b-najaarsnota-purmerend-2024
Tekst van het document
Periode 1 januari - 30 september Periode 1 januari - 30 september
Najaarsnota 2024 Purmerend
Inhoudsopgave 1 Inleiding en algemeen beeld
3
2 Samenvatting en financieel resultaat
7
3 De Programma's
13
4 Financiële overzichten
29
4.1 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, onvoorzien en
30
VPB 4.2 Resultaatbestemming en reservemutaties
Bijlage (structurele) effecten 2025-2028 Najaarsnota
2
38
43
1 Inleiding en algemeen beeld
3
Inleiding Dit is de Najaarsnota 2024. Met deze nota legt het college van B&W tussentijds verantwoording af aan de raad over de vorderingen die zijn gemaakt in het realiseren van de doelen zoals opgenomen in de programmabegroting 2024, en de inzet van middelen hiervoor. In deze Najaarsnota gaan we in op de stand van zaken per programma en welke afwijkingen we verwachten voor 2024. Verder geven we inzicht in de stand van zaken van de uitvoering van belangrijke zaken zoals de ontwikkeling van het jeugdbudget, investeringsprojecten, vastgoed en de bedrijfsvoering van de gemeente Purmerend.
Algemeen beeld De wereld verandert snel Begin september heeft het college van B&W de concept-programmabegroting 2025 – 2028 gepresenteerd en overhandigd aan de gemeenteraad. Bij de presentatie van de Voorjaarsnota in april constateerden we een aantal grote opgaven waar gemeenten voor staan: een knellende arbeidsmarkt, een veranderende samenleving, een uitbreidend takenpakket van gemeenten en een financieel onzekere toekomst. In de in september gepresenteerde programmabegroting hebben we verder stilgestaan bij wat deze ontwikkelingen betekenen voor de groei van onze gemeente en hoe er steeds vaker knelpunten zichtbaar worden in de uitvoering. Het zijn ontwikkelingen die inhouden dat het werk soms anders moet worden uitgevoerd, en in het geval van het ravijnjaar het met minder geld moet. Maar: die schaarste maakt ook creatief. We zien de samenleving en het (inter)nationale krachtenveld om ons heen snel veranderen. Dat zijn geen redenen om bij de pakken neer te gaan zitten, maar continu kansen te blijven zien en te blijven investeren in de ontwikkeling van onze gemeente. We gaan gewoon door met de grote ontwikkelingen die reeds zijn ingezet, zoals de Oostflank, de Koog en het programma Binnenstad.
We blijven werken aan het Purmerend van vandaag met de vervangingsopgave in de bestaande gemeente, en het Purmerend van morgen via de gebiedsontwikkelingen en het inzetten op de complete gemeente. En we staan naast onze inwoners, door te ondersteunen waar dat nodig is en in te zetten op de kracht die er al is in de wijken en buurten. Dat doen we samen met alle betrokken bewoners, ondernemers, woningbouwcorporaties en maatschappelijke organisaties. Nieuwe ontwikkelingen Sinds het aanbieden van de programmabegroting zijn onder andere twee nieuwe subsidieverordeningen door de gemeenteraad vastgesteld die bijdragen aan het energiezuiniger maken van de gebouwde omgeving. Een aantal ruimtelijke ontwikkelingen zoals de Aletta Jacobslaan 7, de Middenweg 22a en het Seniorenhof Middenbeemster zijn ter besluitvorming in de gemeenteraad geweest. Met de tijdelijke opvang van Oekraïense ontheemden aan de Gorslaan 60 is voor de eerste keer een BOPA (buitenplanse omgevingsplanactiviteit) voorgelegd aan de raad voor een bindend advies. Ten aanzien van de Koog heeft de gemeenteraad de ontwikkelstrategie vastgesteld, waarmee de volgende stap is gezet om dit gebied te ontwikkelen van bedrijventerrein naar een plek waar leren, wonen en werken centraal staat.
Verschillende beleidsstukken die raken aan het Purmerend van nu en de toekomst zijn in voorbereiding en worden binnen afzienbare termijn aangeboden ter meningsvorming en 4
besluitvorming. Met het beleidskader maatschappelijke voorzieningen, de (woon)zorg-visie, het integraal huisvestingsplan onderwijsvoorzieningen (IHP) en het beleidskader dagelijkse voorzieningenstructuur geven we inzicht in wat er nodig is om Purmerend als complete gemeente door te laten groeien. Het overzichtsdocument 'werk aan de toekomst' brengt overzicht aan in de sporen waarlangs we werken aan het Purmerend van de toekomst, en begin volgend jaar ontvangt u het water- en rioleringsprogramma, de nota ecologie, het ambitiedocument natuurinclusief bouwen en ontwerpen en de klimaatadaptatiestrategie 2025 – 2030. Landelijke ontwikkelingen bieden geen perspectief Nadat het hoofdlijnenakkoord geen handvatten heeft geboden voor nieuw financieel perspectief, is het nieuwe kabinet aangetreden. Ook het regeerprogramma biedt het gewenste perspectief niet. Sterker nog: de generieke korting op de SPUKs heeft gevolgen voor het dienstverleningsniveau van het regionale busvervoer. Een onbedoeld gevolg van nieuw Rijksbeleid. Beleid dat al slechts beperkt oplossingen of visie biedt op de grotere opgaven waar gemeenten voor staan. Nog altijd hopen we, samen met de VNG en andere gemeenten, dat het Rijk meer financieel perspectief biedt. Zeker omdat we als gemeenten steeds vaker aan de lat staan voor de uitvoering van voorheen Rijkstaken.
Resultaat op hoofdlijnen In de Voorjaarsnota 2024 prognosticeerden wij nog een voordelig resultaat van € 58.796. In deze Najaarsnota wordt dit € 6,9 miljoen voordelig. Een aanzienlijk verbetering dat met name is gekomen door incidentele mee- en tegenvallers, zoals extra geld vanuit het Rijk. Andere factoren die hierop van invloed zijn geweest zijn dat door de groei van de gemeente en het ambitieniveau niet alle planningen zijn gehaald. Hierdoor ontstaat er ruimte op financieringsbehoefte (rente) en investeringen (kapitaallasten). Overige grote ontwikkelingen zijn zichtbaar bij vastgoed, onderhoud groen en binnen het sociaal domein (jeugd, BUIG en werk en inkomen). Deze extra incidentele ruimte in deze Najaarsnota kan achter de hand worden gehouden als buffer voor de ravijnjaren vanaf 2027. Bij de jaarrekening 2024 zal worden voorgesteld dit bedrag toe te voegen aan de algemene reserve. Het meerjarenbeeld is nagenoeg gelijk aan het beeld dat u gepresenteerd is in de brief over de septembercirculaire 2024. Begrotingswijzigingen bij de Najaarsnota Bij de Najaarsnota wordt de 5e begrotingswijziging 2024 aan de raad voorgelegd. De bijstellingen die een effect hebben op 2025 en verder worden meegenomen als 1e wijziging op de programmabegroting 2025. Op deze manier wordt 2025 gestart met de meest actuele stand van de budgetten.
Leeswijzer • In hoofdstuk 2 wordt een samenvatting gegeven van de veranderingen van alle programma’s die leiden tot een toe- of afname van de begrotingsruimte. • In hoofdstuk 3 is een totaaloverzicht opgenomen van de veranderingen op de programma’s en de beleidsvelden. De stand tot en met de Voorjaarsnota 2024 is weergegeven. De afwijkingen worden toegelicht als deze meer dan € 100.000 bedragen per programma en beleidsveld, of een toezegging in een eerdere berichtgeving, betreffen dan worden deze toegelicht. Risico’s worden
5
apart benoemd als er nieuwe ontwikkelingen zijn. Dit geldt ook voor reserves, voorzieningen en kredieten. • In hoofdstuk 4 zijn de financiële overzichten weergegeven. Deze bestaan uit de ontwikkeling van de algemene dekkingsmiddelen, de overhead, onvoorzien en de vennootschapsbelasting (VPB). Ook wordt het resultaat en het verloop van de reserves verder toegelicht. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen veranderingen in de bestemmingsreserves en de algemene reserve. • In de bijlage is een totaaloverzicht opgenomen van de structurele effecten die voortvloeien uit deze Najaarsnota. De toe- of afname van de begrotingsruimte maakt onderdeel uit van de 1e wijziging op de primitieve begroting 2025. Tabel notatie In de tabellen die we in deze Najaarsnota presenteren staan positieve bedragen voor lasten en/of nadelen en negatieve bedragen voor baten en/of voordelen. Voor de volledigheid merken we op dat in de tabellen cijfers zijn opgenomen die afgerond zijn op duizendtallen. Hierdoor kan het voorkomen dat er bij (totaal)tellingen kleine afrondingsverschillen ontstaan.
