Informatienota raad

Informatienota raad

beeldvorming op oordeelvorming op besluitvorming op

invullen organisatie

zaaknummer

1576876

berichtnummer

1430297

onderwerp reden portefeuillehouder behandeld in college

Huisvestingsopgaven Actieve informatieplicht ​Frank van Kuppeveld ​6 mei 2025

domein

​Samenleving en fysieke leefomgeving

bijlagen

​1. Contourennota intrekking Spreidingswet 2. Notitie Nationale Terugval Optie Oekraïne

pagina

1/10

Informatienota raad

Geachte leden van de raad, De huidige woningmarkt wordt gekenmerkt door een zeer grote krapte. In zowel de particuliere huurals de koopsector zijn de prijzen door deze schaarste de afgelopen jaren fors gestegen. Door onder andere deze prijsstijgingen is de doorstroming vanuit de sociale huursector richting deze segmenten afgenomen. De wachttijden voor een sociale huurwoning zijn lang, terwijl een betaalbaar alternatief in de particuliere voorraad ontbreekt. Dit probleem treft voornamelijk huishoudens met een lager inkomen, die een relatief groot deel van hun besteedbare inkomen aan woonlasten kwijt zijn. Daarbovenop zijn er steeds meer verschillende aandachtsgroepen die we binnen de gemeente moeten huisvesten. Dit tekort aan woningen leidt ook in onze gemeente tot grote uitdagingen op het gebied van huisvesting, voor zowel onze inwoners als bij het opvangen en huisvesten van bijzondere doelgroepen. De woningvoorraad in onze gemeente schiet tekort om te kunnen voorzien in de totale opgave, zowel in de reguliere woningvraag als in de (tijdelijke) opvang van bijzondere doelgroepen. De reguliere vraag betreft woningzoekenden met binding aan onze gemeente, zoals starters, gezinnen en senioren, die verwachten binnen redelijke termijn in aanmerking te komen voor een betaalbare woning.

Daarbovenop komen de wettelijke opgaven, zoals huisvesting van statushouders en opvang van Oekraïners. Deze zijn niet alleen omvangrijk, maar kennen ook een grillig en onzeker karakter, mede door voortdurende beleidswijzigingen op rijksniveau. Met deze informatienota informeren wij uw raad over de veelzijdige en complexe huisvestingsopgaven binnen onze gemeente en de uitdagingen die hiermee gepaard gaan. Wij maken zichtbaar dat het niet haalbaar is onze taakstellingen te halen en de wachtlijst substantieel te verkorten. Het landelijke en lokale woningtekort Volgens het CBS bedraagt het woningtekort in Nederland momenteel 315.000 woningen, de verwachting is dat dit tekort in 2025 verder oploopt naar 400.000 woningen. Een groot deel van die tekorten bestaan in de regio Haaglanden. Daarom is in de Woondeal Haaglanden afgesproken dat we regionaal circa 74.500 woningen realiseren tussen 2022 en 2030. Met de negen gemeenten in Haaglanden hebben we afgesproken dat we binnen onze gemeente tot 2030 nog minimaal +/- 2.400 woningen bijbouwen (Tussenakkoord Samenwerken aan een solide woningmarkt in Haaglanden).

In de afgelopen vijf jaar is het aanbod (corporatie)woningen binnen onze gemeente flink gegroeid (tabel 1). Ook richting 2030 en daarna blijven we inzetten op het toevoegen van nieuwe woningen. Er zijn inmiddels plannen om 3.700 woningen toe te voegen aan de huidige woningvoorraad, waarvan 35% een sociale huurwoning betreft. De grootste aantallen hiervan komen uit de ambitienotities voor Dwarskade (1.200) en Overgauw (1.000). Huisvesting verschillende aandachtsgroepen Als gemeente hebben wij de verantwoordelijkheid om huisvesting te faciliteren voor diverse aandachtsgroepen. Voor een deel van deze groepen hebben wij een wettelijke opgave of zijn er bestaande convenant afspraken in de regio. Het merendeel van de aandachtsgroepen staat benoemd in onze Woonvisie en de Woonzorgvisie. Hieronder een overzicht van de belangrijkste aandachtsgroepen waarvoor huisvesting nodig is.

