Presentatie rapport Duurzame bekostiging participatiebedrijf Werkom, informatiebijeenkomst 9 november 2022

Duurzame bekostiging participatiebedrijf Werkom Eerste verkenning

9 NOVEMBER 2022

68473-Openbaar

Inhoud Aanleiding en opdracht Participatiewet Landelijke beelden Taken en begroting Werkom Uitkomsten benchmark Mogelijke maatregelen - Voor de kortere termijn - Voor de langere termijn • Bekostiging • Aanbevelingen • • • • • •

68473-Openbaar

2

Aanleiding • • • • • •

Koersdocument Herijking Werkom Werkom wordt doorontwikkeld naar een sociaal werkbedrijf Van binnen naar buiten In lijn met de ambitie van de Participatiewet Financiële doorrekening in het koersdocument Toenemend financieel tekort samenhangend met krimpende doelgroep Wsw

68473-Openbaar

3

Opdracht Onderzoek de financiën van Werkom en inventariseer mogelijke maatregelen die kunnen leiden tot een hoger operationeel resultaat. Ga na welke realistische en toekomstbestendige manieren van bekostiging mogelijk zijn, gegeven de gekozen koers voor Werkom. Beantwoordt de volgende onderzoeksvragen: 1. Breng de gerealiseerde en verwachte kosten en opbrengsten van Werkom meerjarig in beeld op totaalniveau en op werksoort-niveau. 2. Kosten en opbrengsten vergelijken met andere organisaties 3. Maatregelen om saldo kosten en opbrengsten te verbeteren 4. Uitvoeringskeuzes in licht van koersdocument 5. Adviseer over vernieuwende en toekomstbestendige bekostigingssystematieken

68473-Openbaar

4

Participatiewet • Ingevoerd in 2015 • Gemeenten (financieel)verantwoordelijk. • Voorheen drie regelingen: bijstandswet, sociale werkvoorziening en regeling jonggehandicapten • Aantal arbeidsbeperkten waarvoor gemeente verantwoordelijk is, loopt geleidelijk op. • Rijk prikkelt gemeenten om bijstandsniveau zo laag mogelijk te houden: besparingen op de bijstand mag je houden. Tekorten moet je zelf aanvullen. • Doelstellingen: - Inclusie (van binnen naar buiten) - Niet meer uitgaan van ‘niet kunnen’, maar van ‘wel kunnen’ - Versplintering van de uitvoering tegengaan - Ombuigen groei Wajong - Bezuinigen 68473-Openbaar

5

Verwachte ontwikkeling van de doelgroep

68473-Openbaar

6

Geldstromen vanuit het Rijk

68473-Openbaar

7

Resultaten (landelijk beeld) • Aantal LKS gelijk aan krimp Wsw • Maar, beschutte arbeid blijft achter bij de landelijke ‘taakstelling’ • Groot deel van mensen met een beperking komt toch in dienst bij het voormalige sw-bedrijf, terwijl inclusie (bij reguliere werkgevers aan de slag) het doel is. • Eigenlijk weten we niet precies wie met een loonkostensubsidie en op beschutte plekken aan de slag zijn geholpen: Kortom, worden de mensen geholpen waarvoor pwet bedoeld is? • Kosten hoger dan waarmee rekening is gehouden (met name voor mensen op een dienstbetrekking bij werkbedrijf) • Uitvoering is een veelzijdig landschap: Alles in een, werk en inkomen in twee verschillende organisaties, (enkele) nieuwe taken bij vml sw-bedrijf plus klassieke sociale dienst • Maar, de grote beweging is nog niet gemaakt - Feitelijk zijn we nog maar net begonnen (geleidelijke transitie) - Koudwatervrees bij gemeenten vanwege bezuinigingen en complexe financiering - Onzekerheid en risico’s ten aanzien van de uitvoeringsstructuur • Veel verschillen tussen gemeenten 68473-Openbaar

