B Tweede Tussenrapportage 2021 Purmerend aangepast
Tekst van het document
2E TUSSENRAPPORTAGE 2021 PERIODE 1 JANUARI - 30 SEPTEMBER
Inhoudsopgave 1 Leeswijzer
3
2 Samenvatting en financieel resultaat
5
3 Corona/Covid-19
10
4 De Programma's
16
5 Financiële overzichten
27
Algemene dekkingsmiddelen, overhead, onvoorzien en VPB
28
Resultaatbestemming en reservemutaties
33
2
1 Leeswijzer
3
De tussenrapportage (lees: Turap) is het instrument waarmee het college van B&W aan de raad tussentijds verantwoording aflegt over de vorderingen die zijn gemaakt in het realiseren van de doelen zoals opgenomen in de programmabegroting, en de inzet van middelen hiervoor. Deze tussenrapportage is de derde integrale begrotingswijziging van dit jaar (de eerste was de Kadernota 2022 en de tweede de 1e tussenrapportage 2021). De bijstellingen die een meerjarig effect hebben, worden meegenomen en verwerkt als eerste wijziging op de primitieve begroting 2022-2025. Besluitvorming hierover vindt tegelijkertijd plaats met vaststelling van de primitieve begroting 2022-2025 door de nieuwe gemeenteraad in januari 2022. Door de overgang van de rapportagetool Tangelo naar een nieuwe huisstijl voor de programmabegroting 2022 is de lay-out voor alle P&C-producten automatisch aangepast naar de nieuwe huisstijl. In deze tussenrapportage zijn we daardoor genoodzaakt in de nieuwe huisstijl te rapporteren. De voorzijde is in de huidige huisstijl. In deze tussenrapportage gaan wij in op de stand van zaken per programma en welke afwijkingen wij verwachten voor 2021. Vanzelfsprekend worden de corona effecten hier apart in uitgelegd. Verder geven wij inzicht in de stand van zaken van de uitvoering van investeringsprojecten, de grondexploitaties en de bedrijfsvoering van de gemeente Purmerend.
In hoofdstuk 2 wordt een samenvatting en het totaal resultaat gegeven van de mutaties van alle programma’s die resulteren in een verwachte toe- of afname van de begrotingsruimte en daarmee van de omvang van de algemene reserve. Mutaties op de overige reserves worden hier buiten beschouwing gelaten, deze vindt u terug in hoofdstuk 5 resultaatbestemming en reservemutaties. In hoofdstuk 3 wordt beschreven welke stimuleringsmaatregelen zijn genomen door het college om de gevolgen van de coronacrisis voor onze inwoners, ondernemers en instellingen draaglijker te maken. Naast de stimuleringsmaatregelen vanuit het college wordt ook inzichtelijk gemaakt welke overige corona effecten er zijn en welke compensatie hier van Rijkszijde tegenover staat. In hoofdstuk 4 wordt een totaaloverzicht gegeven van de mutaties op de programma's en beleidsvelden. Hierbij is de stand tot en met de 1e tussenrapportage 2021, de bijstellingen uit de 2e tussenrapportage 2021 en de bijgestelde begroting 2021 weergegeven. De afwijkingen worden toegelicht als deze meer dan € 100.000 bedragen per programma en beleidsveld. Voor de corona effecten is een lagere grens gehanteerd om u hierover volledig te informeren. Indien over een afwijking eerder al is besloten in een afzonderlijk raadsbesluit, wordt dit in de toelichting vermeld en niet verder beschreven.
Risico's worden apart toegelicht als zich nieuwe feiten hebben voorgedaan na het 1e halfjaar. In hoofdstuk 5 worden de financiële overzichten beschreven. Deze bestaan uit de ontwikkeling van de algemene dekkingsmiddelen, de overhead, onvoorzien en de vennootschapsbelasting (Vpb). Tevens wordt het resultaat en het verloop van de algemene reserve toegelicht. Hierbij wordt een onderscheid gemaakt tussen mutaties op egalisatie-en bestemmingsreserve enerzijds en van de algemene reserve anderzijds. In de tabellen kunnen afrondingsverschillen zichtbaar zijn tussen de som van de afzonderlijke producten en het gehele programma. Wij corrigeren deze niet handmatig. 4
2 Samenvatting en financieel resultaat
5
Samenvatting Onderstaande tabel geeft gesaldeerd het totaal overzicht van de 2e Tussenrapportage bijstellingen (bedragen x € 1.000). In de afzonderlijke hoofdstukken wordt het onderscheid naar baten/lasten getoond en toegelicht. Primitieve begroting
Mutaties Kadernota 2022
Mutaties Turap I
Mutaties Turap II
Bijgestelde begroting na Turap II
De programma's: PGR01 Publieksdiensten PGR02 Samenleving
-3.281
-200
16
-100
-3.564
-102.039
-5.345
-1.599
-815
-109.798
PGR03 Wonen
-19
-54
-19
-25
-117
PGR04 Milieu
1.341
-3.181
-348
2.239
51
PGR05 Bereikbaarheid
-123
-1.060
-49
-15
-1.248
PGR06 Beheer openbare ruimte
-14.945
-766
-327
373
-15.666
PGR07 Ruimtelijke ordening
-2.646
-575
1.347
-411
-2.285
PGR08 Veiligheid
-8.071
-245
313
-184
-8.187
PGR09 Economie
-692
-128
-47
-91
-958
PGR10 Bestuur & concern
-5.380
-681
-101
-184
-6.347
Subtotaal programma's
-135.855
-12.235
-814
786
-148.118
157.284
6.010
5.603
2.072
170.969
Financiële overzichten: Algemene dekkingsmiddelen Overhead, Vpb en onvoorzien
-21.810
-360
-486
-242
-22.898
Subtotaal financiële overzichten
135.474
5.650
5.117
1.830
148.071
Egalisatie- en bestemmingsreserves
702
5.104
-1.124
-1.662
3.021
Algemene reserve
-288
1.651
0
0
1.363
Subtotaal reserves
414
6.756
-1.124
-1.662
4.384
Resultaatbestemming en reservemutaties:
Totaal financieel resultaat Turap I 2021
34
170
3.179
955
4.337
Voordelig
Voordelig
Voordelig
Voordelig
Voordelig
In de eerste tussenrapportage werd een verbeterd begrotingsbeeld zichtbaar door met name een voordeel vanuit het gemeentefonds (effect Turap I € 3,18 miljoen). Het begrotingssaldo steeg daardoor naar € 3,38 miljoen voordelig (€ 34.000 + € 170.000 + € 3.179.000). In deze tweede tussenrapportage verbetert dit positieve beeld: het resultaat stijgt met afgerond € 0,96 miljoen naar € 4,34 miljoen. Er zijn enkele forse mutaties opgenomen. De belangrijkste worden hieronder opgesomd: • Via de tussenrapportages wordt € 10,6 miljoen corona effecten verwerkt in de begroting, waarvan € 3,9 miljoen in deze turap (met name door de TOZO-regeling). Vooralsnog rekenen we met een voordeel voor geheel 2021 op corona van circa € 1,4 miljoen vooral veroorzaakt door (nog) niet benutte TONK gelden en het vervallen van de opschalingskorting 2021 als coronacompensatie; • Het voorstel is het budget voor jeugdhulp met € 0,5 miljoen structureel bij te ramen. Dit wordt veroorzaakt door hogere aantallen in de jeugdzorg en hogere gemiddelde kosten dan destijds in de raming is meegenomen (per saldo 1,6% hoger). De effecten van de andere aanpak lokale jeugdzorg zijn hierin nog niet verdisconteerd. Daarvoor is het nog te vroeg. Het 6
effect van de nadelige ontwikkeling gebundelde uitkering (bijstand) en de lagere uitgaven op de uitkeringen is ook structureel. Dit loopt uiteindelijk op naar een nadeel van € 1,0 miljoen, ook omdat Purmerend een objectieve berekening voor deze BUIG uitkering kent en Beemster een historisch verdeelmodel. Het effect van deze twee structurele ontwikkelingen uit de 2e tussenrapportage is meegenomen in de brief over de septembercirculaire die u gelijktijdig met deze tussenrapportage wordt aangeboden. Door de hogere algemene uitkering kunnen deze twee structurele ontwikkelingen worden gedekt. • De septembercirculaire pakt incidenteel € 2,6 miljoen voordelig uit voor de gemeente in 2021. Hiervan is een bedrag van bijna € 1,1 miljoen voor coronacompensatie. Het restant van € 1,5 miljoen betreft een voorschot op lagere besteding van het BTW-compensatiefonds en extra middelen aanpak jeugdzorg (restant middelen voor wachttijden); • Vertraging van de bouw tijdelijke woningen locatie Verzetslaan zorgt dat de huuropbrengst niet gerealiseerd wordt in 2021. Omdat we de vertraging op de kapitaallasten al als voordeel hadden ingerekend ontstaat hier een nadeel van € 0,9 miljoen; • Doorschuivingen van werkzaamheden naar 2022 zorgt voor een plus van bijna € 0,7 miljoen.