pagina

2/10

Informatienota raad

o o o o o o

Statushouders (wettelijke taakstelling) Asielzoekers (wettelijke taakstelling) Oekraïense ontheemden (taakstelling) Urgentie categorieën op basis van de huisvestingsverordening Extra wettelijk verplichte urgenten (Wet Versterking regie op de volkshuisvesting) Spoedzoekers, jongeren en starters

De uitdagingen verschillen per aandachtsgroep en vereisen gerichte oplossingsrichtingen. In de discussie over huisvesting staat niet de vraag centraal wie meer recht heeft op een woning, maar hoe we als gemeente kunnen inspelen op de uiteenlopende behoeften en verplichtingen. Druk op de sociale woningmarkt Pijnacker-Nootdorp heeft met 17,4% op de totale woningvoorraad een relatief kleine sociale woning voorraad. Daardoor zijn de wachttijden binnen onze gemeente ook iets langer dan in andere gemeenten in onze regio. Het merendeel van de aandachtsgroepen doet een beroep op de corporatievoorraad. Gemiddeld komen er ongeveer 150 bestaande woningen jaarlijks vrij. Dit aantal fluctueert echter sterk door de oplevering van nieuwbouwwoningen. De vraag naar sociale huurwoningen overstijgt het beschikbare aanbod. In 2024 waren er 230 advertenties en gemiddeld krijgt een advertentie 252 reacties. Dat betekent dat er bijna 58.000 reacties zijn gemaakt. Omdat er meer woningzoekenden zijn dan het aantal woningen, is de wachttijd ook relatief lang. De gemiddelde wachttijd voor een corporatiewoningen binnen onze gemeente is 89 maanden. Binnen de regio Haaglanden is dit 78 maanden. Tabel 2: kengetallen Pijnacker-Nootdorp

De meeste aandachtsgroepen zijn aangewezen op de betaalbare sociale corporatievoorraad. Zij doen voor een groot deel een beroep op dezelfde woningvoorraad. Hierbij gaat het voornamelijk om de betaalbare een- en tweekamer woningen. En juist dit aanbod is binnen onze gemeente klein. Iets meer dan 20% van de vrijgekomen corporatiewoningen bestond in 2024 uit een- of tweekamers. Dit zorgt voor beperkte mogelijkheden om de verschillende aandachtsgroepen tijdig te huisvesten. Met het oog op huisvesten van de verschillende aandachtsgroepen proberen we dit aanbod te vergroten. Zowel door permanente als tijdelijke huisvesting toe te voegen. Zo zijn er in Casa Vita en de Kiem dit jaar, kleinere woningen toegevoegd. En we verwachten dit type aanbod ook bij WijCK en Oranjepark weer toe te voegen. Tijdelijke huisvesting realiseren is eerder gebeurd in het Hofland en de Nootdorpseweg. Daarnaast willen we 100 flexwoningen op de Avalex locatie opleveren in 2026. Maar dit aantal is nog wel onvoldoende, om de aandachtsgroepen die we nu en in de toekomst nog moeten huisvesten.

pagina

3/10

Informatienota raad

Tabel 3: aantal kamers per verhuurjaar

Taakstelling voor statushouders De gemeente krijgt ieder half jaar een taakstelling vanuit het Rijk om statushouders te huisvesten. Deze taakstelling wordt gebaseerd op het aantal inwoners in onze gemeente. De gemeente huisvest statushouders in samenwerking met de woningcorporaties binnen de sociale woningvoorraad. Bovenop de sociale woningvoorraad is het aanbod voor statushouders in 2017 tijdelijk uitgebreid met het Hofland (64 eenheden), het Robbengat (4-kamers) en het jeugdhonk (geschikt voor 8-10 personen). In de periode tot en met 2024 is onze achterstand bij het huisvesten van statushouders opgelopen tot 61 personen. Voor de eerste helft van 2025 hebben wij een taakstelling om 48 statushouders te huisvesten. Dat betekent dat we in totaal 109 statushouders voor 1 juli 2025 gehuisvest moeten hebben. Op basis van ervaringen uit voorgaande jaren wordt geschat dat de corporaties maximaal 40 personen kunnen huisvesten voor 1 juli dit jaar. De woningcorporaties hebben aangegeven dat zij met dit aantal wel tegen de grenzen van hun mogelijkheden zitten. Met het woningaanbod van de woningcorporaties wordt de opgave voor het huisvesten van 109 statushouders op 1 juli 2025 niet gehaald. Voor de tweede helft van dit jaar komt daar weer een nieuwe taakstelling van 42 statushouders bij.

