. Hieronder staat het overzicht van de gemeenteraad conform de samenstelling per
• Integrale veiligheid • (Juridische) handhaving • Versterken lokale democratie en participatie
31 december 2025.
• Dienstverlening • Regio Foodvalley • Digitale samenleving • Voorlichting en communicatie • Juridische zaken • Evenementen/vergunningverlening • Representatie en promotie
Bart van der Tang - Marco Mulder - Gert Hovestad - Boudewijn Boon Gert Jan van Leeuwen
Wethouder Gert van Laar (SGP) Portefeuille: • Ruimtelijke ontwikkeling • Wonen • Ruimtelijke projecten • Beheer en openbare ruimte • Riolering • Mobiliteit en bereikbaarheid • Nutsbedrijven
Leo Schenk - Richard Salari (tot 11 november 2025) -
• Grondbeleid • Vergunningverlening
Arjen Bonnema (vanaf 11 november 2025) - Ingebrid Kiewiet
Projecten: • Gezondheidscentrum Rhenen • Rijnbrug • Omdenken en ombuigingen • Kruispunt N233/Achterbergsestraatweg • Centrumplan Elst • Versnelde woonopgave Geertje Wiesenekker - Willem Oorschot - Henri Pabst-van 't Slot
Wethouder Dick Poortinga (Rhenens Belang) Portefeuille: • Welzijn • Volksgezondheid en sport • Kerngericht werken • Participatiewet / schuldhulp • Inburgering • Inclusie / Antidiscriminatie
Gabriëlle Geerts - Jon Agricola - Justin Hermsen
• Economie • Recreatie en toerisme • Cultuur (historie) Projecten: • Kwintelooijen • Stadshaven Dineke Jansen - Hugo van Kooten
Wethouder Caroline Folmer (D66) Portefeuille: • Wet Maatschappelijke Ondersteuning • Jeugd • Onderwijs en kinderopvang • Basismobiliteit • Afvalverwerking • Duurzaamheid/klimaat • Gemeentelijk Vastgoed
Bart Oosterhoff
• Milieu Projecten: • Leefbaarheidsplan
Ben Hartholt
Wethouder Bert Fintelman (CDA) Portefeuille: • Landelijk gebied/buitengebied, natuur en eiwittransitie • Coördinatie bedrijfsvoering
Eef Brouwer
• Financiën en belastingen • P&O • Informatiehuishouding • Inkoop Projecten: • MFC Gastland • Kerkbouw GGiN 7
H 1.3 | BERICHT VAN HET COLLEGE
Jaarrekening 2025
Beste inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners, In deze jaarstukken leest u hoe we het geld van de gemeente hebben besteed en wat dat in 2025
Toch blijft het lastig om in hoog tempo woningen te bouwen. Door regels en procedures duurt het
heeft opgeleverd. We laten ook eerlijk zien waar het niet is gelukt om alles te doen wat we wilden.
vaak lang voordat de schop de grond in kan. De vraag naar woningen blijft groot en dat merken
Hieronder vindt u in het kort de belangrijkste ontwikkelingen van het afgelopen jaar en wat deze
inwoners direct. We hadden in 2025 graag meer voortgang gezien. Door onder andere beperkte
betekenen voor Rhenen, Elst en Achterberg.
capaciteit, regels en procedures zijn projecten vertraagd.
Onze financiële positie en de keuzes die daarbij horen
Verbeteringen in de leefomgeving
De vooruitzichten voor de komende jaren lieten tekorten zien. Daarom zijn ombuigingen
Op verschillende plekken in Rhenen, Elst en Achterberg is gewerkt aan verkeersveiligheid en
doorgevoerd. Met deze keuzes kon een bijna meerjarig sluitende begroting worden opgesteld.
bereikbaarheid. De participatie over de kruising N233 – Achterbergsestraatweg is gestart en wegen
Voor de langere termijn blijft de financiële situatie aandacht vragen. Om beter zicht te krijgen op wat
en fietsroutes zijn verbeterd. Het ontwerp voor het centrumplan van Elst en voor het Paardenveld
mogelijk is binnen de beschikbare middelen, is eind 2025 gestart met het in beeld brengen van de
is vastgesteld, zodat de uitvoering in 2026 kan beginnen. Ook werd de natuurbegraafplaats
kern- en wettelijke taken.
Prattenburg geopend.
Het jaarrekeningresultaat is positief en valt gunstiger uit dan verwacht. Dit betekent echter niet dat deze financiële ruimte ook structureel beschikbaar is voor de komende jaren. Daarom blijven de
Samen zorgden we voor veilige buurten
ingezette ombuigingen nodig. Meer hierover leest u in het financieel beeld op hoofdlijnen.
We staan voor een gemeente waar mensen zich veilig voelen, waar problemen vroeg worden gesignaleerd en inwoners op elkaar betrokken zijn. Het afgelopen jaar is met inwoners, politie, het
Ruimtelijke keuzes gemaakt voor de toekomst
Openbaar Ministerie en de Veiligheidsregio weer nauw samengewerkt aan veiligheid in onze kernen.
De gemeenteraad stelde drie belangrijke ruimtelijke plannen vast: de Gebiedsverkenning Binnenveld, de Randzonevisie en het Programma Landelijk Gebied. Deze plannen geven richting aan hoe we
Digitale veiligheid kreeg extra aandacht, bijvoorbeeld via lessen op scholen en een bijeenkomst voor
omgaan met ruimte voor landbouw, natuur, mobiliteit, recreatie, energie en nieuwe woningen.
senioren. De jaarwisseling in Achterberg verliep wederom rustig en goed georganiseerd door nauwe
De Randzonevisie bepaalt wat kan in de overgangsgebieden tussen onze kernen en het buitengebied.
samenwerking tussen de lokale gemeenschap en het bestuur. Ook is ingezet op het terugdringen van
De Gebiedsverkenning laat zien waar in het Binnenveld ruimte kan zijn voor nieuwe woningen. De
overlast en op het tegengaan van ondermijning onder andere door het sluiten van (drugs)panden.
gemeenteraad vroeg om vervolgonderzoek naar uitbreidingen rond Achterberg en het noordelijke
De samenwerking tussen zorg en veiligheid is verder verbeterd, zodat inwoners sneller passende
deel van het Binnenveld. In totaal moeten deze locaties ruimte kunnen bieden aan circa 2.500
ondersteuning krijgen.
woningen. Ook volgt onderzoek naar inbreidingslocaties in de bestaande kernen. Het Programma Landelijk Gebied geeft richting aan de toekomst van agrariërs, natuur en landschap, in samenhang
Vernieuwde voorzieningen dichtbij inwoners
met regionale en landelijke ontwikkelingen.
In Elst is samen met inwoners gewerkt aan plannen voor een toegankelijker en uitnodigender Bestegoed. Er komt onder andere een instructielokaal voor taallessen en een open
Woningbouw komt vooruit, maar het blijft ingewikkeld
ontmoetingsruimte voor een kop koffie en een gesprek.
In 2025 kwamen verschillende woningbouwplannen in beweging. Aan de Binnenweg werden
Aan de Groeneweg is het nieuwe multifunctionele gebouw, met zwembad, sporthal, fitness, horeca
15 flexwoningen geplaatst en bij het Gezondheidscentrum is de bouw gestart. Ook zijn
en buurthuis, volgens planning opgeleverd. Hiermee zijn verouderde voorzieningen vervangen door
omgevingsplannen vastgesteld voor Achterberg-West, het Damkro-terrein en Rijksstraatweg
één moderne en toegankelijke plek voor sport, bewegen en ontmoeting.
79. Projecten, zoals de Woudmees en het Dorpshuis in Elst, kwamen van de grond. Verder is het Volkshuisvestingsprogramma vastgesteld, waarin wonen en zorg beter met elkaar worden
Asielopvang vraagt om zorgvuldige stappen en goede uitleg
verbonden.