Dit is voornamelijk overheveling van middelen voor het maatregelenpakket bijzondere bijstand en TONK-middelen voor ondersteuning corona problemen zelfstandigen. Voor 2020 was een onttrekking aan de algemene reserve van € 1,4 miljoen geraamd voor o.a. budgetoverheveling. Dit wordt thans niet aangepast. Het nadeel op Jeugd heeft structurele consequenties. Deze bijstelling wordt meegenomen in een separaat raadsvoorstel bij de programmabegroting 2022 aan de nieuwe gemeenteraad.
Financieel resultaat Onderstaande tabel geeft aan uit welke onderdelen het financieel resultaat voor 2021 is samengesteld (bedragen x € 1.000 en een + = voordelig en een - = nadelig). Een nadere toelichting op deze (en alle overige) bijstellingen is te vinden in hoofdstuk 4 bij de financiële afwijking per programma.
7
Saldo primitieve begroting 2021 (besluit 1527880)
34
Bijstelling begroting 2021 (besluit 1544983)
170
1e Tussenrapportage 2021 (besluit 1552021)
3.179
Saldo na bijstelling begroting 2021 cf. besluit 1511624
3.383
Voorgestelde bijstellingen 2e Tussenrapportage 2021:
Programma
Asbestsanering Kerkstraat 18
02. Samenleving
-205
Actualisatie onderwijshuisvesting
02. Samenleving
-160
Vrijval subsidie Spurd
02. Samenleving
371
Actualisatie tijdelijke woningen
02. Samenleving
-907
Voortgang jeugdhulpaanbieder Levvel5
02. Samenleving
-135
Actualisatie jeugdbudget (m.n. duurzaam/niet duurzaam)
02. Samenleving
-469
Actualisatie gebundelde uitkering (uitgaven- en inkomstendeel)
02. Samenleving
-931
Actualisatie bijzondere bijstand
02. Samenleving
200
Juridische afwikkeling Hoornse brug
06. Beheer openbare ruimte
483
Grondverkoop tbv een terrasvoorziening Wagenweg 9
07. Ruimtelijke ordening
277
Grondverkoop J.P. Grootstraat
07. Ruimtelijke ordening
-160
Actualisatie erfpacht en restgroen
07. Ruimtelijke ordening
209
Uitgaven herindelingsverkiezingen
10.Bestuur en concern
-168
Coronamaatregelen: via de programma's/beleidsvelden
Diverse programma's
-3.920
Coronamaatregelen: Rijkscompensatie
Diverse programma's
4.788
Vrijval nog te bestemmen middelen (materiele uitgaven)
Algemene dekkingsmiddelen
340
Ontwikkeling gemeentefonds (septembercirculaire 2021)
Algemene dekkingsmiddelen
1.496
Diverse afwijkingen kleiner dan € 100.000
Diverse programma's
-153
Totaal voorgestelde bijstellingen 2e Tussenrapportage 2021:
955
Prognose rekeningsaldo 2021
4.337
Overige begrotingsaspecten tussenrapportage Vacatureruimte en kosten inhuur derden De beschikbare vacatureruimte met daaraan toegevoegd het in de begroting opgenomen inhuurbudget dient als dekking voor de kosten van inhuur van personeel. De kosten van inhuur bedragen t/m september 2021 € 7,8 miljoen. Daarnaast zijn er t/m september (voor heel 2021) voor een bedrag van ruim € 4 miljoen verplichtingen aangegaan. Totaal € 11,8 miljoen. Dit bedrag kan nog hoger uitvallen als er in het laatste kwartaal nog nieuwe verplichtingen worden aangegaan. Ter vergelijking, in 2020 is voor het gehele jaar een bedrag van € 8,9 miljoen aan inhuurkosten verantwoord. De toegenomen inzet vindt plaats door de vele ruimtelijke ontwikkelingen (projectleiding en communicatie), fusiewerkzaamheden (communicatie en ICT) en extra projecten in het maatschappelijk domein (zoals schulddienstverlening, statushouders en nieuwkomers, toeslagenaffaire, jeugdzorg). Voor 2021 wordt verwacht dat de inhuurkosten binnen de beschikbare budgetten (vacatureruimte, begrote inhuur op de exploitatie, investeringen, grondexploitaties en anterieure overeenkomsten) gedekt kunnen worden. Kredieten 2021 Voor een tweetal kredieten gladheidsbestrijding wordt gevraagd deze anders in te zetten:
8
• Een tweetal kredieten voor een sneeuwploeg en een sneeuwborstel die door eigen ontworpen materieel niet meer benodigd zijn (€ 41.877) nu in te zetten voor een extra pickup met opbouw bij de gladheidsbestrijding. Overheveling programmabudget en resterende bestedingen reserves In de uitvoeringsplanning blijkt dat een aantal activiteiten niet is uitgevoerd. Naast de reguliere exploitatiebudgetten geldt dit ook voor uitgaven die ten laste van de reserves zijn geraamd. Hiervoor wordt in het raadsbesluit expliciet instemming gevraagd om deze budgetten over te hevelen naar volgende begrotingsja(a)ren. Voorstellen voor budgetoverheveling zijn getoetst aan de volgende criteria: • beleidsinhoudelijke noodzaak; • inbedding in de werkplanning/jaarplan van het nieuwe ja(a)ren; • effect op de voortgang/uitvoering van de reguliere werkzaamheden/activiteiten; • de overheveling heeft betrekking op incidentele budgetten. In hoofdstuk 4 bij de programma's en in hoofdstuk 5 bij het onderdeel resultaatbestemming en reservemutaties worden de overhevelingen van budgetten nader toegelicht.
9
3 Corona/Covid-19
10
Algemeen De corona-pandemie is in een andere fase terecht gekomen. Natuurlijk blijft behoedzaamheid geboden, maar langzaam maar zeker proberen inwoners en ondernemers hun ‘oude’ leven weer op te pakken. In de meeste gevallen op eigen kracht, maar waar nodig helpt en ondersteunt de gemeente daarbij en biedt ze perspectief. Zoals u van ons gewend bent, rapporteren we in de tussenrapportages de financiële consequenties van de maatregelen om deze te verwerken in de begroting. De afgelopen maanden hebben we de gemeenteraad frequent meegenomen in de keuzes die we voor de stad hebben gemaakt. Veel daarvan zijn in lijn met de maatregelen van 2020. Deze keuzes hebben steeds tot doel gehad om de gevolgen van de crisis zo veel mogelijk te beperken, perspectief te bieden en herstel te bevorderen. Nu is de tijd aangebroken om de fase van de acute crisis achter ons te laten en te werken aan herstart, verbetering en perspectief vanuit de kansen die zich aandienen. Hierbij is het wel belangrijk deze deels onbekende situatie de komende tijd goed onder ogen te zien. In deze tussenrapportage treft u achtereenvolgens de financiële effecten van de besluiten, de meeruitgaven en minderinkomsten als gevolg van Covid-19 en de compensatiemaatregelen vanuit het Rijk en de Provincie.
Bij de jaarrekening 2021 zal net als bij de jaarrekening 2020 een definitief financieel beeld worden geschetst van de corona gerelateerde onderwerpen. De verwerking van deze maatregelen in het jaar 2021 is nodig om door de coronafase te komen, is incidenteel en wordt net als vorig jaar verwerkt via de algemene reserve. Dit geldt ook voor de compensatiemaatregelen vanuit het Rijk en de Provincie. In de jaarrekening is al toegelicht dat er diverse posten in staan waar geen Rijkscompensatie voor is ontvangen, maar ook kosten waar wel Rijkscompensatie voor is ontvangen. Het merendeel daarvan heeft te maken met de momenten waarop de compensatie is bepaald en uitbetaald. Zo zijn er bedragen ontvangen in 2020 voor uitgaven die dit jaar spelen en andersom. Het saldo is daarom een momentopname.
Effecten en compensatie coronacrisis a. Stimuleringsmaatregelen vanuit het college Het college heeft een aantal stimuleringsmaatregelen genomen om de crisis draaglijker te maken. Door het college zijn onderstaande (financiële) maatregelen getroffen om gedupeerden (inwoners, ondernemers en instellingen) van de coronacrisis tijdig te helpen en de kwaliteit van de voorzieningen te behouden en op niveau te houden. Hierover bent u door het college in de tussentijdse corona actualiteitoverzichten geïnformeerd. Op de programma's/ beleidsvelden in hoofdstuk 4 vindt u een nadere toelichting van deze maatregelen. Onderstaande tabellen zijn in tegenstelling tot de overige hoofdstukken in hele euro's.
11
Programma/stimuleringsmaatregelen college
Turap I
Turap II
Totaal
Lasten/baten
Periode
Programma 2 Samenleving: - Kwijtschelding huur/servicekosten pachter horeca theatercafe Purmaryn
36.064
-
36.064
lagere baten
jan-aug.
