Accountantsverslag 2021

Accountantsverslag 2021 GGDrU 17 maart 2022

Per saldo persoonlijker

Aan het algemeen en dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling GGD regio Utrecht Postbus 51 3700 AB ZEIST Amersfoort, 17 maart 2022 Geachte bestuursleden, Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2021 van de gemeenschappelijke regeling GGD regio Utrecht (hierna: GGDrU) aan. Onze opdracht is uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging van 30 augustus 2021. Dit verslag gaat in op onze belangrijkste bevindingen uit de controle van de jaarrekening 2021. Op 14 maart 2022 hebben wij dit conceptaccountantsverslag met de directeur besproken en op 17 maart jl. met het DB. De bespreking met de commissie F&B staan gepland voor 23 maart aanstaande.

Per saldo persoonlijker Bladzijde 2 van 27

Wij bedanken de medewerkers van de GGDrU voor de open en constructieve wijze van samenwerking bij het verrichten van onze controlewerkzaamheden en zijn vanzelfsprekend graag bereid een nadere toelichting te verstrekken.

Met vriendelijke groet, Eshuis, Registeraccountants

drs. E. Dijkgraaf RA

Per saldo persoonlijker Bladzijde 3 van 27

Inhoudsopgave 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Kernboodschappen Bevindingen controle jaarrekening Rechtmatigheid Financiële positie Rekening van baten en lasten Bijlagen

Per saldo persoonlijker Bladzijde 4 van 27

1.

Kernboodschappen

De belangrijkste boodschappen voor het bestuur van de GGDrU zijn: 

Wij hebben de controle van de jaarrekening 2021 van de GGDrU uitgevoerd en zijn voornemens een goedkeurende controleverklaring voor zowel de getrouwheid als de rechtmatigheid te verstrekken. Dat houdt het volgende in: o

Naar ons oordeel geeft de jaarrekening 2021 van de GGDrU een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2021 als van de activa en passiva per 31 december 2021 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten.

o

Voorts zijn wij van oordeel dat de in de jaarrekening 2021 verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties over 2021 in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand zijn gekomen in overeenstemming met de begroting en met de relevante wet- en regelgeving.

o

Wij hebben de in paragraaf 3.9 van de jaarrekening 2021 van de GGDrU opgenomen verantwoording inzake de Wet Normering Topinkomens (WNT) gecontroleerd met inachtneming van het Controleprotocol WNT 2021. Wij concluderen dat de in de jaarrekening 2021 opgenomen verantwoording met toelichting voldoet aan de daaraan te stellen eisen.



Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag 2021 is opgesteld overeenkomstig het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en met de jaarrekening verenigbaar is. Het jaarverslag 2021 bevat in het licht van de door ons tijdens de controle van de jaarrekening 2021 verkregen kennis en informatie naar onze mening geen onjuistheden van materieel belang.



Het coronavirus COVID-19 drukt ook een belangrijke stempel op het jaar 2021. Niet alleen wat de uitvoering van met name de GGD-taken betreft en waarover in het bestuurlijk verslag en in de programmaverantwoording uitgebreid verslag wordt gedaan, ook de financiële cijfers zijn danig door de coronaopgave van de GGDrU beïnvloed. Onder andere is er bijna € 178 miljoen aan extra kosten gemaakt. Bij onze controle hebben wij 1

Bladzijde 5 van 27

2

3

4

5

6

Per saldo persoonlijker

vastgesteld dat de GGDrU de meerkostenregeling over 2021 juist heeft toegepast. Deze kosten worden voor 100% gedekt door het ministerie van VWS en het RIVM. 

Op 2 maart 2020 is de GGiD Coöperatief U.A. (hierna: GGiD) opgericht door de GGD regio Utrecht, de GGD Hollands Noorden en de Regio Twente. De coöperatie is opgericht voor het ‘ontwerpen, (door)ontwikkelen, beheren, onderhouden en exploiteren van één of meerdere door haar leden te gebruiken digitale informatiesystemen voor medische dossiers’. Ultimo 2021 hebben de drie GGD’en gezamenlijk een bedrag van € 9,6 miljoen in het project geïnvesteerd, waarvan € 3,2 miljoen door de GGDrU. Dit bedrag is in de jaarrekening 2021 van de GGDrU onder de Nog te ontvangen bedragen opgenomen. Daarnaast is sprake van individuele GGiDprojectkosten van de GGDrU. Deze bedragen ongeveer € 1,5 miljoen en staan verantwoord onder de materiële vaste activa. De ingebruikname van het nieuwe digitale informatiesysteem is zoals bekend vertraagd. In de jaarstukken staat toegelicht dat er op dit moment onzekerheid bestaat over de definitieve oplevering van het digitaal dossier. Deze onzekerheid brengt inherent met zich mee dat ook de waardering van de investering ad € 4,7 tot op heden onzeker is.



Alles overziend vinden wij de financiële positie een belangrijk punt van aandacht voor het bestuur. Vanwege de ombuigingen staat deze al onder druk, en zal de algemene reserve naar verwachting dalen van € 2,6 miljoen naar € 850.000. Daarnaast is op dit moment nog niet duidelijk wat de financiële impact van de GGiD op uw weerstandsvermogen is.