De uitvoering van de Spreidingswet leidde tot veel emoties bij inwoners. Een eerder voorgestelde 8
H 1.3 | BERICHT VAN HET COLLEGE
Jaarrekening 2025
opvanglocatie in Elst is teruggetrokken vanwege de impact. Daarna is op basis van kaders van
In Kwintelooijen opende het Ontdekcentrum de deuren, een plek waar inwoners en bezoekers meer
de raad gewerkt aan een nieuwe aanpak. Inwoners gaven aan behoefte te hebben aan goede
kunnen leren over het gebied en het landschap.
informatie over wat opvang betekent. Daarom is een extra informerende stap toegevoegd voordat het participatietraject verdergaat.
Daarnaast stond dit jaar in het teken van herdenken en vieren, met een programma rond 85 jaar Slag om de Grebbeberg en 80 jaar Vrijheid. Deze activiteiten brachten veel mensen samen en
Ondersteuning voor inwoners beter georganiseerd
maakten de geschiedenis van onze gemeente opnieuw zichtbaar.
In 2025 is veel verbeterd in de manier waarop we inwoners helpen die ondersteuning nodig hebben. Denk aan jeugdhulp, huishoudelijke ondersteuning, hulpmiddelen, begeleiding of hulp bij
Betere en veiligere digitale dienstverlening
financiële problemen. Onze teams werkten meer samen, waardoor mensen sneller op de juiste plek
We zetten verdere stappen in datagedreven werken. Door beter vast te leggen waar gegevens
terechtkwamen. Ook kregen we beter zicht op de kosten. Dat is belangrijk, omdat deze vormen van
thuishoren en wie waarvoor verantwoordelijk is, kunnen we inwoners sneller en zorgvuldiger helpen
ondersteuning veel geld kosten en de vraag ernaar blijft groeien.
bij informatieverzoeken. Ook gingen we over op een nieuw zaaksysteem. Dit betekent dat het voor inwoners eenvoudiger is om een aanvraag te doen en om te zien wat de status van hun aanvraag is.
We zijn blij met deze verbeteringen, maar we zijn er nog niet. Steeds meer inwoners hebben hulp nodig, terwijl het budget daarvoor onzeker blijft. De komende jaren moeten we dus blijven werken
Ook hebben we veel gedaan om digitale veiligheid te verbeteren. We stelden het nieuwe
aan een manier van ondersteunen die goed werkt voor inwoners en betaalbaar blijft.
gegevensbeschermingsbeleid vast en brachten processen en gegevensstromen beter in kaart. Dat alles helpt om persoonsgegevens beter te beschermen en systemen veilig te houden.
Ook op het gebied van onderwijs zijn stappen gezet. Het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs is vastgesteld, waardoor we in 2026 kunnen starten met de bouw van nieuwe schoolgebouwen. De
Daarnaast herschreven we laagscorende brieven en webpagina’s, zodat inwoners duidelijkere en
Ericaschool is als eerste aan de beurt. Een goede tijdelijke plek voor leerlingen en leerkrachten blijft
begrijpelijkere informatie krijgen.
daarbij wel een aandachtspunt. Organisatie toonde flexibiliteit in een bijzonder jaar Energie en stroomvoorziening belangrijk onderwerp voor inwoners
Naast het gewone werk pakten medewerkers ook de ombuigingen op. Door de val van het kabinet
De vastgestelde Routekaart Energie 2025–2030 laat zien welke richting we als gemeente op willen
kwamen daar onverwacht landelijke verkiezingen bij. Dankzij extra inzet van medewerkers en
met energie. Maar de praktijk is op dit moment lastig. Het stroomnet zit op veel plekken vol en
vrijwilligers konden deze verkiezingen goed verlopen.
nieuwe aansluitingen lopen vertraging op. Dat merken inwoners en ondernemers direct. Samen vooruit Wie wil verduurzamen, een warmtepomp plaatsen of zonnepanelen aansluiten, krijgt soms te
Veel inwoners, ondernemers, vrijwilligers en organisaties hebben zich het afgelopen jaar opnieuw
maken met wachtlijsten of een aansluitstop. Het gaat dus niet alleen over duurzaamheid, maar
ingezet voor Rhenen, Elst en Achterberg. Dat waarderen we. Dankzij die betrokkenheid konden we
vooral over de vraag: hoe houden we voldoende en betrouwbare energie beschikbaar voor onze
stappen zetten, soms groot, soms klein. Met een nieuw college en een nieuwe gemeenteraad begint
inwoners en ondernemers? De komende jaren zijn keuzes nodig om hier stappen in te zetten.
nu een volgende fase. De opgaven blijven groot, maar er ligt een basis waarop verder gebouwd kan
Dat vraagt om duidelijke afspraken met netbeheerders, goede informatie voor inwoners en
worden.
ondernemers. Aandacht voor ondernemers en cultuur
Wilt u meer weten? U bent van harte welkom, we vertellen het u graag!
Het contact met ondernemers is verder verbeterd. Zij konden de gemeente beter bereiken en kregen sneller duidelijkheid over vergunningen. Waar het kon, zijn procedures eenvoudiger gemaakt.
Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Rhenen 9
H 1.4 | FINANCIEEL BEELD OP HOOFDLIJNEN
1.4 FINANCIEEL BEELD OP HOOFDLIJNEN
Jaarrekening 2025
Verloopoverzicht resultaat
2025
A. Perspectiefnota 2025-2028
3.385 N
Financiële bijstelling begroting 2025
57 N
Amendement ombuigingen 13.A1
2.428 V
Amendement ombuigingen 13.A2
1.335 V
De financiële positie van de gemeente ultimo 2025 is goed te noemen. Deze conclusie kunnen wij
3.706 V
trekken uit een analyse van de wettelijk voorgeschreven financiële kengetallen* aangevuld met
B. na begrotingsraad
de ratio over het weerstandsvermogen. Volgens de signaalwaarden uit het toezichtkader van de
1e begrotingswijziging
provincie bevinden alle kengetallen zich in de categorieën met een laag of gemiddeld risicoprofiel.
Belastingverordening
34 V
Voor een uitgebreidere toelichting op de kengetallen verwijzen wij u naar hoofdstuk 4.1.2 Financiële
Overige raad december 2024
116 V
321 V 962 V
positie.
1.112 V C. Mutaties vóór Voorjaarsrapportage 2025
1.433 V
*De kengetallen bestaan uit: structurele exploitatieruimte, schuldquotes, solvabiliteit,
Bijstellingen Voorjaarsrapportage
816 N
ratio grondexploitatie en de belastingcapaciteit.
Amendement taakstelling Sociaal Domein
20 N 836 N
C. Mutaties vóór Najaarsrapportage 2025 Resultaat 2025
Bijstellingen Najaarsrapportage
598 V 337 V 337 V
Het resultaat 2025 bedraagt € 3.166.000 voordelig. Het resultaat is daarmee € 2.356.000 voordeliger dan was voorzien in de laatste prognose bij de najaarsrapportage 2025. De voornaamste oorzaken
D. Bijstellingen na Najaarsrapportage 2025
934 V
zijn de ontwikkeling van de algemene uitkering uit het gemeentefonds en voordelen op de budgetten
Kerntakendiscussie
84 N
voor personele knelpunten en ziekteverzuim. Zie voor een uitgebreide toelichting het financieel beeld
Verbetering instrumentarium Planning & Control
40 N 124 N
op pag. 118. Een deel hiervan was dus niet voorspelbaar. En niet alle middelen zijn benut.