- Kwijtschelding huur horecapachters (sporthallen de Beuk en de Vaart en het Leeghwaterbad)
75.509
-
75.509
lagere baten
jan-juni
- Steunpakket kunst en cultuur diverse subsidies
401.062
-
401.062
hogere lasten
2021
- Aanpassing ventilatie Van Ijsendijkstraat 403 tbv Cultuurhuis Wherelant en Violenstraat 6, Ouderencentrum
-
73.000
73.000
hogere lasten
2020-2021
- Kwijtschelding aan Spurd van de huren 1e en 2e kwartaal 2021 Leeghwaterbad, sportaccommodaties, sporthallen, sportzalen en sportparken
-
558.714
558.714
hogere lasten
2021
- Compensatie Wereldtuin
-
7.055
7.055
hogere lasten
2021
317.751
-
317.751
lagere baten
2021
- Steunpakket kunst en cultuur kaartverkoop Purmaryn Programma 9: Economie
-
- Niet (of gedeeltelijk) in rekening brengen marktgelden
50.000
-
50.000
lagere baten
jan-juni
-
142.622
142.622
hogere lasten
jan-juni
- Geen precario heffen bij de ondernemers in de horeca en retail
107.500
106.000
213.500
lagere baten
2021
Totaal stimuleringsmaatregelen college (financieel effect)
987.886
887.391
1.875.277
Programma 8 Veiligheid: - Crisisorganisatie veiligheidsregio (extra inhuur) Overzicht algemene dekkingsmiddelen:
Van deze maatregelen is € 987.886 al bij de 1e tussenrapportage in de begroting verwerkt. Het college bereidt op dit moment nog een aantal maatregelen voor gericht op de gevolgen van corona. Het gaat om hele gerichte interventies, kleine gebaren op plekken waar dit nodig is. De raad zal hier op de gebruikelijke manier over worden geïnformeerd. b. Overige effecten door landelijke maatregelen Naast de stimuleringsmaatregelen door het college zijn er effecten die direct gerelateerd kunnen worden aan de landelijke maatregelen vanwege de coronacrisis en de anderhalvemeter samenleving. Het huidige verwachte financiële beeld van de grotere ontwikkelingen is in onderstaande tabel weergegeven.
12
Turap I 2021 en Kadernota 2022
Programma/overige effecten landelijke maatregelen
Turap II
Totaal
Lasten/baten
Periode
Programma 1 Publiekdiensten: - Verkiezingen 2e kamer coronaproof inrichting
222.000
-
222.000
Hogere lasten
2021
-
100.000
100.000
lagere baten
2021
- Uitvoering TOZO-regeling
3.159.117
3.000.000
6.159.117
hogere lasten
jan-okt.
- Uitvoering TONK-regeling
- Het uitstellen van aanmaningen en dwangbevelen in het geval van achterstallige betalingen van gemeentelijke heffingen en belastingen Programma 2 Samenleving:
1.179.228
-790.000
389.228
hogere lasten
jan-okt.
- Meerkosten participatie i.v.m. extra instroom corona
-
334.000
334.000
Hogere lasten
2021
- Steunpakket kunst en cultuur kaartverkoop Purmaryn
-
21.000
21.000
Lagere baten
2021
- Meerkosten jeugd
-
17.000
17.000
hogere lasten
2021
340.000
-
340.000
hogere lasten
2021
700.000
-
700.000
lagere baten
2021
-
63.500
63.500
lagere baten
2021
-
41.330
41.330
hogere lasten
2021
-
91.255
91.255
lagere baten/lasten
2021
-
40.000
40.000
Hogere lasten
2021
108.750
-
108.750
hogere lasten
2021
-
100.000
100.000
hogere lasten
2021
- Toeristenbelasting
-
15.000
15.000
lagere baten
2021
- Oninbare belastingschulden
pm
pm
pm
lagere baten
2021
5.709.095
3.033.085
8.742.180
Programma 4 Milieu: - Afvalinzameling, toezicht, stortkosten en balie Programma 5 Bereikbaarheid: - Parkeergelden, incl. boetes Programma 6 Openbare ruimte: - Lijkbezorging, versobering uitvaart Programma 8 Veiligheid: - Extra cameratoezicht Programma 9 economie: - Kermissen (niet doorgaan voorjaars- en andere vorm najaarskermis) Programma 10 Bestuur en concern: - Extra inhuur TOZO bezwaar/beroepsschriften Overzicht Overhead: - Overige kosten bedrijfsvoering ( thuiswerken:aanschaf bureaustoelen) - Extra kosten control (rapportages), inkoop (afrekening contracten, meerkosten, vaststellingsovereenkomsten), collegevoorstellen met stimuleringsmaatregelen, brieven met standen van de maatregelen etc (aanname) Overzicht Algemene dekkingsmiddelen:
Totaal overige effecten landelijke maatregelen (financieel effect)
Van deze gevolgen is € 5.709.095 al bij de 1e tussenrapportage en de Kadernota 2022 in de begroting verwerkt. Op de TONK regeling blijft naar verwachting dit jaar € 790.000 over. Het voorstel is deze middelen in te zetten voor de extra kosten van participatie die nodig is voor de extra instroom bij Werkom i.v.m. corona in 2021 (€ 334.000) en 2022 (€ 456.000). Er wordt verwacht dat het percentage oninbaar zal stijgen nu er geen ondersteuning meer is vanuit het Rijk voor bedrijven i.v.m. corona. Er kan nu nog echter nog geen exact beeld gevormd worden hoe hoog de oninbaarheid wordt en of er een extra dotatie benodigd is. De post ‘oninbare belastingschulden’ is daarom op p.m. gezet. De parkeerexploitatie, de inkomsten op parkeren inclusief naheffingen, komt naar verwachting op of rond de begroting uit. In de Kadernota 2022 was rekening gehouden met € 700.000 13
lagere inkomsten parkeren als gevolg van corona. Voor de begroting 2022 worden minder parkeerinkomsten verwacht dan begroot. Voor een deel wordt dit veroorzaakt door een afname van het aantal plaatsen waar betaald parkeren van toepassing is. Voor een ander deel denken we dat er een effect zal zijn als gevolg van de post-corona samenleving op het parkeergedrag en daarmee op de parkeerexploitatie. Dit effect is moeilijk in te schatten. Uiteraard zullen wij u via de eerstvolgende tussenrapportage informeren over de nadere ontwikkelingen. c. Compensatie corona vanuit het Rijk en de Provincie Het kabinet heeft inmiddels een vijfde compensatie van de gevolgen van de coronacrisis beschikbaar gesteld. De verdeling van het compensatiepakket vanuit de septembercirculaire 2021 geschiedt via reguliere maatstaven en via de integratie- en decentralisatie uitkeringen. Het zijn allemaal éénmalige bedragen. In hoofdstuk 5 Overzichten (onderdeel algemene dekkingsmiddelen) vindt u in de tabel per onderwerp en programma de compensatie voor Purmerend. Voor Purmerend bedraagt de (voorlopige) compensatie voor 2021 € 4.444.735. Verder zijn er voor de culturele en sportsector in Purmerend steunverzoeken ingediend bij de Provincie en het Rijk.
