Rapport externe veiligheid henslare Noord Putten
Tekst van het document
Inhoudsopgave 1
Inleiding ......................................................................................................................... 4 1.1 Managementsamenvatting .................................................................................. 5 1.2 Leeswijzer ........................................................................................................... 6
2
Wettelijk kader externe veiligheid .................................................................................. 7 2.1 Inleiding ............................................................................................................... 7 2.2 Het begrip risico .................................................................................................. 7 2.2.1 Plaatsgebonden risico ........................................................................... 7 2.2.2 Groepsrisico ........................................................................................... 8 2.2.3 Verantwoording groepsrisico ................................................................. 8 2.3 Omgevingswet..................................................................................................... 9
3
Risico-inventarisatie .................................................................................................... 11 3.1 Methodiek .......................................................................................................... 11 3.2 Risicobronnen ................................................................................................... 11 3.2.1 Ligging risicobronnen ........................................................................... 11 3.2.2 Overzicht risicobronnen ....................................................................... 12
4
QRA Benegas.............................................................................................................. 14 4.1 Uitgangspunten risicomodellering ..................................................................... 14 4.1.1 Rekenmethodiek .................................................................................. 14 4.1.2 Stofgegevens ....................................................................................... 15 4.1.3 Meteogegevens ................................................................................... 15 4.1.4 Parameters .......................................................................................... 15 4.1.5 Bevolkingsgegevens ............................................................................ 15 4.2 Resultaten risicoberekening .............................................................................. 15 4.2.1 Plaatsgebonden risico ......................................................................... 15 4.2.2 Groepsrisico ......................................................................................... 16 4.2.3 Effectafstanden en contouren .............................................................. 17 4.2.4 Contouren verschijnselen explosie en brand.......................................
18 4.3 Conclusie........................................................................................................... 21
5
QRA Spoor Amersfoort-Zwolle .................................................................................... 22 5.1 Inleiding ............................................................................................................. 22 5.2 Onderzochte situaties ....................................................................................... 22 5.3 Uitgangspunten risicoberekeningen spoor Amersfoort-Zwolle ........................ 22 5.4 Gehanteerde uitgangspunten............................................................................ 23 5.4.1 Ligging projectlocatie en het spoor Amersfoort-Zwolle ....................... 23 5.4.2 Eigenschappen spoor Amersfoort-Zwolle ............................................ 24 5.4.3 Bevolkingsgegevens ............................................................................ 24 5.4.4 Weerstation .......................................................................................... 25 5.4.5 RBM II-versie ....................................................................................... 25 5.5 Resultaten ......................................................................................................... 25 5.5.1 Plaatsgebonden risico .........................................................................
25 5.5.2 Groepsrisico ......................................................................................... 25
Sweco | Rapport Externe Veiligheid ontwikkeling gebied Henslare Putten Projectnummer 51014331 Datum 17-10-2023
Versie 2
Document referentie NL23-648800269-61768
2/43
5.6 5.7
Plasbrandaandachtsgebied............................................................................... 27 Conclusie........................................................................................................... 27
6
QRA Buisleidingen ...................................................................................................... 28 6.1 Uitgangspunten risicoberekeningen buisleidingen............................................ 28 6.2 Eigenschappen buisleidingen ........................................................................... 28 6.3 Bevolkingsgegevens ......................................................................................... 29 6.4 Resultaten risicoanalyse ................................................................................... 29 6.4.1 Plaatsgebonden risico ......................................................................... 29 6.4.2 Groepsrisico ......................................................................................... 29 6.5 Conclusie........................................................................................................... 31
7
Verantwoording groepsrisico ....................................................................................... 32 7.1 Eisen aan de verantwoording groepsrisico ....................................................... 32
8
Elementen verantwoording groepsrisico ..................................................................... 34 8.1 Risicoscenario’s ................................................................................................ 34 8.1.1 Giftige wolk .......................................................................................... 34 8.1.2 Plasbrand ............................................................................................. 34 8.1.3 Fakkelbrand ......................................................................................... 35 8.1.4 Koude BLEVE ...................................................................................... 35 8.1.5 Warme BLEVE ..................................................................................... 35 8.1.6 Wolkbrand/ gaswolkexplosie ............................................................... 35 8.2 Effectafstanden van de verschillende risicoscenario’s...................................... 35 8.3 Mogelijkheden tot voorbereiding van bestrijding en beperking van de omvang van een ramp of zwaar ongeval .................................................................... 37 8.3.1 Giftige wolk .......................................................................................... 37 8.3.2 Plasbrand .............................................................................................
37 8.3.3 Fakkelbrand ......................................................................................... 37 8.3.4 BLEVE ................................................................................................. 37 8.3.5 Gaswolkexplosie .................................................................................. 37 8.4 Mogelijkheden voor personen om zich in veiligheid te brengen ....................... 37 8.4.1 Giftige wolk .......................................................................................... 38 8.4.2 Plasbrand ............................................................................................. 38 8.4.3 BLEVE ................................................................................................. 38 8.4.4 Wolkbrand/ Gaswolkexplosie............................................................... 38 8.5 Aanwezigheidsdichtheid binnen het invloedsgebied ........................................ 38 8.5.1 Zelfredzaamheid .................................................................................. 39 8.6 Mogelijke maatregelen: alarmering en communicatie ...................................... 39 8.7 Nut en noodzaak van de ontwikkeling van het gebied ...................................... 39 8.8 Restrisico’s ........................................................................................................ 40
9 10
Eindconclusie .............................................................................................................. 41 Referenties .................................................................................................................. 43
Bijlage 1 Effectafstand tot 1% kans op overlijden Bijlage 2a RBM II huidige situatie Bijlage 2b RBM II toekomstige situatie Bijlage 3a Carola huidige situatie Bijlage 3b Carola toekomstige situatie Bijlage 4 Beschrijving te nemen maatregelen
Sweco | Rapport Externe Veiligheid ontwikkeling gebied Henslare Putten Projectnummer 51014331 Datum 17-10-2023
Versie 2
Document referentie NL23-648800269-61768
3/43
1
Inleiding
In de raadsvergadering van de gemeente Putten d.d. 10 maart 2022 heeft de gemeenteraad de noordelijke ontwikkellocatie (bedrijventerrein Henslare) als voorkeurslocatie opgenomen ten faveure van de zuid locatie. Na nader onderzoek is in december 2022 opnieuw verzocht om deze locatie te overwegen. De locatie Henslare ligt in het westen van de kern Putten. Dit plan ligt naast het station Putten en de spoorweg Amersfoort-Zwolle, waarover gevaarlijke stoffen worden getransporteerd. Direct aan de andere kant van het spoor ligt het bedrijf Benegas B.V. Ten zuiden van het plangebied bevindt zich het bedrijf Van de Mheen Grondwerken B.V. De ontwikkeling van het perceel als bedrijventerrein vormt een verbinding tussen bestaande bedrijvigheid direct ten noorden en zuiden van het gebied. Het bedrijf Benegas (op- en overslagbedrijf voor onder andere LPG-gas) en het spoor waarover gevaarlijke stoffen worden getransporteerd, hebben veiligheidscontouren waarbij het plangebied rekening moet houden. De zogenaamde plaatsgebonden risicocontour (PR 10-6/jaar) ligt over een groot deel van het plangebied. Volgens het besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi) mogen in beginsel geen beperkt kwetsbare objecten (zoals bedrijfspanden) gerealiseerd worden binnen dit PR-contour. Er lopen ook enkele gasleidingen in de nabijheid waarvan het invloedsgebied (deels) binnen het plangebied valt.
Onderstaande figuur geeft de locatie weer van het plangebied.
