Inspraaktekst Jong-RES

Inspraak Jong-RES voor jongerenparticipatie in de uitwerking van de Regionale Energiestrategie Naam: Siert van Kemenade Organisatie: Jong-RES Rotterdam-Den Haag Email: rotterdamdenhaag@jongresnederland.nl Voorzitter, Jong-RES is een organisatie die zorgt dat in iedere RES-regio ten minste 1 jongerenvertegenwoordiger actief is die jongeren bij de energietransitie betrekt en een ‘jongerengeluid’ in de RES-regio laat horen. Zo ook sinds 1,5 jaar in de regio Rotterdam-Den Haag. De energietransitie is een ingrijpende opgave die letterlijk tot achter de voordeur van burgers strekt. In de totstandkoming van de RES Rotterdam-Den Haag is ervoor gekozen burgerbelangen met name te borgen via inspraakmogelijkheden voor volksvertegenwoordigers in gemeenten, provincies en waterschappen. Directe participatie met bewoners werd overgelaten aan individuele gemeenten. Helaas blijken die op hun beurt te vaak te weinig middelen te hebben gehad om hier echt gestalte aan te geven. De vraag rijst: welke mening dragen volksvertegenwoordigers uit, als hun achterban, onder meer door gebrek aan Rijksmiddelen, geen kans heeft gehad een mening te vormen? Specifiek voor jongeren, waar we iedereen onder de 35 jaar onder scharen, is het van belang betrokken te worden omdat zij nu geraakt worden door beslissingen waar zij nog niet over mee kunnen beslissen of waar zij nog niet van mee kunnen profiteren.

Het is voor de jongere groep van belang om besluitvorming flexibel vorm te geven. Om die manier kunnen jongeren, zodra zij wel aan de knoppen komen te zitten, waar nodig bijsturen in de gebruikte energiebronnen, zodat zij niet geconfronteerd worden met een lock-in: een blijvende koppeling aan een mogelijk ook in de toekomst vervuilende industrie, waarvoor zij niet gekozen hebben. Voor de jongeren die al iets verder zijn, die bijvoorbeeld hun eerste huis aan het zoeken zijn, of net een gezinnetje gesticht hebben, is het van belang goed na te denken over hoe zij evenredig kunnen worden betrokken in het plukken van de lusten van de energietransitie. Deze generatie kan dit op het moment zelden, door een gebrek aan financiële slagkracht. Jonge mensen hebben bijvoorbeeld (nog) geen huis in het bezit of nog niet veel spaargeld opgebouwd. Hierdoor kunnen ze slechts bij uitzondering via traditionele kanalen deelnemen aan financiële participatie. Deze uitsluiting van de lusten moet voorkomen worden. Over twee jaar moet een aangescherpte RES 2.0 worden gepubliceerd. Met verhoogde klimaatdoelen en een weerbarstige praktijk is forse bijsturing niet ondenkbaar. Laten we richting RES 2.0 jongerenparticipatie echt een plek geven. Hoe dan?

Ten eerste: Bekrachtig de intentie om directe participatie van jonger mensen gestalte te geven in het bestuurlijk proces. Geef jongerenparticipatie bij energieplannen altijd een plek. Zorg bijvoorbeeld voor een vaste participatieparagraaf, of richt een jongerenraad voor de energietransitie in waar jonge mensen van Pijnacker, Nootdorp en Delfgauw gevraagd en ongevraagd hun mening kunnen geven over energietransitieprojecten. Ten tweede: zorg ervoor dat de RES voor de burger, maar met name voor jongeren begrijpelijker wordt door een begrijpelijke RES te ontwikkelen. In Zeeland heeft het RESprogramma bijvoorbeeld een KinderRES ontwikkeld, die op grafische wijze op een paar pagina’s de RES niet alleen te begrijpen maakt voor basisschoolleerlingen, maar ook uitlegt waarom het belangrijk is. Ten derde: zorg dat jongeren ook de vruchten van de energietransitie kunnen plukken. Ik denk bijvoorbeeld aan een gebiedsfonds als aanvulling op meer geijkte vormen van financiële participatie, waar bijvoorbeeld per duurzaam opgewekte Kilowatuur of PJ een vast bedrag aan toegewezen wordt. Op die manier zouden jongeren en anderen die geen deelneming in hernieuwbare energieprojecten kunnen betalen evenredig mee kunnen profiteren van de transitie door verbeteringen in hun leefomgeving.

Met deze verbeteringen weten jongeren waar ze moeten zijn om bij te dragen, kunnen ze aan tafel plaatsnemen, en delen ze mee in de positieve kanten van de energietransitie zodat scheve gezichten bij de verdere uitvoering worden voorkomen. Wij denken graag mee over de vormgeving van deze nodige verbeteringen en over de inhoud van de RES. Dank u wel.