De moeilijkheden bij het plaatsen van statushouders in onze gemeente door de corporaties is deels te wijten aan het beperkte sociale woningaanbod voor alleenstaanden. De te plaatsen statushouders zijn voornamelijk alleenstaand (met nareizigers). Naar deze categorie woningen is veel vraag vanuit alle doelgroepen. Tabel 4: Verhuringen aan statushouders door woningcorporaties in Pijnacker-Nootdorp, per half jaar

Periode

Gehuisvest

Aantal woningen

2022-2

40

20

2023-1

65*

19

2023-2

44

17

2024-1

33

13

2024-2

35

13

* deze periode wijkt iets af vanwege een aantal grote gezinnen en relatief veel nareizigers

De provincie heeft de gemeente op 6 februari 2025 een brief (zaaknummer 1564298) gestuurd. In de brief staat uitleg over hun voornemen om over te gaan tot indeplaatsstelling.

pagina

4/10

Informatienota raad

Indeplaatsstelling betekent dat de provincie voor het realiseren van de taakstelling de vereiste maatregelen kan gaan nemen, op kosten van de gemeente. De reden voor deze indeplaatsstelling is dat onze gemeente in 2024 geëindigd is met een achterstand van 61 personen op de taakstelling. De uitkomst is dat wij als gemeente op 1 januari 2025 op trede 4 'Vooraankondiging juridische indeplaatsstelling' zijn beland. Welke maatregelen de provincie gaat nemen en welke mogelijkheden zij zien in onze gemeente is nog onduidelijk. De maatregel indeplaatsstelling wordt namelijk niet vaak toegepast, naast onze gemeente hebben nog zeven andere gemeenten in Zuid-Holland een vergelijkbare brief ontvangen. Hoe de taakstelling zich gaat ontwikkelen in de toekomst is nog onduidelijk. De instroom van statushouders is moeilijk te voorspellen en het landelijke beleid kent veel onduidelijkheden. Op 25 oktober 2024 heeft het kabinet een pakket aan maatregelen gepresenteerd om het asielstelsel ingrijpend te hervormen en de instroom van asielzoekers te beperken. Onderdeel van dit pakket is de maatregel dat de wettelijke taakstelling voor de huisvesting van statushouders wordt geschrapt. Ook is er een wetsvoorstel ingediend dat gemeenten verbiedt statushouders voorrang te geven bij de toewijzing van sociale huurwoningen. Of de taakstelling en de voorrangsregel worden afgeschaft is nog niet duidelijk.

Het wetsvoorstel doorloopt nu het wetgevingstraject. Dit maakt het voor gemeenten lastig om statushouders tijdig te huisvesten. Om de achterstand in te lopen wordt samen met de woningcorporaties gekeken of er nog extra mogelijkheden zijn om de woningvoorraad uit te breiden. Bijvoorbeeld door een aantal woningen beschikbaar te stellen voor woningdelen of friendscontracten. Mogelijk komen er ook nog wat extra kamers vrij in Het Hofland. Verder wordt er met de corporaties gekeken of er ander vastgoed beschikbaar is dat kan worden ingezet voor de huisvesting van statushouders. De verwachting is dat er in 2026 100 flexwoningen worden gerealiseerd op de Avalex locatie, hiervan wordt een deel gereserveerd voor statushouders. Ondanks onze inzet en de wens om te voldoen aan de taakstelling, zal de opgelopen achterstand niet volledig kunnen worden weggewerkt. Daarbij weten we dat de tijdelijke ontheffing voor het gebruik van het jeugdhonk en het Hofland in 2027 verlopen. Als de 64 woningen in het Hofland in 2027 wegvallen levert dit nog weer extra druk op de woningvoorraad op. Wij willen dan ook onderzoeken of we het Hofland langer kunnen gebruiken. Een opsomming van onze inzet om de achterstand in huisvesting van statushouders in te lopen wordt separaat aan uw raad gestuurd. De opvang van asielzoekers en de Spreidingswet De asielketen kampt al geruime tijd met capaciteitsproblemen.