Geraamd resultaat 2025
Bij de kosten afval en riool is in 2025 een positiever resultaat behaald dan begroot. Ten opzichte
Gerealiseerd resultaat 2025
3.166 V
van de primitieve begroting en de daarop gebaseerde kostendekkende tarieven zijn de kosten
Verschillen jaarstukken versus laatste prognose
2.356 V
€ 474.000 lager uitgevallen. In de Najaarsrapportage 2025 gingen we nog uit van positief resultaat
811 V
van € 250.000. Het positieve resultaat wordt toegevoegd aan de reserve heffingen. Het saldo van de
Een toelichting op verschillen na de laatste prognose en de verschillen ten opzichte van de primitieve
reserve heffingen komt hiermee op € 533.000. Bij de vaststelling van de tarieven 2026 heeft de raad
raming treft u aan in hoofdstuk 4.1.1. Voor een uitgebreidere toelichting op het financieel beeld en
besloten € 308.000 in te zetten ter dekking van de woonlastendemping.
de resultaten verwijzen wij u naar pagina 123 van de jaarstukken.
Ten opzichte van de vastgestelde primitieve begroting is het resultaat met € 2.845.000 voordeliger (primitieve begroting € 321.000 voordelig; uiteindelijk resultaat € 3.166.000 voordelig). In de tabel
Voorstel voor bestemming van het rekeningresultaat 2025
hierna is het verloop van het resultaat gedurende het hele jaar 2025 inzichtelijk gemaakt.
In het bestuurlijk voorstel wordt ook akkoord gevraagd op een aantal resultaatbestemmingen. Deze bestaan uit: • resultaatbestemmingen als gevolg van de afronding van het boekjaar en • bestemmingen als gevolg van de bij de ombuigingen toegezegde actualisatie van de reserves en voorzieningen bij de jaarrekening. Indien u instemt met deze voorstellen dan wordt het “netto” resultaat dat wordt toegevoegd aan de algemene reserve € 2.484.000. Een uitgebreidere toelichting is te vinden in het financieel beeld op pagina 125. 10
H2 JAARVERSLAG Inleiding
Jaarrekening 2025
Paragrafen De paragrafen vormen een belangrijke informatiebron en beogen een ”dwarsdoorsnede” van de
Jaarverslag
programma’s te geven. Het doel van de paragrafen is om informatie die voorheen op meerdere
Het Jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording en de paragrafen.
plekken stond bijeen te brengen. Hierdoor is het mogelijk om beter inzicht en overzicht te krijgen in deze onderwerpen. De raad heeft hiermee een extra instrument in handen om beleidskaders vast te
Programma’s
stellen en de uitvoering te kunnen controleren.
De 7 programma’s zijn een vast onderdeel in het jaarverslag. Een programma is een samenhangende verzameling van activiteiten. Deze worden uitgevoerd om de beoogde
Leeswijzer
bestuurlijke doelen binnen het programma te realiseren. Ieder (deel)programma is
Programma’s
opgebouwd uit de 3 W-vragen die op grond van de BBV verplicht zijn:
Ieder programma begint met een korte inleiding en maatschappelijke doelen. Dan volgen de deelprogramma's, ieder deelprogramma wordt afgesloten met een financieel overzicht. Hierin staan de realisatiecijfers van 2024 en 2025. De begroting 2025 is primitief en na wijziging
1.
Wat wilden we bereiken?
gepresenteerd. Ook de cijfers uit de begroting 2026 zijn toegevoegd.
2.
Wat hebben we ervoor gedaan?
Deelprogramma’s
3.
Wat heeft het gekost?
Een deelprogramma is een verdere uitwerking van een programma. Ieder deelprogramma begint met de beleidsdoelen. De beleidsdoelen zijn afgeleid van het maatschappelijk doel. Na de beleidsdoelen volgt een beschrijving van de reguliere activiteiten die de gemeente uitvoert om deze doelen te bereiken. Daarna wordt ingegaan op de politiek/bestuurlijk relevante activiteiten uit Aanvullend op de verplichte vragen zijn twee extra W-vragen toegevoegd:
2025. Hierbij vormt het bestuursprogramma de belangrijkste pijler, maar er wordt ook ingegaan op relevante ontwikkelingen binnen het bestaand beleid. Na de toelichting op de activiteiten
4.
Wat hebben we gemeten?
volgt een overzicht van de wettelijk verplichte BBV indicatoren. Als deze verplichte indicatoren samenhangen met de bestuurlijke ambities dan presenteren we die zichtbaar in het (digitale)
5.
Wie hadden we daarbij nodig?
boekwerk. De overige indicatoren worden als minder relevant beschouwd en zijn daarom achter de loep opgenomen. We sluiten het deelprogramma af met een verwijzing naar de paragraaf verbonden partijen, voor de samenwerkende partners die bij de uitvoering van de wettelijke taken en bestuurlijke ambities zijn betrokken
11
11
Programma 1 - BEDRIJFSVOERING
Inleiding
Wat wilden we bereiken?
Bedrijfsvoering ondersteunt het bestuur en de gemeentelijke organisatie bij het op een effectieve en
Maatschappelijk doel
efficiënte manier realiseren van de doelstellingen die in de programma's zijn opgenomen. Dit pro-
Inwoners en bedrijven hebben een slagvaardig en betrouwbaar bestuur en gemeentelijke organisatie en
gramma bestaat uit de deelprogramma’s Bestuur, Organisatie en Facilitair.
kunnen meedenken en meedoen om Rhenen nog mooier te maken.
Wat heeft het gekost? Jaarstukken
Primitieve
Begroting na vastge-
Jaarstukken
2024
begroting 2025
stelde wijzigingen
2025
Baten
1.472 V
199 V
189 V
282 V
246 V
Lasten
13.279 N
12.108 N
13.133 N
13.576 N
12.002 N
Saldo van baten en lasten (A)
11.807 N
11.908 N
12.945 N
13.294 N
11.755 N
Onttrekking uit reserves
417 V
60 V
331 V
320 V
50 V
Toevoeging aan reserves
1.156 N
0N
35 N
0N
450 N
Mutaties reserves (B)
739 N
60 V
296 V
320 V
400 N
12.546 N
11.848 N
12.649 N
12.974 N
12.155 N
(x € 1.000)
Gerealiseerd resultaat (A+B)
Begroting 2026
12
Jaarrekening 2025
1.1 Deelprogramma Bestuur Wat wilden we bereiken?
b. Activiteiten 2025
is om ideeën, zorgen en belangen beter te kunnen ophalen. Dit
Beleidsdoel
Veel grote participatietrajecten, reuring rondom
leerpunt is verwerkt in een nieuw participatietraject dat eind
Het opstellen en uitvoeren van beleid dat van belang is voor de
participatie Spreidingswet
2025 is gestart.
inwoners waarbij de raad de kaders stelt, het budgetrecht heeft en
In 2025 liepen meerdere ruimtelijke participatietrajecten met
de uitvoering van het beleid door het college controleert.
grote impact, waaronder de randzonevisie, het programma lan-
Tot slot heeft de raad besloten de geplande evaluatie van partici-
1.1.1. Inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties hebben
delijk gebied, het stedenbouwkundig plan Dokter Wallerstraat en
patie voorlopig niet uit te voeren.
mogelijkheden om hun bijdrage te leveren aan het beleid en
de verkenning voor woningbouw in het Binnenveld. Het viel op
de plannen. Daarbij zijn we helder en voorspelbaar over onze
dat de bijeenkomsten van bijvoorbeeld de Randzonevisie goed
processen en over de gelegenheid voor participatie.
bezocht werden en dat er veel betrokkenheid was vanuit inwo-
1.1.2. We maken zo goed mogelijk gebruik van de kennis en capaci-
ners en belangenverenigingen. Dit leidde tot heldere plannen
teit van de samenleving. 1.1.3. We vervullen een actieve rol bij het behartigen van de Rhenense belangen in de verschillende (regionale) netwerken.