Dit betreft steun voor gesubsidieerde culturele instellingen vanuit het matchingprincipe met de Provincie voor een bijdrage vanuit het Provinciaal noodfonds (€ 159.875) en voor de Rijksregeling (SPUK IJZ) vanuit het minsterie van VWS voor de kwijtschelding huren Leeghwaterbad, sportaccommodaties, sportzalen, sportparken en horecapachten over 2020. De subsidie over 2020 is toegekend (€ 612.000), de subsidie over 2021 is ingediend (€ 634.224). Het kabinet wil in de coronacrisis banen en inkomens van mensen beschermen. Daarom is een economisch noodpakket aangekondigd. Eén van de maatregelen is de TOZO. Deze regeling ondersteunt zelfstandig ondernemers zodat zij een betere kans hebben om hun bedrijf voort te zetten. De TOZO is inmiddels diverse keren verlengd. Vanaf juli 2021 zal de TOZO 5 in werking treden met een looptijd tot 1 oktober 2021. In de eerste tussenrapportage is het budget tot en met het derde voorschot verwerkt in de begroting (€ 3.159.117). Op basis van de opgave van Haltewerk komt hier nog € 3.000.000 bij. Samengevat is de (voorlopige) compensatie als volgt: Compensatie (in €)
1e Turap
2e Turap
Totaal
- Gemeentefonds (mei/septembercirculaire 2021)
3.291.005
1.153.730
4.444.735
- Voorschot TOZO-regeling
3.159.117
3.000.000
6.159.117
612.000
634.224
1.246.224
159.875
-
159.875
7.221.997
4.787.954
12.009.951
a. via het Rijk
- Rijksregeling Spuk-IJZ 2020/2021 b. via de Provincie - Provinciaal noodfonds (onderdeel steunpakket kunst en cultuur) Totaal (voorlopig) gecompenseerd Rijk/Provincie
-
14
SAMENVATTING EFFECTEN EN COMPENSATIE CORONACRISIS Programma
Coronamaatregelen Turap I
01. Publiekdiensten 02. Samenleving
Coronaeffecten
Turap II
Turap I
Compensatie
Netto-effect
Turap II
-
-
222.000
100.000
322.000
106.771
215.229
2.582.000
8.389.500
11.041.446
-2.651.946
340.000
128.753
211.247
830.386
638.769
4.338.345
04. Milieu
-
-
340.000
05. Bereikbaarheid
-
-
700.000
06. Beheer openbare ruimte
-
-
-
08. Veiligheid
-
142.622
09. Economie
50.000
-
-
-
Overhead
Bruto-effect
700.000
-
700.000
63.500
63.500
-
63.500
-
41.330
183.952
-
183.952
-
131.255
181.255
-
181.255
108.750
115.000
223.750
-
223.750
213.500
732.982
-519.482
3.033.085
10.617.457
12.009.951
-1.392.494
Algemene dekkingsmiddelen
107.500
106.000
-
Totaal financieel effect
987.886
887.391
5.709.095
In totaliteit wordt aan hogere kosten en lagere inkomsten in de begroting een nadeel van € 10,6 miljoen verwacht. Dit bedrag kan geheel worden opgevangen vanuit de compensatie vanuit het Rijk en de Provincie. Deze is namelijk € 12 miljoen. Dit resulteert voor 2021 in een voorlopig overschot van bijna € 1,4 miljoen. Dit incidentele overschot voor 2021 komt ten gunste van de algemene reserve. In de jaarrekening 2020 hebben we een vergelijkbaar tekort gemeld. Deze lopen in het huidige beeld dus min of meer tegen elkaar weg.
15
4 De Programma's
16
Inleiding In dit hoofdstuk wordt een totaaloverzicht gegeven van de mutaties op de programma's en beleidsvelden. Hierbij is de stand t/m de 1e tussenrapportage 2021 (inclusief, de bijstellingen uit de 2e tussenrapportage en de bijgestelde begroting 2021 weergegeven. Het kan voorkomen dat er op bepaalde programma's - en beleidsvelden niets wordt toegelicht omdat mutaties kleiner zijn dan € 100.000 (dit geldt voor de programma's Wonen en Bereikbaarheid) of omdat het om reeds genomen raadsbesluiten gaat. Hieronder in de tabel de bijgestelde begroting met onder de tabel de toelichting per programma/beleidsveld met daarbij vermeld of dit effect structureel (S) en/of incidenteel (I) van aard is. Programma's en beleidsvelden x € 1.000
Bijgestelde lasten na 1e Turap
Bijgestelde baten na 1e Turap
Saldo bijgesteld na 1e Turap
Lasten 2e Turap
Baten 2e Turap
Saldo 2e Turap
Bijgestelde lasten na 2e Turap
Bijgestelde baten na 2e Turap
Saldo bijgesteld na 2e Turap
-6.751
3.287
-3.464
-
-100
-100
-6.751
3.187
-3.564
-
-
-
PGR01 Publieksdiensten PGR02 Samenleving: BV021 Kunst en cultuur
-8.129
1.103
-7.026
530
-756
-226
-7.599
347
-7.252
BV022 Sport en recreatie
-8.754
2.409
-6.345
-293
710
416
-9.047
3.119
-5.928
BV023 Wijkmanagement
-896
-
-896
-29
-
-29
-925
-
-925
BV024 Jeugd
-28.916
118
-28.798
-751
-
-751
-29.667
118
-29.549
BV025 Onderwijs
-10.718
2.652
-8.067
356
-265
91
-10.363
2.387
-7.975
BV026 Maatschappelijke ondersteuning
-41.782
2.574
-39.208
558
-848
-290
-41.223
1.725
-39.498
BV027 Werk en inkomen
-47.728
29.082
-18.646
-1.592
1.566
-25
-49.319
30.649
-18.671
-187
95
-92
-25
-
-25
-212
95
-117
-
-
-
PGR03 Wonen PGR04 Milieu: BV041 Milieu
-12.207
14.255
2.048
-296
296
-
-12.503
14.551
2.048
BV042 Duurzaamheid
-4.666
430
-4.236
2.239
-
2.239
-2.427
430
-1.997
PGR05 Bereikbaarheid
-4.100
2.867
-1.233
-15
-
-15
-4.115
2.867
-1.248
PGR06 Beheer openbare ruimte
-25.076
9.038
-16.038
-244
617
373
-25.320
9.654
-15.666
PGR07 Ruimtelijke ordening
-31.228
29.354
-1.874
-1.613
1.202
-411
-32.841
30.556
-2.285
PGR08 Veiligheid
-8.100
97
-8.003
-184
-
-184
-8.284
97
-8.187
PGR09 Economie
-1.407
540
-867
74
-165
-91
-1.333
375
-958
PGR10 Bestuur & concern
-11.639
5.476
-6.163
-208
24
-184
-11.847
5.500
-6.347
Totaal programma's
-252.283
103.378
-148.905
-1.493
2.280
786
-253.776
105.657
-148.118
Programma 1 Publieksdienstverlening Baten BV011 Publieksdienstverlening Opbrengst gemeentelijke heffingen (I) Net als het voorgaande jaar worden aanmaningen en dwangbevelen in het geval van achterstallige betalingen van gemeentelijke heffingen en belastingen uitgesteld. Deze maatregel is van toepassing op alle ondernemers. De inschatting omtrent mogelijke continuïteitsproblemen bij ondernemers is lastig in te schatten. Rekening moet wel worden gehouden met een lagere opbrengst op de gemeentelijke heffingen en belastingen. Derhalve wordt een gelijk bedrag opgenomen als het voorgaande jaar (€ 100.000).
17
Programma 2 samenleving Beleidsveld BV021 kunst en cultuur Baten BV021 Kunst en cultuur Opbrengsten kaartverkoop (I) Door de beperkte opening van het theater de Purmaryn vallen de opbrengsten van de kaartverkoop lager uit. De baten worden verlaagd met € 756.000. Lasten BV021 Kunst en cultuur Extra bouwkosten asbestverwijdering (I) In de eerste tussenrapportage is melding gemaakt van de 1e schatting van de sanerings- en herstelkosten asbestverwijdering Kerkstraat 18 van € 175.000. Aangekondigd is dat verder onderzoek zal plaatsvinden zodat in de 2e Tussenrapportage de definitieve kosten bekend zijn. Dit is hier meegenomen. Vanwege de asbestsanering was het ook nodig wanden te vervangen. De extra bouwkosten veroorzaakt door de asbestsanering zijn € 205.352. Uitgave artiesten (I) Door de beperkte opening van het theater de Purmaryn is er minder uitgegeven aan programmeringskosten, uitgaven voor voorstellingen (artiesten). Het budget is verlaagd met € 735.000.
Beleidsveld BV022 sport en recreatie Baten BV022 Sport en recreatie SPUKIJZ 1e half jaar 2021 (I) In oktober 2021 is een aanvraag gedaan voor de specifieke uitkering IJsbanen en Zwembaden (€ 634.223). Deze uitkering is ter dekking van de tekorten als gevolg van corona van het Leeghwaterbad over het 1e halfjaar 2021. We gaan er vanuit dat deze in zijn geheel wordt toegekend. De gelden worden gebruikt om het tekort van Spurd te dekken. Lasten BV022 Sport en recreatie Kwijtschelding huren i.v.m. tekort Leeghwaterbad (I) De gemeente heeft het tekort van Spurd voor het Leeghwaterbad over het eerste half jaar overgenomen van Spurd om te declareren onder de specifieke uitkeringen IJsbanen en Zwembaden. De compensatie van € 558.714 vindt o.a. plaats in de vorm van kwijtschelding van de huren. In Turap I is al rekening gehouden met de kwijtschelding huur horecapachters van de sporthallen de Beuk en de Vaart en het Leeghwaterbad van 75.509. Vrijval Spurd subsidie 2020 (I) De subsidie Spurd 2020 is lager uitgevallen dan was ingeschat en resulteert in een incidenteel voordeel van € 370.945 . De reden van deze vrijval is het lagere bedrag aan SPUK b.t.w.dat moet worden vergoed.
