Bijlage 1. Jaarstukken 2025

Kadernota

Begroting

Planning & Control-cyclus

Jaarrekening

rin

e nak ko or

gsa gen

Bedr

Jaarstukken 2025

d

ge

oe

lij n

ra

o Ui

tv

ad

Ho

fd

o da c

ijf s p la n D

T

ll e

Najaarsnota

Inhoudsopgave 3 Voorwoord 4

Leeswijzer

6 Bestuurlijke Samenvatting 11 Jaarverslag 12 Programmaverantwoording

12 20 29 39 46 56 71 85 97 106

1. Ruimte en wonen 2. Economie en glastuinbouw 3. Mobiliteit 4. Groen en recreatie 5. Onderwijs en kinderopvang 6. Collectieve voorzieningen 7. Individuele voorzieningen 8. Veiligheid en duurzaamheid 9. Bestuur en dienstverlening Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

113 Paragrafen 114 123 130 135 140 148 158 166 168 173 175 176

Lokale heffingen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen Grondbeleid Gemalendienst NAD Sociaal Domein Ruimtelijk Domein Wet open overheid (Woo) Duurzaamheid

179 Jaarrekening 180 182 195 199 200 219 221 225 227 229 236

Overzicht van baten en lasten Toelichting overzicht van baten en lasten Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Balans Toelichting op de balans Rechtmatigheidsverantwoording Overzicht Incidentele baten en lasten Overzicht van baten en lasten per Taakveld Overzicht WNT Overzicht Sisa Overige gegevens

237 Bijlagen 237 238 242 248

2

Kerngegevens Rapportage Interbestuurlijk toezicht (IBT) Kaderstellende nota's/plannen Beleidsindicatoren

Voorwoord Geachte lezer, Hierbij presenteert het college van burgemeester en wethouders de Jaarstukken 2025. Met deze jaarstukken leggen wij verantwoording af over het gevoerde beleid en de financiële resultaten van het afgelopen jaar. Wij laten zien wat in 2025 is bereikt voor de inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties van Pijnacker-Nootdorp. In 2025 is verder gewerkt aan de ontwikkeling van onze gemeente. Binnen het programma Ruimte en wonen is opnieuw vooruitgang geboekt op verschillende woningbouwlocaties. In totaal zijn in 2025 392 woningen opgeleverd (139 woningen en 253 appartementen), onder andere in projecten zoals Casa Vita, De Juffer en De Scheg. Daarnaast is doorgebouwd aan projecten zoals Tuindershof, Wijck en Centrumlijn. Ook zijn voorbereidingen getroffen voor volgende fasen van deze ontwikkelingen en voor nieuwe woningbouwlocaties, onder meer in het Oranjepark en langs de Dwarskade in Nootdorp. Binnen het programma Economie en glastuinbouw is gewerkt aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor ondernemers. De bedrijventerreinen Heron en Boezem-Oost blijven in trek en het beschikbare aanbod aan kavels neemt verder af. Daarmee dragen deze ontwikkelingen bij aan een sterke lokale economie en werkgelegenheid. Op het gebied van Mobiliteit en Groen en recreatie is samen met regionale partners gewerkt aan een goede bereikbaarheid en een aantrekkelijke leefomgeving.

Daarbij is aandacht besteed aan verkeersveiligheid, fietsroutes en de kwaliteit van de openbare ruimte. Ook is verder gewerkt aan projecten op het gebied van klimaatadaptatie en vergroening van de leefomgeving. Binnen het programma Onderwijs en kinderopvang zijn belangrijke stappen gezet in de onderwijshuisvesting. Zo is in Nootdorp de nieuwbouw van kindcentrum Regenboog opgeleverd en is de uitbreiding van Stanislas Pijnacker afgerond en in gebruik genomen. Ook zijn voorbereidingen getroffen voor verdere uitbreidingen en renovaties van schoolgebouwen. In het sociaal domein is samen met maatschappelijke partners gewerkt aan ondersteuning voor inwoners. Er is ingezet op passende ondersteuning via de Wmo, jeugdhulp en participatie. Daarnaast heeft de gemeente opvang geboden aan ontheemden uit Oekraïne. Deze opgaven vragen blijvend aandacht en samenwerking met partners in de komende jaren. Financieel sluit de gemeente het boekjaar 2025 af met een positief resultaat van circa € 5,5 miljoen vóór bestemming. Het grootste deel van dit resultaat bestaat uit incidentele middelen, bijvoorbeeld voor personeelsbudgetten, de opvang van ontheemden en de verduurzaming van woningen. Een belangrijk deel van deze middelen wordt voorgesteld via resultaatbestemming beschikbaar te houden voor de uitvoering van projecten en opgaven in 2026. Ook dit jaar is de samenwerking met onze accountant goed verlopen.