De instroom van vluchtelingen heeft geleid tot een forse toename van het aantal asielzoekers in opvanglocaties. Sinds het najaar van 2021 zijn de asielzoekerscentra structureel overbezet. Er zijn in totaal 72.538 personen met recht op opvang door het COA, waarvan 18.591 statushouder zijn. Dit vergroot de druk op opvangcentra nog verder. Om de druk op de opvang evenwichtiger te verdelen, heeft het Rijk de 'Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen' ingevoerd, ook wel de 'Spreidingswet' genoemd. Deze wet verplicht gemeenten om gezamenlijk verantwoordelijkheid te nemen voor de opvang van asielzoekers en statushouders. Voor onze gemeente betekent dit dat wij een wettelijke taak hebben om asielzoekers op te vangen. Onze taakstelling onder de Spreidingswet is, na het verdeelbesluit van de minister van Asiel en Migratie, 378 opvangplekken. U bent hierover geïnformeerd in een brief van 23 december 2024 (zaaknummer 1554925).

pagina

5/10

Informatienota raad

Er zijn 128 opvangplekken gerealiseerd in het Van der Valk hotel in Nootdorp. Voor de resterende opgave van 250 opvangplakken is een voorstel gedaan aan uw raad in december 2024. De raad heeft niet ingestemd met dit voorstel. Op dit moment voldoen wij dan ook niet aan de taakstelling vanuit de Spreidingswet. Het interbestuurlijk toezicht ligt, anders dan bij statushouders, bij het Rijk. Het blijft onduidelijk of en hoe de minister van Asiel en Migratie zal handhaven bij het niet voldoen van gemeenten aan de opgaven uit de Spreidingswet. Inmiddels staat de Spreidingswet ter discussie en is er het voornemen vanuit het huidige kabinet om deze wet in te trekken. De plannen om de Spreidingswet dit jaar in te trekken zijn inmiddels gewijzigd. Het kabinet heeft uitgesproken bij voorkeur pas eind 2026 de wet in te trekken. Op dat moment is de eerste cyclus1 van de Spreidingswet afgelopen en wordt er geen afbreuk gedaan aan de reeds geschapen verwachtingen en verplichtingen, die door zowel regering als medeoverheden zijn aangegaan. Dit is bekend gemaakt in de contourennota intrekking Spreidingswet van 14 april 2025, bijlage 1. Hierin is uitgewerkt hoe het kabinet de opvang van asielzoekers vorm wil geven zonder een wettelijke taak voor gemeenten. Hierbij wordt ingezet op vrijwillige realisatie van opvangplekken door gemeenten.

De opvang van Oekraïense ontheemden Bij de start van het conflict in Oekraïne hebben EU-lidstaten de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) geactiveerd om ontheemden uit Oekraïne veilig en adequaat op te kunnen vangen. De RTB loopt af op 4 maart 2026 en is dan vier jaar van kracht geweest. Op 13 november jl. heeft de minister van Asiel en Migratie in een brief aan de Commissarissen van de Koning en Colleges van B&W een verhoogde prognose gegeven voor de instroom van Oekraïense ontheemden. De landelijke opgave komt daarmee op 109.000 opvangplekken per 1 juli 2025. Dit leidt tot een verhoogde inspanningsverplichting voor de regio Haaglanden en 21 extra benodigde opvangplekken voor Pijnacker-Nootdorp. In totaal gaat onze opgave van 190 naar 211 opvangplekken per 1 juli 2025. Op dit moment hebben we 180 opvangplekken gerealiseerd. Per 1 juli 2025 hebben we een te kort van 31 opvangplekken. Het is nog onbekend wat voor vervolg er wordt gegeven aan de RTB. Het Rijk treft wel voorbereidingen wanneer er geen verlenging van de RTB zal zijn en het Rijk vanaf 4 maart 2026 zelf moet bepalen wat zij met Oekraïense ontheemden aanvangt. Het Rijk en de VNG ontwikkelen samen een alternatief 'de Nationale Terugval Optie' (NTO). Er heeft inmiddels een uitvoeringsscan plaatsgevonden door de VNG waarvan de uitwerking te vinden is in bijlage 2.