Wie hadden we daarbij nodig? Voor toelichting op Food Valley zie paragraaf Verbonden partijen.
waarin de stem van deelnemers duidelijk herkenbaar was. De participatie rond de Spreidingswet liet zien dat bij gevoelige onderwerpen vroegtijdige betrokkenheid van inwoners nodig
1.1.4. Bij het maken en uitvoeren van beleid is aandacht voor alle doelgroepen. 1.1.5. We onderzoeken de mogelijkheden om regels te kunnen
Wat heeft het gekost? Jaarstukken
Primitieve
Begroting na vastge-
Jaarstukken
Begroting
2024
begroting 2025
stelde wijzigingen
2025
2026
Baten
0N
0N
0N
0N
0N
Lasten
2.620 N
1.915 N
2.116 N
2.949 N
2.199 N
Saldo van baten en lasten (A)
2.620 N
1.915 N
2.116 N
2.949 N
2.199 N
Onttrekking uit reserves
13 V
0N
43 V
43 V
0N
Toevoeging aan reserves
20 N
0N
15 N
0N
0N
zich op: De gemeenteraad, het college van burgemeester en
Mutaties reserves (B)
7N
0N
28 V
43 V
0N
wethouders en de rekenkamer. Maar ook op de bestuurlijke sa-
Gerealiseerd resultaat (A+B)
2.627 N
1.915 N
2.088 N
2.906 N
2.199 N
verminderen. Regels die overblijven zijn helder, begrijpelijk en voegen waarde toe.
Wat hebben we ervoor gedaan? a. Reguliere activiteiten De reguliere werkzaamheden in deelprogramma Bestuur richten
(x € 1.000)
menwerking. Toelichting verloop Jaarstukken 2024 - Jaarstukken 2025 - Begroting 2026 Op het eerste oog lijken de lasten de jaren 2024 en 2025 in lijn te liggen. De realiteit is dat beide jaren hoger dan normaal waren. In 2024 is een aanzienlijke storting in o.a. de wachtgeldvoorziening noodzakelijk geweest en in 2025 is een forse bijstorting in de voorziening pensioenen wethouders geweest. Voor zover nu bekend, zijn deze bijstortingen in 2026 niet nodig en daarom vallen de lasten in 2026 lager uit dan in de voorgaande 2 jaren. 13
Deelprogramma bestuur
1.2 Deelprogramma Organisatie Wat wilden we bereiken?
H 2.1.1
Wat hebben we ervoor gedaan?
Beleidsdoel
Een organisatie die flexibel en wendbaar is, uitgaat van vertrouwen, loslaat wat kan en begeleidt wat moet. Een organisatie die samenwerkt met anderen op gelijkwaardige basis en verantwoordelijkheid neemt en krijgt met hart voor Rhenen en de publieke zaak. 1.2.1. Het adequaat ondersteunen van de bestuursorganen bij het realiseren van hun ambities en plannen.
a. Reguliere activiteiten
De reguliere activiteiten in deelprogramma Bestuur richten zich op: de gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders en de rekenkamer. Maar ook op de bestuurlijke samenwerking. b. Activiteiten 2025 Voor een toelichting op de activiteiten 2025 verwijzen wij u naar de paragraaf Bedrijfsvoering.
Wat heeft het gekost? Jaarstukken
Primitieve
Begroting na vastge-
Jaarstukken
Begroting
2024
begroting 2025
stelde wijzigingen
2025
2026
Baten
6V
56 V
51 V
120 V
32 V
Lasten
6.238 N
6.505 N
6.506 N
6.090 N
5.946 N
Saldo van baten en lasten (A)
6.232 N
6.449 N
6.455 N
5.970 N
5.913 N
Onttrekking uit reserves
134 V
18 V
18 V
18 V
0N
Toevoeging aan reserves
0N
0N
0N
0N
450 N
Mutaties reserves (B)
134 V
18 V
18 V
18 V
450 N
6.098 N
6.432 N
6.437 N
5.952 N
6.363 N
(x € 1.000)
Gerealiseerd resultaat (A+B)
Toelichting verloop Jaarstukken 2024 - Jaarstukken 2025 - Begroting 2026 In 2025 zijn de lasten bijna € 0,2 miljoen lager dan in 2024. Dit komt voornamelijk door een aantal naar 2024 (uit 2023) doorgeschoven activiteiten die gedeeltelijk gedekt werden uit de reserve budgetoverheveling. De toevoeging aan de reserves is € 0,5 miljoen hoger en betreft de bij de begroting 2026 vastgestelde toevoeging aan de reserve inhuur. 14
Jaarrekening 2025
1.3 Deelprogramma Facilitair Wat wilden we bereiken? Wie hadden we daarbij nodig?
Beleidsdoel
Bestuur, medewerkers en inwoners kunnen op een prettige, gebruiksvriendelijke en veilige manier gebruik maken van de (interne) gemeentelijke voorzieningen. 1.3.1. We zorgen voor een fijn en veilig leef- en werkklimaat en voor een prettig verblijf voor bezoekers van het Huis van de Gemeente en de locatie op Remmerden. 1.3.2. Wij gaan veilig om met de gegevens van onze inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties en hebben onze informatieveiligheid en informatiehuishouding op orde.
Voor toelichting op de RAZU zie paragraaf Verbonden partijen.
Wat heeft het gekost?
Wat hebben we ervoor gedaan? (x € 1.000)
Jaarstukken
Primitieve
Begroting na vastge-
Jaarstukken
Begroting
2024
begroting 2025
stelde wijzigingen
2025
2026
a. Reguliere activiteiten
Baten
1.466 V
144 V
138 V
162 V
214 V
De reguliere activiteiten in deelprogramma Facilitair richten
Lasten
4.421 N
3.687 N
4.512 N
4.537 N
3.856 N
Saldo van baten en lasten (A)
2.955 N
3.544 N
4.374 N
4.375 N
3.642 N
Onttrekking uit reserves
270 V
42 V
270 V
259 V
50 V
zieningen zoals informatisering & automatisering, facilitaire
Toevoeging aan reserves
1.136 N
0N
20 N
0N
0N
zaken en personeelsvoorzieningen (waaronder opleidingen en
Mutaties reserves (B)
866 N
42 V
250 V
259 V
50 V
arbodienst).
Gerealiseerd resultaat (A+B)
3.821 N
3.501 N
4.124 N
4.116 N
3.593 N
b. Activiteiten 2025
Toelichting verloop Jaarstukken 2024 - Jaarstukken 2025 - Begroting 2026
Voor een toelichting op de activiteiten 2025 verwijzen wij u
Ten opzichte van 2024 zijn de baten en de toevoeging aan de reserves in 2025 lager. De voornaamste oorzaak is in 2024 de verkoopop-
naar de paragraaf Bedrijfsvoering.
brengst van de Kerkstraat van € 1,2 miljoen, die vervolgens is toegevoegd aan de algemene reserve. Verder zijn de lasten in 2026 € 0,7
zich op: beheer gemeentelijk vastgoed voor eigen gebruik en het beheer van de buiten gebruik gestelde gebouwen. Binnen dit deelprogramma vallen ook de ondersteunende voor-
miljoen lager dan in 2025 (en 2024). Dit heeft diverse kleinere oorzaken zoals bijvoorbeeld een uitgekeerde schadevergoeding in 2025 (€ 0,1 miljoen), de afronding van de implementatie van het zaaksysteemen in 2025 (€ 0,2 miljoen) en voor zover nu bekend, minder wachtgelden in 2026 (€ 0,1 miljoen). 15
Programma 2 - DIENSTVERLENING
'Gemeente Rhenen is een dienstbare, toegankelijke, betrouwbare, moderne en daadkrachtige overheid' Inleiding Dienstverlening gaat over het contact tussen de gemeente en inwoners, ondernemers en maat-
gemeente goed bereikbaar is, duidelijk communiceert en betrouwbaar handelt. In dit hoofdstuk leg-
schappelijke organisaties. Het gaat om bereikbaarheid, duidelijkheid, zorgvuldigheid en tijdigheid:
gen we verantwoording af over hoe de dienstverlening in 2025 is uitgevoerd en ontwikkeld.
hoe mensen ons weten te vinden, hoe vragen en aanvragen worden afgehandeld en hoe we omgaan met wettelijke taken zoals burgerzaken, verkiezingen en de Wet open overheid.