Het gerealiseerd resultaat over 2021 bedraagt € 565.000. In de jaarstukken is in het bestuursverslag per ambitie een financiële samenvatting gegeven, in de jaarrekening in paragraaf 3.4 is een uitgebreide analyse van de afwijkingen ten opzichte van de gewijzigde begroting vermeld. Afgezien van de baten en lasten inzake COVID-19, die overigens budgettair neutraal door de rekening heenlopen, zijn de belangrijkste elementen die het resultaat 2021 positief hebben beïnvloed: o

Vrijval van de voorziening onderhoud € 671.000

o

Niet ingevuld vacatureruimte I&A en FIN € 290.000

1 Bladzijde 6 van 27

2

3

4

5

6

Per saldo persoonlijker



Op grond van onze werkzaamheden zijn wij van mening dat de administratieve organisatie en interne beheersing voldoen aan de hieraan in het kader van de jaarrekeningcontrole te stellen eisen. Kortom: de basis is op orde. Deze basis kent echter wel een aantal verbetermogelijkheden. Deze hebben wij opgenomen in de management letter 2021 die wij o.a. ook met de commissie F&B hebben besproken.

1 Bladzijde 7 van 27

2

3

4

5

6

Per saldo persoonlijker

2.

Bevindingen controle jaarrekening

2.1.

De belangrijkste risico’s

In onze management letter van 27 oktober jl. hebben wij de belangrijkste risico’s benoemd die tot mogelijke afwijkingen dan wel onzekerheden in de jaarrekening van uw gemeenschappelijke regeling kunnen leiden. Hieronder recapituleren wij eerst deze 4 risico’s, waarna wij per risico uitwerken hoe wij via onze controle deze risico’s hebben gemitigeerd.

Risico

Motivatie

Het doorbreken van de interne beheersmaatregelen door het management.

In onze controlestandaarden wordt dit als belangrijk te onderkennen theoretisch risico beschouwd. Om het risico te beperken controleren wij de schattingsprocessen (waaronder de voorzieningen), transacties buiten de reguliere bedrijfsvoering, transacties met verbonden partijen en handmatige boekingen buiten de reguliere, vaak geautomatiseerde boekingsgang om in detail.

Waardering project GGiD

In 2020 heeft u samen met uw projectpartners een coöperatie opgericht, GGiD Coöperatie U.A (hierna: GGiD). De verdere ontwikkeling van het digitaal dossier zal via de coöperatie plaatsvinden. Omdat het digitaal dossier nog niet volledig uitontwikkeld is, heeft u besloten om de overdracht in 2022 te laten vinden. Op basis hiervan hebben wij een risico op een materiële fout in de waardering van de deelneming in GGiD geïdentificeerd.

Onderhoudsvoorziening (groot onderhoud)

De herinrichting van het kantoor wordt op dit moment uitgewerkt en heeft ongetwijfeld impact op de waardering van de onderhoudsvoorziening. Vanwege het schattingselement en de daarmee samenhangende schattingsonzekerheden wordt door Eshuis een risico onderkend.

1 Bladzijde 8 van 27

2

3

4

5

6

Per saldo persoonlijker

Risico

Motivatie

Coronagerelateerde baten en lasten

Als gevolg van de corona uitbraak heeft de gemeenschappelijke regeling te maken gehad met veel nieuwe ontwikkelingen en acute vraagstukken. Door de genomen maatregelen, zoals bijvoorbeeld thuis werken, bestaat de kans dat vanuit praktische overwegingen interne beheersingsmaatregelen al dan niet tijdelijk zijn doorbroken. Op basis hiervan onderkennen wij een risico op het juist, volledig en rechtmatig verantwoorden van baten en lasten in de jaarstukken.

2.2.

Doorbreken van de interne beheersmaatregelen door het management

De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het bestuur, inclusief het invoeren en onderhouden van interne beheersmaatregelen met betrekking tot de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en de efficiency van de bedrijfsvoering en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materiele belang bevat als gevolg van fraude of fouten. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge, maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt. Wij voerden deze accountantscontrole professioneel-kritisch uit en pasten professionele oordeelsvorming toe in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Wij analyseerden de memoriaalboekingen die door uw organisatie zijn gemaakt. Wij stelden vast dat deze passend zijn bij uw GGD.

Daarnaast schonken wij aandacht aan de schattingsposten (afschrijvingen, voorzieningen, etc.). Deze

1 Bladzijde 9 van 27

2

3

4

5

6

Per saldo persoonlijker

schattingen zijn redelijk en consistent aan voorgaand jaar. Wij hebben geen management override geconstateerd. Daarnaast hebben wij geen indicaties voor fraude.

2.3.