Figuur 1.1: Plangebied
Sweco | Rapport Externe Veiligheid ontwikkeling gebied Henslare Putten Projectnummer 51014331 Datum 17-10-2023
Versie 2
Document referentie NL23-648800269-61768
4/43
1.1
Managementsamenvatting
Vanuit de gemeenteraad van de gemeente Putten leeft de voorkeur voor de noordelijke ontwikkellocatie Henslare. Dit rapport externe veiligheid inventariseert de risico’s in de directe omgeving van Henslare waarna de relevante risicobronnen verder geanalyseerd zijn. Benegas Ten westen van Henslare ligt Bevi bedrijf Benegas B.V. Dit op- en overslagbedrijf voor propaan, LPG en andere gassen ligt op circa 100 m van Henslare. De PR 10-6 contour van Benegas ligt voor het overgrote deel over het plangebied Henslare. Verder vindt er een toename plaats van het groepsrisico, wat leidt tot een overschrijding van de oriëntatiewaarde. Voorts hebben de gevolgen van optredende scenario’s bij Benegas een grote invloed op het gebied. De contouren van de 1% letale effecten als gevolg van een explosie, plasbrand, fakkelbrand of wolkbrand overlappen Henslare voor een groot deel of volledig. Er is gebruikgemaakt van Safeti-NL om dit inzichtelijk te maken. Spoortracé Amersfoort-Zwolle Ten zuidwesten van Henslare loopt het spoortracé Amersfoort-Zwolle. Over dit tracé worden gevaarlijke stoffen vervoerd. De PR 10-6 contour van dit tracé is zes meter en valt daardoor niet in het plangebied. Omdat het plangebied binnen 200 m van het spoor Amersfoort-Zwolle ligt is het groepsrisico in de huidige situatie door middel van een RBM II analyse in kaart gebracht.
Indien Henslare ontwikkeld wordt leidt dit tot een groepsrisico onder de 0,1 maal de oriëntatiewaarde. Het groepsrisico neemt met minder dan 10% toe. Hogedrukaardgasleidingen Gasunie Ten westen van Henslare liggen een aantal hogedrukaardgasleidingen van Gasunie. Het plaatsgebonden risico van deze leidingen vormen geen belemmering voor het plangebied. Met name de leiding A-510 heeft een invloedsgebied wat binnen het plangebied valt. Door middel van het programma Carola is het groepsrisico beoordeeld in de huidige en de toekomstige situatie waaruit blijkt dat de oriëntatiewaarde niet overschreden wordt voor beide. Tevens wordt de 10% van de oriëntatiewaarde van het groepsrisico voor al deze hogedrukaardgastransportleidingen niet overschreden. Nemen van maatregelen De brand- en explosiecontouren vallen deels of volledig over het plangebied. Eventuele ontwikkeling van het plangebied vereist de nodige bouwkundige/ organisatorische maatregelen. Een mogelijke maatregel is om de buitengevel richting de mogelijke branden explosiebronnen uit te voeren in een dikke betonwand die alle genoemde scenario’s (behalve een gifwolk) mitigeert. Door het nemen van deze maatregel worden de gevolgen voor de achterliggende woonwijken ook kleiner dan deze in de huidige situatie zijn.
Een dergelijke betonwand is een combinatie van een blinde wand met aarden wal, regelmatig onderbroken door bomen/ bossages. Voor de bescherming tegen een mogelijke gifwolk zal voor de nieuwe bebouwing rekening gehouden moeten worden met een mechanische ventilatie die uitgeschakeld kan worden. Verantwoording Groepsrisico Voor alle risicobronnen is een verantwoording van het groepsrisico uitgevoerd waarbij alle risicoscenario’s zijn geëvalueerd. Uit de effectafstanden van de verschillende risicoscenario’s is gebleken dat alle risicobronnen het plangebied kunnen bereiken.
Sweco | Rapport Externe Veiligheid ontwikkeling gebied Henslare Putten Projectnummer 51014331 Datum 17-10-2023
Versie 2
Document referentie NL23-648800269-61768
5/43
Vanuit deze scenario’s is tenslotte beschreven wat voor mogelijkheden hulpverleners hebben om zich voor te bereiden op een gifwolk scenario en de omvang hiervan te beperken. Tevens zijn de benodigde mogelijkheden voor personen om zich in veiligheid te brengen beschreven. Ondanks de reductie van het risico is er altijd sprake van een restrisico. Over het restrisico dient de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland (VNOG) om advies gevraagd te worden over de bestrijdbaarheid en zelfredzaamheid.
1.2
Leeswijzer
In hoofdstuk 2 wordt het wettelijk kader geschetst wat relevant is voor deze rapportage. Daarna worden in hoofdstuk 3 alle risicobronnen geïnventariseerd. In de daarna volgende hoofdstukken worden achtereenvolgens de invloed van Benegas (hoofdstuk 4), het spoor Amersfoort-Zwolle (hoofdstuk 5) en de hogedruk aardgasleidingen (hoofdstuk 6). Vervolgens vindt in hoofdstuk 7 een uitleg plaats van de verantwoording van het groepsrisico. In hoofdstuk 8 worden alle elementen van deze verantwoording van het groepsrisico beschreven in relatie tot de aanwezige relevante risicobronnen. De rapportage wordt afgesloten met de eindconclusie (hoofdstuk 9) en de verantwoording van de genoemde referenties (hoofdstuk 10).
Sweco | Rapport Externe Veiligheid ontwikkeling gebied Henslare Putten Projectnummer 51014331 Datum 17-10-2023
Versie 2
Document referentie NL23-648800269-61768
6/43
2
Wettelijk kader externe veiligheid
2.1
Inleiding
Het algemene rijksbeleid voor externe veiligheid is gericht op het beperken en beheersen van risico’s voor de omgeving vanwege: •
het gebruik, de opslag en de productie van gevaarlijke stoffen (inrichtingen);
•
het transport van gevaarlijke stoffen (openbare wegen, water- en spoorwegen en buisleidingen);
•
het gebruik van luchthavens.
Externe veiligheid heeft betrekking op de veiligheid van degenen die niet bij de risicovolle activiteit zelf zijn betrokken, maar als gevolg van die activiteit wel risico’s kunnen lopen, zoals omwonenden.
2.2
Het begrip risico
Het begrip risico wordt in beeld gebracht door middel van twee begrippen: het plaatsgebonden risico en het groepsrisico.
2.2.1
Plaatsgebonden risico
Het plaatsgebonden risico is het risico op een plaats (buiten de inrichting of langs een transportroute of een buisleiding), uitgedrukt in de kans per jaar dat een persoon die onafgebroken en onbeschermd op die plaats (langs een inrichting, een transportroute of een buisleiding) zou verblijven, overlijdt als rechtstreeks gevolg van een ongewoon voorval (binnen de inrichting of op de transportroute) waarbij een gevaarlijke stof of gevaarlijke afvalstof betrokken is (Bevi [1], artikel 1; Bevt [2], artikel 1; Bevb [3], artikel 1). Bij het beoordelen van gevaarlijke locaties gaat het Rijk uit van een basisnorm: het risico om te overlijden aan een ongeluk met een gevaarlijke stof mag voor omwonenden niet hoger zijn dan één op de miljoen per jaar. Dat betekent dat op een bepaalde plek een omwonende geen grotere kans op zo’n ongeluk mag hebben dan één op de miljoen per jaar (Bevi [1], artikel 8; Bevt [2], artikel 4; Bevb [3], artikel 11). De omvang van het risico is een functie van de afstand waarbij meestal geldt: hoe groter de afstand, hoe kleiner het risico. De diverse niveaus van het plaatsgebonden risico worden geografisch weergegeven door zogenaamde iso-risicocontouren (lijnen) om een risicovol object of een transportas van gevaarlijke stoffen. Daarbij verbindt elke lijn plaatsen in de omgeving van een risicovol object of een transportas met een even hoog plaatsgebonden risico.
Voor kwetsbare objecten1 geldt een grenswaarde van PR 10-6/jaar. Voor beperkt kwetsbare objecten2 geldt een richtwaarde van PR 10-6/jaar. De grenswaarden moeten bij de uitoefening van een aangewezen wettelijke bevoegdheid in acht worden genomen, terwijl met richtwaarden zoveel mogelijk rekening moet worden gehouden (Bevi, artikel 8; Bevt, artikel 4; Bevb, artikel 11). Afwijking van een richtwaarde is bij alle beperkte kwetsbare objecten mogelijk vanwege zwaarwegende belangen op het gebied van vervoer, ruimtelijke ordening en economie (verder te noemen: gewichtige redenen).