6
2 Samenvatting en financieel resultaat
7
Samenvatting In onderstaande tabel staan alle bijstellingen ten opzichte van de Programmabegroting 2024. In de hoofdstukken die hierop volgen wordt verder ingegaan op wat dit betekent voor de programma’s en de financiële overzichten. Tabel bijstellingen 2024 ten opzichte van de primitieve begroting 2024 Primitieve begroting
Mutaties Voorjaarsnota (wijziging 1 t/m 3)
Voorjaarsnota (wijziging 1 t/m3)
Bijgestelde begroting 2024 (wijziging 1 t/m 5)
Mutaties Najaarsnota
De programma's: PGR01 Publieksdiensten
4.006
428
4.434
-95
4.339
PGR02 Samenleving:
133.512
9.592
143.104
-985
142.118
PGR03 Wonen
866
6
872
-11
861
PGR04 Milieu:
-1.471
4.136
2.664
-2.528
136
PGR05 Bereikbaarheid
1.714
820
2.535
-747
1.788
PGR06 Beheer openbare ruimte
25.496
2.795
28.291
-599
27.692
PGR07 Ruimtelijke ordening
4.510
1.125
5.634
72
5.706
PGR08 Veiligheid
11.976
12
11.988
22
12.010
PRG09 Economie
1.543
1.545
3.087
132
3.219
PGR10 Bestuur & concern
5.336
30
5.366
154
5.520
Subtotaal programma's
187.488
20.488
207.976
-4.586
203.390
-222.411
-6.696
-229.108
-7.865
-236.973
Financiele overzichten: Algemene dekkingsmiddelen Overhead, Vpb en onvoorzien Subtotaal financiële overzichten
29.902
1.344
31.247
2.041
33.288
-192.509
-5.352
-197.861
-5.824
-203.685
38
-5.038
-5.000
4.747
-253
Resultaatbestemming en reservemutaties: Bestemmingsreserves Algemene reserve
3.373
-8.546
-5.173
-1.183
-6.356
Subtotaal reserves
3.411
-13.585
-10.173
3.565
-6.609
Totaal financieel resultaat Najaarsnota 2024
-1.610 Voordelig
1.552 Nadelig
-59 Voordelig
-6.845 Voordelig
Zoals in de aanbiedingsbrief is gemeld, is het beeld over 2024 als geheel positief. De belangrijkste oorzaken worden hieronder op hoofdlijnen toegelicht. • De mei- en septembercirculaire pakt incidenteel € 6,2 miljoen voordelig uit voor de gemeente in 2024. Dit voordeel wordt met name veroorzaakt door ruimte onder het BCF-plafond, een vrijval van de reservering herijking onderzoek gemeentefonds en een wijziging in de systematiek door taakmutaties, decentralisatie- en integratie uitkeringen niet over te hevelen naar de beleidsvelden. • De investeringen zijn geherfaseerd op actuele plannen en de financieringsbehoefte is opnieuw bepaald en laten een gezamenlijk voordeel zien van bijna € 2 miljoen. We hebben aan de hand van de jaarrekening 2023 het investeringsschema voor 2024 geactualiseerd. Door het verschuiven van de investeringen en een lager investeringsvolume per jaar ontstaat er een financieringsvoordeel
8
-6.904 Voordelig
op de leningenportefeuille voor de jaren tot en met 2026. Voor de jaren daarna geldt dat met het huidige investeringsprogramma investeren flink duurder wordt. • Het doorschuiven van werkzaamheden inclusief budgetten van 2024 naar 2025 bedraagt bijna € 3,8 miljoen in 2024. Dit zijn vooral overhevelingen van de middelen naar 2025 voor de omgevingsvisie, verkeersveiligheid en mobiliteit, uitvoering proeftuin aardgasvrij en de niet besteedbare gelden voor de tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat-en energiebeleid (CDOKE). • Binnen maatschappelijke ondersteuning zien we een drietal positieve ontwikkelingen van € 2,3 miljoen: lagere bijdrage participatiebedrijf Werkom, een vrijval op de energietoeslag en een actualisatie van de uitkeringen en BUIG budget. Bij de participatiewet is er enerzijds sprake van een hogere rijksbijdrage (BUIG) door meer loonkostensubsidiebudget en anderzijds sprake van hogere uitkeringen door een stijging van het minimumloon en meer statushouders. • Bij jeugd zien we dat de dalende trend van het gemiddeld aantal jeugdigen in zorg van de afgelopen jaren in 2024 lijkt te stagneren. Daarnaast neemt de trajectduur nog steeds toe wat langere trajecten tot gevolg heeft. Ook zijn de problemen complexer waardoor er intensievere en duurdere zorg nodig is en is er sprake van langere wachtlijsten. Dit beeld is en blijft zorgelijk.
De hogere kosten op jeugd (inclusief het weghalen van de taakstelling) in 2024 van € 3,4 miljoen hebben een structureel karakter. • Binnen beschermd wonen is er sprake van een vrijval van € 1,8 miljoen. Gebleken is dat door een hogere Wlz ggd doorstroom en een wijziging in de doelgroepen beschermd wonen dit verandert. Hierdoor blijft op de subsidie Leviaan een bedrag over en is is het budget van de woonplek niet ingevuld. Voorgesteld wordt een bedrag van € 0,5 miljoen vanuit het voordeel beschermd wonen te storten in de hernoemde reserve wonen. • Het planmatig en dagelijks onderhoud zijn geactualiseerd. De jaarlijkse herrekening van het planmatig onderhoud kon binnen de bestaande budgettaire ruimte worden opgevangen. Door prijsstijgingen valt het dagelijks onderhoud duurder uit (€ 0,17 miljoen). Daarnaast is gebleken dat door inventarisatie en inspectie voor een aantal gemeentelijke gebouwen correctief onderhoud moest plaatsvinden aan installaties en daken (€ 0,99 miljoen).
Financieel resultaat Onderstaande tabel geeft aan uit welke onderdelen het financieel resultaat over 2024 is samengesteld. Een nadere toelichting op deze (en alle overige) bijstellingen is te vinden in hoofdstuk 3 bij de financiële afwijkingen per programma en beleidsvelden. Na de voorgestelde bijstellingen uit deze Najaarsnota 2024 (afgerond € 6,8 miljoen voordelig) is de prognose van het rekeningsaldo voor 2024 afgerond € 6,9 miljoen voordelig.
9
Tabel voorgestelde bijstellingen Najaarsnota 2024 via begrotingssaldo Onderwerpen
Programma
Voordeel
Toekomstbestendigheid bibliotheek Waterland
02. Samenleving/K&C
Vrijval SPUK stimulering sport
02. Samenleving/S&R
-146
Bijstelling incidenteel wijkbudget Wheermolen
02. Samenleving/WM
-160
Actualisatie jeugdbudget
02. Samenleving/Jeugd
Extra kosten sloop Da Vinci college
02. Samenleving/OW
Vrijval middelen beschermd wonen (dotatie reserve tijdelijke wonen)
02. Samenleving/M&O
-500
Beschermd wonen teruggave subsidie Leviaan
02. Samenleving/M&O
-1.300
Begroting 2025 Participatiebedrijf Werkom (besluit 1598276)
02. Samenleving/W&I
-595
Vrijval budget Energietoeslag
02. Samenleving/W&I
-759
Actualisatie gebundelde uitkering (BUIG-budget)
02. Samenleving/W&I
-990
Hogere opbrengsten gronddepot
06. Beheer openbare ruimte
-115
Onderhoud groen (indexering en areaaluitbreiding)
06. Beheer openbare ruimte
Omzettingsbeleid woningen
07. Ruimtelijke ordening
Actualisatie budgetten Vastgoed (dagelijks/planmatig onderhoud en materiele budgetten)
07. Ruimtelijke ordening
Grondverkoop en verkoop restgroen
07. Ruimtelijke ordening
Begroting 2025 Waterlandsarchief (besluit 1598804)
10. Bestuur en concern
Uitwerking mei- en septembercirculaire 2024 (raadsbrieven 1599104/1602661)
Algemene dekkingsmiddelen
Vrijval stelpost vastgoed planmatig en dagelijks onderhoud
Algemene dekkingsmiddelen
Actualisatie eigen financieringsmiddelen
Algemene dekkingsmiddelen
-1.928
Actualisatie deelnemingen
Algemene dekkingsmiddelen
-153
Vrijval kapitaallasten 2023-2024
Algemene dekkingsmiddelen
-127
Capaciteit ICT (Microsoft 365, uitrol nieuwe devices en Nis2-wetgeving)
Overhead
Diverse afwijkingen kleiner dan € 100.000
Diverse programma's
Nadeel 500
3.387 339
500 -130 997 -180 109 -6.197 400
100 102
Totaal voorgestelde bijstellingen Najaarsnota 2024
-13.278
6.432
Saldo voorgestelde bijstellingen Najaarsnota 2024 (tem 5e wijziging)
Saldo voordelig
-6.845
Tabel opbouw prognose rekeningssaldo 2024 Bedragen x € 1.000
Bedrag
V/N
Stand primitieve begroting 2024 (besluit 1588250)
-1.610
Voordelig
1e wijziging primitieve begroting 2024 (besluit 1588250)
1.257
Nadelig
2e wijziging primitieve begroting 2024 (Najaarsnota 2023 besluit 1589249)
-195
Voordelig
3e wijziging primitieve begroting 2024 (Voorjaarsnota 2024 besluit 1596700)
490
Nadelig
-
Neutraal
4e wijziging primitieve begroting 2024 (ankopen Waterlandplein 38 en Rijperhof 7,8,9 en 9A/E, besluit 1597557) Stand Voorjaarsnota 2024
-59
Voordelig
5e wijziging bijstellingen Najaarsnota 2024 (raadsvoorstel 1603217)
-6.845
Voordelig
Prognose rekeningsaldo 2024
-6.904
Voordelig
Vanuit de financiële rechtmatigheid zijn er ook een aantal financieel-technische begrotingswijzigingen doorgevoerd die formeel door de raad moeten worden bekrachtigd, maar die geen gevolgen hebben voor het begrotingssaldo of de vastgestelde beleidsprestaties. Een 10
voorbeeld is de toerekening van salarislasten aan de programma's/beleidsvelden of actualiseren van investeringskredieten ten laste van stelposten voor investeringen.