pagina

6/10

Informatienota raad

Indien er geen (of niet tijdig) een passende Europese oplossing komt voor het verblijfsrecht van Oekraïense ontheemden, treedt de NTO in werking. De verwachting is nu dat de Raad van Europese Unie besluit om de RTB te verlengen tot 4 maart 2027. Dit betekent dat de NTO in werking treedt op 4 maart 2027. Ontheemden uit Oekraïne krijgen onder de NTO een tijdelijke verblijfsvergunning voor drie jaar. In totaal zijn 22% van Oekraïners in Nederland van plan terug te keren naar Oekraïne als het daar weer veilig is2. Als gemeente dienen wij ons in de periode voorafgaand aan maart 2027 voor te bereiden op de instroom van Oekraïense ontheemden naar de Participatiewet. Met deze overgang brengt de NTO de nodige gevolgen voor onze gemeente met zich mee. Ontheemden uit Oekraïne krijgen onder de NTO dezelfde rechten, plichten en voorzieningen als statushouders, met uitzondering van de inburgering. Voor onze gemeente betekent dit inzet vanuit wonen, participatie, samenleven, integratie, onderwijs en zorg. Hieronder een samenvatting van de uitkomsten van de uitvoerringsscan NTO. Tabel 5: uitkomsten uitvoeringsscan Nationale Terugval Optie

Wonen Werk Integratie en Onderwijs Zorg

Er wordt gestreefd naar een duurzame vorm van huisvesting voor ontheemden, waarbij ontheemden zelf huur betalen, in plaats van opvang in gemeentelijke opvanglocaties. De leefgeldregeling komt te vervallen en ontheemden komen te vallen onder de Participatiewet met alle bijbehorende rechten en plichten. Ontheemden leren laagdrempelig de Nederlandse taal, ten behoeve van het vinden van betaald werk. Ontheemden krijgen ook toegang tot bekostiging en studiefinanciering in het hoger onderwijs. De zorg voor ontheemden gaat over van de Regeling Medische zorg Oekraïne (RMO) naar het reguliere zorgstelsel. Ontheemden moeten een zorgverzekering afsluiten en (mogelijk) zorgtoeslag aanvragen.

De afgelopen weken is er in toenemende mate een druk op de opvang voor ontheemden uit Oekraïne. De bezetting in de opvang is hoog en er wordt beperkt gewerkt aan nieuwe opvangplekken. De landelijke opgave is 109.000 opvangplekken. 95.000 Opvangplekken zijn inmiddels gerealiseerd. De tijdelijke huisvesting (en mogelijk in de toekomst duurzame huisvesting) van Oekraïense ontheemden blijft om aandacht vragen. Ook in onze gemeente is de verlenging en de totstandkoming van nieuwe locaties benodigd om te voldoen aan onze taakstelling. De bestaande tijdelijke opvanglocaties in onze gemeente lopen op verschillende momenten af, wat de komende tijd zorgt voor een huisvestingspuzzel. Een aantal opvanglocaties zal dit jaar aflopen, waarbij sommige locaties vrijgemaakt moeten worden voor verdere ontwikkeling. In tabel 6 is een overzicht te zien van de locaties en de looptijd van de contracten. Tabel 6: opvanglocaties Oekraïense ontheemden

Locaties

pagina

Locatie beschikbaar tot

Woning Dwarskade, Nootdorp

Aantal plekken 5

Schoolgebouw Molenweg, Nootdorp

9

31 augustus 2025

Chalet Sportlaan, Pijnacker

3

1 april 2026

Chalets Nijverheidsweg, Pijnacker

36

1 september 2025

Schoolgebouw Meikoninginlaan, Delfgauw

33

1 januari 2026

Flexwoningen Nootdorpseweg, Pijnacker

60

Nog 8 jaar te gaan

Van der Valk hotel, Nootdorp

34

3 maart 2026

7/10

1 juli 2025

Informatienota raad

Urgentie categorieën op basis van de huisvestingsverordening Binnen de regio Haaglanden hebben de negen gemeenten een gelijke huisvestingsverordening met dezelfde urgentieregels. Er is een aantal urgentiecategorieën benoemd (zie tabel 7). De belangrijkste urgentiecategorieën zijn sociaal, medisch en stadsvernieuwing. Woningzoekenden met een urgentie kunnen in de hele de regio een woning krijgen. De afgelopen jaren hebben 18 tot 30 urgenten per jaar een woning gekregen. De verwachting is dat door stadsvernieuwingsprojecten in met name Den Haag het aantal stadsvernieuwingskandidaten iets gaat toenemen. De urgenties zijn drie maanden geldig. En dit is over het algemeen voldoende om deze groep te laten slagen op de woningmarkt. Tabel 7: Verhuurde corporatiewoningen aan woningzoekenden met een vorm van urgentie binnen Pijnacker-Nootdorp