1 2
Een kwetsbaar object is bijvoorbeeld een woning of een school. Een beperkt kwetsbaar object is bijvoorbeeld een sporthal of een speeltuin.
Sweco | Rapport Externe Veiligheid ontwikkeling gebied Henslare Putten Projectnummer 51014331 Datum 17-10-2023
Versie 2
Document referentie NL23-648800269-61768
7/43
Afwijking is, op grond van de Handleiding Besluit externe veiligheid inrichtingen bladzijde 99, tevens toegestaan bij het opvullen van kleine open gaten in het bestaand stedelijk gebied of vervangende nieuwbouw in het kader van de herstructurering van stedelijk gebied. Afwijking is primair een verantwoordelijkheid van het ter zake van een besluit aangewezen bevoegd gezag. Daarbij dient voorafgaand overleg met alle betrokken bestuursorganen plaats te vinden. In de motivering bij het betrokken besluit moet het bevoegd gezag aangeven waarom wordt afgeweken van de norm.
2.2.2
Groepsrisico
Het groepsrisico is de cumulatieve kans per jaar dat een groep van ten minste 10, 100 of 1.000 personen overlijdt als rechtstreeks gevolg van aanwezigheid in het invloedsgebied (van een inrichting of van een transportroute) en een ongewoon voorval (binnen die inrichting of langs die transportroute) waarbij een gevaarlijke stof of gevaarlijke afvalstof betrokken is (Bevi [1], artikel 1; Bevt [2], artikel 1, Bevb [3], artikel 1). Het groepsrisico geeft de aandachtspunten op een transportroute (ook bij buisleidingen) aan waar zich mogelijk een ramp met veel slachtoffers kan voordoen en houdt daarmee rekening met de aard en dichtheid van de bebouwing in de nabijheid van de risicobron. Dit laatste geldt ook voor inrichtingen. Het groepsrisico wordt weergegeven in een grafiek waarin op de verticale as de cumulatieve kans op het aantal doden per jaar en op de horizontale as het aantal doden logaritmisch is weergegeven. De oriëntatiewaarde voor het groepsrisico bij het vervoer van gevaarlijke stoffen is per transportsegment (geldt ook voor buisleidingen) gemeten per kilometer en per jaar: •
10-4 voor een ongeval met ten minste 10 dodelijke slachtoffers;
•
10-6 voor een ongeval met ten minste 100 dodelijke slachtoffers;
•
10-8 voor een ongeval met ten minste 1.000 dodelijke slachtoffers.
(Bevt [2], artikel 1; Bevb [3], artikel 12) De oriëntatiewaarde voor het groepsrisico bij inrichtingen is per inrichting gemeten en per jaar: •
10-5 voor een ongeval met ten minste 10 dodelijke slachtoffers;
•
10-7 voor een ongeval met ten minste 100 dodelijke slachtoffers;
•
10-9 voor een ongeval met ten minste 1.000 dodelijke slachtoffers.
(Bevi [1], artikel 12) Bij de toetsing moet worden bezien of de kans per inrichting of per kilometer route of tracé op een bepaald aantal slachtoffers groter is dan bovengenoemde oriëntatiewaarden. Deze oriëntatiewaarden gelden in alle situaties.
2.2.3
Verantwoording groepsrisico
Met het invullen van de verantwoordingsplicht wordt een invulling gegeven in hoeverre externe veiligheidsrisico's in het plangebied worden geaccepteerd en welke maatregelen getroffen zijn om het risico zoveel mogelijk te beperken. Het invullen van de verantwoordingsplicht is een taak van het bevoegd gezag.
Sweco | Rapport Externe Veiligheid ontwikkeling gebied Henslare Putten Projectnummer 51014331 Datum 17-10-2023
Versie 2
Document referentie NL23-648800269-61768
8/43
Door de verantwoordingsplicht wordt het bevoegd gezag gedwongen het externe veiligheidsaspect mee te wegen bij het maken van ruimtelijke keuzes. Deze verantwoording is kwalitatief en bevat verschillende onderdelen. Ook bestaat er een plicht voor het bevoegd gezag om de veiligheidsregio (voorheen regionale brandweer) in de gelegenheid te stellen advies uit te brengen. De verantwoordingsplicht behelst onder meer de volgende aspecten: •
de mogelijkheden van zelfredzaamheid;
•
de mogelijkheden van de bestrijdbaarheid;
•
aanwezigheidsdichtheid binnen het invloedsgebied;
•
nut en noodzaak van de ontwikkeling;
•
mogelijke maatregelen;
•
restrisico.
Voor inrichtingen geldt dat voor elke verandering van het groepsrisico een volledige verantwoording moet worden afgelegd (Bevi [1], artikel 12). In sommige gevallen hoeven alleen punt 1 en 2 behandeld te worden. Dit noemen we de beperkte verantwoording van het groepsrisico. Hieronder wordt aangegeven in welke gevallen dat is. Voor vervoer van gevaarlijke stoffen over spoor, water en weg geldt: Volgens artikel 7 van het Bevt [2] moet bij elk plan binnen het invloedsgebied in elk geval een beperkte verantwoording worden uitgevoerd. Wanneer het plan binnen de 200 meter van de transportas ligt, moet een uitgebreide verantwoording worden uitgevoerd, tenzij: •
het groepsrisico lager is dan 0,1 maal de oriëntatiewaarde of
•
wanneer het groepsrisico ligt tussen de 0,1 en 1 maal de oriëntatiewaarde en de toename van het groepsrisico minder is dan 10% (Bevt [2], artikel 7).
Voor buisleidingen geldt: Volgens artikel 12 van het Bevb [3] moet bij elk plan binnen het invloedsgebied in elk geval een beperkte verantwoording worden uitgevoerd. Wanneer het plan binnen de 100% letaliteitsgrens ligt (voor brandbare stoffen) of binnen de PR 10-8/jaar-contour (voor toxische stoffen) ligt, moet een uitgebreide verantwoording worden uitgevoerd, tenzij: •
het groepsrisico lager is dan 0,1 maal de oriëntatiewaarde of
•
wanneer het groepsrisico tussen de 0,1 en 1 maal de oriëntatiewaarde ligt en de toename van het groepsrisico minder dan 10% bedraagt (Bevb [3], artikel 12).
2.3
Omgevingswet
Op 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking. Met de inwerkingtreding van deze wet verandert de regelgeving voor de fysieke leefomgeving. Ook de wetgeving ten aanzien van Externe Veiligheid verandert. De belangrijkste wijzigingen zijn: • De Omgevingswet vult het groepsrisico anders in. Bij risicovolle activiteiten uit het Bal wijst het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) aandachtsgebieden aan. De gemeente moet in die gebieden rekening houden met het risico van brand, explosies of gifwolken.
Sweco | Rapport Externe Veiligheid ontwikkeling gebied Henslare Putten Projectnummer 51014331 Datum 17-10-2023
Versie 2
Document referentie NL23-648800269-61768
9/43
• •
De gemeente kan die gebieden in het omgevingsplan aanwijzen als voorschriftengebied. Dan gelden daar aanvullende bouwkundige eisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Er wordt een nieuwe categorie gebouwen geïntroduceerd: de zeer kwetsbare gebouwen. Overheden moeten deze zeer kwetsbare gebouwen extra beschermen. Het Register Externe Veiligheidsrisico’s vervangt het Register Risicosituaties Gevaarlijke Stoffen (RRGS).
Sweco | Rapport Externe Veiligheid ontwikkeling gebied Henslare Putten Projectnummer 51014331 Datum 17-10-2023
Versie 2
Document referentie NL23-648800269-61768
10/43
3
Risico-inventarisatie
In dit hoofdstuk zijn de risicobronnen beschreven die mogelijk relevant zijn voor de externe veiligheid van dit plan. Tevens is getoetst of de betreffende risicobronnen daadwerkelijk externe veiligheidsgevolgen hebben en met welke risico’s rekening gehouden moet worden.