Wat wilden we bereiken? Maatschappelijk doel
In 2025 stond de dienstverlening onder druk door maatschappelijke ontwikkelingen, veranderende
Moderne dienstverlening die aansluit bij de behoeften en verwachtingen van onze inwoners, bedrij-
wetgeving en beperkte capaciteit. Tegelijkertijd blijven inwoners verwachten dat de
ven en maatschappelijke organisaties. 16
H 2.2 | DIENSTVERLENING
Jaarrekening 2025
Wat waren de hoofdlijnen van 2025? Eén herkenbare en toegankelijke dienstverlening We werken vanuit één herkenbare ingang voor inwoners en organisaties. Dat betekent duidelijke informatie, begrijpelijke communicatie en ondersteuning die aansluit bij wat mensen nodig hebben. Waar mogelijk vereenvoudigen we processen en maken we gebruik van digitale middelen. Lees meer over hoe we onze communicatiemiddelen vereenvoudigden in 2025 in programma Bedrijfsvoering Digitale dienstverlening waar het kan, persoonlijk waar het moet Digitale dienstverlening helpt om sneller en efficiënter te werken. Tegelijk blijft persoonlijk contact belangrijk, vooral voor inwoners die dat nodig hebben. In 2025 hebben we ingezet op een goede balans tussen digitaal en persoonlijk contact. Kwaliteit, tijdigheid en betrouwbaarheid We sturen op kwaliteit en tijdigheid van beantwoording. Door processen te verbeteren en beter inzicht te krijgen in prestaties, werken we aan een dienstverlening die betrouwbaar is en blijft.
Wat heeft het gekost? Jaarstukken
Primitieve
Begroting na vastge-
Jaarstukken
Begroting
(x € 1.000)
2024
begroting 2025
stelde wijzigingen
2025
2026
Baten
457 V
435 V
467 V
464 V
476 V
Lasten
900 N
936 N
896 N
858 N
855 N
Saldo van baten en lasten (A)
443 N
502 N
429 N
393 N
379 N
Onttrekking uit reserves
0N
0N
0N
0N
0N
Toevoeging aan reserves
100 N
0N
0N
0N
0N
Mutaties reserves (B)
100 N
0N
0N
0N
0N
Gerealiseerd resultaat (A+B)
543 N
502 N
429 N
393 N
379 N
17
2.1 Deelprogramma Rhenense publieksbalie Wat wilden we bereiken? Beleidsdoel
Categorie
Onderdeel
Burgerlijke stand / BRP*
Adreswijzigingen
1.656
Vestiging vanuit buitenland
108
Geboorten geregistreerd
54
Overlijdens geregistreerd
98
Huwelijken & partnerschappen
135
Huwelijksontbindingen/beëindiging partnerschap
62
Inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties zijn tevreden over de publieke dienstverlening. 2.1.1. Onze inwoners weten zich gehoord en ondersteund in hun vragen aan de gemeente. 2.1.2. We zijn goed bereikbaar en communiceren open, deskundig en duidelijk. 2.1.3. Onze (digitale) dienstverlening is veilig, efficiënt en gebruikersvriendelijk. 2.1.4. We zijn waarderend en respectvol naar onze inwoners en gericht op het werken vanuit de bedoeling.
Jaarrekening 2025
Publieksdienstverlening
Aantal 2025
Aangevraagde rijbewijzen aan de balie
1.372
Digitaal aangevraagde rijbewijzen
524
Aangevraagde reisdocumenten aan de balie
3.599
Wat hebben we ervoor gedaan? *Toelichting: De cijfers gaan over gebeurtenissen die in Rhenen zijn geregistreerd. a. Reguliere activiteiten
Wanneer een kind van een inwoner in een ziekenhuis in een andere gemeente (bijvoorbeeld Ede) wordt
De Rhenense publieksbalie bestaat uit de teams Inwonerszaken en het Klant Contact Centrum.
geboren, vindt de registratie daar plaats bij de Burgerlijke Stand. De geboorte wordt daarna wel ver-
Het team Inwonerszaken voert de taken van Burgerzaken en de verkiezingen uit. Burgerzaken gaat
werkt in de BRP van Rhenen, maar telt niet mee in het aantal geboorten van de Burgerlijke Stand.
onder andere over de burgerlijke stand, het bijhouden van de Basisregistratie Personen (BRP) en de uitgifte van reisdocumenten en rijbewijzen.
We hebben de paspoortpiek goed opgevangen De paspoortpiek is de periode tussen 2024 en 2028 waarin miljoenen paspoorten en identiteits-
Het KCC zorgt voor algemene informatie en advies over gemeentelijke taken aan inwoners. Daar-
kaarten verlopen. De oorzaak ligt tien jaar terug: in 2014 werd de geldigheidsduur van reisdocu-
naast voert zij uitvoerende taken uit, onder andere op het gebied van vergunningverlening en
menten voor volwassenen verlengd van vijf naar tien jaar. Destijds zorgde dat voor rust aan de balie
ontheffingen.
— maar nu keren al die documenten tegelijk terug voor vernieuwing.
b. Activiteiten 2025
Uit het verstrekte overzicht van de landelijke overheid zouden in Rhenen in 2025 3148 reisdocu-
Kerncijfers dienstverlening 2025; meer reisdocumenten aangevraagd dan
menten verlopen. Uit bovenstaande tabel blijkt dat het aantal aanvragen hoger was dan verwacht.
we hadden verwacht
Dit konden we opvangen door vaker de balie te openen tijdens piekmomenten. De reden van meer
Onderstaand overzicht toont de belangrijkste productie- en registratiewerkzaamheden binnen
aanvragen kan liggen in meer geboorten, verhuizingen naar onze gemeente en de uitgifte van vluch-
Burgerzaken en Publiekszaken.
telingen- en vreemdelingenpaspoorten.
18
H 2.2.1 | RHENENSE PUBLIEKSBALIE
Jaarrekening 2025
We werkten aan het digitaliseren van huwelijksaanvragen
28 inwoners van de gemeente Rhenen via een koninklijk besluit genaturaliseerd
We werken volgens de organisatievisie en de visie op dienstverlening, waarin digitalisering en data-
De behandeling van naturalisatieverzoeken vond zorgvuldig plaats in samenwerking met de Immi-
gedreven werken belangrijke uitgangspunten zijn.
gratie- en Naturalisatiedienst (IND). Samen met de gemeente Wageningen organiseerden we een naturalisatiedag. Voor de deelnemers
In 2025 is het project eDienst Huwelijken gestart. Hiermee wordt het mogelijk om de melding van
was het een feestelijk moment waarop hun naturalisatie officieel werd afgerond. De dag werd posi-
een voorgenomen huwelijk of partnerschap volledig digitaal en eenvoudig vanuit huis in te dienen.
tief ontvangen.
Dit vergroot het gebruiksgemak en verkort de doorlooptijd. Tegelijkertijd biedt het beter overzicht over de aanvraag en vereenvoudigt het de verwerking. De afronding van de implementatie staat begin 2026 gepland.
We hebben met weinige voorbereidingstijd toch landelijke verkiezingen kunnen organiseren Door de val van het kabinet moesten in 2025 onverwacht landelijke verkiezingen worden georgani-
Een nieuw zaaksysteem: een belangrijke stap, maar we zijn nog niet klaar
seerd. Ondanks de korte voorbereidingstijd zijn de verkiezingen zorgvuldig verlopen. Dankzij de extra
In 2025 stapten we over van het zaaksysteem Mozard naar Djuma. Daarbij hebben we onze werk-
inzet van medewerkers en vrijwilligers realiseerden we een betrouwbaar verkiezingsproces.
processen opnieuw bekeken en waar nodig verbeterd. De overgang vroeg extra inzet van medewerkers en tijd om het systeem goed in te richten. Het systeem biedt inmiddels meer structuur in het zaakgericht werken, maar de inrichting sluit nog niet volledig aan op de dagelijkse praktijk. Om processen soepeler te laten verlopen en informatie beter te verwerken, blijven er verbeterpunten in de systeeminrichting bestaan.