De accountant heeft de controle op de jaarstukken tijdig kunnen afronden en we gaan uit van een goedkeurende verklaring over de getrouwheid van de jaarstukken. Wij willen tenslotte iedereen bedanken die heeft bijgedragen aan de resultaten van het afgelopen jaar: onze inwoners, ondernemers, maatschappelijke partners en uiteraard de medewerkers van onze organisatie. Pijnacker, mei 2026 Namens het College van Burgemeester en Wethouders van Pijnacker-Nootdorp, Peter Hennevanger, wethouder financiën.

3

Leeswijzer De jaarstukken zijn het instrument om te beoordelen of het college heeft geopereerd in overeenstemming met de kaders uit de programmabegroting. De jaarstukken zijn daarmee het sluitstuk van de planningen controlcyclus. De jaarstukken bestaan uit twee delen: • het jaarverslag met daarin de programmaverantwoording met de paragrafen en; • de jaarrekening met daarin de programmarekening met toelichting en de balans met toelichting.

Jaarverslag Programmaverantwoording Hier wordt ingegaan op de resultaten per programma, zowel in beleidsmatig als in financieel opzicht. De programmaverantwoording begint met de doelstelling van het programma en bestaat daarna uit de volgende onderdelen: Wat wilden we bereiken? (maatschappelijk effect) • Hier zijn de subdoelstellingen van het programma vermeld. Wat hebben wij daarvoor gedaan? (inspanning/rol van de gemeente) • Wat is de inspanning van de gemeente om het maatschappelijk effect te bereiken. Realisatie maatschappelijk effect • Per subdoelstelling is één of een aantal activiteiten benoemd die bijdragen om het gewenste effect te realiseren. In de stand van zaken van de uitvoeringsagenda wordt het zogenaamde ‘verkeerslichten model’ toegepast en krijgt iedere activiteit dus 1 van de 5 onderstaande kleuren mee. De verklaring van de kleuren is als volgt: Blauw: Gerealiseerd/vervallen/afgedaan. Groen: Conform planning na marginale aanpassingen en maximaal eenmaal zonder het ontstaan van politiek/bestuurlijke, maatschappelijke of financiële risico’s. Geel: Vertraagd door externe oorzaken, dus buiten onze directe invloedsfeer om. Er ontstaan geen risico’s. Oranje: Vraagt aandacht. Planning is aangepast en vergroot politiek/bestuurlijke, maatschappelijke of financiële risico’s. Maatregelen t.b.v.risicobeheersing reeds vermeld. Rood: Crisis. Grijs : Geen statusinformatie geleverd.

Na het beleidsmatig onderdeel volgt het onderdeel ‘Wat heeft het gekost?' waaronder diverse financiële overzichten zijn opgenomen en de lasten en baten per taakveld van de: • primaire begroting 2025 • begroting 2025 na wijziging • rekening 2024 • rekening 2025 • afwijking ten opzichte van begroting 2025 na wijziging • afwijking ten opzichte van rekening 2024. Tevens wordt een financiële analyse gegeven van de afwijking tussen de begroting (na wijziging) 2025 en de rekening 2025. Daarna volgt een overzicht van de beschikbare investeringen 2025, de werkelijke uitgaven daarop en een toelichting.