3.1
Methodiek
Er is onderzocht of er (buiten het plangebied) risicobronnen zijn die voor de ontwikkeling van het plangebied relevant zijn. In dit geval wordt onderzocht of er risicobronnen zijn waarvan het invloedsgebied of de veiligheidsafstand van de risicobron over het plangebied (met daarin (beperkt) kwetsbare objecten) is gelegen. Wanneer hiervan sprake is, is de risicobron of het plangebied relevant vanuit het oogpunt van externe veiligheid en moet getoetst worden aan de eisen die vanwege de externe veiligheid worden gesteld.
3.2
Risicobronnen
(Potentiële) risicobronnen met een invloedsgebied over het plangebied (over de kwetsbare en beperkt kwetsbare bestemmingen) zijn relevant voor externe veiligheid.
3.2.1
Ligging risicobronnen
Inrichtingen met opslag van gevaarlijke stoffen (PGS15-opslagen), sporen en (niet-basisnet) wegen waarover gevaarlijke stoffen worden vervoerd, kunnen een invloedsgebied hebben tot 4.000 meter, waterwegen tot 1.070 meter en Brzo-bedrijven kunnen zelfs een nog groter invloedsgebied hebben. Ruimtelijke ontwikkelingen op een afstand groter dan 1.000 meter van een risicobron hebben echter geen relevante invloed op de hoogte van het groepsrisico. Daarom vindt de risico-inventarisatie plaats tot 1.000 meter van het plangebied. Voor het plangebied is een risico-inventarisatie van de risicobronnen uitgevoerd met behulp van de EV-signaleringskaart. Hierbij is binnen 1.000 meter afstand van het plangebied gekeken naar de volgende aspecten, die van invloed kunnen zijn op het plangebied: •
Transport van gevaarlijke stoffen over een weg, waterweg of spoorweg.
•
Inrichtingen met gevaarlijke stoffen.
•
Buisleidingen.
•
Luchthavens.
In Figuur 3.1 is het plangebied met een buffer van 1.000 meter van het plangebied weergegeven. Binnen deze contour zijn de aanwezige risicobronnen gemarkeerd.
Sweco | Rapport Externe Veiligheid ontwikkeling gebied Henslare Putten Projectnummer 51014331 Datum 17-10-2023
Versie 2
Document referentie NL23-648800269-61768
11/43
Figuur 3.1 Plangebied met buffer van 1.000 meter met de aanwezige risicobronnen.
3.2.2
Overzicht risicobronnen
Uit de inventarisatie blijkt dat er binnen 1 km van het plangebied een aantal risicobronnen zijn gelegen, te weten: 1. BRZO bedrijf Benegas B.V. (hoge drempel inrichting) gelegen aan de Zuiderzeestraatweg 1 in Putten. Dit is een op- en overslagbedrijf voor onder andere LPG-gas. Het bedrijf ligt op circa 100 meter van het plangebied. De PR 10-6 contour van Benegas ligt voor het overgrote deel over het plangebied. Het GR en de letale effecten (brand en explosie) moeten in detail worden geanalyseerd 2. De hogedruk aardgasleiding N-570-26. Deze leiding ligt minimaal circa 300 m van het plangebied. Het 1% letaliteitsgebied ligt op 50 m. Het PR van de leiding is minder dan 10-6. 3. De hogedrukaardgasleiding A-510. Deze leiding ligt minimaal circa 100 m van het plangebied. Het 1% letaliteitsgebied ligt op 430 m en valt vrijwel volledig over het plangebied. Het PR van de leiding is minder dan 10-6). Het GR moet via het modelleringsprogramma Carola worden berekend. 4. Het spoor Amersfoort-Zwolle loopt langs het plangebied op circa 20 meter afstand. Het plangebied ligt binnen de 200 meter van een basisnet spoor waarover gevaarlijke stoffen worden getransporteerd. De PR 10-6 contour van het spoor is 6 meter en valt buiten het plangebied. Het GR wordt via een RBM II-berekening bepaald.
Sweco | Rapport Externe Veiligheid ontwikkeling gebied Henslare Putten Projectnummer 51014331 Datum 17-10-2023
Versie 2
Document referentie NL23-648800269-61768
12/43
5. Poeliersbedrijf Ep de Graaf B.V. ligt op circa 790 m afstand van het plangebied. Het bedrijf heeft een ammoniak koelinstallatie in gebruik, maar er is geen PR 10-6 contour of een EV-zone bekend. Dit bedrijf vormt geen risico voor het plangebied. 6. Guliker’s Gas- en Oliehandel B.V. Het bedrijf ligt op circa 650 m van het plangebied. Het bedrijf heeft een opslagtank voor propaan en een vulpunt op de locatie. Er is geen PR 10-6 contour. Wel is er lokaal een EV-zone zichtbaar, maar deze valt ver buiten het plangebied. Dit bedrijf vormt geen risico voor het plangebied. 7. Trouw Nutrition Nederland B.V. Dit is een lage drempel BRZO inrichting, liggend op ca. 370 m van het plangebied. Het heeft minimaal twee PGS-15 opslagen op het terrein, maar er zijn geen PR contouren of EV-zones zichtbaar. Dit bedrijf vormt geen risico voor het plangebied. 8. C.P.C. (Coöperatieve Pelsdierenfokkers Centrale) Flevo B.A. is een veevoeder producent. Het bedrijf ligt op circa 220 m van het plangebied en heeft een ammoniak koelinstallatie in gebruik. Er is geen PR 10-6 contour of een EV-zone bekend. Dit bedrijf vormt geen risico voor het plangebied. Samenvattend moeten Benegas, het spoor Amersfoort-Zwolle en de twee hogedruk aardgasleidingen verder in kaart worden gebracht om meer te kunnen zeggen in welke mate deze risicobronnen invloed hebben op het plangebied Henslare.
Sweco | Rapport Externe Veiligheid ontwikkeling gebied Henslare Putten Projectnummer 51014331 Datum 17-10-2023
Versie 2
Document referentie NL23-648800269-61768
13/43
4
QRA Benegas
Benegas is een leverancier van propaangas in verschillende volumes en verkoopt daarnaast ook autogas en koudemiddelen. Ten opzichte van het gebied Henslare ligt het gescheiden van de spoorlijn Amersfoort-Zwolle vrij dicht bij het gebied Henslare. Figuur 4.1 geeft de situatie weer.
Figuur 4-1: Het Benegas-terrein (blauw omlijnd, het spoor Amersfoort – Zwolle (rode lijn) en het plangebied Henslare (rood gearceerd terrein).
Doordat de opslag van bovengenoemde en andere licht ontvlambare gassen boven de 200 ton ligt, valt Benegas onder de hoge drempel BRZO-bedrijven en daarom is het een Bevi-bedrijf. Voor de analyse is gebruikgemaakt van de door Antea in 2020 opgestelde QRA voor Benegas [4]. Benegas heeft deze QRA en bijbehorend Safeti-NL model beschikbaar gesteld.
4.1
Uitgangspunten risicomodellering
Deze paragraaf geeft weer wat de uitgangspunten zijn zoals die zijn gehanteerd voor de risicoanalyse in Safeti-NL.
4.1.1
Rekenmethodiek
De berekening van het PR, GR en effectafstanden zijn uitgevoerd met behulp van het programma DNV Safeti-NL versie 8.5 en de Handleiding Risicoberekeningen Bevi (HRB) versie 4.3 [5].
Sweco | Rapport Externe Veiligheid ontwikkeling gebied Henslare Putten Projectnummer 51014331 Datum 17-10-2023
Versie 2
Document referentie NL23-648800269-61768
14/43
4.1.2
Stofgegevens
Bij het modelleren is enkel uitgegaan van de stoffen propaan (n-)butaan, propylene of mengsels hier van. Andere door Benegas gehanteerde stoffen hebben geen brandbaar karakter en zijn niet meegenomen in de modellering.
4.1.3
Meteogegevens
Voor de meteogegevens is gekozen voor de gegevens van weerstation Soesterberg. Deze gegevens staan al in Safeti-NL.
4.1.4
Parameters
Er is niet afgeweken van de standaard parameters van Safeti-NL 8.5.