Waardering project GGiD

Op 2 maart 2020 is de GGiD Coöperatief U.A. (hierna: GGiD) opgericht door de GGD regio Utrecht, de GGD Hollands Noorden en de Regio Twente. De coöperatie is opgericht voor het ‘ontwerpen, (door)ontwikkelen, beheren, onderhouden en exploiteren van één of meerdere door haar leden te gebruiken digitale informatiesystemen voor medische dossiers’. Ultimo 2021 hebben de drie GGD’en gezamenlijk een bedrag van € 9,6 miljoen in het project geïnvesteerd, waarvan € 3,2 miljoen door de GGDrU. Dit bedrag is in de jaarrekening 2021 van de GGDrU onder de Nog te ontvangen bedragen opgenomen. Daarnaast is sprake van individuele GGiD-projectkosten van de GGDrU. Deze bedragen ongeveer € 1,5 miljoen en staan verantwoord onder de materiële vaste activa. De ingebruikname van het nieuwe digitale informatiesysteem is zoals bekend vertraagd. In de jaarstukken staat toegelicht dat er op dit moment onzekerheid bestaat over de definitieve oplevering van het digitaal dossier. Deze onzekerheid brengt inherent met zich mee dat ook de waardering van de investering ad € 4,7 miljoen tot op heden onzeker is. Wij hebben hier uitgebreid met de directie over gesproken. Op dit moment wordt nog vol ingezet om tot oplevering van correct werkend systeem te komen en wordt de leverancier gehouden aan de doelen die in de afgesloten overeenkomst zijn afgesproken.

2.4.

Onderhoudsvoorziening (groot onderhoud)

De renovatie van het pand ‘De Dreef 5’ in Zeist is een jaar opgeschoven van 2021 naar 2022. De renovatie heeft op twee manieren impact op de jaarrekening: (1) mogelijk is er sprake van bestaande investeringen die als gevolg van de renovatie vervroegd moeten worden afgeschreven en (2) door de renovatie hoeft er de komende jaren naar verwachting minder onderhoud te worden uitgevoerd. 1 Bladzijde 10 van 27

2

3

4

5

6

Per saldo persoonlijker

Ad 1. De renovatie zal kunnen leiden tot het afwaarderen van een aantal investeringen (verbouwing) ten tijde van de aanschaf van het pand. Zoals in de jaarrekening bij de toelichting op de materiële vaste activa is vermeld wordt dit bedrag globaal ingeschat op € 360.000. Op dit moment is onduidelijk wat de impact van de renovatie op deze investeringen is, daarmee is het onzeker in welke mate deze investeringen in één keer moeten worden afgewaardeerd. De verwachting is dat dit in het voorjaar 2022 duidelijk wordt. De financiële impact zal daarom in de jaarrekening 2022 worden verwerkt. Ad 2. Vanaf 2015 wordt jaarlijks voor het gebouw aan De Dreef 5 te Zeist een bedrag van € 60.000 gedoteerd. Dit bedrag is gebaseerd op het Meerjaren Onderhouds Programma (MJOP) 2016-2025. Ultimo 2020 bedroeg de voorziening onderhoud € 705.000, na dotatie in 2021 van € 60.000 bedraagt de voorziening € 765.000. In verband met de aanstaande renovatie is door een externe partij een actualisatie van het benodigde onderhoud uitgevoerd (tot en met 2045). Op basis van deze actualisatie is de benodigde voorziening onderhoud ultimo 2022 berekend op € 94.000. Het verschil ad € 671.000 is in 2021 vrijgevallen ten gunste van de rekening van baten en lasten.

2.5.

Coronagerelateerde baten en lasten

Het coronavirus COVID-19 drukt een belangrijke stempel op het jaar 2021. Niet alleen wat de uitvoering van met name de GGD-taken betreft en waarover in het bestuurlijk verslag en de programmaverantwoording uitgebreid verslag wordt gedaan, ook de financiële cijfers zijn danig door de coronaopgave van de GGDrU beïnvloed.

1 Bladzijde 11 van 27

2

3

4

5

6

Per saldo persoonlijker

Meerkostenkostenregeling COVID-19 GGD In de in het jaarverslag opgenomen paragraaf COVID-19 worden de extra kosten over 2021 op een rijtje gezet:

Kostensoort

Bedrag (afgerond op € 1.000)

Bron- en contactonderzoek

22.822.000

Bemonstering

30.231.000

Vaccinatie

50.989.000

Overige meerkosten

72.090.000

Minder baten

1.190.000

Totale meerkosten

177.322.000

Op basis van de meerkostenregeling kunnen bovenstaande kosten voor 100% extern bij het RIVM en ministerie van VWS worden gedeclareerd. Bij het verwerken en toelichten van deze kosten in de jaarstukken 2021 heeft de GGDrU de verantwoordingsinstructie gevolgd die het ministerie van VWS speciaal hiervoor heeft uitgebracht. In deze verantwoordingsinstructie zijn ook controleaspecten voor de accountant meegegeven. Hierin staat onder andere dat er geen sprake mag zijn van dubbele financiering en dat de meerkostenregeling nooit mag leiden tot een financieel resultaat. Er hoeft geen afzonderlijke controleverklaring te worden afgegeven, de verklaring bij de jaarrekening van de GGDrU volstaat. In tegenstelling tot subsidies die bijvoorbeeld via de SiSa-bijlage worden verantwoord en waarvoor de accountant een materialiteit van 1% van desbetreffende subsidiabele kosten moet hanteren, kunnen de meerkosten COVID-19 worden gecontroleerd met de materialiteit van de jaarrekening. Bij onze controle hebben wij vastgesteld dat de GGDrU de meerkostenregeling over 2021 juist heeft toegepast. Overigens bleek ten tijde van de controle van de jaarrekening dat het inzicht dat de GGDrU heeft in de verplichtingen die uit hoofde van COVID-19 met derden zijn aangegaan kan worden aangescherpt.

