a-memo-meningsvormend-duurzaamheidsopties-gemeentewerf-milieustraat

Meningsvormend

Aan Van Datum Onderwerp Bijlagen Registratienummer

: Gemeenteraad : College van B&W : 23 oktober 2024 : Duurzaamheidsopties Gemeentewerf en Milieustraat :5 : 1603537

Inleiding Op 23 september 2021 heeft uw raad ingestemd met de bouw en aanleg van een nieuwe gemeentewerf en milieustraat op de Baanstee Noord (reg.nr. 1553292). In dat raadsvoorstel is aangegeven dat er na uitwerking door de raad nog aanvullende keuzes te maken zijn. Deze zijn uitgewerkt als 4 ambities: 1. Een upgrade van de GPR score 1 van een 7,0 naar een 8,5 voor het hoofdgebouw; 2. Het realiseren van een aanvullende overkapping voor de voertuigen; 3. Het realiseren van zonnepanelen 4. Het realiseren van voorzieningen voor het innamepunt voor het circulair centrum bij de milieustraat. Op 30 mei 2024 is in het raadsvoorstel over het Voorlopig ontwerp nieuwe Werf en Milieustraat (reg.nr. 1596896) aangegeven dat een extern adviesbureau de diverse opties voor extra duurzaamheidsmaatregelen uitwerkt zodat dit in het definitief ontwerp kan worden verwerkt. Het voorlopig ontwerp is nogmaals onderstaand opgenomen:

(1) GPR Gebouw brengt de duurzaamheid van gebouwen in kaart door middel van rapportcijfers op basis van vijf thema’s; energie, milieu, gezondheid, gebruikskwaliteit en toekomstwaarde. Per thema krijgt een gebouw een waardering op een schaal van 1 tot 10. De totale GPR score wordt vervolgens vertaald naar een kwaliteitslabel. Met behulp van dit label krijgt het gebouw één tot vijf sterren. Het basisniveau Bouwbesluit staat gelijk aan 1 ster.

1.

Op 24 september 2024 is er door adviesbureau DWA een presentatie gegeven over deze verschillende ambities en de opties daarbinnen. De presentatie is opgenomen als bijlage 1. Op die avond zijn ook nog enkele vragen gesteld die voor u zijn uitgewerkt. Deze zijn opgenomen als bijlage 2. De opties zijn financieel vertaald (investering en kapitaallasten) en worden in dit memo meningsvormend aan u voorgelegd zoals afgesproken. Op basis van de meningsvormende bespreking kan dan de keuze voor aanvullende duurzaamheidsmaatregelen worden bepaald. Op dit moment is er een budget van € 165.000 opgenomen in het krediet voor aanvullende duurzaamheidsmaatregelen. Als het totaal aan keuzes meer bedraagt dan € 165.000 behoeft er aanvullend krediet. Om een goed gesprek met u te voeren heeft het college gekozen voor een voorkeursvariant die in dit memo is opgenomen. Na uw meningsvorming zal het college u -indien nodig- een aanvullend kredietvoorstel voorleggen over de uitwerking van de duurzaamheidsopties die dan worden meegenomen in het definitief ontwerp. Duurzaamheidsambities en opties Met de basis van het voorlopig ontwerp zijn adviesbureau DWA en architecten bureau Bos gevraagd de uitwerking van de duurzaamheidsambities ter hand te nemen: mogelijkheden, dilemma’s en prijsindicaties. Leidend waren daarbij de vier ambities uit het raadsvoorstel van 2021.

De 4 gevraagde ambities zijn weer onderverdeeld in opties waarbij we van eenvoudige eerste opzet gaan tot de meest uitgebreide variant. Bij de ambities 2-4 is het daardoor mogelijk om te kiezen voor de eerste optie die later uitgebreid kan worden naar de uitgebreide variant. Dat lukt alleen niet bij de 1e optie: de keuze voor de ambitie op GPR score is alleen nu te maken en moet meteen in de nieuwbouw worden meegenomen. De door u gewenste GPR variant moet dan ook vooraf worden vastgesteld en in de nieuwbouwplannen verwerkt. Ambities en varianten Onderstaand hebben wij de ambities en opties met een raming voor u uiteengezet. Ambitie 1. Een upgrade van de GPR scorevan een 7,0 naar een 8,5 voor het hoofdgebouw In het basisontwerp van het hoofdgebouw is uitgegaan van een GPR score van 7,0. Er zijn twee varianten (A en B) uitgewerkt om het hoofdgebouw verder te verduurzamen. Deze hebben de volgende uitwerking: Optie

Toelichting

Bedrag

Kapitaallast

A.

Natuurinclusief bouwen, bufferen van hemelwater op groen dak en afvoeren naar opslag wasstraat, bodem en oppervlaktewater, luchtdicht bouwen en educatieve informatie over duurzaamheidsmaatregelen zichtbaar maken voor bezoekers

400.000

13.600

GPR van gem. 8,0 Toepassen van meerdere tweedehands producten of naar 8,5 producten die afkomstig zijn van een restpartij. Toepassen van circulaire/biobased materialen met indien mogelijk CO2-opslag. Minimaal twee eenvoudig aanpasbare elementen. Materialen met een lage milieulast

660.000

22.440

1.066.000

36.040

B.