4.1.5
Bevolkingsgegevens
De bevolking in de omgeving van Benegas is geïnventariseerd met behulp van aanwezigheidsgegevens in de omgeving. Binnen de 10-8 plaatsgebonden risicocontour is dit nauwkeurig geïnventariseerd op basis van bestemmingsplannen. Daarbuiten is dit globaler gedaan met behulp van gebiedskentallen uit de Handreiking verantwoordingsplicht groepsrisico en PGS 1 deel 6. Voor het gebied Henslare is ook gebruikgemaakt van de Handreiking verantwoordingsplicht groepsrisico [8]. Deze gegevens zijn vervolgens ingevoerd in Safeti-NL.
4.2
Resultaten risicoberekening
4.2.1
Plaatsgebonden risico
In Figuur 4.1 staan de plaatsgebonden risicocontouren van Benegas. De 10-6 risicocontour van het plaatsgebonden risico ligt voor een groot deel binnen het plangebied. Dit heeft in ieder geval gevolgen voor de vestiging van (beperkt) kwetsbare objecten binnen het gebied.
Sweco | Rapport Externe Veiligheid ontwikkeling gebied Henslare Putten Projectnummer 51014331 Datum 17-10-2023
Versie 2
Document referentie NL23-648800269-61768
15/43
Figuur 4.1 Plaatsgebonden risicocontouren
4.2.2
Groepsrisico
De Figuren 4.2 en 4.3 tonen het groepsrisico in de huidige situatie (zonder de ontwikkeling van Henslare) en de toekomstige situatie (inclusief de ontwikkeling van Henslare). Uit de curves valt op te maken dat er een grote toename van het groepsrisico is als gevolg van de ontwikkeling van Henslare. Het hoogste groepsrisico is gepresenteerd in onderstaande tabel ten opzichte van de oriëntatiewaarde per situatie.
Tabel 4.1 Hoogste groepsrisico t.o.v. oriëntatiewaarde Variant / situatie Huidige situatie Toekomstige plansituatie
GR-grafieken
Hoogste GR als factor van de oriëntatiewaarde per km
Figuur 4.2 Figuur 4.3
0,22 (bij 200 slachtoffers) 4,2 (bij 200 slachtoffers)
Sweco | Rapport Externe Veiligheid ontwikkeling gebied Henslare Putten Projectnummer 51014331 Datum 17-10-2023
Versie 2
Document referentie NL23-648800269-61768
16/43
Figuur 4.2 Groepsrisico toekomstige situatie (zonder Henslare)
Figuur 4.3 Groepsrisico toekomstige situatie (inclusief Henslare)
Ten aanzien van de verantwoording van het groepsrisico geldt bij inrichtingen dat voor iedere verandering van het groepsrisico een volledige verantwoording moet worden afgelegd (Bevi [1], artikel 12).
4.2.3
Effectafstanden en contouren
De effectafstanden voor alle scenario’s zijn berekend en getoond in bijlage 1. De tabel in deze bijlage geeft de afstand tot 1% kans op overlijden (bij onbeschermde blootstelling) voor weersklasse D-5.0 overdag (neutraal weer met een windsnelheid van 5 m/s) en weersklasse F-1.5 ’s-nachts (zeer stabiel weer met een windsnelheid van 1.5 m/s). De kolommen onderdeel en scenario verwijzen direct naar de geanalyseerde delen van Benegas als beschreven in de QRA van Benegas [4].
Sweco | Rapport Externe Veiligheid ontwikkeling gebied Henslare Putten Projectnummer 51014331 Datum 17-10-2023
Versie 2
Document referentie NL23-648800269-61768
17/43
4.2.4
Contouren verschijnselen explosie en brand
De contouren die zich voordoen als gevolg van ieder verschijnsel (explosie, plasbrand, fakkelbrand of vuurbal) zijn zichtbaar in Figuur 4.4-4.7.
Figuur 4.4 Overdruk contouren 0,02 bar (donkerblauw), 0,1 bar (donkerbruin) en 0,3 bar (lichtgroen)
De gevolgen van een explosie hangt af van de hoogte van de optredende overdruk. Binnen de 0,02 bar contour is ruitbreuk te verwachten en kunnen mensen in gebouwen indirect blootgesteld worden aan gifwolken (in deze situatie niet relevant) of warmtestraling. Binnen de 0,1 bar contour kan scherfwerking (rondvliegend glas of puin) van gebouwen voorkomen en kunnen mensen dodelijk getroffen worden doordat dit glas of puin rondvliegt. Binnen de 0,3 bar contour is het zeer wel mogelijk dat gebouwen of delen daarvan instorten. Het plangebied Henslare valt vrijwel geheel binnen de 0,3 bar contour.
Sweco | Rapport Externe Veiligheid ontwikkeling gebied Henslare Putten Projectnummer 51014331 Datum 17-10-2023
Versie 2
Document referentie NL23-648800269-61768
18/43
Figuur 4.5 Plasbrand contouren 3 kW/m2 (rood), 10 kW/m2 (geel) en 35 kW/m2 (donkergroen)
Sweco | Rapport Externe Veiligheid ontwikkeling gebied Henslare Putten Projectnummer 51014331 Datum 17-10-2023
Versie 2
Document referentie NL23-648800269-61768
19/43
Figuur 4.6 Fakkelbrand contouren 3 kW/m2 (oranje), 10 kW/m2 (lichtblauw) en 35 kW/m2 (paars)
Er is een verschil tussen plasbrandcontouren en fakkelbrandcontouren. Het eerste type is groter dan de tweede. Bij 3 kW/m2 treden al verbrandingseffecten op bij mensen. Bij gebouwen is het gevaar van warmtestraling pas relevant bij een blootstelling aan 10 kW/m2 of meer. Dan kunnen binnenbranden ontstaan, bijvoorbeeld door vitrage of gordijnen die ontbranden. Hoe hoger de warmtestraling en hoe langer de blootstelling, hoe waarschijnlijker het is dat brand ontstaat. Bij een warmtestraling van meer dan 35 kW/m2 kunnen brandbare delen van de gebouwconstructie al na circa 20 seconden ontbranden. Voor beide typen brand valt de 10 kW/m2 contour deels of geheel binnen het plangebied.
Sweco | Rapport Externe Veiligheid ontwikkeling gebied Henslare Putten Projectnummer 51014331 Datum 17-10-2023
Versie 2
Document referentie NL23-648800269-61768
20/43
Figuur 4.7 Vuurbal contouren 3 kW/m2 (roze), 10 kW/m2 (blauw) en 35 kW/m2 bruin)
De vuurbal contouren hebben een directe relatie met die van explosie. Als de ruiten in een gebouw als gevolg van een explosie niet meer aanwezig zijn, kunnen mensen direct blootgesteld worden aan de warmtestraling veroorzaakt door een vuurbal. De gevolgen van warmtecontouren zijn hetzelfde als bij een plasbrand of fakkelbrand, echter ze zijn veel groter. De 35 kW/m2 contour valt volledig over het plangebied, terwijl de 3 kW/m2 contour een significant deel van Putten overlapt.
4.3
Conclusie
De locatie van Benegas heeft invloed op een mogelijke ontwikkeling van het gebied Henslare. De 10-6 risicocontour van het plaatsgebonden risico ligt voor een groot deel binnen het plangebied Henslare. Dit heeft gevolgen voor de vestiging van (beperkt) kwetsbare objecten binnen het gebied. Voor kwetsbare objecten geldt dat de grenswaarde in acht moet worden genomen en bij beperkt kwetsbare objecten moet met de richtwaarde rekening worden gehouden. Ten aanzien van het groepsrisico geldt dat deze door een mogelijke ontwikkeling van Henslare een grote toename kent. De brand- en explosiecontouren vallen deels of volledig over het plangebied. Eventuele ontwikkeling van het plangebied vereist de nodige bouwkundige/organisatorische maatregelen. Een mogelijke maatregel is om de buitengevel richting de mogelijke brand- en explosiebronnen uit te voeren in een dikke betonwand die alle genoemde scenario’s mitigeert. Door het nemen van deze maatregel worden de gevolgen voor de achterliggende woonwijken ook kleiner. Verdere uitwerking van deze maatregel staat in bijlage 4. Sweco | Rapport Externe Veiligheid ontwikkeling gebied Henslare Putten Projectnummer 51014331 Datum 17-10-2023
Versie 2
Document referentie NL23-648800269-61768
21/43
5
QRA Spoor Amersfoort-Zwolle
5.1
Inleiding
De projectlocatie ligt naast het spoor Amersfoort-Zwolle. Deze weg is relevant voor de externe veiligheid, omdat deze weg onderdeel is van het landelijke Basisnet spoor. Daarnaast ligt het plangebied binnen de veiligheidszone van het spoor Amersfoort-Zwolle. Binnen deze zone mag niet gebouwd worden, tenzij uit onderzoek blijkt dat de oriëntatiewaarde van het groepsrisico niet wordt overschreden. Om dit aan te tonen wordt een QRA uitgevoerd met behulp van RBM II. In dit hoofdstuk zijn het uitgangspunt, de resultaten en de conclusie van de QRA-berekening opgenomen.