Overige begrotingsaspecten Najaarsnota Kosten inhuur derden De kosten van inhuur bedragen tot en met september 2024 € 13,5 miljoen. Daarnaast zijn er tot en met september (voor heel 2024) voor een bedrag van ruim € 6,1 miljoen verplichtingen aangegaan. Totaal € 19,6 miljoen. Dit bedrag kan nog hoger uitvallen als er in het laatste kwartaal nog nieuwe verplichtingen worden aangegaan Investeringschema 2024 In de financiële verordening (artikel 5, lid 3) staat dat afwijkingen vanaf 5%, met een minimum van € 10.000, op investeringskredieten tot € 2 miljoen moeten worden toegelicht. Bij overschrijdingen op investeringskredieten vanaf € 2 miljoen geldt dat afwijkingen groter dan € 100.000 worden toegelicht. Daarnaast moet een aanvullende kredietaanvraag aan de raad ter goedkeuring worden voorgelegd. Hieronder vindt u de kredieten terug die worden overschreden en/of onvermijdelijk zijn in de bedrijfsvoering en waar instemming op wordt gevraagd: • Prijsverhoging aanschaf ICT firewall en netwerk € 79.312. • De aanbesteding voor de uitbreiding Kindcentrum Willem Eggert (J.v. Egmondstraat 14) valt duurder uit met € 315.040. • Prijsverlaging aanleg onder-en bovenlaag kunstgras korfbalveld BEP Flevostraat 50 door hergebruik (€ 73.056) en een prijsverhoging door een deel van het kunstgras jeugdveld Flying Petrels sportcomplex De Dop extra te voorzien van kunstgras (€ 4.515).
• Ophoging krediet tijdelijke sporthal de Koog (van IJsendijkstraat 140) voor kostprijsverhogende btw met € 399.000. • Voor klimaatadaptieve maatregelen op het stadshuisplein heeft Purmerend een provinciale- en rijkssubsidie ontvangen van € 291.750. Deze subsidies worden als vermindering op het krediet parkeergarage stadhuis (terrein) geboekt met daar tegenover een hogere last. • Omzetting kredieten binnen de tractiemiddelen voor € 265.948 (neutraal). • Ophoging van het eerder verstrekte uitvoeringskrediet voor o.a. sloop en herinrichting naar tijdelijk parkeerterrein (raadsbesluit 1592328) met € 122.500, dit ten behoeve van het uitvoeren van de benodigde bodemsanering. We zien de jaarlijks terugkerende afwijking tussen de geraamde investeringsbedragen en de daadwerkelijke realisatie. Analyse leert dat dit verklaard wordt door diverse (externe) factoren. Zoals beschikbaarheid van aannemers, beschikbaarheid van materieel, inspraak op bestemmingsplannen en capaciteit. Het investeringsvolume voor 2024 is teruggebracht van € 167 miljoen naar € 86 miljoen (ter indicatie: in 2023 waren de werkelijke uitgaven op kredieten € 44 miljoen). Ook voor de komende jaren is het volume hoger dan de gemeente regulier uitgeeft, met een geplande € 118 miljoen in 2025 en € 113 miljoen in 2026. Richting de Voorjaarsnota 2025 wordt geprobeerd het programma nog verder op realiteit van de uitgaven aan te passen.
Overhevelingen programmabudget en resterende bestedingen reserves Voor de uitvoeringsplannen binnen Purmerend zien we dat een aantal activiteiten niet (geheel) is uitgevoerd in 2024. Dat komt mede door de vaak omvangrijke taken (zoals uitvoering van taken 11
in het kader van duurzaamheid), krapte op de arbeidsmarkt en de capaciteit van de organisatie in combinatie met het ambitieuze programma van een groeigemeente. Naast de overheveling van reguliere exploitatiebudgetten geldt dit ook voor uitgaven die ten laste van de reserves zijn geraamd. Hiervoor wordt in het raadsbesluit expliciet instemming gevraagd om deze budgetten over te hevelen naar volgende begrotingsja(a)ren. Voorstellen voor budgetoverheveling zijn getoetst aan de volgende criteria: • Beleidsinhoudelijke noodzaak. • Inbedding in de werkplanning/jaarplan van het nieuwe ja(a)ren. • Effect op de voortgang/uitvoering van de reguliere werkzaamheden/activiteiten. • De overheveling heeft betrekking op incidentele budgetten. In hoofdstuk 3 bij de programma's en in hoofdstuk 4 bij het onderdeel resultaatbestemming en reservemutaties worden de overhevelingen van budgetten nader toegelicht. De bedragen voor de budgetoverheveling zijn in de meeste gevallen nog een schatting. Bij het opmaken van de jaarrekening 2024 kunnen de werkelijke onderbestedingen (die leiden tot een budgetoverheveling) afwijken. De niet bestede middelen die niet zijn gereserveerd worden bij de jaarrekening toegevoegd aan de algemene reserve of aan bestemmingsreserves.
Structurele effecten 2025-2028 Najaarsnota 2024 In de inleiding is aangegeven dat het structurele financiële beeld, zoals dit in de Programmabegroting 2025 is opgenomen, niet wezenlijk is veranderd. Wel zijn er in de begrotingswijziging 2024 bij deze Najaarsnota bijstellingen meegenomen die een effect hebben op 2024 en verder. Deze zijn voor u toegelicht in de bijlage. De belangrijkste zijn: • Doorschuiven incidenteel budget voor de kwaliteitstoets voor het over te dragen areaal. Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK, € 0,2 miljoen). • Extra structurele middelen vanuit de septembercirculaire 2024 gemeentefonds (2025 en 2026: € 0,4 miljoen). • Hogere kapitaalslasten diverse kapitaalskredieten € 0,87 miljoen (ICT, Kindcentrum Willem Eggert, buitensport, sporthal de Koog en uitvoeringskrediet tijdelijk parkeerterrein). Tabel financieel beeld begroting 2025-2028 na 1e wijziging primitieve begroting 2025 Bedragen x € 1.000
2025
Stand primitieve Begroting 2025 (raadsbesluit 1602003)
2026
-1.709
Najaarsrapportage: 1e wijziging op de primitieve begroting 2025 Stand begrotingssaldo na 1e wijziging op de primitieve begroting 2025
2027 -64
2028
7.117
10.060
-452
-429
-109
-86
-2.161
-493
7.008
9.974
Voordelig
Voordelig
Nadelig
Nadelig
Op bovenstaand begrotingssaldo moet een voorbehoud worden gemaakt voor een aantal structurele ontwikkelingen sinds de Najaarsnota 2024 (o.a. uitvoering jeugwet inclusief de taaksteling, herstelplan bibliotheek Waterland, indexering met areaaluitbreiding onderhoud groen en overdracht wegen van HHNK). Daardoor zal het saldo negatiever worden. Deze nieuwe ontwikkelingen kunnen nog niet goed genoeg worden ingeschat en leggen wij aan u voor bij de Voorjaarsnota 2025 tezamen met de toekomstscenario's. 12
3 De Programma's
13
Inleiding In dit hoofdstuk wordt een totaaloverzicht gegeven van de mutaties op de programma's en beleidsvelden. Hierbij wordt 2024 toegelicht vanuit de stand tot en met de Voorjaarsnota 2024. Het kan voorkomen dat er op bepaalde programma's- en beleidsvelden niets wordt toegelicht omdat mutaties kleiner zijn dan € 100.000, of omdat het om reeds genomen raadsbesluiten gaat. In de onderstaande tabel treft u de bijgestelde begroting aan met onder de tabel de toelichting per programma/beleidsveld.