18
Beleidsveld BV024 Jeugd Lasten BV024 Jeugd Geïndiceerde Jeugdzorg (I en S) In de raadsbrief van februari 2021 is aangegeven dat wij uitgaan van gemiddeld 1.155 jeugdigen in zorg per maand. Het eerste kwartaal laat een gemiddelde van 1.165 jeugdigen in zorg per maand zien en het tweede kwartaal een gemiddelde van 1.170 jeugdigen in zorg per maand. In het eerste kwartaal zorgde de toename van het aantal jeugdigen in zorg niet tot een toename in de kosten. De gemiddelde kosten per maand tussen het eerste en tweede kwartaal zijn echter toegenomen met 4%. Dat komt omdat de toename van het aantal jeugdigen in het tweede kwartaal vooral betrekking had op duurdere vormen van verblijf. Op drie onderdelen moet daarom € 490.000 worden bijgeraamd: - In het regionale gecontracteerde aanbod zijn onvoldoende beschikbare plekken. Voor behandelplaatsen en bedden wordt er uitgeweken naar alternatieve zorgaanbieders in het land om de jeugdigen spoedig en adequaat te helpen. Vaak zijn dit verblijflocaties. Dit wordt geregeld via betaalovereenkomsten en kost € 173.000 extra. - De intensieve zorg van één jeugdige heeft gezorgd voor een overschrijding van het budget landelijke inkoop van € 125.000. Het betreft een incidenteel effect. - De inzet van duurdere vormen van verblijf laat een tekort zien op het budget van duurzame zorg van € 192.000.
Levvel 5 (I) In de raadsbrief van 12 juli 2021 met registratienummer 1551950 is de gemeenteraad geïnformeerd over de voortgang van de jeugdhulpaanbieder Levvel 5. De betrokken gemeenten hebben unaniem ingestemd met het voorkeursscenario ‘Levvel’, waarin waar nodig sanering plaatsvindt van onderdelen van Levvel5 en de levensvatbare onderdelen naar de moederorganisatie Levvel gaan. Om dit scenario tot uitvoering te brengen wordt voor de gemeente Purmerend, rekening houdend met een marge van 15%, een bijdrage van € 135.000 ingerekend. Projecten Specialistische Jeugdhulp (I) De kosten voor de regionale inkoop Specialistische Jeugdhulp en het organiseren/ontvlechten van de uitvoeringsorganisatie ZaWa wordt via een verdeelsleutel toegerekend aan de diverse deelnemende gemeenten. Hiervoor moet voor de gemeente Purmerend incidenteel € 138.000 bijgeraamd worden. Psygro (I) De subsidie aan Psygro over 2020 is in 2021 afgerekend. Dit heeft geleid tot een teruggave van € 155.000 over 2020. Door de uitbraak van corona zijn er minder cliënten ingestroomd dan verwacht. De teruggave van deze omvang is te zien als een incidenteel effect. Sociaal Medische Indicatie (SMI) (S) De SMI regeling is in 2019 aangepast. De draagkrachtberekening is losgelaten en gezinnen kunnen nu in aanmerking komen voor een gemeentetoeslag in het geval van een sociale en/of medische indicatie.
Het budget op het beleidsveld Werk en inkomen van structureel € 120.000, wordt verplaatst naar het beleidsveld Jeugd. In het huidige beleid wordt SMI voor 80% door Jeugd en voor 20% uit het Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) betaald. Omdat door de nieuwe systematiek de regeling toegankelijker en laagdrempeliger is geworden, is er een toename in gebruik. Om die reden wordt € 50.000 bijgeraamd.
19
Beleidsveld BV025 Onderwijs Baten BV025 Onderwijs Onderwijs achterstanden beleid (I) Er is een actualisering gemaakt van de uitgaven onderwijsachterstandenbeleid in het schooljaar 2020-2021. Verschillende projecten kunnen door Covid-19 niet gerealiseerd worden. De lasten worden gedekt uit een specifieke uitkering. De raming van deze uitkering is verlaagd met € 200.000. De middelen vanuit het Rijk blijven beschikbaar voor 2022. Lasten BV025 Onderwijs Onderwijs achterstanden beleid (I) Zie baten. De actualisatie leidt tot een lastenverlaging van € 200.000 Overig (I) Het beleidsveld onderwijs laat verder € 116.000 lagere lasten zien. Dit kan verklaard worden door enerzijds hogere lasten voor de uitvoering in het onderwijshuisvestingsbeleid (m.n. noodlokalen) van € 95.000 en € 211.000 voordeel in de personeelslasten, met name door het niet volledig kunnen benutten van het budget voor de combinatiefunctionaris.
Beleidsveld BV026 Maatschappelijke ondersteuning Baten BV026 Maatschappelijke ondersteuning Tijdelijke woningen (S) In de begroting is een opbrengst van € 1,1 miljoen geraamd voor de tijdelijke woningen. Deze was ter dekking van de kapitaallasten van de tijdelijke woningen. In de begroting is abusievelijk bij het doorschuiven van de kapitaallasten van de tijdelijke woningen door latere realisatie vergeten de opbrengsten af te ramen. Het voordeel op de kapitaallasten is in de Kadernota 2022 ingezet in het dekkingsplan 2021. In deze tussenrapportage worden de lasten met € 58.000 bijgeraamd en de baten met € 848.000 afgeraamd. Het nadeel is daarmee € 907.000 (de ingezette dekking in de Kadernota 2022 was te hoog). Per saldo wordt verwacht dat de exploitatie van de tijdelijke woningen in 2021 nagenoeg neutraal is. Om die reden vindt er geen verrekening met de reserve Woonvisie plaats. Lasten BV026 Maatschappelijke ondersteuning Beschermd wonen (S) In de meicirculaire 2021 wordt de structurele uitname vanaf 2022 met 149 miljoen opgehoogd vanwege de openstelling van de wet langdurige zorg (Wlz) voor mensen met een psychische stoornis per 1 januari 2021. Gebleken is namelijk dat er hogere instroom was dan de geschatte 8.500 (nu 12.500). Dit als gevolg van de tijdelijke langere doorlooptijd van het indicatieproces in 2021. Voor Purmerend een nadeel van € 645.000.
Mobiliteitshulpmiddelen (S) Op 1 januari wordt de hulpmiddelenzorg aan cliënten die in een Wlz-instelling wonen vereenvoudigd. Vanaf deze datum worden de mobiliteitshulpmiddelen (zoals een rolstoel en scootmobiel) voor alle cliënten in een Wlz-instelling verstrekt vanuit de WIZ. Gemeenten worden hiervoor gekort. Voor Purmerend is sprake van een nadeel van € 81.000. Personele kosten (I) De personele kosten vallen dit jaar hoger uit door diverse nieuwe en extra taken (o.a. toeslagenaffaire, lokale jeugdzorg, inburgering statushouders). Dat was in de primitieve begroting niet geraamd. Hier staat wel dekking tegenover binnen het programma. De salarisraming is per beleidsveld geactualiseerd. Het gaat om een bedrag van € 159.000.
20
Beleidsveld BV027 werk en inkomen Baten BV027 Werk en inkomen Personele kosten (I) De personele kosten vallen dit jaar hoger uit door diverse nieuwe en extra taken (o.a. toeslagenaffaire, lokale jeugdzorg, inburgering statushouders). Dat was in de primitieve begroting niet geraamd. Hier staat wel dekking tegenover binnen het programma. De salarisraming is per beleidsveld geactualiseerd. Het gaat hier om een bedrag van € 197.000. Rijksbijdrage BUIG (S) Voor de uitkeringen levensonderhoud (BUIG) is in de begroting een bedrag geraamd van € 24,95 miljoen. Het beeld in het voorjaar was dat er een ruime stijging van de uitkeringen en de inkomsten wegens covid zou zijn. Er is toen € 1,9 miljoen bijgeraamd. Op landelijk niveau is de toename van het aantal bijstandsuitkeringen echter minder groot dan verwacht. De definitieve Rijksbijdrage is begin oktober vastgesteld op € 23.319.132. Dit leidt tot een lagere Rijksbijdrage van € 1,63 miljoen. TOZO 2021 (I) In de eerste Turap hadden we al ruim 3,1 miljoen aan TOZO gelden geraamd. Daar komt in deze Turap € 3 miljoen bij. De baten zijn voor uitkeringen en uitvoeringskosten. Aan de lasten kant zien we hetzelfde bedrag. De baten en lasten zijn hiermee in evenwicht en hebben geen budgettair effect voor de gemeente. Lasten BV027 Werk en inkomen Bijzonder bijstand (I) Op basis van de prognose verwachten we een overschot van € 200.000 op de bijzondere bijstand.
Het voorstel is dit over te hevelen naar 2022 om met een specifieke aanpak te komen om bepaalde knelpunten in de armoedebestrijding vorm te geven. BUIG (S) Door de coronacrisis werd gevreesd dat het aantal uitkeringen in 2021 fors zou gaan stijgen. In de meest recente raming voorziet het Centraal Planbureau (CPB) een groei van de werkgelegenheid in 2021 met 2,3% en in 2022 met 1,7%. In Purmerend zijn de uitkeringen inmiddels licht aan het dalen. Met ingang van 1 oktober 2021 wordt een toename van het aantal Bbz-aanvragen verwacht. Het kabinet heeft besloten om gedurende de periode van 1 oktober 2021 tot 1 januari 2022 de Bbz 2004 tijdelijk aan te passen. Er geldt dan geen vermogenstoets en het vaststellen van het inkomen en de hoogte van de Bbz-uitkering wordt per kalendermaand berekend in plaats van een boekjaar. De directe verstrekking van de Bbz-uitkering levensonderhoud komt ten laste van het Buig-budget. Een reële schatting van de uitgaven is nog niet te maken, maar kan uitkomen op 50 tot 100 aanvragen en financieel vertaald tussen de € 200.000 en € 400.000. Met inbegrip van deze ontwikkeling wordt op basis van extrapolatie van de uitgaven over het hele jaar, een voordeel verwacht van € 700.000. Extra instroom Werkom (I) Als gevolg van de corona was het nodig € 334.000 beschikbaar te stellen voor de extra instroom bij Werkom.