Ten opzichte van de conceptjaarrekening die wij in februari 2022 ter controle kregen aangeboden, zijn in de definitieve versie van de

1 Bladzijde 12 van 27

2

3

4

5

6

Per saldo persoonlijker

jaarrekening 2021 voor een bedrag van ongeveer € 3,7 miljoen extra aan meerkosten COVID-19 verantwoord. Dit betreft lasten die betrekking hebben op 2021 (m.n. inhuur uitzendkrachten en huur tijdelijke locaties), maar waarvan de facturen na januari 2022 zijn ontvangen. Bonus zorgprofessionals COVID-19 De GGDrU heeft zowel in 2020 als in 2021 gebruik gemaakt van de subsidieregeling bonus zorgprofessionals COVID19. Over 2020 is een bedrag van € 735.000 aan zorgbonussen uitbetaald, dit betreft zowel eigen als externe medewerkers. Dit bedrag is in januari 2021 uitbetaald. Daarnaast is inzake de bonussen een eindheffing loonheffing betaald van € 580.000. Beide bedragen worden overigens voor 100% door het ministerie van VWS bekostigd. Conform de voorschriften wordt in de jaarrekening 2021 verantwoording afgelegd via de SiSa-bijlage (pagina 86 van de jaarstukken). Ook voor 2021 heeft u gebruik gemaakt van deze subsidieregeling. In totaal is over 2021 een bonus uitgekeerd van ruim € 1,1 miljoen en een eindheffing loonheffing betaald van ruim € 700.000. Uitbetaling heeft plaatsgevonden in december 2021 en januari 2021. Verantwoording van de zorgbonus 2021, die eveneens voor 100% door het ministerie van VWS wordt bekostigd, vindt waarschijnlijk plaats via de SiSa-verantwoording 2022. Op pagina 87 van de jaarstukken 2021 heeft de GGDrU trouwens een pro formaverantwoording opgenomen.

2.6.

Uitkomsten IT-audit1

Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij in het najaar van 2021 en begin 2022 een IT-audit uitgevoerd i.c.m. het toetsen van diverse handmatige processen. Deze IT-audit is primair gericht op de opzet, het bestaan en de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing (AO/IB), voor zover van belang voor onze controle op de betrouwbaarheid en rechtmatigheid van de in de jaarrekening opgenomen gegevens. De bevindingen naar aanleiding van deze controle hebben wij opgenomen in een separate managementletter die wij naar 1

Ten tijde van de management letter 2021 was de IT-audit nog onderhanden, we hebben toen aangegeven dat wij in het accountantsverslag onze bevindingen zouden rapporteren. 1 Bladzijde 13 van 27

2

3

4

5

6

Per saldo persoonlijker

aanleiding van onze IT-audit 2021 hebben uitgebracht. Wij hebben de opzet, bestaan en effectieve werking van de voor de jaarrekeningcontrole relevante General IT Controls binnen AFAS Online getoetst. Hierbij hebben wij in totaliteit 14 observaties geïdentificeerd, waaronder significante bevindingen met een hoog risico en potentieel een grote impact op de jaarrekening, compliance en/of operationele prestaties. Wij bevelen management aan om deze laatste groep observaties zo spoedig mogelijk te onderzoeken en hierop acties uit te zetten. Belangrijkste bevindingen zijn onder meer de huidige ingestelde autorisaties, waardoor ongeautoriseerde personen toegang hebben tot bijvoorbeeld de hoge rechten binnen AFAS, alsmede toegang hebben tot de configuraties van workflows. Ook het ontbreken van een strikt gescheiden acceptatie-omgeving van AFAS en bijbehorend adequaat wijzigingsbeheerproces, maakt de GGDrU potentieel kwetsbaar. Voor een samenvatting van de IT-audit verwijzen wij naar de figuur op de volgende pagina.

1 Bladzijde 14 van 27

2

3

4

5

6

Per saldo persoonlijker

Wij hebben als gevolg van de observaties moeten constateren dat dit in principe gevolgen heeft voor de geplande controleaanpak. Dit heeft namelijk tot gevolg dat wij niet geheel kunnen steunen op de beheersing rond AFAS, en daarmee in potentie niet op de getoetste application controls, de General IT controls zijn namelijk randvoorwaardelijk voor het naar behoren werken van deze controls gedurende boekjaar 2021. Wij hebben echter een risicoanalyse uitgevoerd op de geconstateerde bevindingen. Op basis hiervan hebben wij samen met de GGDrU diverse mitigerende werkzaamheden verricht, zoals het op basis van een steekproef handmatig toetsen of voor desbetreffende inkooptransacties het adequate scan- en goedkeuringsproces is gevolgd. Op basis hiervan hebben wij voldoende zekerheid verkregen dat de application controls niet zijn geraakt door onze observaties, dan wel het risico hierbij beperkt is. Toch bevelen wij aan om onze observaties op korte termijn op te volgen, zodat de GGDrU en ook wij kunnen vertrouwen het op geautomatiseerd afdwingen van de bedoelde workflows in AFAS.