8

Landelijke ontwikkelingen • LKS naar realisatie in 2022 • Herijking gemeentefonds vanaf 2023 => groot deel van de Participatiewetmiddelen naar de algemene uitkering in het GF. Minder goed vindbaar, maar meer meebewegen met realisatie. • Middelen beschutte arbeid worden (naar verwachting) meer afhankelijk gemaakt van realisatie • Onderzoek sociaal ontwikkelbedrijven (iov ministerie van SZW; Berenschot voert uit) • Uitbreiding arbeidsmarktinfrastructuur (brief van ministers SZW aan TK dd 11-10) • Meer menselijke maat in de Participatiewet (o/a kostendelersnorm en 4-weken termijn)

68473-Openbaar

9

Dienstverleningsproces Werkom

Volledige uitstroom

Re-integratie

Aan de slag met LKS e/o begeleiding

Dienstbetrekking bij Werkom

68473-Openbaar

Wsw klassiek

Nieuwe instroom en zittend bestand

10

Dienstverlening

Re-integratie Wsw Beschut Begeleiding intern Begeleiding extern

68473-Openbaar

2022 1.500 448 70 37 100

2023 1.450 430 105 37 150

2024 1.400 415 131 37 200

2025 1.400 400 131 37 200

2026 1.400 390 131 37 200

11

Meerjarenraming Werkom • Loonkosten doelgroep • Apparaatskosten

• Netto toegevoegde waarde • Gemeentelijke bijdrage loonkosten doelgroep • Gemeentelijke bijdrage Participatie 68473-Openbaar

12

Benchmark (globaal; specifiek in vertrouwelijke bijlage) • Verschillende werksoorten • We vergelijken het operationeel resultaat per doelgroep-medewerker met het landelijk gemiddelde • Operationeel resultaat = netto toegevoegde waarde minus (toegerekende) bedrijfskosten • Bij sommige werksoorten is het financieel resultaat hoger en bij andere werksoorten is het financieel resultaat lager dan gemiddeld • Soms relatief lage opbrengsten. Soms relatief hoge kosten • Het totale financieel resultaat is lager dan gemiddeld • Zonder maatregelen wordt het verschil met het landelijk niveau elk jaar groter • Mogelijke maatregelen voor de kortere termijn: waar mogelijk doelmatigheidsverbeteringen en opbrengsten omhoog. Gemeenten kunnen hieraan bijdragen door opdrachtverlening aan Werkom. Vraagt om verdere analyse

68473-Openbaar

13

Mogelijk kansrijke maatregelen voor de langere termijn • • • •

Integratie van taken en regiefunctie in de arbeidsmarktregio Meer nadruk op detacheren en begeleiden Extra SROI-voorwaarden vanuit gemeenten Uitbesteden van taken/werksoorten die anderen efficiënter kunnen uitvoeren

68473-Openbaar

14

Mogelijk interessante maatregelen met een zeker risico • Zorggelden verbinden • Samenwerken met andere werkbedrijven • Ondernemen buiten het eigen werkgebied

68473-Openbaar

15

Aanbevelingen • • • •

Voer een verdiepende analyse uit op basis van onze benchmark en best practices. Stel een strategisch plan op voor een efficiëntere uitvoering. Voer een productbegroting in, in plaats van de huidige uitgavenbegroting Bekostiging: - Gemeenten dragen bij op basis van de begrote (product)aantallen maal de afgesproken normprijzen. - Maak meerjarenafspraken en een meerjarenbegroting

68473-Openbaar

16

Martin Heekelaar • Senior managing consultant Sociaal Domein • Sinds 1998 werkzaam in sociaal domein/werk en inkomen • Adviseert gemeenten, sw-bedrijven, koepels zoals Cedris, Divosa en VNG, ministeries. Ruime ervaring met de Participatiewet. • 14 jaar Berenschot • Voorheen Divosa en Ministerie van Financiën. • Studeerde Algemene economie aan de Erasmus universiteit Rotterdam • Tel. 06-23152767 • m.heekelaar@berenschot.nl

17

Berenschot

www.berenschot.nl linkedin.com/berenschot

68473-Openbaar