Bovenop deze urgenten bemiddelen we in onze gemeente ook uitstromers uit Beschermd Wonen en de Maatschappelijke opvang. Het gaat hierbij om uitstromers die nog wel een vorm van begeleiding nodig hebben. Deze voorzieningen staan met name in Delft. Met de gemeente Delft is afgesproken dat we uitstromers huisvesten die oorspronkelijk uit onze gemeente komen. Het gaat om ongeveer 7 bemiddelingen per jaar. Afspraken hierover zijn in 2022 vastgelegd in het convenant Huisvesting Zorgafhankelijke Groepen Pijnacker-Nootdorp. De afgelopen jaren is het aantal geslaagde woningzoekenden dat is geslaagd met een urgentie toegenomen. Deze ontwikkeling is ook duidelijk te zien in het aantal urgentieaanvragen. Vanwege de strengere eisen voor een urgentie sinds 2019 wordt een groot deel nog wel afgewezen. Het aantal bemiddelingen lijkt ten opzichte van het totale aanbod beperkt. Echter is deze groep uitsluitend aangewezen op het een- en tweekamer aanbod. Zij concurreren met de andere aandachtsgroepen. Hierdoor moet deze aandachtsgroep soms wat langer wachten. Maar vooralsnog lukt het nog wel om deze groep tijdig te huisvesten. Extra wettelijk verplichte urgenten (Wet Versterking regie op de volkshuisvesting) Naast de bestaande urgentie categorieën gaat de overheid, via de Wet Versterking regie op de volkshuisvesting, extra groepen aanwijzen die recht hebben op urgentie.

Het gaat hierbij om de volgende doelgroepen. o Uitstromers uit Beschermd Wonen en Beschermd Thuis (ruimere definitie) o Uitstromers Maatschappelijke Opvang (ruimere definitie) o Sociaal/Medisch urgenten (ruimere definitie)

pagina

8/10

Informatienota raad

o o

Uitstromers GGZ Uitstromers jeugdzorg

Onderdeel van de wet is dat alle gemeenten in een woningmarktregio moeten bijdragen aan de huisvesting van deze groepen. Over de spreiding van deze groepen over de regio willen we daarom de komende jaren afspraken maken in Haaglanden. De categorieën die nu al in aanmerking komen voor een urgentie in onze regio worden uitgebreid. Vanuit de landelijke wetgeving worden de voorwaarden om in aanmerking te komen voor een urgentie straks minder streng. Zo hebben uitstromers uit beschermd wonen en de maatschappelijke opvang bij ons ook altijd begeleiding nodig. Die voorwaarde komt onder de nieuwe wet te vervallen. Verwacht wordt dat hierdoor het aantal urgenties vanuit deze voorzieningen gaat toenemen, maar de exacte impact is lastig te voorspellen. Bij de groep sociaal en medisch urgenten is de voorwaarde op dit moment, dat er een woning moet worden achtergelaten. Onder de nieuwe wet is dit niet meer het geval. Door de regio wordt ingeschat dat het aantal sociaal en medisch urgenten hierdoor ongeveer verdriedubbelt. Ter indicatie in 2024 waren er 18 personen met een sociale of medische urgentie. De uitstromers uit de jeugdzorg en de GGZ zijn twee nieuwe groepen met recht op urgentie. Cijfers over het aantal uitstromers uit de GGZ zijn onbekend, maar het gaat in ieder geval niet om grote aantallen.

Voor de groep uit de jeugdzorg is in de woonzorgvisie de schatting gegeven dat er 16 jongeren met een herkomst uit Pijnacker-Nootdorp zijn uitgestroomd in 2021. In deze visie wordt ook geconcludeerd, dat als jeugdigen willen terugkeren naar onze gemeente, dat dit zeer lastig is vanwege ons beperkte woningaanbod voor die doelgroep. Ook met een urgentieverklaring. Dit vanwege o.a. de leeftijdsgrens voor huurtoeslag. Gekeken wordt daarom naar een uitbreiding van het aantal 1 en 2 kamer woningen, al dan niet in de vorm van flexwoningen (met vast contract). In de Woonzorgvisie is de ambitie opgenomen om deze woningvoorraad met 100 woningen uit te breiden richting 2030. Spoedzoekers, jongeren en starters Wachttijden voor sociale huurwoningen zijn lang. En de particuliere woningvoorraad is beperkt binnen onze gemeente. Dat betekent dat als je net start op de woningmarkt of met spoed een woning nodig hebt, het lastig is om iets in onze gemeente te vinden. Daarom moeten spoedzoekers al snel uitwijken naar een plek buiten de gemeente en blijven jongeren langer thuis wonen. Wel zijn er een aantal mogelijkheden om toch huisvesting te regelen voor een deel van deze woningzoekenden. Zo is het voor jongeren van 18 tot 23 jaar die een zorgorganisatie of het huis verlaten, maar nog niet helemaal zelfstandig kunnen wonen, mogelijk om een slaapplek te krijgen.