Programma's en beleidsvelden Bedragen x € 1.000
PGR01 Publieksdiensten
Bijgestelde Totaal Lasten na Baten na Totaal Bijgestelde Baten na bijgesteld Voorjaarsnota Voorjaarsnota Voorjaarsnota Lasten Baten Totaal Lasten na Najaarsnota Najaarsnota (wijzing 1 (wijziging 1 (wijziging 1 Najaarsnota Najaarsnota Najaarsnota Najaarsnota (wijziging 1 (wijziging 1 t/m 3) t/m 3) t/m3) t/m 5) t/m 5) 9.815
-5.382
4.434
-96
1
BV021 Kunst en cultuur
8.899
-1.327
7.572
510
-
BV022 Sport en recreatie
10.465
-2.115
8.350
-241
-179
-95
9.720
-5.381
4.339
510
9.409
-1.327
8.082
-421
10.224
-2.294
7.929
PGR02 Samenleving:
BV023 Wijkmanagement
1.750
-
1.750
-121
-
-121
1.629
-
1.629
BV024 Jeugd
45.214
-21
45.193
3.430
-21
3.410
48.644
-41
48.603
BV025 Onderwijs
14.145
-3.439
10.706
537
-374
163
14.681
-3.813
10.869
BV026 Maatschappelijke ondersteuning
54.783
-7.450
47.333
14.498
-16.751
-2.253
69.282
-24.201
45.081
BV027 Werk en inkomen
50.161
-27.962
22.199
3.268
-5.541
-2.273
53.429
-33.503
19.926
PGR03 Wonen
1.002
-130
872
79
-90
-11
1.081
-220
861
BV041 Milieu
13.931
-16.227
-2.296
515
-335
179
14.446
-16.563
-2.117
BV042 Duurzaamheid
6.512
-1.552
4.960
-1.673
-1.034
-2.707
4.839
-2.586
2.253
PGR04 Milieu:
PGR05 Bereikbaarheid
7.164
-4.630
2.535
-85
-662
-747
7.080
-5.292
1.788
PGR06 Beheer openbare ruimte
40.647
-12.356
28.291
336
-935
-599
40.983
-13.291
27.692
PGR07 Ruimtelijke ordening
28.240
-22.606
5.634
14.250
-14.178
72
42.490
-36.784
5.706
PGR08 Veiligheid
11.989
-1
11.988
22
-
22
12.011
-1
12.010
PRG09 Economie
3.969
-881
3.087
154
-22
132
4.122
-903
3.219
PGR10 Bestuur & concern
5.410
-43
5.366
154
-
154
5.564
-43
5.520
314.098
-106.122
207.976
35.536
-40.122
-4.586
349.634
-146.244
203.390
Totaal programma's
14
Programma 1 Publieksdiensten BV011 Publieksdienstverlening
Lasten
Baten
Budgetoverheveling omgevingsvisie In 2022 reserveerde de gemeenteraad voor de jaren 2022 tot en met 2024 budget voor een periode van 3 jaar voor het opstellen van een omgevingsvisie. Het resterende budget voor 2022 is bij de Najaarsrapportage 2022 doorgeschoven naar 2023. Voor het opstellen van de Omgevingsvisie vindt ondersteuning plaats door Bureau UUM. Helder is, dat de werkzaamheden niet afgerond zijn in 2024. In ieder geval is heel 2025 daar nog voor nodig en mogelijk een deel van 2026. Om het aanbestede voorbereidingsproces mogelijk te maken wordt voorgesteld het resterende budget van 2024 over te hevelen naar 2025. In het najaar van 2025 kan worden bezien, welk budget nog nodig en beschikbaar is voor 2026.
-207
-
Afwijkingen individueel lager dan € 100.000
111
1
Totaal
-96
1
Diverse
Programma 2 Samenleving BV021 Kunst en cultuur
Lasten
Baten
Bibliotheek In de afgelopen periode is de raad geïnformeerd over de financiële problematiek en in het bijzonder het urgente liquiditeitstekort van de Bibliotheek Waterland. Een groot deel van de problematiek moet worden opgelost door de bibliotheek zelf. Vanwege de stijgende kosten van de bibliotheek voor personeel, ICT en huisvesting is ook nodig dat de subsidiërende gemeenten een extra bijdrage doen om de hogere kosten hiervan in de afgelopen periode te vergoeden. Er is door de gemeenten Purmerend, Edam-Volendam en Landsmeer een aantal voorwaarden verbonden aan de bijdrage waaraan nog niet is voldaan. In afwachting van de uitkomsten van de gesprekken wordt er nu een incidentele subsidie van € 500.000 gereserveerd. Het herstelplan maakt onderdeel uit van de Voorjaarsnota 2025.
500
-
Afwijkingen individueel lager dan € 100.000
10
-
Totaal
510
-
Diverse
15
BV022 Sport en recreatie
Lasten
Baten
Kapitaalslasten sportaccommodaties Door de actualisatie van de kredieten op de sportaccommodaties zijn de kapitaalslasten naar beneden bijgesteld.
-169
-
-
-146
Afwijkingen individueel lager dan € 100.000
-72
-33
Totaal
-241
-179
Specifieke Uitkering Stimulering Sport Om de ontwikkeling en instandhouding van sportaccommodaties te stimuleren ontvangt de gemeente compensatie van BTW door middel van de specifieke uitkering stimulering sport. Deze is voorlopige bijgesteld met € 145.000. De bijbehorende lasten zijn reeds verwerkt in de subsidie aan Spurd, die deze taken voor de gemeente uitvoert. Diverse
Investeringen Sportcomplex De Dop kunstgras jeugdveld Flying Petrels Project De Dop Jeugdveld is € 4.515 duurder uitgevallen omdat een deel van het veld is voorzien van kunstgras, wat gemaakt kon worden van het oude kunstgrasveld van sportcomplex Flevostraat. Sportcomplex Flevostraat 50 top- en onderlaag korfbalveld BEP De investeringen voor de top- en onderlaag van het kunstgras korfbalveld is goedkoper uitgevallen doordat een gedeelte van de oude onderlaag hergebruikt kon worden. Hierdoor valt het krediet € 73.056 lager uit. Tijdelijke sporthal de Koog (van IJsendijkstraat 140) De investering dient vanwege de toekomstige activiteiten opgehoogd te worden met de BTW € 399.000. BV023 Wijkmanagement
Lasten
Baten
Wijkontwikkelingsbudget Wheermolen Het wijkontwikkelingsbudget voor de Wheermolen wordt in 2024 niet volledig benut .Van het doorgeschoven deel van 2023 (€ 96.000) en het structurele budget van 2024 (€ 170.000) wordt € 160.000 niet benut. Het is een incidenteel voordeel. De verwachting is dat het structurele budget in de komende jaren wel benut gaat worden voor diverse projecten in de wijk.
-160
-
Diverse Afwijkingen individueel lager dan € 100.000
39
Totaal
-121
16
-
BV024 Jeugd
Lasten
Baten
Uitvoering jeugdwet De dalende trend van het gemiddeld aantal jeugdigen in zorg van de afgelopen jaren lijkt in 2024 te stagneren. Daarnaast neemt de trajectduur nog steeds toe wat langere trajecten tot gevolg heeft. Ook zijn de problemen complexer waardoor er intensievere en duurdere zorg nodig is en is er sprake van langere wachtlijsten. Dit beeld is en blijft zorgelijk. Per saldo leidt de stijging van de kosten tot een ruim hoger benodigd budget in 2024 en verder, maar wordt nog berekend bij de Voorjaarsnota 2025. Hierbij valt het volgende op te merken:
2.613
-
1.500
-
-712
-
29
-21
3.430
-21
• Bij duurzame zorg en niet duurzame zorg zien we een stijging van de gemiddelde kosten in de prognose ten opzichte van 2023 van 10%. De procentuele stijging van duurzame zorg is groter dan voor niet duurzame zorg. Duurzame zorg is veel duurder. • Bij verblijf zien we een stijging van de totale gemiddelde kosten in de prognose ten opzichte van 2023 van 28%. Het aantal kinderen binnen het segment verblijf is redelijk stabiel. De inzet van zeer dure zorg leidt tot deze toename. • Landelijke inkoop laat in de prognose een grote daling zien ten opzicht van 2023 van 78%. Het gaat hier in verhouding om een zeer klein aantal jeugdigen die zeer dure zorg afnemen. Een verschil van 2 of 3 kinderen in deze vorm van zorg zorgt voor dergelijke fluctuaties in de kosten. • Bij dyslexie zien we een stijging van de gemiddelde kosten in de prognose ten opzichte van 2023 van 33%. Op dit moment vindt er een evaluatie plaats over de manier waarop wij in onze gemeente dyslexie aanbieden. De stijging van de kosten wordt hierin meegenomen. Per saldo is het nodig om € 2,61 miljoen in 2024 bij te ramen voor de uitvoering van de jeugdwet. Taakstelling De bij de programmabegroting 2024 opgelegde taakstelling van € 1,5 miljoen wordt niet gehaald in 2024. Er is in 2024 is er op verschillende manieren gewerkt aan de uitvoering van de taakstellingsopgaven.