1 Bladzijde 15 van 27

2

3

4

5

6

Per saldo persoonlijker

3. 3.1.

Rechtmatigheid Begrotingsrechtmatigheid

Een van de taken van de accountant is een oordeel te geven over de begrotingsrechtmatigheid. In de jaarrekening gaat u op pagina 50 op de begrotingsrechtmatigheid in. De rechtmatigheid wordt op programmaniveau vastgesteld, waarbij de GGDrU één programma kent: het programma Publieke Gezondheid. Inclusief de begrotingswijziging zijn de totale lasten van het programma PG begroot op € 237,4 miljoen. De werkelijke lasten over 2021 bedragen € 230,8 miljoen, een onderschrijding van € 6,6 miljoen. U concludeert daarom terecht dat er over 2021 geen sprake is van begrotingsonrechtmatigheid.

3.2.

Europese aanbestedingen

Als een accountant geen goedkeurende verklaring afgeeft bij een gemeenschappelijke regeling, heeft dat vaak te maken met het feit dat er ten onrechte niet Europees is aanbesteed. Ook bij de GGDrU zijn wij nagegaan in hoeverre u de Europese aanbestedingsregels heeft nageleefd. Daarbij constateerden wij dat er in 4 gevallen ten onrechte niet Europees is aanbesteed. Dat leidt er toe dat de lasten voor een bedrag van € 285.000 onrechtmatig zijn. Omdat dit ruimschoots onder de materialiteit van € 2,2 miljoen valt heeft deze constatering geen invloed op de strekking van onze controleverklaring bij de jaarrekening. Ook voor de rechtmatigheid van de lasten is die goedkeurend. De directe consequenties van het niet-rechtmatig aanbesteden worden over het algemeen als beperkt ingeschat. Vanuit de toezichthouder c.q. de provincie Utrecht zijn geen maatregelen te verwachten, de kans dat een benadeelde leverancier een claim indient wordt ook klein verondersteld. Anderzijds wil een lokale overheid als de GGDrU rechtmatig handelen jegens de samenleving. Zeker als de onrechtmatigheden zouden leiden tot een nietgoedkeurende controleverklaring van de accountant of een beperking in de rechtmatigheidsverantwoording door het dagelijks bestuur (vanaf 2022), kunnen er bestuurlijk wel vervelende situaties ontstaan. 1 Bladzijde 16 van 27

2

3

4

5

6

Per saldo persoonlijker

Om in de toekomst onrechtmatigheden in de aanbestedingen te voorkomen vragen wij uw aandacht voor het tijdig signaleren van aflopende contracten. In onze management letter 2021 hebben wij geadviseerd om bij de GGDrU een contractenregister te implementeren.

3.3.

Wet normering bezoldiging topfunctionarissen

De algemene bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2021 niet meer bedragen dan € 201.000 per jaar. Daarnaast dienen instellingen de salarissen openbaar te maken van overige medewerkers (inclusief – wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan – ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000. In paragraaf 3.9 van de jaarstukken is de WNT-verantwoording opgenomen. Hieruit blijkt dat de bezoldiging van beide topfunctionarissen in 2021 onder het wettelijke bezoldigingsmaximum ligt.

3.4.

Rechtmatigheidsverantwoording

Vanaf 1 januari 2022 moet het bestuur een verantwoording opnemen in de jaarrekening over de rechtmatigheid van de relevante financiële beheershandelingen. In onze management letter 2021 zijn wij uitgebreid hierop ingegaan. Kortheidshalve verwijzen wij daarnaar.

1 Bladzijde 17 van 27

2

3

4

5

6

Per saldo persoonlijker

4.

Financiële positie

In de jaarstukken wordt in paragraaf 2.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing uitgebreid ingegaan op de financiële positie van de GGDrU. Conform de voorschriften van het BBV wordt in de paragraaf Weerstandsvermogen de financiële positie beschouwd aan de hand van de verhouding tussen benodigd en beschikbaar weerstandsvermogen (de zogenaamde weerstandsratio) en de door BZK voorgeschreven kengetallen. Op beide gaan wij kort in. Weerstandsratio De benodigde weerstandscapaciteit wordt bepaald door het inventariseren van de risico’s die de GGDrU loopt. Twee keer per jaar wordt er een risicoinventarisatie gemaakt, de meest recente dateert van januari 2022. De risicoanalyse wordt financieel vertaald naar een benodigd weerstandsvermogen ultimo 2021 van bijna € 1,5 miljoen (inclusief GGiD en reizigersadvisering). In 2020 werd het benodigd weerstandsvermogen berekend op afgerond € 1,4 miljoen. De belangrijkste wijzigingen in de risico-inschatting ten opzichte van vorig jaar zijn de volgende: 

Risico voldoen aan de AVG is afgeraamd van € 320.000 naar € 80.000



Het risico op een nieuwe pandemie is verhoog van € 12.000 naar € 320.000



Voor de verbouwing van De Dreef 5 is een extra risico ingeprijsd van € 60.000.