5.2
Onderzochte situaties
De externe veiligheidsrisico’s, veroorzaakt door het spoor Amersfoort-Zwolle, worden inzichtelijk gemaakt door de externe veiligheidssituatie van de huidige en de plansituatie te beschouwen en met elkaar te vergelijken. In het geval van het spoor Amersfoort-Zwolle zijn de transportaantallen gevaarlijke stoffen per jaar voor de huidige en plansituatie gelijk omdat deze transportaantallen toekomstbestendig zijn. Wel verandert de bevolkingsdichtheid rond het spoor Amersfoort-Zwolle door de mogelijke realisering van Henslare in de plansituatie. Onderstaande tabel geeft de onderzochte situaties weer: Tabel 5.1 Onderzochte situaties spoor Amersfoort-Zwolle Item
Huidige situatie
Toekomstige situatie
Infrastructuur
Huidige infrastructuur: twee sporen
Huidige infrastructuur: twee sporen
Vervoersaantallen
Basisnet spoor
Basisnet spoor
Populatie
Huidige situatie: huidige bevolking
Huidige situatie aangevuld met personendichtheid Henslare
5.3
Uitgangspunten risicoberekeningen spoor Amersfoort-Zwolle
Het risico als gevolg van het transport van gevaarlijke stoffen over de weg wordt berekend volgens de rekenmethodiek uit de HART [6] en het rekenprogramma RBM II. Dit rekenprogramma is een gestandaardiseerde rekenmethodiek voor het berekenen van risico’s van het vervoer van gevaarlijke stoffen voor de omgeving. RBM II berekent op basis van een aantal invoerparameters, zoals bevolkingsgegevens, ongevalsgegevens en aard en omvang transporten gevaarlijke stoffen, de externe risico’s van het vervoer van gevaarlijke stoffen over hoofdwegen. Met de berekeningsresultaten kan worden aangetoond in hoeverre de transportroute met gevaarlijke stoffen over de weg over een kilometer voldoet aan de in het externe veiligheidsbeleid vastgestelde normering.
Sweco | Rapport Externe Veiligheid ontwikkeling gebied Henslare Putten Projectnummer 51014331 Datum 17-10-2023
Versie 2
Document referentie NL23-648800269-61768
22/43
In deze paragraaf zijn de volgende parameters nader toegelicht: •
eigenschappen van het transporttracé spoor;
•
aantal en type vervoer van gevaarlijke stoffen;
•
bevolkingsgegevens langs het transporttracé spoor.
Tenslotte is het weerstation ook een invoerparameter dat invloed heeft op de resultaten van de risico’s. De windrichting bepaalt namelijk de richting waar een (giftige of brandbare) wolk naar toe drijft.
5.4
Gehanteerde uitgangspunten
5.4.1
Ligging projectlocatie en het spoor Amersfoort-Zwolle
Allereerst is in ArcGis de ligging van de projectlocatie ingetekend en indicatief het midden van het spoor Amersfoort-Zwolle.
Figuur 5.1
Ligging plangebied (rood) en het midden van het spoor Amersfoort - Zwolle (blauw). Ondergrond: OpenTopo achtergrondkaart.
Sweco | Rapport Externe Veiligheid ontwikkeling gebied Henslare Putten Projectnummer 51014331 Datum 17-10-2023
Versie 2
Document referentie NL23-648800269-61768
23/43
Vervolgens is in ArcGis bepaald vanaf welke plaats op het spoor Amersfoort-Zwolle de rekenkilometer start, door een lijn ten opzichte van het spoor Amersfoort-Zwolle te trekken vanaf de projectlocatie.
5.4.2
Eigenschappen spoor Amersfoort-Zwolle
In onderstaande tabel zijn de uitgangspunten weergegeven die zijn gehanteerd in het rekenmodel RBMII. Deze uitgangspunten gelden zowel voor de huidige als voor de plansituatie. Het spoor Amersfoort-Zwolle is onderdeel van het Basisnet spoor en daarom dient er gerekend te worden met alle vervoerde categorieën zoals opgenomen in bijlage 2 Tabel Basisnet spoor van de Regeling basisnet [7]. De vervoeraantallen zijn voor beide situaties gelijk, omdat deze vervoersaantallen al toekomstbestendig zijn. Tabel 5.2 Gehanteerde uitgangspunten RBM II-berekeningen spoor Amersfoort-Zwolle Item
Gegevens spoor Amersfoort-Zwolle
Spoorbreedte
24 meter
Vervoersaantallen A
1430
Transportmiddel
Ketelwagon
Type wegtraject
Hoge snelheid spoor
Transport overdag
33%
Transport werkweek
71,4%
5.4.3
Bevolkingsgegevens
Uit de Handleiding Risicoanalyse Transport (HART) [6] blijkt dat het invloedsgebied van de vervoerde categorieën circa 995 meter is. Met behulp van ArcGis is een buffer van 1.000 meter (volledigheidshalve) gelegd over het midden van het spoor Amersfoort-Zwolle en over de reeds vastgestelde rekenkilometers. Hierbinnen zijn met behulp van de BAG Populatieservice (https://populatieservice.demis.nl/#/) de bevolkingsgegevens opgevraagd en ingelezen in RBM II. Huidige situatie Voor de huidige situatie zijn de gegevens van de Populatorservice gebruikt. Er is geen additionele (geprojecteerde) bevolking toegevoegd. Toekomstige plansituatie Voor de toekomstige plansituatie zijn populatiegegevens gebruikt op basis van het aantal voorziene hectare bebouwing. Het gebied beslaat circa 3 ha. In de toekomstige situatie is het de intentie om het gebied Henslare te ontwikkelen als industrieterrein. Het is nog onduidelijk hoeveel en welke objecten er komen te staan. Een en ander zal voor een belangrijk deel afhangen van de conclusies van deze rapportage. Voor wat betreft de populatie is uitgegaan van tabel 16.3 op bladzijde 79 van de handreiking verantwoordingsplicht groepsrisico van het VROM [8]. Deze geeft een bevolkingsdichtheid van 40 personen per hectare voor industriegebieden met een gemiddelde personeelsdichtheid.
Sweco | Rapport Externe Veiligheid ontwikkeling gebied Henslare Putten Projectnummer 51014331 Datum 17-10-2023
Versie 2
Document referentie NL23-648800269-61768
24/43
Voor de RBM II-berekening wordt voor de industriefunctie gerekend met een aanwezigheidspercentage van 100% dag en 0% nacht.
5.4.4
Weerstation
Voor de berekeningen is het weerstation Soesterberg aangehouden conform de toelichting in de Regeling basisnet.
5.4.5
RBM II-versie
Het groepsrisico is berekend met RBM II, versie 2.3.0.
5.5
Resultaten
5.5.1
Plaatsgebonden risico
In bijlage II van de Regeling basisnet zijn de PR 10-6-plafondcontour en de PR 10-7plafondcontour opgenomen, gemeten vanuit het midden van de route. Voor het spoor Amersfoort-Zwolle geldt dat deze een 10-6/jaar contour van 6 meter heeft. De 10-7/jaar contour voor dit deel van het spoor is 20 meter. Het plangebied valt buiten de PR 10-6 contour.