Door personeelstekort bij het loket Jeugd konden acties, die gericht waren op het verlagen van indicaties, trajectduur of doorstroom naar andere wetgeving, onvoldoende opgepakt worden. Preventief en lokale inzet Op het beleidsveld jeugd is ook een aantal onderdelen waar geld overblijft, te weten de pilot ‘Verstevigen basis jeugd’ (€ 300.000), een aantal onderdelen binnen het preventief jeugdbeleid (€ 261.000) en het bufferbudget (€ 151.000). Dit is een incidenteel voordeel omdat de verwachting is dat deze budgetten in de komende jaren wel grotendeels benut gaan worden. Diverse Afwijkingen individueel lager dan € 100.000 Totaal
17
BV025 Onderwijs
Lasten
Baten
OBS Wheermolen De eindafrekening van de bouw voor de school OBS de Wheermolen viel lager uit dan geschat, hierdoor is er een incidenteel voordeel van € 100.000.
-100
-
-102
102
339
-
250
-
-159
-
713
-713
-237
237
Afwijkingen individueel lager dan € 100.000
-167
-
Totaal
537
-374
Huur gymnastieklokalen H20 Esports Campus zou een gymnastieklokaal gaan huren van de Purmerendse ScholenGroep (PSG), waar wij tussenhuurder van zouden zijn. Echter dit gaat niet door dus de te betalen huur en te ontvangen huur dient teruggedraaid te worden. Hierdoor vallen de extra inkomsten en uitgaven weg. Sloopkosten Bergmolen 2 De sloop van de school van de PSG op de locatie Bergmolen 2 is veel duurder uitgevallen. De aanbesteding was al € 110.000 duurder dan verwacht, maar door het oponthoud door ecologische onderzoek zijn de kosten nog € 229.000 duurder uitgevallen. Dak school Loirestraat 7 Het dak van de Brede school op de Loirestraat is zo slecht afgelopen jaar zijn er vele lekkages geweest. Nu is besloten om het dak te gaan vervangen om de veiligheid te kunnen garanderen. Als gemeente dragen wij bij aan de VVE voor het onderhoud. Echter er is onvoldoende in kas bij de VVE voor het uitvoeren van de werkzaamheden, hierdoor dient er incidenteel extra bijgedragen te worden. Rentelasten J. Naberstraat 218 De bouw voor de nieuwe school voor de PSG is pas gestart in 2024. Naar verwachting worden de grootste stappen gezet in 2025 en 2026. Door de actualisatie van dit krediet uit 2023 zijn de kapitaalslasten naar beneden bijgesteld. Nationaal Plan Onderwijs (NPO) Er is een actualisering gemaakt van de uitgaven voor het NUP voor het schooljaar 2024-2025.
Deze actualisatie leidt tot een lastenverhoging van € 713.056 in 2024. De lasten worden gedekt uit een specifieke uitkering en dus stijgen de baten met het met hetzelfde bedrag. De middelen vanuit het Rijk kunnen ingezet worden tot 31 juli 2025 voor de betreffende interventies. Onderwijs Achterstanden Beleid (OAB) Er is een actualisering gemaakt van de uitgaven voor het OAB in het schooljaar 2024-2025. Deze actualisatie leidt tot een lastenverlaging van € 236.735 in 2024. De lasten worden gedekt uit een specifieke uitkering en dus dalen de baten met hetzelfde bedrag. De middelen vanuit het Rijk kunnen structureel worden doorgeschoven naar het volgende schooljaar. Diverse
Investeringen Uitbreiding kindcentrum Willem Eggert De aanbesteding van de uitbreiding van het schoolgebouw voor de Willem Eggert is duurder uitgevallen. Hierdoor dient de investering voor 2024 opgehoogd te worden met € 315.040.
18
BV026 Maatschappelijke ondersteuning
Lasten
Baten
Tijdelijke woningen In de raadsbrief van 10 september jl. (1601229) bent u geïnformeerd over de stand van zaken van de tijdelijke woningen. Het exploitatieresultaat van huur, energie en beheerlasten 2024 is nadelig met name door de afwikkeling van oude jaren vanwege de beheerderswissel. Maar door een voordelig resultaat op de kapitaallasten van afgerond € 247.000 is er per saldo een voordelig resultaat. Dit voordeel op de kapitaallasten komt omdat het krediet van de woningen aan de Waterlandlaan oorspronkelijk was voor 54 woningen waardoor hier vorig jaar geld op is overgebleven en omdat het terrein van de betreffende locatie pas dit jaar is afgerond zodat er pas volgend jaar kapitaallasten zijn.
-247
244
2.355
-2.355
14.218
-14.640
-1.300
-
-500
-
-100
-
115
-
-43
-
14.498
-16.751
Specifieke uitkering Oekraïne (transitiekosten locaties) De lasten voor de transitie van de van IJjsendijkstraat fase 2 en de meeuwvleugel Jaap van Praag zijn € 2.355.000. Deze kosten worden gedekt door de Specifieke uitkering ten behoeve van de transitie van deze locaties. Specifieke uitkering Oekraïne Voor de opvang van de ontheemden uit de Oekraïne ontvangen we een specifieke uitkering op basis van het aantal beschikbare bedden en een door het Rijk bepaalde normbedrag per bed. De voorlopige baten en kosten zijn geraamd op ruim € 14 miljoen. Het verschil tussen het bedrag bij de baten en lasten is het bedrag aan overhead dat wordt gedeclareerd op deze SiSa regeling, maar verplicht moet worden verantwoord op het overzicht Overhead. Beschermd wonen Door de definitieve afrekening van de subsidie over 2023 aan Stichting Leviaan kan er € 1.300.000 vrijvallen van het budget op beschermd wonen. Dit als gevolg door een hogere instroom Wlz ggz en een afname van WMO beschermd wonen. Beschermd wonen naar reserve woonvisie Binnen het budget van beschermd wonen is onder andere de woonplek niet ingevuld. Dit resulteert in € 500.000 lagere lasten. Voorgesteld wordt om dit toe te voegen aan de reserve woonvisie.
Aangezien de reserve thans vrijwel alleen gebruikt wordt ter egalisatie van de resultaten van de tijdelijke woningen en er gewerkt wordt aan een nota met de naam Woon(zorg)visie is het voorstel de reserve voor de duidelijkheid te hernoemen in reserve Wonen. Hulpmiddelenkrediet Door de actualisatie van het hulpmiddelenkrediet zijn de kapitaalslasten met € 100.000 naar beneden bijgesteld. Loonkosten De actualisatie en de verdeling van de loonkosten op de programma's zijn integraal bijgesteld zodat deze per beleidsveld een betere weergave zijn van de werkelijke personele inzet. Diverse Afwijkingen individueel lager dan € 100.000 Totaal
19
BV027 Werk en inkomen
Lasten
Baten
Werkom Op de participatie bijdrage (Werkom) zien we een voordeel op de lasten van per saldo € 629.000. Dit is conform de zienswijze op de gewijzigde begroting 2024, primaire begroting 2025 en meerjarenraming 2025-2027 Werkom.
-629
-
822
-822
301
-322
-759
-
752
-1.742
2.557
-2.740
179
-
45
85
3.268
-5.541
Inburgering Voor de uitvoering van de inburgeringswet hebben we door middel van een specifieke uitkering gelden ontvangen voor het beschikbaar stellen van voorzieningen aan de inburgeringsplichtigen die bijdragen aan het voldoen aan de inburgeringsplicht. Deze middelen zijn voor meerdere jaren. Voor 2024 hebben we zowel de baten als de lasten op € 822.000 ingeschat. Energiearmoede Voor de aanpak van energiearmoede ontvangt de gemeente een specifieke uitkering. De lasten voor dit jaar worden hier geraamd evenals de baten in de vorm van een bijdrage vanuit het Rijk. Het verschil tussen het bedrag bij de baten en lasten is het bedrag aan overhead dat wordt gedeclareerd op deze SiSa regeling, maar verplicht moet worden verantwoord op het overzicht Overhead. Daardoor ontstaat er een verschil tussen de lasten en de baten op dit programma. Energietoeslag Voor het uitbetalen van de energietoeslag hebben we totaal € 6.279.114 aan baten ontvangen. In 2024 heeft de definitieve afwikkeling van de energietoeslag plaatsgevonden, waardoor er € 759.000 overblijft. Deze middelen worden toegevoegd aan het begrotingssaldo. Buig budgetten / uitkeringen De Participatiewet uitkeringen worden € 752.000 hoger geprognosticeerd dan begroot.
Dit in verband met de verhogingen van de uitkeringen als gevolg van de stijging van het minimumloon en door de toename van het aantal uitkeringen als gevolg van meer statushouders. Hier tegenover staat een hogere rijksbijdrage (BUIG budgetten) van ruim € 1,7 miljoen. Deze baten zijn gebaseerd op de definitieve Rijksbijdrage van oktober 2024. Toeslagenaffaire Voor de begeleiding van gedupeerden van de Toeslagenaffaire ontving de gemeente drie specifieke uitkeringen (SPUKS). Er is een SPUK voor de inzet van dienstverlening en er zijn 2 SPUKS ontvangen voor kwijtschelden van gemeentelijke schulden. De SPUKS compenseren gemeenten voor gemaakte kosten. Daarnaast kunnen we lopende ondersteuning binnen de leefgebieden financiën, wonen, zorg, gezin en werk meenemen in de verantwoording over de Toeslagenaffaire. In deze Najaarsnota worden de baten en de lasten geraamd. Dit betreffen de volgende onderdelen: - De prognose van de kosten in 2024 voor de Participatiewet, de WMO en de Jeugwet ten behoeve van gedupeerden van € 700.000. - Individuele tegemoetkomingen aan gedupeerden van € 1.500.000. - De prognose van de loonkosten van de medewerkers die direct en indirect betrokken zijn bij de hulpverlening aan gedupeerden van de Toeslagenaffaire in 2024 van € 540.000.