Het beschikbare weerstandsvermogen bestaat volgens de definitie uit de algemene reserve, een deel van de bestemmingsreserves en eventueel aanwezig stille reserves. Inclusief het resultaat over 2021 bedraagt het eigen vermogen van de GGDrU ultimo 2021 € 4,1 miljoen, waarvan € 2,6 miljoen algemene reserve. Van het totale eigen vermogen merkt u sec de algemene reserve als beschikbaar weerstandsvermogen aan. De bestemmingsreserves worden niet in de berekening meegenomen omdat deze ‘beklemd’ zijn, met andere woorden, al voor een specifieke toekomstige uitgave bestemd. Van stille reserves (activa die meer waard is dan het bedrag waarvoor ze op de balans zijn gepresenteerd) is voor zover ons bekend bij de GGDrU geen sprake.

1 Bladzijde 18 van 27

2

3

4

5

6

Per saldo persoonlijker

Dit resulteert in een weerstandsratio ultimo 2021 van ongeveer 1,7. Op dit moment zijn daarmee de genoemde risico’s financieel afgedekt. Wij merken daarbij twee zaken op: 

Uit het laatste Ombuigingsplan blijkt dat de algemene reserve de komende jaren naar verwachting terug zal lopen naar een bedrag van ongeveer € 850.000, dat is minder dan de nu berekende minimumcapaciteit.



Noch in de meerjarenprognose, noch in de balans ultimo 2021 is rekening gehouden met een eventuele afwaardering van de investering in de GGiD. In paragraaf 2.3 van dit verslag hebben wij daarvoor uw aandacht gevraagd.

Kengetallen Voor gemeenten, provincies en gemeenschappelijke regelingen zijn een zestal kengetallen vastgesteld door het Ministerie van Binnenlandse Zaken, waarvan er 3 voor de GGDrU van toepassing zijn. Er is geen vaste norm of streefwaarde voor de hoogte van de kengetallen; een gebruiker dient alle kengetallen in ogenschouw te nemen bij het beoordelen van de financiële positie van een decentrale overheid. Wel hanteert de overheid drie signaleringswaarden, namelijk minst risico, neutraal en meest risicovol. Onderstaand overzicht toont de kengetallen van de GGDrU op 31 december 2021: Kengetal

JRK’20

Beg. ’21

JRK’21

Minst risicovol

Neutraal

Meest risicovol

Netto schuldquote

3,7%

4,4%

2,4%

<90

90-130

>130

Solvabiliteitsratio

12,6%

15,0%

7,7%

>50

20-50

<20

Structurele exploitatieruimte

-3,2%

-1,3%

-0,7%

>0

0

<0

In de paragraaf Bedrijfsvoering vraagt u er aandacht voor dat de solvabiliteitsratio is beïnvloed door de rol van de GGDrU in de bestrijding van het coronavirus. Dat is terecht, de solvabiliteit is het eigen vermogen gedeeld door het totale vermogen c.q. het balanstotaal. Ultimo 2021 heeft de GGDrU ruim € 25 miljoen op het RIVM en het ministerie van VWS te vorderen uit hoofde van de meerkostenregeling COVID-19.

1 Bladzijde 19 van 27

2

3

4

5

6

Per saldo persoonlijker

Hierdoor stijgt het balanstotaal eind 2021 naar een bedrag van € 53 miljoen. Zonder deze voorfinanciering van coronakosten door de GGDrU zou de solvabiliteit ongeveer 15% bedragen. Met een solvabiliteit van 15% zou de GGDrU volgens de categorie-indeling van BZK in de categorie ‘Meest risicovol’ zijn ingedeeld. Daarbij moet worden bedacht dat de indeling van BZK met name bedoeld is voor gemeenten. Voor gemeenschappelijke regelingen geldt een andere situatie. In artikel 42 van uw gemeenschappelijke regeling staat dat de deelnemende gemeenten ten allen tijd voor voldoende middelen moeten zorgen. In uw Nota Reserves en voorziening 2015-2018 constateert u dat de GGDrU daarom in theorie geen algemene reserve zouden hoeven aan te houden. Conform het ook door de provincie Utrecht onderschreven beleid kiezen de gemeenten ervoor om de GGDrU in staat te stellen om potentiële risico’s (aan de hand van de risicoanalyse die 2 keer per jaar wordt gemaakt) zelf af te dekken middels een algemene reserve. Toekomstverwachtingen Wat niet is voorgeschreven, maar wel heel belangrijk voor een oordeel over de financiële positie is de toekomstverwachting c.q. de meerjarenbegroting.