Binnen de gemeente is het initiatief Kamers met Aandacht in 2022 gestart. Jongeren worden hierbij aan mensen die een kamer over hebben en deze willen verhuren aan een jongere gekoppeld. Dit aanbod is de afgelopen jaren toegenomen binnen onze gemeente. En om spoedzoekers te helpen, hebben we voor “kwetsbare spoedzoekers” sinds 2024 de mogelijkheid om maximaal vijf personen door het kernteam via lokaal maatwerk te bemiddelen naar een woning. Verder worden er op dit moment jaarlijks drie tot vijf starters gehuisvest in het Hofland. Maar dit aanbod gaat in 2027, tenzij er met de eigenaar nieuwe afspraken worden gemaakt, uit de woningvoorraad. Wel is het plan een deel van de 100 Avalex woningen in te zetten voor spoedzoekers, jongeren en starters. Maar met het oog op de stijgende vraag van de andere doelgroepen is dit echter niet voldoende. Samenvatting De invulling van de huisvestingsopgaven, zoals vastgelegd in zowel landelijke taaktellingen als regionale afspraken, zijn niet haalbaar voor onze gemeente. Het structurele tekort aan passende en betaalbare

pagina

9/10

Informatienota raad

woningen maakt dat we, zowel de wettelijke taakstellingen als de lokale opgaven, onvoldoende kunnen realiseren. Daarin staat Pijnacker-Nootdorp niet alleen, andere gemeenten kampen ook met dit probleem. Er bestaat een onderscheid tussen wettelijk opgelegde verplichtingen, zoals de taakstelling voor de huisvesting van statushouders en de opvang van Oekraïense ontheemden, en de regionale afspraken en maatschappelijke urgentie rondom de huisvesting van bijvoorbeeld spoedzoekers, jongeren, zorgdoelgroepen en andere urgenten. Voor beide categorieën geldt dat de opgave groter is dan de beschikbare woningvoorraad op het moment kan dragen. Dat tekort wordt mogelijk nog versterkt door wijzigingen vanuit de Wet Regie op de Volkshuisvesting en de Nationale Terugval Optie voor Oekraïense ontheemden. Het wettelijke karakter van bepaalde opgaven betekent dat niet-naleving consequenties kan hebben. Voor de doelgroepen zelf, maar ook voor ons als gemeente. Wanneer niet aan de taakstellingen wordt voldaan, kan de Provincie of het Rijk ingrijpen door middel van aanwijzingen of door zelf locaties aan te wijzen, hetgeen ten koste kan gaan van lokaal draagvlak en sturingsruimte. Uiteraard blijven we de diverse geplande bouwprojecten in onze gemeente stimuleren, starten we nieuwe projecten op en kijken we of er versnellingsmogelijkheden zijn.

Daarnaast hebben we als gemeente de druk weten te temporiseren door middel van tijdelijke oplossingen, zoals de ontwikkelingen die plaats vinden op de Avalex-locatie, maar dit is ontoereikend om aan alle opgaven te voldoen. De Avalex-locatie levert een waardevolle bijdrage aan drie van onze urgente opgaven: huisvesting van starters, spoedzoekers/statushouders en Oekraïense ontheemden. Deze locatie zorgt hiermee voor een langdurige verlichting van de woningdruk. Een hiermee vergelijkbare nieuwe ontwikkeling in onze gemeente, zou een waardevolle structurele bijdrage kunnen leveren aan de huisvestingsopgaven voor diverse doelgroepen. Met deze informatienota hebben we uw raad een integraal overzicht gegeven van de complexe huisvestingsopgaven binnen onze gemeente en de uitdagingen die hiermee gepaard gaan. Zichtbaar wordt dat de huisvestingsopgaven niet in zijn geheel oplosbaar zijn binnen de huidige woningvoorraad.

Het college van burgemeester en wethouders van Pijnacker-Nootdorp,

Annelies Kroeskamp secretaris

pagina

10/10

Björn Lugthart burgemeester