Het verschil tussen het bedrag bij de baten en lasten is het bedrag aan overhead dat wordt gedeclareerd op deze SiSa regeling, maar verplicht moet worden verantwoord op het overzicht Overhead. Daardoor ontstaat er een verschil tussen de lasten en de baten op dit programma. Loonkosten De actualisatie en de verdeling van de loonkosten op de programma's zijn integraal bijgesteld zodat deze per beleidsveld een betere weergave zijn van de werkelijke personele inzet. Diverse Afwijkingen individueel lager dan € 100.000 Totaal
20
Programma 3 Wonen Er zijn geen indviduele afwijkingen in dit programma groter dan € 100.000.
Programma 4 Milieu BV041 Milieu
Lasten
Baten
Inkomsten afvalstromen De VSI vergoeding van Verpact (2024 € 153.000) is meerjarig opgenomen. Dit betreft een vergoeding (uit voorscheiding) voor met name PMD afval dat uit het huis-grijsvuil wordt gefilterd. De overige inkomsten uit afvalstromen zijn naar verwachting € 49.000 lager door een ongunstige ontwikkeling van de marktprijzen.
-
-104
200
-
-
160
246
-391
Afwijkingen individueel lager dan € 100.000
69
-
Totaal
515
-335
Verwerkingskosten afvalstromen De hogere verwerkingskosten afvalstromen van € 200.000 (actualisatie van prijs x hoeveelheid) betreffen met name GFT-afval (€ 66.000), B&C hout (€ 55.000) en Grofvuil (€ 41.000). De afwijkingen op de overige afvalstromen betreffen in totaal € 38.000 nadelig. Baten afvalstoffenheffing Er wordt naar verwachting € 160.000 minder aan afvalstoffenheffing gerealiseerd dan begroot door een afwijking op de aantallen woninggroei en leegstand. Voorziening afvalstoffenheffing Op basis van de bijgestelde begroting afvalbeheer wordt per saldo € 145.000 meer onttrokken aan de voorziening afvalstoffenheffing. De bijstelling betreft inkomsten- en verwerkingskosten afvalstromen (€ 96.000 nadelig), doorbelaste loonkosten (€ 75.000 nadelig), kwijtscheldingen (€ 85.000 voordelig), afvalstoffenheffing (€ 160.000 nadelig), kapitaalslasten (€ 84.000 voordelig) en overige afwijkingen (€ 17.000 voordelig). Diverse
21
BV042 Duurzaamheid
Lasten
Baten
Gelden CDOKE De gemeente heeft een specifieke uitkering (SPUK) toegewezen gekregen. De middelen zijn bestemd voor Klimaat- en energiebeleid. De ontvangen middelen worden toegevoegd aan de reserve duurzaamheid en worden middels voorstellen toegewezen aan verschillende onderwerpen binnen Duurzaamheid. Daarnaast heeft de gemeente, aanvullend op de reguliere regeling, een planfinanciering verkregen. Deze hogere baten worden geraamd.
-1.552
-484
-644
-
Proeftuin aardgasvrij Op dit moment wordt gewerkt naar de uitvoering van blok 3 van de proeftuin. Voorgesteld wordt het aanwezig budget voor de proeftuin vrij te laten vallen ten gunste van de reserve duurzaamheid en het budget hiermee in de begroting 2025 te verhogen. ISDE subsidie In het kader van de proeftuin aardgasvrij heeft de gemeente Purmerend voor de afgeronde blokken een ISDE subsidie aangevraagd. De ontvangst van deze middelen wordt geraamd en gereserveerd voor het nu lopende blok in de proeftuin aardgasvrij door een toevoeging aan de reserve duurzaamheid.
-550
Verduurzaming particuliere woningen Bij raadsbesluit 1597851 is besloten om voor 2024 een budget beschikbaar te stellen voor de subsidieverordening verduurzaming particuliere woningen.
430
-
93
-
-1.673
-1.034
Diverse Afwijkingen individueel lager dan € 100.000 Totaal
Reserves en voorzieningen Reserve duurzaamheid Voorgesteld wordt om per saldo € 2.780.214 minder te onttrekken aan de reserve duurzaamheid dan oorspronkelijk begroot. Dit wordt met name veroorzaakt door de toevoeging van de specifieke uitkering (SPUK) voor Klimaat- en energiebeleid en ontvangen ISDE subsidie. Daarnaast wordt de begrote onttrekking verlaagd door het overhevelen van het restant budget naar 2025 van de proeftuin aardgasvrij. Het saldo van de reserve bedraagt ultimo 2024 € 4.944.035. Voorziening afvalstoffenheffing Op basis van de bijgestelde begroting afvalbeheer en conform de geldende egalisatieregels voor de tarieven afvalstoffenheffing wordt € 145.000 meer onttrokken aan de voorziening afvalstoffenheffing. Per saldo is de begrote onttrekking € 374.000 in 2024. Het saldo van de voorziening bedraagt ultimo 2024 € 2.454.000.
Programma 5 Bereikbaarheid BV051 Bereikbaarheid
Lasten
Baten
Kapitaallasten parkeergarage Stadhuisplein De parkeergarage Stadhuisplein is binnen het door de raad vastgestelde uitgavenkrediet gerealiseerd in 2023. Het voordeel van € 2,85 miljoen ontstaat op de inkomsten op het krediet. In de business case Parkeergarage is ook rekening gehouden met bijdragen kostenverhaal voor de onrendabele top. In 2022 en 2023 is hiervoor zo'n € 3,6 miljoen
22
-153
-
BV051 Bereikbaarheid
Lasten
Baten
ten gunste van het cascokrediet Parkeergarage gebracht. Geraamd was € 0,7 miljoen.Dit leidt tot lagere netto uitgaven en dus lagere kapitaallasten vanaf 2024. Het financiële effect muteert met de reserve parkeren. Actualisatie straatparkeren 2024 De baten van straatparkeren zijn geactualiseerd o.b.v. de realisatie 2024. Duidelijk is dat de opbrengsten van straatparkeren hoger zijn dan begroot. Het financiële effect muteert met de reserve parkeren.
-
-275
-
275
-135
-
-120
-
-476
238
900
-900
Actualisatie parkeergarages 2024 De baten van de parkeergarages zijn geactualiseerd o.b.v. de realisatie 2024. Duidelijk is dat de opbrengsten van de parkeergarages lager zijn dan begroot. Het financiële effect muteert met de reserve parkeren. Budgetoverheveling Verkeersveiligheidsplan 2024-2025 Vanwege diverse mutaties in bezetting cluster mobiliteit niet mogelijk dit eerder op te pakken dan na zomer 2024. Opdracht verkeersveiligheidsplan met uitvoeringsprogramma verstrekt. Plan wordt in de loop van 2025 opgeleverd. Plankosten bedragen naar verwachting circa € 30.000, waarvan de helft in 2025 valt. Voorstel om het restantbudget in te zetten binnen het beleidsveld bereikbaarheid voor de verkeersveilheidsmaatregelen voortvloeiend uit het plan. Van beschikbare budget kan € 135.000 worden doorgeschoven naar 2025. Budgetoverheveling openbaar vervoer 2024-2025 De betreffende onderzoeken zijn anderszins gedekt en inmiddels afgewikkeld. Voorstel is om deel budget te benutten voor aanpassing van bushaltes, die nog niet voldoen aan eisen toegankelijkheid. Het gaat in 1e instantie om 14 haltes, die moeten worden opgehoogd. Uitgaande van € 15.000 per halte is € 210.000 nodig, exclusief subsidie. De subsidiebijdrage van de VRA ligt op 95%, exclusief VAT. Voorstel om € 50.000 van het budget over te hevelen naar 2025 t.b.v. de uitvoering van deze maatregelen (aanpassing van bushaltes).