Het voorstel is dat te dekken uit het voordeel op de TONK regeling aangezien beiden gericht zijn op corona gevolgen. SMI Regeling (S) De SMI regeling is in 2019 aangepast. De draagkrachtberekening is losgelaten en gezinnen kunnen nu in aanmerking komen voor een gemeentetoeslag in het geval van een sociale en/of medische indicatie. Het budget op het beleidsveld Werk en inkomen van structureel € 120.000, wordt verplaatst naar het beleidsveld Jeugd. In het huidige beleid wordt SMI voor 80% door Jeugd en voor 20% uit het Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) betaald. TONK (I) De TONK is bedoeld voor huishoudens die door een inkomensterugval vanwege de coronacrisis de noodzakelijke (woon)kosten niet meer kunnen betalen. De TONK wordt, net als de Tozo en de NOW per 1 oktober 2021 landelijk niet verlengd. De reguliere instrumenten van bijstand en bijzondere bijstand blijven bestaan om huishoudens te ondersteunen.Tot 1 september 2021 hebben138 huishoudens een aanvraag ingediend en is er € 376.989 uitgegeven. Voor de uitvoering van de TONK ontvangen de gemeenten een Rijksbijdrage van in totaal € 260 miljoen. De eerste € 65 miljoen is eerder dit jaar aan de gemeenten beschikbaar gesteld middels toevoeging in de algemene uitkering.
21
Baten BV027 Werk en inkomen Purmerend heeft € 295.614 ontvangen. De tweede tranche van € 195 miljoen is in de septembercirculaire bekend gemaakt. Purmerend ontvangt nog € 878.939. In totaal € 1.174.553. Aan de lastenkant was als budget geraamd in de 1e tussenrapportage € 1.179.228. Een bedrag van € 334.000 wordt ingezet voor extra instroom bij Werkom als gevolg van corona in 2021. Het restant van de middelen (€ 456.000) valt vrij en daarvan wordt voorgesteld deze in 2022 voor hetzelfde doel in te zetten. TOZO (I) Zie toelichting bij de baten.
Programma 4 milieu Beleidsveld BV041 milieu Baten BV041 Milieu Hogere baten Regionaal energiebesparingsprogramma (I) In het kader van het regionaal energiebesparingsprogramma woningen Zaanstreek Waterland 2019-2022 zijn door de Provincie subsidies verstrekt voor uitvoering ervan. In 2021 is hiervoor € 95.125 verstrekt welke nog niet was begroot. € 80.000 wordt uitbetaald aan de deelnemende gemeenten en € 15.125 wordt aangewend om de eigen kosten te dekken. De corresponderende lasten worden ook begroot. Hogere baten uit afvalstromen (I) Voor de afvalstoffenheffing is sprake van € 201.000 hogere baten. Dit betreft met name hogere baten uit afvalstromen van € 146.000 zijnde voor € 63.000 metalen, voor € 78.000 papier en voor € 5.000 overige afvalstromen. Deze voordelen ontstaan met name door een gunstige ontwikkeling van de marktprijzen. Lasten BV041 Milieu Hogere lasten dotatie voorziening afvalstoffenheffing (I) In de eerste tussenrapportage was reeds sprake van een dotatie aan de voorziening afvalstoffenheffing van € 450.000. In deze tussenrapportage komt hier nog € 433.000 bij volgens de geldende egalisatieregels. Dit bedrag zal worden betrokken bij de tarieven 2023. Hogere lasten Regionaal energiebesparingsprogramma (I) In het kader van het regionaal energiebesparingsprogramma woningen Zaanstreek Waterland 2019-2022 zijn door de Provincie subsidies verstrekt voor uitvoering ervan.
In 2021 is hiervoor € 95.125 verstrekt welke nog niet was begroot. € 80.000 wordt uitbetaald aan de deelnemende gemeenten en € 15.125 wordt aangewend om de eigen kosten te dekken. Lagere verwerkingskosten afvalbeheer (I) Er is sprake van lagere verwerkingskosten afvalbeheer van € 210.000 die voornamelijk worden veroorzaakt door de vergoeding van het residu vliegas op de verbranding van restafval. Dit betreft een incidentele restitutie van € 119.000 over 2021. De verwerkingskosten van de overige afvalstromen zijn naar verwachting per saldo € 91.000 lager dan begroot.
22
Beleidsveld BV042 Duurzaamheid Lasten BV042 Duurzaamheid Duurzaamheidsagenda (I) Door corona zijn voorgenomen elementen van de duurzaamheidsagenda opgeschort. In plaats van duurzaamheidsevenementen, zoals de duurzaamheidsbeurs en de solarbotenrace, is wel een aantal energiejournaals gemaakt om verduurzaming in de aandacht te houden. Uit het budget voor duurzaamheidsinitiatieven 2021 van € 200.000 worden alleen de kosten gedekt voor de nulmeting van de mate van isolatie in Purmerend die op verzoek van de gemeenteraad is gedaan. De huisbezoeken hiervoor en de huisbezoeken van energiecoaches hebben niet plaatsgevonden. Voor het duurzaamheidsloket is nog geen locatie beschikbaar. Het budget voor de laadinfrastructuur is nog niet uitgegeven. Het wachten is op de beleidsuitgangspunten die binnen de MRA worden opgesteld. In 2021 is vertraging opgelopen in het benaderen van wijken. In het laatste kwartaal van 2021 worden de wijken intensief benaderd voor isolatie. De verwachting is dat dit pas in 2022 tot uitgaven zal leiden (subsidies particulieren). Voorgesteld wordt daarom in 2021 het beschikbare budget voor de projecten van de duurzaamheidsagenda voor in totaal € 739.000 vrij te laten vallen ten gunste van de reserve duurzaamheid en het budget hiervoor in de begroting 2022 te verhogen (1e begrotingswijziging 2022).
Proeftuin aardgasproject (I) In 2021 wordt conform de Uitvoeringsstrategie het warmtenet nog niet aangelegd in blok 1. Reden hiervoor is dat het langer duurt om het benodigd percentage deelnemers te halen. Hiertoe is uitstel voor tot 31 januari 2022. Wel zullen er in 2021 kookgaswoningen van het aardgas afgaan. Voor deze werkzaamheden wordt € 200.000 geraamd. In 2022 wordt wel het warmtenet aangelegd in zowel blok 1 als blok 2. Het overgehevelde budget van blok 1 zal in 2022 worden gebruikt voor betalingen aan SVP en bewoners die meegaan met de warmtetransitie. Voorgesteld wordt daarom in 2021 het beschikbare budget voor de proeftuin van € 1.500.000 vrij te laten vallen ten gunste van de reserve duurzaamheid en het budget hiervoor in de begroting 2022 te verhogen (1e begrotingswijziging 2022).
Reserves en voorzieningen Voorziening afvalstoffenheffing In deze tussenrapportage wordt opnieuw een voordelig saldo op afvalbeheer toegevoegd aan de voorziening (€ 433.000). Dit saldo wordt gedoteerd aan de voorziening afvalstoffenheffing volgens de geldende egalisatieregels. Van het voordeel in de 1e tussenrapportage is 50% betrokken bij de tarieven 2022. Het resterende saldo in de voorziening zal worden betrokken bij de tarieven 2023.
23
Programma 6 beheer openbare ruimte Beleidsveld BV061 Beheer openbare ruimte Baten BV061 Beheer openbare ruimte Aula begraafplaats (I) Vanwege de coronapandemie zijn de uitvaarten versoberd. De verwachting is dat hierdoor € 63.500 minder inkomsten zullen zijn dan begroot. Gronddepot (I) Door de vele bouwprojecten in de stad zijn de inkomsten van het gronddepot ca € 100.000 hoger dan begroot. Daarbij zijn ook extra kosten gemaakt o.a. in het verder opschalen van het composteerproces. Dit is een circulair proces waarbij slootmaaisel, bladeren en groenafval wordt omgezet in compost. De compost wordt gebruikt als bodemverbetering en teruggebracht in de gemeente bij het planten van bomen. De extra kosten zijn € 75.000. Per saldo een verbetering van het begrote resultaat. Juridische afwikkeling Hoornse brug (I) Er is een schade uitkering van € 525.000 ontvangen, zijnde de juridische afwikkeling inzake de Hoornse brug. Aangezien het krediet met de meerkosten reeds lang gesloten is, komt het voordeel ten gunste van de begrotingsruimte. Uitrol glasvezelnetwerk KPN (S) In september 2021 is gestart met de uitrol van het glasvezelnetwerk van KPN. De uitrol voor Purmerend en Z-O Beemster zal gefaseerd uitgevoerd worden t/m 2024.