4

Paragrafen Als apart programma wordt een toelichting gegeven op de Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB en de post onvoorzien. Hierin worden de algemene middelen van de gemeente toegelicht; waar komt het geld vandaan dat de gemeente heeft besteed? Specifieke uitkeringen en ontvangsten worden bij de programma’s toegelicht voor zover hierover relevante ontwikkelingen zijn te melden. In de paragrafen komen de onderwerpen aan de orde die van belang zijn om inzicht te krijgen in de financiële positie van de Gemeente Pijnacker-Nootdorp. De paragrafen geven vanuit diverse perspectieven een dwarsdoorsnede van de rekening. De focus is daarbij gericht op belangrijke beheerprocessen en het beleid dat daaraan ten grondslag ligt. U vindt daarin de verantwoording over de volgende beheersmatige onderwerpen: • Lokale heffingen • Weerstandsvermogen en risicobeheersing • Onderhoud kapitaalgoederen • Financiering • Bedrijfsvoering (inclusief toelichting op de Rechtmatigheidsverantwoording) • Verbonden partijen • Grondbeleid • Gemalendienst NAD • Ruimtelijk Domein • Sociaal Domein • Wet open Overheid (Woo)

Jaarrekening Programmarekening en toelichting In dit hoofdstuk zijn diverse (verplichte) financiële overzichten opgenomen met vergelijkende cijfers. Het is in feite een andere wijze van presenteren van de cijfers die zijn opgenomen in de programma-verantwoording onder het kopje 'Wat heeft het gekost?' en enkele aanvullende financiële overzichten.

Balans en toelichting Het laatste onderdeel gaat in op de financiële positie aan de hand van de balans. Daarbij is aandacht geschonken aan de balanspositie van het eigen vermogen en de mutaties die daar het afgelopen jaar in hebben plaatsgevonden.

5

Bestuurlijke Samenvatting Resultaat 2025 Deze paragraaf geeft het financieel resultaat van de jaarrekening 2025 in hoofdlijnen weer. De jaarrekening 2025 sluit met een voordelig resultaat vóór bestemming van € 5,5 miljoen. Een deel hiervan, ongeveer € 5,3 miljoen, heeft betrekking op incidentele budgetten, waarvan wordt voorgesteld om deze middelen via resultaatbestemming beschikbaar te stellen voor 2026 of in een specifieke bestemmingsreserve te storten. Aanvankelijk was het saldo van de begroting 2025, zoals die in het najaar van 2024 door de raad is vastgesteld (de zogenoemde primaire begroting) € 2,0 miljoen positief. In de loop van het jaar is de begroting meermaals door de raad bijgesteld op basis van een aantal ontwikkelingen en de hieruit voortvloeiende raads- en collegevoorstellen. Het laatste moment waarop de begroting in omvang en saldo is bijgesteld, was de Najaarsnota 2025. Toen werd in totaal een voordelig resultaat van € 1,1 miljoen verwacht. In onderstaand overzicht wordt het verloop vanaf de primaire begroting tot de uiteindelijke realisatie over 2025 in totalen weergegeven. Omschrijving (bedragen * € 1.000) Lasten

Baten

Saldo

V/N

Primaire begroting

-189.125

191.185

2.060

V

Mutaties Voorjaarsnota 2025

-8.458

8.099

-359

N

Mutaties Najaarsnota 2025

-19.148

18.498

-650

N

Totaal begroot

-216.731

217.782

1.051

V

Jaarrekening 2025

-222.436

227.946

5.510

V

Verschil

-5.705

10.164

4.459

V

*) in de tabel kunnen afrondingsverschillen voorkomen

Analyse van het resultaat 2025 ten opzichte van het bijgestelde begrotingssaldo per Najaarsnota 2025 Het verschil tussen het jaarrekeningresultaat 2025 ten opzichte van de verwachting ten tijde van het opstellen van de Najaarsnota 2025 is ca € 4,5 miljoen. In de onderstaande tabel worden per subcategorie de belangrijkste afwijkingen in beeld gebracht. Het sociaal domein wordt verderop nader toegelicht. Algemeen

Bedrag

V/N

Programma

Omschrijving (bedragen x € 1.000) Voor de uitvoering Lokale aanpak isolatie ontvangen we d.m.v. de subsidieregeling LAI (j94) een bijdrage van het rijk en daarnaast is door de gemeente € 1 miljoen beschikbaar gesteld voor de uitvoering (gedekt uit door een onttrekking aan de algemene reserve). In 2025 zijn de rijksmiddelen gebruikt voor de isolatie aanpak. De onttrekking aan de reserve is tevens gedaan waardoor per saldo een miljoen euro over is. Voor het door de raad beschikbaar gestelde budget van € 1 miljoen zijn meerjarige plannen (energie armoede en vervolg isolatie aanpak) om dit in 2026 en volgende jaren te besteden. Voorstel is om dit bedrag middels de resultaatbestemming te storten in de bestemmingsreserve Energieneutrale gemeente. In de Voorjaarsnota 2026/Kadernota 2027 zal de onttrekking in de komende jaren geraamd worden.