Voorstel is om resterende deel van het budget, t.w. € 70.000, door te schuiven naar 2025 en toe te voegen aan uitvoering verkeersveiligheidsplan. Budgetoverheveling Mobiliteitsplan 2024-2025 Voor 2024 is een onderzoeks- en adviesbudget beschikbaar voor mobiliteit van €776.155, inclusief 50% bijdrage Vervoerregio Amsterdam. Diverse projecten zijn opgestart in 2024. De kosten hiervoor vallen deels in 2024 en voor diverse projecten ook nog deels in 2025; dit i.v.m. afrekensystematiek. De verwachte uitgaven in 2024 zijn € 300.155. Derhalve is voorstel om resterende budget zijnde circa € 476.000 door te schuiven naar 2025, inclusief 50% bijdrage Vervoerregio Amsterdam. Met name voor 2025 is verwachting dat kosten voor onderzoek en planvorming substantieel zijn, vanwege enerzijds doorlopende projecten (en kosten) die in 2024 zijn opgestart, en anderzijds vanwege majeure onderzoeksopgave die later plaatsvindt dan verwacht voor de oost-westverbinding (stadsboulevard). Hiervoor loopt een projectaanvraag bij het projectmanagementbureau. De vertraging heeft mede te maken met het nog niet gereed zijn van het multimodaal netwerkkader. A7: versterking brug Purmerend Van april tot half oktober herstelt Rijkswaterstaat de 'Korporaal van de mariniers Jeroen Houwelingbrug' (de brug in de A7, over de Neckerstraat). Ook intern worden we geconfronteerd door dit drukkere verkeersnetwerk.
Om daar zo goed mogelijk op in te spelen hebben we de impact geanalyseerd. Samen met alle teams is de interne organisatie zo goed mogelijk ingericht op de werkzaamheden. Ook zijn er diverse maatregelen genomen om de verkeersdoorstroming in Purmerend zo goed mogelijk te borgen. Naar verwachting zullen deze maatregelen van de gemeente oplopen tot ongeveer € 900.000, tijdens de herstelwerkzaamheden in 2024. Op dit moment worden
23
BV051 Bereikbaarheid
Lasten
Baten
er afspraken met Rijkswaterstaat gemaakt over de financiële bijdrage aan de gemeente. Daarvan is over € 750.000 (en dat zal nog iets groeien) reeds overeenstemming. Over €150.000 volgt nog een nadere afspraak. Diverse Afwijkingen individueel lager dan € 100.000
-101
-
Totaal
-85
-662
Reserves en voorzieningen Reserve parkeren Ter egalisatie van het straatparkeren en garageparkeren en de financiering van de bouw van parkeergarages in het Waterlandkwartier en de Binnenstad is de bestemmingsreserve parkeren ingesteld. Het resultaat tussen de baten en lasten kan worden gedoteerd aan de reserve en blijft beschikbaar voor de financiering van nieuwe parkeergarages. In deze Najaarsnota wordt € 417.247 onttrokken aan de reserve voor de actualisatie straatparkeren en garageparkeren en wordt € 570.006 gedoteerd aan de reserve. De dotatie bestaat uit de egalisatie van het resultaat. Het verwachte saldo van de reserve bedraagt ultimo 2024 € 3.989.027. Investeringen Verhoging krediet terrein garage stadhuisplein Voor de klimaatadaptieve maatregelen op de parkeergarage van het stadhuisplein waaronder de waterberging en de wadi zijn subsidies van Rijk en provincie ontvangen. Het bruto krediet moet hiervoor worden opgehoogd met het bedrag van de subsidie, te weten € 291.750. De verhoging van het krediet is daarmee 100% gedekt door externe inkomsten en heeft geen begrotingseffect.
24
Programma 6 Beheer openbare ruimte BV061 Beheer openbare ruimte
Lasten
Baten
Ecologisch onderzoek flora en fauna Het 3-jaarlijks onderzoek flora en fauna, waarvan de resultaten dienen als onderbouwing van elk bouwplan in de gemeente, was begroot in 2025 voor € 380.000. Echter zijn hier in 2024 reeds kosten voor gemaakt (€ 102.000) en is het betreffende budget overgeheveld van 2025 naar 2024 via de reserve gronden.
102
-
185
-361
-438
219
-1.033
-
747
-
20
-
925
-773
Afwijkingen individueel lager dan € 100.000
-172
-20
Totaal
336
-935
Exploitatie gronddepot Hogere lasten en baten gronddepot door met name de rioolvervangingswerkzaamheden in Overwhere en Wheermolen en daarop volgende grote projecten (structureel effect). Kwaliteitstoets over te dragen areaal HHNK Naar verwachting wordt de kwaliteitstoets voor wegen en bomen in 2024 afgerond. Het deel van de civiele kunstwerken wordt in 2025 uitgevoerd. Het budget voor dit onderzoek (€ 438.000), waarvan 50% wordt doorberekend aan HHNK (€ 219.000), is overgeheveld van 2024 naar 2025 via de reserve instandhouding openbare ruimte. Kapitaalslasten De lagere kapitaalslasten van € 1.033.000 op beheer openbare ruimte betreffen met name verschuiving van investeringen in tijd. De lagere kapitaalslasten bedragen € 455.000 voor wegen, € 208.000 voor riolering, € 206.000 voor civiele kunstwerken en € 164.000 voor overig beheer en onderhoud. Doorbelaste loonkosten De hogere doorbelaste loonkosten betreffen de CAO ontwikkeling (€ 477.000) en formatieherstel (€ 270.000). Het formatieherstel volgt uit de doorontwikkeling van het ruimtelijk domein en de groei van de stad en is budgetneutraal verwerkt (dekking uitvoeringsbudget IBOR). Uitvoeringsbudget openbare ruimte Naar verwachting zal er op het onderhoud groen een tekort ontstaan van € 500.000 als gevolg van hogere kosten uit de aanbesteding 2023 (indexering) en areaaluitbreiding.
Een mogelijk structureel effect zal bij de Voorjaarsnota 2025 worden meegenomen. Het uitvoeringsbudget ter dekking van het formatieherstel is structureel verlaagd met€ 224.000 (daarnaast is € 46.000 inbegrepen in de verhoging van de baten van het gronddepot). Het uitvoeringsbudget duikers is voor € 100.000 verlaagd als correctie op de reserve instandhouding openbare ruimte (abusievelijk twee maal onttrokken). De overige mutaties bedragen per saldo € 156.000 voordelig. Voorziening rioolheffing Op basis van de bijgestelde begroting rioolbeheer wordt per saldo € 152.000 minder onttrokken aan de voorziening rioolheffing. De bijstelling betreft doorbelaste loonkosten (€ 96.000 nadelig), kapitaalslasten (€ 208.000 voordelig) en overige afwijkingen (€ 40.000 voordelig). Diverse
Reserves en voorzieningen Voorziening gemeentelijke watertaken Op basis van de bijgestelde begroting rioolbeheer en conform de geldende egalisatieregels voor 25
de tarieven rioolheffing wordt € 152.000 minder onttrokken aan de voorziening gemeentelijke watertaken. Per saldo is de begrote onttrekking € 773.000 in 2024. Het saldo van de voorziening bedraagt ultimo 2024 € 1.646.000. Reserve instandhouding openbare ruimte Ter egalisatie en financiering van de benodigde middelen voor de instandhouding van de openbare ruimte is de bestemmingsreserve instandhouding openbare ruimte ingesteld. De niet bestede instandhoudingsbudgetten kunnen dan worden gedoteerd aan de reserve en blijven beschikbaar voor het moment van uitvoering. In deze Najaarsnota wordt per saldo € 293.000 gedoteerd aan de reserve en bestaat uit het saldo van kosten en opbrengsten van de kwaliteitstoets over te dragen areaal HHNK, deel civiele kunstwerken (€ 219.000), correctie dubbele onttrekking uitvoeringsbudget duikers (€ 100.000) en een onttrekking van € 26.000 ten behoeve van uitvoering of afronding van projecten in 2024. Het saldo van de reserve bedraagt ultimo 2024 € 7.823.000.
Investeringen Tractiemiddelen Als gevolg van voortschrijdend inzicht binnen de bedrijfsvoering groen wordt voorgesteld om de volgende kredieten om te zetten: 2x kleine trekker Deutz Fahr K 100 a € 66.500 per voertuig naar 1 grote trekker a € 133.000, een snipper truck a € 75.000 naar een snipperkar a € 25.000 plus een versnipperaar a € 50.000 en een 9 persoons bus (sociaal rendement groen) a € 60.000 naar een kleine trekker a € 60.000. Risico's en onzekerheden Overdracht wegen HHNK Het traject van wegenoverdracht van HHNK naar de gemeente Purmerend wordt zorgvuldig voorbereid. We zijn bezig met voorbereidingen t.b.v. een businesscase. We zijn o.a. nog afwachting van uitkomsten van kwaliteitsonderzoek van de wegen waarna de effecten meegenomen kunnen worden in de businesscase. De uitkomsten zullen te zijner tijd aan uw raad worden voorgelegd. De geplande overdracht van wegen per 1 januari 2025 is niet haalbaar. De budgettaire effecten van de wegenoverdracht zullen grotendeels zichtbaar worden in het programma beheer openbare ruimte. Structurele effecten zijn nog niet bekend en niet meegenomen in het gepresenteerde meerjarenbeeld.
26
Programma 7 Ruimtelijke ordening BV071 Ruimtelijke ordening
Lasten
Baten
Omzettingsbeleid Middels een collegebesluit (1597576) is besloten om behandelingskosten op te nemen bij het omzettingsbeleid voor woningen. Deze behandelingskosten worden toegepast op alle 70 percelen en leveren te samen een incidenteel voordeel op van € 130.000.