Zoals eerder vermeld gaat u in de paragraaf Weerstandsvermogen in op de effecten van de meerjarenbegroting op de financiële positie: het beschikbare weerstandsvermogen zal naar verwachting binnen een aantal jaren dalen onder het benodigde weerstandsvermogen. Al met al vinden wij de financiële positie een belangrijk punt van aandacht voor het bestuur. Vanwege de ombuigingen staat deze al onder druk, en zal de algemene reserve naar verwachting dalen van € 2,6 miljoen naar € 850.000. Daarnaast is op dit moment nog niet duidelijk wat de financiële impact van de GGiD op uw weerstandsvermogen is.

1 Bladzijde 20 van 27

2

3

4

5

6

Per saldo persoonlijker

5.

Rekening van baten en lasten

Samengevat ziet het resultaat 2021 van de GGDrU er als volgt uit:

X € 1.000

Raming na wijziging

Realisatie

Baten

235.449

229.703

Lasten

237.476

230.733

Saldo van baten en lasten

-2.027

-1.030

Onttrekking reserves

2.067

1.635

Toevoeging reserves

40

40

Gerealiseerd resultaat

0

565

Wat het meest in het oog springt is het grote verschil tussen de begrote baten en lasten en de gerealiseerde baten en lasten van ruim € 6 miljoen. Dit houdt verband met de forse coronaopgave waar de GGDrU mee te maken had en heeft, en waarvan de omvang van de uitgaven en opbrengsten lastig te voorspellen zijn. Ter illustratie, in de primaire begroting werden de totale lasten 2021 geraamd op € 137 miljoen, in de 1e bestuursrapportage was dit al opgehoogd naar € 199 miljoen, bij de begrotingswijziging is de raming uiteindelijk bijgesteld naar bovenvermelde € 237 miljoen. Zonder de coronabaten en –lasten zien de afwijkingen ten opzichte van de (gewijzigde) begroting er heel anders uit. Dan is er sprake van € 674.000 lager lasten en € 109.000 lagere baten.

1 Bladzijde 21 van 27

2

3

4

5

6

Per saldo persoonlijker

In de jaarstukken is in het bestuursverslag per ambitie een financiële samenvatting gegeven, in de jaarrekening in paragraaf 3.4 is een uitgebreide analyse van de afwijkingen ten opzichte van de gewijzigde begroting vermeld. Afgezien van de baten en lasten inzake COVID-19, die overigens budgettair neutraal door de rekening heenlopen, zijn de belangrijkste elementen die het resultaat 2021 positief hebben beïnvloed: 

Vrijval van de voorziening onderhoud € 671.000



Niet ingevuld vacatureruimte I&A en FIN € 290.000

1 Bladzijde 22 van 27

2

3

4

5

6

Per saldo persoonlijker

6.

Bijlagen

Bijlage 1: Gecorrigeerde en niet-gecorrigeerde controleverschillen resp. fouten en onzekerheden in de controle: Wij hebben de volgende controleverschillen geconstateerd: Niet-gecorrigeerde controleverschillen

Bedrag in €

Onrechtmatigheden o.g.v. EU-aanbestedingen

€285.000

Onzekerheid waardering materiële vaste activa

€360.000

De volgende verschillen zijn naar aanleiding van onze controle gecorrigeerd: Gecorrigeerde controleverschillen

Bedrag in €

NVT

1 Bladzijde 23 van 27

2

3

4

5

6

Per saldo persoonlijker

Bijlage 2: Controleaanpak en materialiteit Controleaanpak en uitvoering controle Wij hebben onze controlewerkzaamheden uitgevoerd in overeenstemming met de door ons voorgenomen controleaanpak. Dat houdt in dat wij onze controle voor een groot deel gegevensgericht hebben uitgevoerd. Onze controleaanpak is onder andere gebaseerd op een adequate risicoanalyse. Wij hebben enkele gesprekken met ambtelijk medewerkers gevoerd over de binnen GGDrU intern toegepaste risicoanalyse, het werkprogramma en de aanpak van de te verrichten verbijzonderde interne controlewerkzaamheden. Goedkeurings- en rapporteringstolerantie Het algemeen bestuur bepaalt de goedkeuringstolerantie die de accountant bij zijn controle van de jaarrekening dient te hanteren. Normaliter wordt hiervoor de richtlijn op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado) aangehouden, zo ook door de GGD regio Utrecht. Op grond van de jaarrekening 2021 bedraagt de goedkeuringstolerantie voor fouten 1% van de totale lasten, inclusief dotaties aan de reserves, dat is afgerond € 2,3 miljoen en voor onzekerheden 3% van de totale lasten, inclusief dotaties aan de reserves, dat is afgerond € 6,9 miljoen. Wordt deze goedkeuringstolerantie niet overschreden, dan kan een goedkeurende controleverklaring worden afgegeven. De goedkeuringstolerantie is een kwantitatieve maatstaf.