De baten van € 60.000 betreffen de leges instemmingsbesluiten en de degeneratievergoeding voor 2021 van het eerste deelproject Purmer-Noord en -Zuid (september 2021 - augustus 2022).
Lasten BV061 Beheer openbare ruimte Juridische afwikkeling Hoornse brug (I) Betreft nagekomen kosten van € 42.000 voor de juridische afwikkeling inzake de Hoornse brug. Zie baten. Uitrol glasvezelnetwerk KPN (S) In september 2021 is gestart met de uitrol van het glasvezelnetwerk van KPN. De uitrol voor Purmerend en Z-O Beemster zal gefaseerd uitgevoerd worden t/m 2024. De lasten van € 60.000 betreffen het budget 2021 voor inhuur expertise en herstelwerkzaamheden van het eerste deelproject Purmer-Noord en -Zuid (september 2021 - augustus 2022).
Investeringen Omzetting kredieten gladheidsbestrijding Omdat in de gladheidsbestrijding gewerkt wordt met eigen ontworpen materieel zijn 2 kredieten voor de gladheidsbestrijding voor een sneeuwploeg en een sneeuwborstel voor tezamen € 41.877 niet meer benodigd. Wel is voor (onder meer) de gladheidsbestrijding een extra pickup met opbouw benodigd. U wordt gevraagd de kredieten van de sneeuwborstel en de sneeuwploeg hiervoor om te zetten. Het effect op de kapitaalslasten is minimaal en zal worden meegenomen in de actualisatie van de kapitaallasten 2022.
24
Programma 7 ruimtelijke ordening Beleidsveld BV071 Ruimtelijke ordening Baten BV071 Ruimtelijke ordening Erfpacht en grondverkopen eigendommen niet voor de publieke dienst (I) Het aantal woningeigenaren dat gebruik gemaakt heeft van de mogelijkheid om de erfpacht om te zetten naar volledig eigendom is toegenomen. Dit resulteert in € 90.000 hoger baten. Op 16 juni 2021 heeft het college ingestemd met de verkoop van een restkavel voor kantoorbouw. De opbrengst van de verkoop resulteert in € 149.000 hogere baten. Faciliterend grondbeleid (I) De baten en lasten met betrekking tot het faciliterend grondbeleid behoren in evenwicht te zijn, omdat de kosten uit het verhaal gedekt worden. Meerkosten en meeropbrengsten van de afgesloten overeenkomsten op enig moment worden daarom direct gereserveerd. Dit resulteert in € 749.000 hogere baten en € 749.000 hogere lasten. Grondtransactie (I) De opbrengsten uit een grondtransactie van € 276.000 komen ten gunste van de algemene reserve. Lasten BV071 Ruimtelijke ordening Aankoop Landsmeerstraat (I) De kosten voor taxatie, ambtelijke inzet onderhandeling en contractvorming en bodem- en asbestonderzoeken bedragen € 15.000. Dit bedrag en de rente t.z.t. op de verwerving komen ten laste van de reserve gronden tot de locatie wordt ontwikkeld.
Aankoop perceel Nieuwstraat (I) Met de toekomstige gebiedsontwikkeling van de Schapenmarkt in het achterhoofd, is een perceel in de Nieuwstraat aangekocht. De kosten voor de aankoop, ambtelijke inzet, juridische ondersteuning en contractvorming om de regierol te kunnen vervullen voor dit deel van de schapenmarkt worden geschat op € 50.000 en worden bijgeraamd. Dekking komt uit de bestemmingsreserve gronden. Faciliterend grondbeleid (I) Zie baten. Grondverkopen eigendommen niet voor de publieke dienst (I) Zie baten. De verkochte kantoorkavel had een boekwaarde van € 69.070. De afboeking wordt hier geraamd. Incentives AO Waterlandkwartier (I) De wens om een vliegende start te maken in het Waterlandkwartier heeft er toe geleid dat er in een anterieure overeenkomst afspraken gemaakt zijn over incentives voor de voortgang. Dit is van belang voor de woningbouwimpuls subsidie. Deze incentives worden alleen toegekend als de ontwikkelaar ook daadwerkelijk snel met de procedures en bouw start. De incentives zorgen voor een tekort in het kostenverhaal dat moet worden aangevuld (in de voorziening). De dekking van de incentives vindt plaats vanuit de subsidie woningbouwimpuls als deze wordt toegekend of uit de reserve woningbouwprogrammering als achtervang. Vanwege de rechtmatigheid daarvan wordt de laatste geraamd (€ 400.000). J.P.
Grootstraat (I) Aan het begin van het project werd er van uitgegaan dat de afgevoerde grond gebruikt kon worden op andere ontwikkellocaties. Omdat het plan pas later ter ontwikkeling kwam, waren er geen opties meer om de grond op een andere locatie(s) in te zetten. De kosten van afvoer naar het gronddepot liggen veel hoger dan wanneer de grond hergebruikt zou worden (€ 130.000). Deze kosten en de extra plankosten (€ 30.000) van dit project vanwege het verleggen van de riolering, de waterleiding en de verzakking van de Damwand worden bijgeraamd en komen ten laste van het begrote verkoopresultaat. Overschrijding plankosten (I) Bij 5 projecten wordt een overschrijding op de plankosten verwacht van € 112.000, welke niet kunnen worden terugverdiend middels kostenverhaal. De reden hiervoor is een in het verleden gehanteerde plankostenscan die niet toereikend blijkt te zijn of initiatieven die niet tot een Anterieure Overeenkomst leiden.
25
Programma 8 veiligheid Beleidsveld BV081 Veiligheid Lasten BV081 Veiligheid Cameratoezicht (I) Op de GGD locatie De Beuk en het stadhuis heeft tijdelijk extra cameratoezicht plaatsgevonden. Aanleiding hiervoor was de landelijke onrust omtrent het vaccinatieprogramma en signalen welke waren ontvangen. Deze coronagerelateerde kosten worden bijgeraamd (€ 41.330). Crisisorganisatie (I) In het kader van de corona uitbraak is er vanuit de veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland een crisisteam opgericht. In dit team zijn diverse mensen (intern en extern) werkzaam. De extra kosten welke hieruit voortkomen worden door de verschillende leden van de veiligheidsregio naar rato gedragen (142.622).
Programma 9 economie Beleidsveld BV091 Economie Baten BV091 Economie Kermissen (I) Door de coronapandemie is de voorjaarskermis niet doorgegaan en krijgt de najaarskermis een andere vorm. Hierdoor zullen de inkomsten beperkt zijn. De baten worden met € 165.000 afgeraamd. De lasten worden met € 74.000 afgeraamd. Per saldo een nadeel van € 91.000.
Programma 10 bestuur en concern Beleidsveld BV101 Bestuur en concern Lasten BV101 Bestuur & concern Bezwaarschriften TOZO (I) In het kader van de TOZO regeling ontvangt de gemeente diverse bezwaarschriften. Om deze bezwaarschriften op een juiste wijze af te kunnen handelen wordt extra budget (€ 40.000) beschikbaar gesteld. Compensatie herindelingsverkiezingen (I) Na het opstellen van de tussenrapportage werd bekend dat BZK de raming voor de voorgenomen compensatie heeft vastgesteld voor de komende herindelingsverkiezing. Voor Purmerend en Beemster komt dat op een bedrag van € 168.000 euro. Deze compensatie wordt opgenomen in de decembercirculaire. In de frictiebegroting werd rekening gehouden met een uitgave van € 200.000 voor verkiezingen ten laste van de frictie uitkering. Deze Rijksbijdrage komt naast de frictie uitkering. Het voorstel is in de 2e tussenrapportage het bedrag toe te voegen aan het frictiebudget 2021. De ruimte in de frictie begroting 2021 was nog maar zeer beperkt en kan hierdoor met € 168.000 worden verhoogd zodat er meer armslag de komende maanden is voor initiatieven.