-
-130
-
-180
125
-
1.390
-1.390
3.837
-3.837
102
-
8.581
-8.588
215
-53
14.250
-14.178
Grondverkopen Er hebben 2 grote verkopen plaatsgevonden, een stuk grond en een stuk restgroen. Deze zorgen te samen voor een incidenteel voordeel van € 180.000. Purmerend 2040 / voortzetting programma In 2023 zijn vanuit programma 2040 een aantal visietrajecten uitgevoerd en afgerond. Een aantal visietrajecten vroegen echter om meer tijd en schoven bij de jaarrekening 2023 door naar afronding 2024. Daarnaast was de website nog niet klaar. Startbouwimpuls In december 2023 heeft de gemeente Purmerend een beschikking en geldbedrag ontvangen voor de specifieke uitkering startbouwimpuls. Bij besluit 1597229 hebben de ontvangen middelen een bestemming gekregen. Dit besluit heeft hogere baten en lasten tot gevolg. Faciliterend grondbeleid De baten en lasten met betrekking tot het faciliterende grondbeleid behoren in evenwicht te zijn, omdat de kosten uit het verhaal gedekt worden. Bij deze Najaarsnota zijn de meerkosten en opbrengsten geactualiseerd. Dit resulteert in hogere baten en lasten. Overschrijding plankosten Bij een aantal projecten wordt een overschrijding op de plankosten verwacht, welke niet kunnen worden terugverdiend middels kostenverhaal. De reden hiervoor is een in het verleden gehanteerde plankostenscan die niet toereikend blijkt te zijn of initiatieven die niet tot een Anterieure overeenkomst leiden. Dekking voor deze overschrijding is de bestemmingsreserve gronden.
Grondexploitaties Voor de grondexploitatie zijn de lasten en baten in overeenstemming gebracht met de prognose vanuit de Meerjaren Programma Grondexploitatie (MPG) 2024-2028 (raadsbesluit 159079). Dit resulteert in hogere baten en lasten. Diverse Afwijkingen individueel lager dan € 100.000 Totaal
Reserves en voorzieningen Bestemmingsreserve gronden In de Najaarsnota wordt voorgesteld per saldo € 1.018.313 meer te doteren aan de bestemmingsreserve gronden dan oorspronkelijk begroot (een positieve situatie) binnen programma 7. Dit voordeel wordt met name veroorzaakt door tussentijdse winstnemingen op de grondexploitaties. Het verwachte saldo van deze reserve ultimo 2024 bedraagt € 202.814.
27
Investeringen Ophoging uitvoeringskrediet Schapenmarkt Op 19 december 2023 heeft uw raad besloten om een krediet ter beschikking te stellen voor de sloop van bestaande panden aan de Schapenmarkt, het uitvoeren van vervolgonderzoeken, begeleiding en de tijdelijke inrichting van deze locatie als parkeerplaats (raadsbesluit 1592328) .Inmiddels zijn de panden gesloopt en heeft er bodemonderzoek plaatsgevonden onder de panden. Hieruit blijkt dat de locatie met name onder het voormalige pand aan de Nieuwstraat verontreinigd is met onder andere zware metalen, waardoor bodemsanering van 30 cm nodig is voor de aanleg van een parkeerterrein. Gezien de toekomstplannen voor deze locatie met mogelijk een hotel en longstayappartementen is het het voorstel om de grond direct te saneren tot een diepte van 0,7 meter onder maaiveld. De raming in het versterkte krediet is echter ontoereikend om deze sanering te bekostigen. Door de bodemsanering is daarnaast nodig archeologisch onderzoek te verricht. Gezien het bovenstaande wordt uw raad gevraagd om het eerder versterkte uitvoeringskrediet van €425.000,- op te hogen naar €547.500 (een ophoging van €122.500). Met deze ophoging kunnen de bodemsaneringskosten en een archeologisch vooronderzoek worden gefinancierd. Het totale krediet zal te zijner tijd worden opgenomen in de nog te openen grondexploitatie voor de ontwikkeling van de Schapenmarkt.
Programma 8 Veiligheid Er zijn geen individuele afwijkingen in dit programma groter dan € 100.000.
Programma 9 Economie BV091 Economie
Lasten
Baten
Diverse Afwijkingen individueel lager dan € 100.000
154
-22
Totaal
154
-22
Programma 10 Bestuur en concern BV101 Bestuur & conern
Lasten
Baten
Bijdrage Waterlands Archief In de gewijzigde begroting 2024 voor het Waterlands Archief wordt een nadeel aangekondigd. Voor Purmerend bedraagt dit nadeel € 109.000, deze wordt bijgeraamd (raadsbesluit 1598804).
109
-
-100
-
Afwijkingen individueel lager dan € 100.000
145
-
Totaal
154
-
Vrijvallen dotatie voorziening pensioenen Jaarlijks staat een bedrag van € 200.000 geraamd als dotatie aan de voorziening pensioenen. De realisatie blijkt de afgelopen jaren steeds lager te zijn. Deze ramen we structureel af met € 100.000. Diverse
28
4 Financiële overzichten
29
4.1 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, onvoorzien en VPB
Overzichten Bedragen x € 1.000
Lasten na Baten na Totaal Voorjaarsnota Voorjaarsnota Voorjaarsnota (wijzing 1 t/m (wijziging 1 (wijziging 1 3) t/m 3) t/m3)
Lasten Najaarsnota
Baten Najaarsnota
Totaal Najaarsnota
Bijgestelde Lasten na Najaarsnota
Bijgestelde Baten na Najaarsnota (wijziging 1 t/m 5)
Totaal bijgesteld Najaarsnota (wijziging 1 t/m 5)
Overzicht Algemene dekkingsmiddelen
944
-230.052
-229.108
-1.408
-6.457
-7.865
-464
-236.509
-236.973
Overzicht Overhead
31.498
-302
31.800
1.987
54
2.041
33.486
-248
33.238
Overzichten VPB en onvoorzien Totaal overzichten
50 32.493
50 -230.354
50
262.846
580
-6.403
-5.824
50
33.072
-236.757
Overzicht algemene dekkingsmiddelen Het saldo van de algemene dekkingsmiddelen stijgt met ruim € 7,9 miljoen tot bijna € 237 miljoen voordelig. Dit wordt veroorzaakt door € 1,4 miljoen lagere lasten en € 6,5 miljoen hogere baten. De belangrijkste wijzigingen zijn: Bijstellingen x € 1.000
Lasten
Hogere baten gemeentefonds Lagere lasten en hogere baten eigen financieringsmiddelen Lagere lasten nog te bestemmen middelen Hogere inkomsten deelnemingen Totaal lasten en baten
Baten -
-6.197
-2.150
-107
-742
-
-
-153
-1.408
-6.457
TOELICHTING EXPLOITATIE Nog te bestemmen middelen In het onderdeel nog te bestemmen middelen is een aantal collectieve stelposten voor de gemeentebegroting opgenomen. In deze Najaarsnota vindt er op onderstaande onderwerpen een gezamenlijke bijstelling plaats van ruim € 0,7 miljoen (lagere last). Actualisatie investeringsagenda (jaarschijf 2024) Op basis van de jaarrekening 2023 zijn de de kapitaallasten 2024 bepaald. In deze Najaarsnota zijn de kredieten 2024 geactualiseerd. In de Voorjaarsnota 2024 was rekening gehouden met een voordeel van € 1 miljoen. Daarnaast was er in de programmabegroting 2024 een stelpost opgenomen voor vertraagde investeringen van € 0,45 miljoen. Deze stelposten zijn teruggedraaid, 30
-203.685
zodat er per saldo nog een voordeel resteert van € 0,13 miljoen. Dit voordeel is toegevoegd aan de begrotingssaldo. Actualisatie vastgoed planmatig en dagelijks onderhoud Voor de Voorjaarsnota 2024 is de Jaarrekening 2023 doorgelopen op budgetten waar ruimte was ten opzichte van voorgaande jaren. Dat heeft geleid tot een lijst met budgetten om te laten vrijvallen ten gunste van de begrotingssaldo. Hierbij was ook het onderhoud aan gemeentelijke gebouwen meegenomen. Bij actualisatie van de budgetten 2024 is gebleken dat het verstandig is die vrijval niet door te voeren omdat het dan mogelijk is de indexering van het onderhoudsprogramma binnen de bestaande budgettaire ruimte te doen. Dit resulteert in een nadeel van € 0,4 miljoen voor het begrotingssaldo. Actualisatie lonen en salarissen Vanaf 1 januari 2024 hebben werkgevers en vakbonden een akkoord gesloten voor een nieuwe CAO. Deze CAO geldt tot en met 31 maart 2025. In de Voorjaarsnota 2024 is hiervoor een reservering opgenomen om de personele budgetten bij te ramen. De structurele bijraming heeft plaatsgevonden in de begroting 2025 en in deze Najaarsnota. De gemiddelde stijging van de loonsom komt uit op 6,03% voor 2024 (inclusief pensioen- en werkgeverspremies). In de loonkostenbegroting 2024 was rekening gehouden met een stelpost van ruim € 1,12 miljoen.