Wat heeft het gekost? Jaarstukken
Primitieve
Begroting na vastge-
Jaarstukken
Begroting
(x € 1.000)
2024
begroting 2025
stelde wijzigingen
2025
2026
Baten
457 V
435 V
467 V
464 V
476 V
Lasten
900 N
936 N
896 N
858 N
855 N
Saldo van baten en lasten (A)
443 N
502 N
429 N
393 N
379 N
Onttrekking uit reserves
0N
0N
0N
0N
0N
Toevoeging aan reserves
100 N
0N
0N
0N
0N
Mutaties reserves (B)
100 N
0N
0N
0N
0N
Gerealiseerd resultaat (A+B)
543 N
502 N
429 N
393 N
379 N
Toelichting verloop Jaarstukken 2024 - Jaarstukken 2025 - Begroting 2026 N.v.t. voor dit deelprogramma. 19
Programma 3 - FYSIEK
'We zijn waarderend en respectvol naar onze inwoners' 20
H 2.3 | PROGRAMMA 3 FYSIEK
Jaarrekening 2025
Inleiding
Gericht bouwen aan passende woningen
Het fysieke domein gaat over de inrichting en het gebruik van onze leefomgeving. Het raakt direct
De woningbouwopgave bleef ook in 2025 groot. We werkten aan beleid en uitvoering, met aan-
aan hoe we wonen, werken, ondernemen en recreëren in Rhenen, Elst en Achterberg. In 2025 kwa-
dacht voor betaalbaarheid, doorstroming en passende woonvormen. Waar nodig zetten we tijdelijke
men veel opgaven samen in dezelfde ruimte: woningbouw, mobiliteit, landbouw, natuur, energie,
oplossingen in, maar de focus lag op permanente woningbouwlocaties. Zo werken we stap voor stap
klimaatadaptatie en economie. Dat vraagt om integrale keuzes, samenhang en een realistische
aan een duurzame woningvoorraad voor verschillende doelgroepen.
uitvoering. We werken binnen de beschikbare ruimte en middelen en stemmen keuzes af met inwoners, onder-
Bereikbaar en veilig, met oog voor de leefomgeving
nemers, maatschappelijke organisaties en partners in de regio. Daarbij is de verbinding met de regio
In 2025 hebben we verdere stappen gezet in de mobiliteitsagenda. De aandacht lag op verkeers-
Foodvalley en het beleid van provincie Utrecht een terugkerend thema.
veiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid. We werkten aan fietsbeleid en parkeerbeleid en voerden concrete maatregelen uit, onder andere in het Binnenveld en rond belangrijke infrastructuur. Daarbij
Wat wilden we bereiken?
zochten we steeds naar een goede balans tussen bereikbaarheid en kwaliteit van de leefomgeving.
Maatschappelijk doel Het bevorderen en in stand houden van een gezond en duurzaam leefmilieu/ openbare ruimte en in
Duurzaamheid verweven met andere opgaven
het bijzonder de zorg voor milieu, reiniging, afvalstoffenverwijdering en riolering.
Duurzaamheid is in het fysieke domein geen los onderwerp. In 2025 werkten we aan energietransitie, netcongestie, circulariteit, afval, groen en klimaatadaptatie. De Routekaart Duurzaamheid
Wat waren de hoofdlijnen in 2025?
2025-2030 gaf richting en hielp om keuzes te maken in samenhang met wonen, mobiliteit en eco-
Schaarse ruimte vraagt om duidelijke keuzes
nomie.
Wonen, landbouw, natuur, economie, energie en mobiliteit vragen allemaal ruimte, terwijl wetgeving, netcongestie en financiële kaders de ruimte beperken. Daarom hebben we gewerkt aan
Bewust sturen op beheer en kwaliteit van de openbare ruimte
samenhangende en realistische keuzes voor de lange termijn. Dat deden we via de randzonevisie,
De reguliere taken in beheer en onderhoud zijn in 2025 doorgegaan. Tegelijkertijd hebben we keuzes
wijziging Visie op Rhenen 2035, de Gebiedsverkenning Binnenveld en het programma landelijk ge-
voorbereid over het gewenste kwaliteitsniveau van de openbare ruimte. Ook zijn stappen gezet in
bied. In deze trajecten hebben we gekeken waar functies elkaar kunnen versterken en waar grenzen
grote herinrichtingsprojecten. Zo werken we gericht aan een openbare ruimte die veilig, functioneel
nodig zijn.
en prettig is voor inwoners en bezoekers. Wat heeft het gekost? Jaarstukken
Primitieve
Begroting na vastge-
Jaarstukken
Begroting
2024
begroting 2025
stelde wijzigingen
2025
2026
Baten
8.020 V
9.470 V
10.121 V
10.352 V
10.599 V
Lasten
13.135 N
13.907 N
13.545 N
12.783 N
13.776 N
Saldo van baten en lasten (A)
5.115 N
0N
3.424 N
2.431 N
3.177 N
Onttrekking uit reserves
1.538 V
0N
743 V
566 V
670 V
Toevoeging aan reserves
1.459 N
0N
1.236 N
1.513 N
446 N
Mutaties reserves (B)
79 V
0N
493 N
947 N
224 V
5.037 N
0N
3.917 N
3.377 N
2.953 N
(x € 1.000)
Gerealiseerd resultaat (A+B)
21
3.1 Deelprogramma Verkeer en openbare ruimte Wat wilden we bereiken? Beleidsdoel Rhenen is een leefbare gemeente, met een goed onderhouden, aantrekkelijke en evenwichtige
Met nieuw parkeerbeleid zorgen we voor ontwikkelruimte
openbare ruimte met bereikbare voorzieningen.
We zijn bezig met het actualiseren van het parkeerbeleid uit 2008, omdat de woningbouwopgave,
3.1.1 Een gemeente die verkeersveilig is, een goede doorstroming kent en bereikbaar is op elk mo-
binnenstedelijke verdichting, nieuwe woonvormen en toenemende parkeerdruk vragen om flexibel
ment van de dag met aandacht voor leefbaarheid en duurzaamheid. Het fietsgebruik wordt
en toekomstgericht beleid. Het vernieuwde parkeerbeleid moet ontwikkelruimte bieden, maar tege-
gestimuleerd en er is aandacht voor toekomstgerichte en integrale mobiliteit.
lijk de autobereikbaarheid borgen en de leefbaarheid beschermen.
3.1.2 Rhenen is een prachtig groene gemeente met een goed onderhouden openbare ruimte en een
We hebben de belangrijkste beleidskeuzes voor het nieuwe beleid ter consultatie aan de raad voor-
veilige, schone en aantrekkelijke leefomgeving, inclusief voldoende speelvoorzieningen. Dit
gelegd. Ook zijn we bezig met nieuwe parkeernormen/parkeerfonds. De evaluatie van het parkeren
nodigt uit tot sociaal gedrag, verblijven en bewegen.
in de binnenstad laat zien dat de vergunningregeling goed functioneert, met enkele kansen voor
3.1.3 Bescherming van het milieu door de zorg voor een doelmatig beheer van afvalstoffen en een doelmatig beheer van afvalwater (veilige en milieuvriendelijke afvoer).
optimalisatie. Het parkeerfonds en de in 2024 ingestelde verlaagde parkeernorm voor kleine zelfstandige woningen worden steeds vaker benut.