De uiteindelijke oordeelsvorming is echter altijd een combinatie van kwalitatieve en kwantitatieve afwegingen. De rapporteringstolerantie is door het algemeen bestuur bepaald op € 100.000, zowel voor fouten als voor onzekerheden. Verplichte onderwerpen om te communiceren met toezichthoudend orgaan (zie volgende pagina)

1 Bladzijde 24 van 27

2

3

4

5

6

Per saldo persoonlijker

Conceptbevestiging bij de jaarrekening

Verbonden partijen

•Er zijn geen bijzonderheden te vermelden ten aanzien van de bevestiging bij de jaarrekening.

•Tijdens de controle deden zich geen significante kwesties voor in verband met de verbonden partijen van GGDrU.

Overige kwesties die de aandacht vragen van de met governance belaste personen

•Er waren geen overige uit de controle voortvloeiende kwesties die moeten worden gerapporteerd en die naar ons professionele oordeel significant zijn voor het overzicht op het financiële verslaggevingsproces.

Tekortkomingen interne controle

•Wij hebben aan het management schriftelijk alle tekortkomingen in de interne beheersing met betrekking tot de financiële verslaggeving doorgegeven die tijdens de controle aan het licht zijn gekomen.

Wijzigingen in de controleverklaring Feitelijke of vermoedelijke gevallen van fraude of nietnaleving van de wet- en regelgeving

Significante problemen

•Geen sprake van wijzigingen in de controleverklaring.

•Er zijn tijdens de controle geen feitelijke of vermoedelijke gevallen van fraude of niet-naleving van de wet- en regelgeving geconstateerd.

•Er hebben zich tijdens de controle geen significante problemen voorgedaan.

Meningsverschillen met het management of opgelegde beperking

•Het controleteam heeft geen meningsverschillen met het management en er zijn gedurende de controle door het management geen beperkingen aan de reikwijdte van de opdracht opgelegd.

Andere informatie

•Er zijn geen inconsistenties van materieel belang vastgesteld met betrekking tot de andere informatie in de jaarrekening.

Bedreigingen van de onafhankelijkheid

•Hiervan is geen sprake. Het controleteam heeft voldaan aan de relevante ethische vereisten met betrekking tot de onafhankelijkheid.

Grondslagen voor financiële verslaggeving

•Gedurende de controle hebben wij de toepasselijkheid geëvalueerd van de grondslagen voor financiële verslaggeving, de schattingen en de toelichtingen in de jaarrekening. Wij vinden dat deze passend zijn.

Significante kwesties die zijn besproken met het management

• De significante kwesties zijn met het management besproken en via dit accountantsverslag aan het toezichthoudend orgaan (het algemeen bestuur) gerapporteerd

1 Bladzijde 25 van 27

2

3

4

5

6

Per saldo persoonlijker

Bijlage 3: Bevindingen controle SiSa-bijlage Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag voor de GGD regio Utrecht over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die onder SiSa vallen. Per regeling wordt hieronder aangegeven of en zo ja, welke fouten en/of onzekerheden zijn geconstateerd. Regeling VWS H3 VWS H5 VWS H11 LNV L1

Fout of onzekerheid N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t.

Financiële omvang €0 €0 €0 €0

Totaal

€0

Strekking controleverklaring rechtmatigheid: Strekking controleverklaring getrouwheid:

goedkeurend goedkeurend

1 Bladzijde 26 van 27

2

Toelichting N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t.

3

4

5

6

Per saldo persoonlijker

Bijlage 4: Bevestiging onafhankelijkheid De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) opgenomen in de “Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)” en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen. De naleving van de ViO is binnen de organisatie van Eshuis ingebed. Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van de GGDrU in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast. Een te grote mate van vertrouwdheid of vertrouwen kan een bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van de accountant wanneer bepaalde leden van het controleteam geregeld en voor lange tijd aan de wettelijke controle van een controlecliënt meewerken. Wij beoordelen de bedreiging voor de onafhankelijkheid die kan voortvloeien uit de langdurige betrokkenheid van andere leden van het controleteam bij de controleopdracht. Waar nodig nemen wij maatregelen om de bedreiging weg te nemen. Onze beoordeling heeft geen aanleiding gegeven om komend boekjaar teamleden bij de GGDrU te rouleren; wij zijn immers nog geen zeven jaar accountant van de GGDrU.

Wij hebben een evaluatie gemaakt van persoonlijk, zakelijke en financiële relaties tussen Eshuis, haar partners en haar medewerkers en de GGDrU die van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bij deze evaluatie zijn ons geen zaken gebleken welke aan u gerapporteerd dienen te worden. De Nederlandse onafhankelijkheidsregels vereisen dat de eindverantwoordelijke accountant de met governance belaste organen informeert over geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid die Eshuis, een bestuurder of interne toezichthouder van Eshuis of een lid van het controleteam heeft ontvangen of verstrekt aan de GGDrU of een bij de Regio betrokken persoon. Hierbij is een drempel van € 100 opgenomen in de regels. Wij hebben geen geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid die een (geschatte) waarde van meer dan € 100 hebben ontvangen of verstrekt en zijn daarom van mening dat er geen sprake is van een bedreiging voor de onafhankelijke uitvoering van de controleopdracht.

1 Bladzijde 27 van 27

2

3

4

5

6

Per saldo persoonlijker