26
5 Financiële overzichten
27
Algemene dekkingsmiddelen, overhead, onvoorzien en VPB OVERZICHT ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN Het saldo van de algemene dekkingsmiddelen stijgt met ruim € 2 miljoen tot bijna € 170 miljoen voordelig. Dit wordt veroorzaakt door € 0,3 miljoen lagere lasten en € 1,7 miljoen hogere baten. De belangrijkste wijzigingen zijn: Bijstellingen x € 1.000 Lagere inkomsten precario- en toeristenbelasting a.g.v. corona Lagere uitgaven door vrijval stelpost loon- en prijs Hogere inkomsten gemeentefonds Totaal lasten en baten
Lasten
Baten
-
-121
339
-
-
1.853
339
1.732
TOELICHTING EXPLOITATIE Lokale heffingen Precario- en toeristenbelasting De huidige kwijtschelding van precario voor ondernemers, die objecten op, boven of onder grond hebben, geldt tot 31 december 2021. Per 1 november eindigt het terrassenseizoen en start de winteropstelling. Het gaat bij kwijtschelding van precario niet uitsluitend om horecaondernemers met terrassen, maar ook om bijvoorbeeld winkeliers en organisatoren van evenementen die uitstallingen in de openbare ruimte plaatsen. Het nadeel in de begroting voor het derde en vierde kwartaal 2021 is ingeschat op € 106.000. De regeling met betrekking tot de toeristenbelasting blijft intact omdat deze achteraf op basis van het aantal gasten per verblijfsaccommodatie wordt vastgesteld. Er wordt rekening gehouden met € 15.000 aan derving van inkomsten. Nog te bestemmen middelen Vrijval stelpost prijzen- en lonen (LPO) 2021 In de begroting is een stelpost opgenomen betreffende de ontwikkeling van prijzen van materiële budgetten. Het betreft de kosten van derden (goederen en diensten die aan de gemeente worden geleverd: het gaat hier bijvoorbeeld om de kosten van energie, kantoorartikelen, accountantsdiensten, onderhoud aan gebouwen en infrastructuur, schoonmaak en softwarelicenties). In de budgetten is de groei niet functioneel verwerkt.
In het geval van excessieve stijgingen kan met onderbouwing aanspraak worden gemaakt op deze collectieve stelpost. Reguliere stijgingen dienen binnen het betreffende programma/product te worden opgevangen. De tweede tussenrapportage was het laatste moment om de stelposten in te zetten. De stelpost LPO valt in deze rapportage vrij voor een bedrag van € 339.925 ten gunste van de algemene reserve. 28
Gemeentefonds De inkomsten uit het gemeentefonds stijgen met € 5.209.708 waarmee het totale fonds voor Purmerend uitkomt op bijna € 151,39 miljoen. De stijging wordt veroorzaakt door ontwikkelingen in de Septembercirculaire 2021. Samengevat is de stijging van de omvang van het gemeentefonds als volgt verdeeld: Onderdeel (x € 1.000)
Bedrag I/S Programma
a. Taakmutaties en integratie-uitkeringen: - Beschermd wonen (IU), nacalculatie Wlz
-677
S
02. Samenleving
- Nacalculatie mobiliteitshulpmiddelen Wlz (TM)
-81
S
02. Samenleving
- Participatie (IU), Nacalculatie no-risk polis
-38
S
02. Samenleving
Effect septembercirculaire 2021
2.650
I
Toevoeging begrotingsruimte
Totaal omvang gemeentefonds
1.853
b. Financieel effect:
a. Taakmutaties en integratie-uitkeringen Integratie-uitkeringen beschermd wonen, uitname Wet langdurige zorg (Wlz) In de meicirculaire 2020 is er op voorcalaculatie een landelijke structurele uitname Wlz geweest van € 495 miljoen vanaf 2021. Voor Purmerend ging het hier om een uitname van structureel € 1,8 miljoen. Bij de septembercirculaire 2021 heeft er een nacalulatie plaatsgevonden en is er sprake van een hogere uitname omdat er meer cliënten (8.500 tegenover 12.500) zijn ingestroomd bij het overgaan van Wmo beschermd wonen naar de Wlz. Deze structurele uitname uit de integratie-uitkering beschermd wonen betekent dat de uitvoeringskosten beschermd wonen op het beleidsveld maatschappelijke ondersteuning één op één verlaagd kunnen worden. De totale uitname voor Purmerend bedraagt: 2021 Voorcalculatie uitname Wlz (macro € 495 mio)
2023
2024
2025
-1.853.519 -1.853.519 -1.853.519 -1.853.519 -1.853.519
Nacalculatie uitname Wlz (macro € 149 mio) Totale uitname Wlz (macro € 644 mio)
2022
-677.315
-936.436
-936.436
-936.435
-936.435
-2.530.834 -2.789.955 -2.789.955 -2.789.954 -2.789.954
Gebleken is dat Het Centrum indicatiestelling zorg (Ciz) dat verantwoordelijk voor de beoordeling van de aanvragen in het kader van de Wlz vertraging heeft opgelopen bij het afhandelen van de aanvragen. Voor Purmerend betekende dit dat 18 personen nog in afwachting waren van een besluit. Tot besluitvorming blijft in het kader van de overgangsregeling GGZ Wlz de beschikking beschermd wonen vanuit de Wmo geldig. Hierdoor heeft Purmerend de kosten voor de overgangsregeling ex post gecompenseerd gekregen en is de uitname in 2021 lager dan volgende jaren (2022-2025). Mobiliteitshulpmiddelen Wlz Op 1 januari 2020 is de hulpmiddelenzorg aan cliënten die in een Wlz-instelling wonen vereenvoudigd. Vanaf deze datum worden mobiliteitshulpmiddelen (zoals een rolstoel en een scootmobiel) voor alle cliënten in een Wlz-instelling verstrekt vanuit de Wlz en niet meer vanuit 29
de Wmo 2015. Afspraak tussen VNG en het ministerie van VWS dat op basis van realisatiegegevens nacalculatie zou plaatstvinden. In de septembercirculaire 2021 is dit nu gebeurd. Deze structurele uitname is gebaseerd op realisatiegegevens van 2020, zoals die zijn aangeleverd bij de Nederlandse Zorgautoriteit. Voor 2021 betekent dit een nadeel van € 81.000 aflopend naar € 63.000 in 2025. De uitgaven op het beleidsveld maatschappelijke ondersteuning zijn hiermee verlaagd. Integratie uitkering participatie De verlaging van de integratie uitkering participatie is conform de bestuurlijk overeengekomen rekenregel. Het UWV voert de no-riskpolis uit voor gehele gemeentelijke doelgroep banenafspraak en nieuw beschut werk. Voor dit jaar blijkt dat de uitgaven UWV aan de no-riskpolis hoger zijn geweest dan aanvankelijk geraamd. Dit wordt gefinancierd via een verlaging van de integratie uitkering participatie. Voor Purmerend gaat het om een uitname in 2021 van € 38.000 oplopend naar € 100.000in 2025. De uitgaven op het beleidsveld werk en inkomen zijn hiermee verlaagd. b. Financieel effect septembercirculaire 2021 Door de uitbraak van de coronacrisis hadden gemeenten vanwege de onzekerheid behoefte aan stabiliteit. Om hierin te voorzien zijn de accressen voor de jaren 2021 en 2021 stilgezet. Hiermee is geen bijstelling op het accres voor 2020 en 2021.
De opwaartse bijstelling wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de éénmalige compensatie corona vanuit het Rijk (voordelig € 1.154.000), voorschot plafond BCF 2021 (voordelig € 1.028.000) en extra middelen aanpak jeugdzorg (restant middelen voor wachttijden, voordelig € 272.000). Daarnaast heeft er een actualisatie van de maatstafgegevens plaatsgevonden (voordelig € 196.000). Per saldo een voordeel voor de begrotingsruimte van € 2.650.000 miljoen. Compensatie gevolgen coronacrisis Naast het generieke steunpakket van het derde kwartaal 2021 heeft het kabinet aangekondigd het generieke steunpakket met ingang van het vierde kwartaal 2021 in beginsel niet te verlengen. Na een periode van circa anderhalf jaar aan intensieve economische steun komt daarmee per 1 oktober 2021 een einde aan het generieke deel van het steunpakket. Dit betekent dat de regelingen NOW, TVL, TOZO, TONK en diverse fiscale maatregelen vanaf die datum niet worden verlengd. Tegelijkertijd is het besef dat de situatie voor sommige burgers en bedrijven de komende tijd alsnog moeilijk zal blijven.Ook om deze reden zal in het vierde kwartaal een aantal ondersteunende regelingen nog van kracht zijn. Op sommige terreinen zijn door het Rijk al eerder specifieke afspraken gemaakt voor de eerste twee kwartalen 2021 met betrekking tot de reële compensatie van de extra uitgaven en de inkomstderving.
Wij verwijzen u hiervoor naar de 1e Tussenrapportage 2021 (besluit 1552021). We volgen nog steeds de algemene lijn: corona maatregelen dekken uit algemene reserve en bij compensatie weer terug laten vloeien. Hieronder is de financiële vertaling en verdeling van de Rijkscompensatie voor Purmerend uiteengezet voor geheel 2021.
30
Reeds ontvangen aan corona compensatie Rijk (zie Turap I 2021) Septembercirculaire 2021 (nieuw en vooraankondiging):
3.291.005 Programma
1.153.730
Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK) (via AU), 2e tranche 02. Samenleving
878.939
Lokale cultuur (via AU)
02. Samenleving