3.1.4 Elke burger heeft de mogelijkheid om begraven te worden in de gemeente Rhenen Verbreding Rijnbrug: na heropstart project in 2025 nu focus op snelle realisatie Wat hebben we ervoor gedaan?
met oog voor lokaal belang In 2025 hebben Rijkswaterstaat en de provincies Utrecht en provincie Gelderland de project-voor-
a. Reguliere activiteiten De reguliere activiteiten in deelprogramma Verkeer en openbare ruimte richten zich op: Inrichting, aanleg, onderhouden/schoonhouden van wegen, riolering en openbaar groen, de afvalinzameling, de lijkbezorging, het parkeren, de openbare verlichting, speelvoorzieningen en de wijkonderkomens in Rhenen en Elst.
bereiding heropgestart nadat uit onderzoek bleek dat het stikstofvraagstuk rondom de brug oplosbaar is. Door aangescherpte ontwerprichtlijnen is in 2025 aanvullend onderzoek naar de staat van de brugpijlers gestart; de resultaten hiervan bepalen of de planvoorbereiding binnen de huidige scope kan worden voortgezet. Bij een positief oordeel kan in 2026 een nieuwe bestuursovereenkomst worden gesloten en de planologische procedure worden gestart. De Statenbrief van 16 december 2025 gaat uit van oplevering in 2032. Wij richten ons samen met Regio Foodvalley op het
b. Activiteiten 2025
borgen van een sterke bestuurlijke onderhandelingspositie en het bewaken van de projectvoortgang.
Met de koersnota Fiets zetten we een eerste stap in veilig en comfortabel fietsgebruik We werkten in 2025 aan nieuw fietsbeleid, zoals opgenomen in de Mobiliteitsagenda 2023-2026.
Start van de verkenning naar een modern en bereikbaar stationsgebied
Ten opzichte van het Fietsveilig Actieplan (2018) is actualisatie en thematische verbreding nodig
Het vormen van een visie op het stationsgebied is als doel vastgelegd in de Mobiliteitsagenda 2023-
door de groei van het e-bikegebruik en toegenomen druk op de fietsveiligheid. In het kader van de
2026. Door de verbreding van de Rijnbrug en de komst van nieuwe buslijnen ontstaat potentieel
woningbouwopgave is investeren in fietsen nodig om verdere toename van autoverkeer op nu al
om station Rhenen als verkeersknooppunt te ontwikkelen in combinatie met projectontwikkeling.
overbelaste wegen te beperken. Met een heldere beleidsvisie kan Rhenen gerichter werken aan een
Hiervoor hebben we in 2025 een project opgestart.
toekomstbestendig fietsnetwerk en optimaal inspelen op financierings- en ontwikkelkansen.
In 2025 hebben we samen met Foodvalley ingezet op agendering van het stationsgebied bij ProRail
Met regionale partners is onderzocht hoe we het beste kunnen aansluiten op toekomstige ontwikkelin-
en de provincie Utrecht. Dit heeft geleid tot het gezamenlijk met voorgenoemde partijen opstarten
gen, zoals grootschalige woningbouw in Foodvalley en het provinciale fietsnetwerk. Dit heeft geleid tot
van verkenning naar verbetering van de overstap, veilige en comfortabele oversteekbaarheid, betere
een Koersnota Fiets met een visie op het gewenste netwerk, prioritaire maatregelen en mogelijkheden
doorstroming en projectontwikkeling.
voor externe financiering. In 2026 wordt de Agenda Fiets 2040 afgerond. 22
H 2.3.1 | VERKEER EN OPENBARE RUIMTE
Jaarrekening 2025
Kruising N233/Achterbergsestraatweg: met participatie en €2 miljoen subsidie inzetten op
richtlijnen van het CROW (landelijke organisatie die richtlijnen voor openbare ruimte/infrastructuur
een breed gedragen oplossing
beschrijft), waren we van mening dat de zichtbaarheid verder moest worden verbeterd. Kosteneffec-
Verbreding van de Rijnbrug werkt pas optimaal, als deze kruising ook is aangepakt. Het ontwerp van
tief en op korte termijn. Daarom hebben we nieuwe borden geplaatst met een reflecterende rand,
de provincie voor een nieuwe kruising vond onvoldoende draagvlak bij raad en omgeving, waarna
op geel/zwart-reflecterende zuilen. Dit in nauw overleg met politie en ondernemers. Aanvullend
eind 2024 is besloten tot een participatieve aanpak.
onderzoeken we of er een verdere aanpassing van de openbare verlichting wenselijk/noodzakelijk is.
In de tweede helft van 2025 is het participatietraject door de provincie gestart vanuit een open
Beleid- en beheerplan wegen 2025-2030 is vastgesteld
vertrekpunt, met keukentafelgesprekken en een brede enquête.
In april is het plan vastgesteld. Besloten is om de wegen op kwaliteit Basis te houden, groot on-
Parallel aan dit traject hebben we vanuit Rhenen een subsidieaanvraag ingediend om woningbouw
derhoud zo economisch en duurzaam mogelijk uit te voeren en gebruik te blijven maken van de
in Achterberg te koppelen aan een ongelijkvloerse fietsoversteek van de kruising. Deze aanvraag is
beheersystematiek van de. Met het vaststellen van het beleids- en beheerplan is ook de voorziening
door het Rijk gehonoreerd met €2 miljoen. Daadwerkelijke realisatie van de fietsoversteek hangt af
onderhoud wegen weer ingesteld.
van het draagvlak voor de maatregel vanuit participatie en het vinden van aanvullende cofinanciering. Met het participatietraject en de verkregen subsidie wordt gewerkt aan vertrouwen en aan een
Kwaliteitsplan Onderhoudsniveau Openbare Ruimte
oplossing die zowel doorstroming, veiligheid als wensen van omwonenden kan dienen.
Het nieuwe plan is in juli 2025 vastgesteld. Dit plan draagt bij aan een veilige leefomgeving en omgeving die uitnodigt om te ontmoeten en bewegen voor de inwoner en bezoeker in Rhenen. Naast
Binnenveld krijgt impuls voor leefbaarheid en verkeersveiligheid
een veilige inrichting van de openbare ruimte is er ook een onderhoud nodig. Het besluit is om het
In 2025 hebben we vanuit de Regio Foodvalley samen met Ede, Wageningen en Veenendaal gewerkt
verzorgende onderhoud op niveau Basis te blijven uitvoeren. Het onderhoudsniveau gaat over diver-
aan een verkeersveiliger en leefbaar Binnenveld. Hiervoor is een groot participatietraject geweest.
se beheercategorieën, van meubilair tot wegverharding.
Hieruit volgden plannen voor de korte en lange termijn. De korte-termijnplannen worden in 2026 uitgevoerd.
Meerjarenplanning openbare ruimte 2025-2030 De gemeentelijke infrastructuur bestaat uit het riool, wegen en groen. In stand houden daarvan is
Voor de lange termijn hebben we gekozen om fietsstroken op belangrijke fietsroutes aan te brengen,
niet alleen onderhouden. Maar ook aanpassen als dat nodig is. Dat samengaan van onderhoud en
kruispunten aan te passen en de nieuwe 30/km zones aan te passen. Deze worden gekoppeld aan
aanpassen leidt tot integrale projecten. Beschikbare middelen (personeel en budget) én noodzaak
de meerjarenonderhoudsplanning (MJOP). Voor deze maatregelen is in 2025 een subsidieaanvraag
bepalen de volgorde van de planning: welk project is als eerste aan de beurt? Omdat veranderingen
gedaan in het kader van de regiodeal. Het betreft een cofinanciering waarbij de gemeente garant
optreden wordt deze planning jaarlijks opgesteld. In juni 2025 hebben wij deze vastgesteld en de
staat voor € 154.000 en vanuit de regiodeal hetzelfde bedrag wordt ontvangen. De bijdrage van de
raad hierover geïnformeerd.
gemeente wordt gedekt uit de algemene reserve. De subsidie voor regiodeal is toegekend.