5.5.2
Groepsrisico
Het groepsrisico van de het spoor Amersfoort-Zwolle wordt berekend per kilometer. Hierbij wordt het kilometer weg met het hoogste groepsrisico gebruikt om de toename van het groepsrisico te toetsen. Het hoogste groepsrisico per kilometer is gepresenteerd in onderstaande tabel ten opzichte van de oriëntatiewaarde per situatie. Tabel 5.3 Hoogste groepsrisico t.o.v. oriëntatiewaarde per kilometer weg Variant / situatie Huidige situatie Toekomstige plansituatie
GR-grafieken
Hoogste GR als factor van de oriëntatiewaarde per km
Figuur 5.2 Figuur 5.3
0,095 (bij 210 slachtoffers) 0,104 (bij 189 slachtoffers)
Sweco | Rapport Externe Veiligheid ontwikkeling gebied Henslare Putten Projectnummer 51014331 Datum 17-10-2023
Versie 2
Document referentie NL23-648800269-61768
25/43
Figuur 5.2 Groepsrisico huidige situatie projectlocatie – Spoor Amersfoort-Zwolle
Figuur 5.3 Groepsrisico toekomstige situatie projectlocatie – Spoor Amersfoort-Zwolle.
Uit de berekeningen van het groepsrisico voor het Spoor Amersfoort-Zwolle blijkt dat voor beide beschouwde situaties het hoogste groepsrisico per kilometer niet boven de 1,0 maal de oriëntatiewaarde ligt. Het groepsrisico neemt niet meer dan 10% toe. Het groepsrisico ligt voor de toekomstige situatie net boven de 0,1 maal de oriëntatiewaarde. Dit betekent dat in dit geval, conform artikel 8 uit het Bevt [1], het groepsrisico beperkt verantwoord moet worden. In bijlage 2 zijn de rapportages opgenomen van de RBM II-berekeningen en resultaten voor de huidige en de toekomstige situaties.
Sweco | Rapport Externe Veiligheid ontwikkeling gebied Henslare Putten Projectnummer 51014331 Datum 17-10-2023
Versie 2
Document referentie NL23-648800269-61768
26/43
5.6
Plasbrandaandachtsgebied
Het spoor Amersfoort-Zwolle heeft een plasbrandaandachtsgebied (PAG).
5.7
Conclusie
In de toekomstige plansituatie ligt het groepsrisico boven de 0,1 maal de oriëntatiewaarde. Het groepsrisico neemt met minder dan 10% toe. Een beperkte verantwoording van het groepsrisico op basis van artikel 8 van het Bevt [1] moet daarom uitgevoerd worden. Hoofdstuk 7 geeft de invulling van de elementen van een uitgebreide verantwoording van het groepsrisico. Een mogelijke maatregel is om de buitengevel richting de mogelijke brand- en explosiebronnen uit te voeren in een dikke betonwand die alle genoemde scenario’s mitigeert. Dit geldt niet voor het scenario gifwolk. Ondanks het plaatsen van een betonwand kan een gifwolk nog steeds het plangebied en de achterliggende woonwijken bereiken. Voor alle andere scenario’s geldt dat door het nemen van deze maatregel de gevolgen voor de achterliggende woonwijken ook kleiner worden. Verdere uitwerking van deze maatregel staat in bijlage 4. Voor de bescherming tegen een mogelijke gifwolk zal voor de nieuwe bebouwing rekening gehouden moeten worden met een mechanische ventilatie die uitgeschakeld kan worden.
Sweco | Rapport Externe Veiligheid ontwikkeling gebied Henslare Putten Projectnummer 51014331 Datum 17-10-2023
Versie 2
Document referentie NL23-648800269-61768
27/43
6
QRA Buisleidingen
6.1
Uitgangspunten risicoberekeningen buisleidingen
Het risico van buisleidingen wordt berekend met de rekenmethodiek buisleidingen bestaande uit het modeleringprogramma CAROLA en de handleiding risicoberekeningen Bevb [3]. Het programma CAROLA is een gestandaardiseerde rekenmethodiek voor het berekenen van risico’s van transport van gevaarlijke stoffen door buisleidingen. Het programma berekent op basis van een aantal invoerparameters, zoals bevolkingsgegevens, ongevalsfrequenties van de leidingen en druk en diameter van de leiding, de externe risico’s van de buisleiding. Met de berekeningsresultaten kan worden aangetoond in hoeverre het transport van gevaarlijke stoffen door buisleidingen over een kilometer voldoet aan de in het externe veiligheidsbeleid vastgestelde normering. In deze paragraaf zijn de volgende parameters nader toegelicht: •
eigenschappen van de buisleiding;
•
bevolkingsgegevens langs de buisleiding.
6.2
Eigenschappen buisleidingen
Rondom het plangebied liggen een aantal mogelijke relevante hogedruk aardgasleidingen van Gasunie. De gegevens van deze leidingen zijn opgevraagd bij N.V. Nederlandse Gasunie, door het interessegebied (plangebied) te selecteren in CAROLA en deze te versturen naar N.V. Nederlandse Gasunie. Het teruggestuurde bestand bevat leidinggegevens, zoals druk en diameter van de leiding, de 1% en de 100% letaliteitsafstanden. In onderstaande tabel zijn de gegevens van de buisleidingen weergegeven. Voor deze buisleidingen zijn de risicoberekeningen uitgevoerd. Tabel 6-1 Letaliteitsgebied aardgastransportleiding nabij plangebieden Naam buisleiding Druk Diameter 100% letaliteitsgebied [bar] [inch] [m]
1% letaliteitsgebied [m]
A-510
66
36
175
430
N-570-16
40
4
30
50
N-570-18
40
9
50
95
N-570-20
40
12
70
140
N-570-26
40
4
30
50
Sweco | Rapport Externe Veiligheid ontwikkeling gebied Henslare Putten Projectnummer 51014331 Datum 17-10-2023
Versie 2
Document referentie NL23-648800269-61768
28/43
6.3
Bevolkingsgegevens
Huidige situatie Voor de huidige situatie zijn de bevolkingsgegevens opgevraagd bij de Populatorservice voor het gebied binnen het 1% letaliteitsgebied van de aardgastransportleiding. Het teruggestuurde bestand is vervolgens ingelezen in CAROLA. De tekstbestanden van de Populatieservice geven de verdeling aan van de aanwezigheid van mensen in de dag- en nachtsituatie. Deze verdeling is één-op-één overgenomen in de parameters van CAROLA. Toekomstige situatie In de toekomstige situatie is het de intentie om het gebied Henslare te ontwikkelen als industrieterrein. Het is nog onduidelijk hoeveel en welke objecten er komen te staan. Een en ander zal voor een belangrijk deel afhangen van de conclusies van deze rapportage. Voor wat betreft de populatie is uitgegaan van tabel 16.3 op bladzijde 79 van de handreiking verantwoordingsplicht groepsrisico van het VROM [8]. Deze geeft een bevolkingsdichtheid van 40 personen per hectare voor industriegebieden met een gemiddelde personeelsdichtheid.
6.4
Resultaten risicoanalyse
Deze paragraaf geeft de resultaten van de risicoberekeningen weer van de hogedruk aardgastransportleidingen. In bijlage 3a en b zijn de rapportages opgenomen van de CAROLA-berekeningen voor de huidige en toekomstige situatie.
6.4.1
Plaatsgebonden risico
Het plaatsgebonden risico per jaar (PR 10-6/ jaar) is al reeds door Gasunie berekend en op de risicokaart aangegeven. De aardgasleidingen hebben geen plaatsgebonden risicocontour 10-6/jaar. Het plaatsgebonden risico vormt geen belemmering voor het realiseren van het plangebied.