GPR van gem. 7,0 naar 8,0

Totaal ambitie 1

Het beeld is dat optie A zal leiden tot enige besparingen (luchtdicht bouwen geeft bijvoorbeeld energievoordeel), maar deze zijn niet goed te berekenen. Optie B zal vooral leiden tot een duurzamer effect, maar niet tot financiële besparingen. Ambitie 2. Het realiseren van een aanvullende overkapping voor de voertuigen In het huidig ontwerp en budget is rekening gehouden met een overdekte voertuigstalling, maar hier kunnen niet alle voertuigen van de gemeente in worden gestald (figuur 1). De architect heeft een uitwerking van een overkapping (figuur 2) gemaakt met een raming.

Figuur 1.

Figuur 2.

Het idee hierachter is dat voertuigen die droog staan, minder onderhoud vragen en langer meegaan. Hoeveel dit bespaart, is echter moeilijk uit te rekenen. Op de werf staan circa 100 voertuigen. Bij een gemiddelde prijs van 50.000 bespaart 1 jaar extra afschrijven al circa 70.000 euro per jaar. Daarmee zou de constructie op termijn kunnen worden terugverdiend. Dit is echter wellicht ook een besparing die meegenomen kan worden in de toekomstscenario’s. Optie

Toelichting

Overkapping

Overkapping in staalconstructie (stelpost)

Totaal ambitie 2

Bedrag

Kapitaallast

1.450.000

56.550

1.450.000

56.550

Ambitie 3. Het realiseren van zonnepanelen Voor de zonnepanelenambitie is een aparte business case (bijlage 3) gemaakt waarbij is berekend hoeveel zonnepanelen er nodig zijn bij het oplopend elektrificeren van het wagenpark. De zonnepanelen kunnen worden geplaatst op het hoofdgebouw, op de milieustraat en op de overkapping van de voertuigen als hiervoor wordt gekozen. Hierbij zijn de volgende scenario’s gehanteerd: • Scenario 1: 0% van de voertuigen zijn geëlektrificeerd • Scenario 2: 50% van de voertuigen zijn geëlektrificeerd • Scenario 3: 100% van de voertuigen zijn geëlektrificeerd Aangezien voor grootverbruikers geen salderingsregeling geldt, is tevens uitgewerkt wat het betekent als er ook een accupakket wordt aangeschaft waarmee stroom kan worden gebruikt op momenten dat de zonnepanelen geen stroom opwekken. Conclusie van de business case is dat 2.500 m2 panelen in alle scenario’s zonder accupakket wordt terugverdiend. De extra panelen worden pas terugverdiend afhankelijk van het scenario van elektrificeren van het wagenpark. Daarbij geldt wel dat dan het energieverbruik zoveel mogelijk over de dag moet worden gespreid en dat is een complexe opgave is, die veel invloed heeft op de bedrijfsprocessen en een gedegen aanpak vereist om succesvol te kunnen implementeren. Het toepassen van een apart systeem met

accupakketten maakt het geheel minder complex, maar vraagt wel weer om een forse extra investering voor het accupakket. De onderzoekers adviseren om die reden hier eerste nader onderzoek naar te doen.

Optie

Toelichting

Bedrag

Kapitaallast

Optie A 2.500 m2

Op overkapping boven perron milieustraat. Terugverdientijd: 9-20 jaar. Gemiddeld: 13 jaar. Figuur 3

690.000

44.160

Optie B 1.500 m2

Op personeelsgebouw/werkplaats gemeentewerf en personeelsgebouw milieustraat. Terugverdientijd: 9-20 jaar afhankelijk van elektrificeren wagenpark. Gemiddeld: 13 jaar. Figuur 4

432.000

27.648

Accupakket optie B1

Terugverdientijd: 11-22 jaar. Gemiddeld 15 jaar.

765.000

48.960

Optie C 2.500 m2

Op dak van stalling gemeentewerf. Terugverdientijd 920 jaar afhankelijk van elektrificeren wagenpark. Gemiddeld: 13 jaar. Figuur 5.

610.000

39.040

Terugverdientijd: 11-24 jaar. Gemiddeld 16 jaar.