Aan welke integrale projecten openbare ruimte is in 2025 gewerkt? •
Uit de participatie kwam ook de wens voor een geslotenverklaring voor het Binnenveld. Hierop kwam bezwaar vanuit de ondernemers. We hebben daarom vooralsnog besloten om de geslotenverklaring voor niet-bestemmingsverkeer niet in te stellen. Dit gaan we later evalueren.
In 2025 hebben we de herinrichting van de Bruine Engseweg en de Platanenlaan uitgevoerd. Er is nu meer groen en infiltratie-voorzieningen voor het hemelwater.
•
Daarnaast is gewerkt aan herinrichting van: -
Verkeersveiliger oversteken Herenstraat In verband met de hoge verkeersintensiteiten en het gevaar dat er ontstaat of kan ontstaan bij het
het Paardenveld. Het ontwerp is verder uitgewerkt, om zo het optimale ontwerp te krijgen op basis waar van het bestek (technische omschrijving van het werk) opgesteld
kan worden. -
Met de werkgroep is het ontwerp Centrumplan Elst gedetailleerd besproken, zodat er
oversteken in de Herenstraat/Fred van de Paltshof hebben we besloten de zichtbaarheid van de
een eenduidig beeld is voor de realisatie. Daarnaast is het plan opgesteld voor
voetgangersoversteken te verbeteren. Hoewel de eerdere inrichting en bebording voldoet aan de
het infiltratieriool. 23
Jaarrekening 2025
H 2.3.1 | VERKEER EN OPENBARE RUIMTE
-
Ook is gewerkt aan de plannen voor de Larikslaan, Emmalaan, Nieuwe Veenendaalse-
weg, Trambaan-weg-Cuneralaan, omgeving huis van de gemeente en de Autoweg. Bij
deze plannen worden de kaders gevormd door ons beleid voor klimaatadaptatie,
groen, mobiliteit en water en riool.
Wat hebben we gemeten?
Omvang huishoudelijk restafval Wisselingen in personeel heeft tot gevolg dat sommige projecten achterblijven op de planning. Wateropgaven (infiltratie- en bergingsvoorzieningen): inventariseren kansrijke locaties voor waterberging De opgaven voor waterberging zijn geïntegreerd in projecten in de openbare ruimte. We koppelen het regenwater af en zorgen daarbij voor voldoende waterberging zodat Rhenen steeds beter bestendig is tegen de gevolgen van wateroverlast. In 2025 zijn we samen met de waterschappen begonnen met het inventariseren van kansrijke locaties voor waterberging op de flanken van de heuvelrug. Voor het beperken van de woonlasten is de groenblauwe subsidie in 2025 tijdelijk gestopt. Hierdoor hebben we het afgelopen jaar minder kunnen besteden aan het afkoppelen en bergen van
2021 140 116 164 Rhenen
2022 130 109 153
2023 122 106 148
<25.000
Nederland
2024 125 106 148
2025 120 -
regenwater op particuliere terreinen. In 2026 is er wel weer subsidie beschikbaar. Definitie: Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval. Groenbeleid: hoe staan we ervoor? In november 2025 is de tussenevaluatie Beleidsplan Ruimtelijke Adaptatie en Groenbeleid in de
Toelichting: Voor 2025 komt het aandeel fijn huishoudelijk restafval uit op 120 kg per inwoner per
raadscommissie gepresenteerd. We zijn meer gaan meten en monitoren: we meten het groen in de
jaar. Hiermee wordt de eerder ingezette dalende lijn in het restafval bevestigd en wordt een stap
gemeente onder andere met de 3-30-300-
gezet richting de doelstelling uit het vastgestelde optimalisatiescenario, waarin wordt gestuurd op
regel. 3 volwassen bomen zichtbaar vanuit elk gebouw, 30% boomkroon bedekking per buurt en
114 kg fijn huishoudelijk restafval per inwoner per jaar.
300 meter lopen naar de dichtstbijzijnde koelteplek. Meer over de tussentijdse evaluatie leest u in deelprogramma 3.3 duurzaamheid, pijler 2.
Om deze ontwikkeling verder te versterken wordt gewerkt aan verschillende maatregelen binnen het afval- en grondstoffenbeleid. Eén van de belangrijkste maatregelen is het implementeren van
Hoe wordt de openbare ruimte een fijne plek
containermanagement. Hiermee wordt beter inzicht verkregen in het gebruik van containers en
voor iedereen?
kunnen gerichter maatregelen worden genomen.
Sinds de invoering van de Omgevingswet kijken we bij zowel ruimtelijke projecten als herinrichtingen structureel breder dan alleen naar ruimtelijke aspecten, waarbij gezondheid, sociale veiligheid
Het containermanagement wordt in 2026 verder uitgerold. De verwachting is dat deze aanpak
en specifiek de veiligheid van vrouwen - volgens de aangenomen motie van de raad - worden mee-
bijdraagt aan een verdere daling van het restafval per inwoner en daarmee helpt om de doelstelling
gewogen en steeds vaker al in een vroeg stadium worden betrokken.
van 114 kg per inwoner te realiseren. Niet alle cijfers waren beschikbaar op peildatum 06-03-2026, de cijfers van Rhenen over 2025 betreffen conceptcijfers.
24
H 2.3.1 | VERKEER EN OPENBARE RUIMTE
Wie hadden we daarbij nodig? Voor toelichting op de AVU zie paragraaf Verbonden partijen.
Jaarrekening 2025
Wat heeft het gekost? Jaarstukken
Primitieve
Begroting na vastge-
Jaarstukken
Begroting
2024
begroting 2025
stelde wijzigingen
2025
2026
Baten
6.015 V
6.307 V
6.549 V
6.678 V
6.897 V
Lasten
8.283 N
8.641 N
8.740 N
8.425 N
8.971 N
Saldo van baten en lasten (A)
2.269 N
2.334 N
2.191 N
1.746 N
2.074 N
Onttrekking uit reserves
530 V
199 V
290 V
264 V
436 V
Toevoeging aan reserves
471 N
24 N
307 N
559 N
40 N
Mutaties reserves (B)
58 V
176 V
18 N
294 N
396 V
2.211 N
2.159 N
2.209 N
2.041 N
1.678 N
(x € 1.000)
Gerealiseerd resultaat (A+B)
Toelichting verloop Jaarstukken 2024 - Jaarstukken 2025 - Begroting 2026 Het negatieve resultaat daalt in 2025 ten opzichte van 2024 met € 0,2 miljoen. Belangrijkste oorzaak zijn de lagere kosten voor inhuur personeel. Het negatieve resultaat daalt in de begroting 2026 verder met € 0,4 miljoen. Belangrijkste oorzaken hiervan zijn hogere opbrengsten vanwege het 100% kostendekkend maken van de heffingen en de onttrekking van de woonlastendemping uit de reserve heffingen. Hiertegenover staan hogere lasten met name door de kapitaallasten van voorgenomen investeringen wegen.
25
3.2 Deelprogramma Ruimtelijke ontwikkeling
Jaarrekening 2025
Wat wilden we bereiken? Beleidsdoel In 2025 zijn we drie afzonderlijke trajecten gestart op het gebied van het landelijk gebied, de randEen aantrekkelijke, veilige, efficiënte, duurzame en goed functionerende ruimtelijke omgeving, zoals
zone en de mogelijkheden voor woningen in het Binnenveld. Middels een participatietraject en een
het toekomstbestendig inrichten van het buitengebied.
consultatieavond met de gemeenteraad zijn drie verschillende beleidsproducten opgesteld: het
3.2.1
Het ontwerp van de openbare ruimte is het resultaat van een zorgvuldige afweging om
Programma Landelijk Gebied, de Randzonevisie en de gebiedsverkenning Binnenveld. Deze produc-
het welzijn van inwoners, bedrijven, werkenden, bezoekers en recreanten te vergroten. Het