6.4.2
Groepsrisico
Het groepsrisico wordt voor de buisleidingen berekend voor twee situaties, namelijk: 1. Huidige situatie. 2. Toekomstige situatie. Om in één oogopslag een indruk te krijgen van het groepsrisico, wordt het groepsrisico gescreend alvorens voor specifieke segmenten FN-curves te visualiseren. Voor de buisleidingen wordt per stationing de overschrijdingsfactor van de oriëntatiewaarde van het groepsrisico weergegeven. Deze is berekend door rondom elk punt op de leiding één kilometer segment te kiezen die gecentreerd ligt ten opzichte van dit punt. Voor deze kilometer leiding is een FN-curve berekend en voor deze FN-curve de overschrijdingsfactor. Huidige en toekomstige situatie buisleidingen Het groepsrisico is berekend voor één kilometer in de nabijheid van het Plangebied, zoals vereist in artikel 12 van het Bevb [3]. In onderstaande figuur is weergegeven welk stuk leidingdeel dit betreft. In Tabel 6-2 zijn de groepsrisico’s van de huidige en de toekomstige situatie weergegeven.
Sweco | Rapport Externe Veiligheid ontwikkeling gebied Henslare Putten Projectnummer 51014331 Datum 17-10-2023
Versie 2
Document referentie NL23-648800269-61768
29/43
Figuur 6-2 Ligging leidingdelen ter hoogte van het plangebied Tabel 6-2 Groepsrisico huidige en toekomstige situatie – Buisleidingen Buisleiding Huidige situatie Toekomstige situatie nummer A-510
N-570-16
N-570-18
Sweco | Rapport Externe Veiligheid ontwikkeling gebied Henslare Putten Projectnummer 51014331 Datum 17-10-2023
Versie 2
Document referentie NL23-648800269-61768
30/43
Buisleiding nummer
Huidige situatie
Toekomstige situatie
Het berekende GR voor de buisleidingen overschrijdt niet de orientatie waarde. De overschrijdingsfactor per buisleiding: A-510 2,87*10-3 N-570-16 0 N-570-18 0 N-570-20 1,97*10-5 N-570-26 1,12*10-3
Het berekende GR voor de buisleidingen overschrijdt niet de orientatie waarde. De overschrijdingsfactor per buisleiding: A-510 3,14*10-3 N-570-16 0 N-570-18 0 N-570-20 1,97*10-5 N-570-26 1,12*10-3
N-570-20
N-570-26
Overschrijdingsfactor
Voor zowel de huidige als de toekomstige situatie is er een groepsrisico berekend, maar beide overschrijden niet de oriëntatiewaarde. Het groepsrisico ligt voor de hogedruk aardgasleidingen beneden de 0,1 maal de oriëntatiewaarde voor alle buisleidingen. Op basis hiervan dient het groepsrisico conform het Besluit externe veiligheid buisleidingen beperkt verantwoord te worden.
6.5
Conclusie
Het plaatsgebonden risico van de hogedruk aardgastransportleidingen A-510, N-570-16, N-570-18, N-570-20 en N-570-26 van Gasunie vormen geen belemmering voor de ontwikkeling van het plan. De oriëntatiewaarde van het groepsrisico van de hogedruk aardgastransportleidingen A-510, N-570-16, N-570-18, N-570-20 en N-570-26 van Gasunie worden zowel in de huidige als in de toekomstige situatie niet overschreden. Tevens is het groepsrisico kleiner dan 0,1 maal de oriëntatiewaarde voor al deze hogedruk. Op basis hiervan dient het groepsrisico conform het Besluit externe veiligheid buisleidingen beperkt verantwoord te worden.
Sweco | Rapport Externe Veiligheid ontwikkeling gebied Henslare Putten Projectnummer 51014331 Datum 17-10-2023
Versie 2
Document referentie NL23-648800269-61768
31/43
7
Verantwoording groepsrisico
In de nabijheid van het plangebied Henslare bevinden zich de BEVI inrichting Benegas, het spoortracé Amersfoort-Zwolle en de hogedruk aardgasleidingen A-510 en N-570-26. De mogelijke ontwikkeling van Henslare veroorzaakt een verandering in het groepsrisico. In relatie tot een inrichting als Benegas vereist dit een volledige verantwoording van het groepsrisico. Over het spoor Amersfoort-Zwolle worden gevaarlijke stoffen getransporteerd. Dit spoor kent een plasbrandaandachtsgebied. Dit plasbrandaandachtsgebied ligt echter niet over de projectlocatie. Hier hoeft dan ook geen rekening mee gehouden te worden. Uit de groepsrisicoberekeningen blijkt dat het groepsrisico boven de 0,1 maal de oriëntatiewaarde ligt en dat het GR minder dan 10% toeneemt. Daarom kan in relatie tot het spoor Amersfoort-Zwolle volstaan worden met een beperkte verantwoording van het groepsrisico. De oriëntatiewaarde en de 0,1 maal de oriëntatiewaarde wordt voor beide hogedrukaardgasleidingen zowel in de huidige situatie als in de toekomstige situatie niet overschreden. Een beperkte verantwoording van het groepsrisico zou voor de buisleidingen voldoende zijn geweest als dit de enige relevante risicobron was.
7.1
Eisen aan de verantwoording groepsrisico
Met het invullen van de verantwoordingsplicht wordt een invulling gegeven in hoeverre externe veiligheidsrisico's in het plangebied worden geaccepteerd en welke maatregelen getroffen zijn om het risico zoveel mogelijk te beperken. Het invullen van de verantwoordingsplicht is een taak van het bevoegd gezag. Door de verantwoordingsplicht wordt het bevoegd gezag gedwongen het externe veiligheidsaspect mee te wegen bij het maken van ruimtelijke keuzes. Deze verantwoording is kwalitatief en bevat verschillende onderdelen. Ook bestaat er een plicht voor het bevoegd gezag om de Veiligheidsregio in de gelegenheid te stellen advies uit te brengen. De verantwoordingsplicht behelst onder meer de volgende aspecten: •
de mogelijkheden van de bestrijdbaarheid;
•
de mogelijkheden van zelfredzaamheid;
•
aanwezigheidsdichtheid binnen het invloedsgebied;
•
mogelijke maatregelen;
•
nut en noodzaak van de ontwikkeling;
•
restrisico.
De mogelijkheden van de bestrijdbaarheid Hierbij gaat het om de mogelijkheden tot voorbereiding van bestrijding en beperking van de omvang van een ramp op de weg, het spoor of een risicovol bedrijf. De mogelijkheden van zelfredzaamheid Hierbij gaat het om de mogelijkheden voor personen om zich in veiligheid te brengen indien zich op de weg, het spoor en een risicovol bedrijf een ramp voordoet.
Sweco | Rapport Externe Veiligheid ontwikkeling gebied Henslare Putten Projectnummer 51014331 Datum 17-10-2023
Versie 2
Document referentie NL23-648800269-61768
32/43
Aanwezigheidsdichtheid binnen het invloedsgebied Het gaat om de dichtheid van personen binnen het invloedsgebied van de weg, het spoor of een risicovolle inrichting op het tijdstip waarop het besluit wordt vastgesteld, rekening houdend met de in het gebied reeds aanwezige personen en de personen die in het gebied op grond van de geldende bestemmingsplannen of omgevingsvergunningen redelijkerwijs te verwachten zijn. Daarnaast gaat het om de verandering van de dichtheid van personen in het gebied waarop de vergunning betrekking heeft. Mogelijke maatregelen Hierbij gaat het om de maatregelen ter beperking van het groepsrisico die bij de voorbereiding van het plan zijn overwogen en de in de vergunning opgenomen maatregelen, waaronder de stedenbouwkundige opzet en voorzieningen met betrekking tot de inrichting van de openbare ruimte. Nut en noodzaak van de ontwikkeling Dit betreft de mogelijkheden voor ruimtelijke ontwikkeling met een lager groepsrisico en de voor- en nadelen daarvan. Restrisico Ondanks alle mogelijke voorbereidingen om rampen met gevaarlijke stoffen tijdens het transport te voorkomen, kan het risico nooit voor 100% worden beperkt. Over het restrisico dient het college van burgemeester en wethouders uitspraak te doen, dit is de verantwoording van het groepsrisico.
Sweco | Rapport Externe Veiligheid ontwikkeling gebied Henslare Putten Projectnummer 51014331 Datum 17-10-2023