765.000

48.960

3.262.000

208.768

Accupakket optie C1 Totaal ambitie 3

Figuur 3. Optie A

Figuur 4. Optie B

Figuur 5. Optie C Het toepassen van optie A verdient zich snel terug. Het is ook mogelijk eerst Optie B en later optie A te doen. Optie A heeft echter het voordeel dat de medewerkers van de milieustraat niet in de zon hoeven te werken. Wat betreft het elektrificeren is het beeld dat zeker 68 van de 100 auto’s van de werf op middellange termijn 100% elektrisch kunnen worden, van de 32 vrachtwagens en tractors is dit nog niet helemaal duidelijk. Optie C is voorlopig nog niet in beeld omdat het veel meer stroom opwekt dan de

gemeente nodig heeft. Het accupakket is in deze uitwerking nog zeer kostbaar, maar moet naar het beeld van het college bij de verdere elektrificering van het wagenpark worden betrokken. Ambitie 4. Het realiseren van voorzieningen voor het innamepunt voor het circulair centrum bij de milieustraat De gemeente heeft de ambitie om naast de werf en de milieustraat een circulair centrum te bouwen. De inname van producten voor het circulair centrum vindt plaats op de milieustraat in -afhankelijk van de gekozen reststromen- bij voorkeur een droge omgeving. Er is nu geen rekening gehouden met een overkapping hiervoor. Dit is uitgewerkt in 3 scenario’s met bijbehorende kosten: Optie

Toelichting

Bedrag

Kapitaallast

A.

Basis

Overkapping innamepunt 1 zijde

74.500

2.533

B.

Uitbreiding optie A

Overkapping innamepunt 2 zijden

50.500

1.717

C.

Uitbreiding optie B

Integrale overkapping innamepunt

65.000

2.210

190.000

6.460

Totaal ambitie 4

Luifel optie C Luifel optie B Luifel optie A

Figuur 6 Omdat de business case voor het circulair centrum nog niet volledig is uitgewerkt, is deze uitwerking nog vooral indicatief. Voorkeursvariant college Het college heeft gemeend er goed aan te doen voor de discussie een standpunt in te nemen over de voorkeursvariant. Het college neemt daarbij in ogenschouw dat er reeds veel geld beschikbaar is gesteld en dat het goed is nu enkel te doen wat niet later kan danwel wat zeker rendabel is. De overdekte stalling voor de voertuigen en de overkapping voor het innamepunt circulaire centrum vallen daarom voor het college af. Deze zijn niet per direct nodig. De GPR ambitie naar 8 kan enkel in het ontwerp worden gerealiseerd of niet. Het college ondersteunt deze optie vanwege de zeer zichtbare milieuwinst in relatie tot de kosten en de mogelijkheden een deel ervan terug te verdienen. De verhoging naar 8,5 is naar de mening van het college kostbaar, maar ook gewenst vanwege de voorbeeldfunctie van de gemeente. Omdat het financieel niet terug te verdienen is, is een beroep op de Investeringsagenda nodig. Wat betreft de zonnepanelen heeft het college de

insteek om aan te leggen wat ook aan stroom kan worden gebruikt. Optie A (zonnepanelen op een overkapping op de milieustraat) is daarmee ‘zonder spijt’: de panelen kunnen op een redelijke termijn worden terugverdiend en de optie heeft met het oog op het medewerkerswelzijn de voorkeur. De hoeveelheid panelen kan dan op het dak van het hoofdgebouw worden uitgebreid als het aantal elektrische auto’s wordt uitgebreid. De adviseurs van DWA adviseren om het batterijenpakket nu nog niet te doen, maar te onderzoeken als besloten wordt tot substantiële uitbreiding van de elektrische auto’s. Het college wil graag een budget om het proces van elektrificering van het wagenpark zo snel mogelijk in te zetten en dit ook in te kunnen passen in de bedrijfsvoering. Gerekend is met een half accupakket. Samengevat: Optie

Toelichting

Bedrag

Ambitie 1. Optie A. GPR van gem. 7,0 naar 8,0

Natuurinclusief bouwen, bufferen van hemelwater op groen dak en afvoeren naar opslag wasstraat, bodem en oppervlaktewater, luchtdicht bouwen en educatieve informatie over duurzaamheidsmaatregelen zichtbaar maken voor bezoekers

400.000

Ambitie 1. Optie B. GPR van gem. 8,0 naar 8,5

Toepassen van meerdere tweedehands producten of producten die afkomstig zijn van een restpartij. Toepassen van circulaire/biobased materialen met indien mogelijk CO2-opslag. Minimaal twee eenvoudig aanpasbare elementen. Materialen met een lage milieulast

660.000

Ambitie 3. Optie A zonnepanelen Op overkapping boven perron milieustraat. Terugverdientijd: 9-20 2.500 m2 boven milieustraat jaar. Gemiddeld: 13 jaar

690.000

Ambitie 3. Accupakket

382.500

Stelpost voor een accupakket

Beschikbaar krediet

-165.000

Totaal extra

1.967.500

Deze investering leidt tot een extra kapitaallast van afgerond € 83.000 die kan worden gedekt door een combinatie van lagere energielasten, doorbelasting naar de afvalstoffenheffing en een beroep op de Investeringsagenda (voor de hogere GPR score). Vraag aan de commissie Wat vindt u van de voorkeur van het college en zou u mogelijk andere keuzes maken (graag per ambitie aangeven)?

Bijlagen: 1. Presentatie duurzaamheidsopgave Milieustraat 2. Vragen en antwoorden commissie 24 september 2024 3. Business case zonnepanelen 4. Resultaten GPR score 5. Resultaten onderzoek energiesystemen