1.000

V

8

Gemeenten ontvangen uit de "Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraine" in 2025 een normbedrag per gemeentelijke opvangplek per dag. De kosten vallen lager uit ten opzichte van de begroting. Dit levert een voordelig saldo. Voorgesteld wordt om het saldo in 2026 door middel van resultaatbestemming beschikbaar te stellen voor de realisatie van de flexwoningen in Nootdorp en de consequenties daarvan voor uitvoering.

470

V

6

Meeropbrengst OZB 2025 en oudere jaren: De meeropbrengst wordt veroorzaakt door enkele nieuwbouwwoningen die meer waarde vertegenwoordigen dan de gemiddelde waarde van de woningen waarmee in de begroting rekening is gehouden. Ook de uitbreiding van de bedrijfspanden heeft geleid tot meer OZB-opbrengsten. Daarnaast heeft de volledigheidscontrole over oudere jaren geleid tot hogere OZB-opbrengsten.

435

V

10

Bijdrage overhead: Aan de kosten van personele inzet die uit specifieke uitkeringen wordt gedekt kan een deel van de kosten voor overhead van de gemeente worden toegerekend. De baten hieruit dragen bij aan het resultaat op kosten voor overhead.

406

V

10

De inkomsten algemene uitkering wijken voor 2025 af met het bedrag dat uit de decembercirculaire is toegekend. Een nadere toelichting hierop is terug te vinden in het onderdeel Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien. Afrekeningen over voorgaande jaren hebben geleid tot een

353

V

10

6

Algemeen

Bedrag

V/N

Programma

Omschrijving (bedragen x € 1.000) voordelig saldo ten opzichte van wat eerder in de begroting is opgenomen. Maatstaven waarvan de definitieve aantallen tot twee jaar na het uitkeringsjaar nog kunnen wijzigen leidden tot deze afwijking. De eenmalige onderhoudswerkzaamheden voor de upgrade van het gemeentekantoor vinden plaats in 2026. In de VJN25 is een incidenteel bedrag van €258.000 beschikbaar gesteld. Deze middelen zijn niet besteed. De uitvoering van de werkzaamheden kent langere doorlooptijden als gevolg van aanbestedingen van werkzaamheden. Voorgesteld wordt om dit bedrag over te hevelen naar 2026.

258

V

10

Afrekening zwerfafval: Het betreft hierbij de vergoeding die de gemeente heeft ontvangen voor de kosten van inzameling van single used plastic over 2023 en 2024.

221

V

8

Wet Open Overheid: Dit betreft incidentele middelen die zijn bedoeld voor de invoering van de Wet Open Overheid. Een deel van de geplande werkzaamheden en de besluitvorming moet nog plaatsvinden. Daarvoor is het nodig het resterende budget 2025 beschikbaar te houden in 2026.

206

V

9

Omgevingswet: Dit budget wordt gedurende de hele implementatieperiode tot 2030 ingezet voor incidentele werkzaamheden die voortvloeien uit de Omgevingswet. Het was niet noodzakelijk om het begrote bedrag in 2025 te onttrekken aan de reserve. De werkzaamheden hebben plaatsgevonden binnen reguliere budgetten en personele capaciteit. In de volgende jaren zullen wel extra uitgaven moeten worden gedaan. Het bedrag van €189.000 blijft in de reserve geoormerkt voor de implementatie van de Omgevingswet.

189

V

1

Mutaties in voorzieningen: bij elke jaarafsluiting wordt in beeld gebracht hoe hoog de verschillende voorzieningen moeten zijn om de toekomstige relevante kosten te betalen. Dit wordt gecontroleerd door de accountant. Uit deze bijstellingen naar boven of naar beneden is per saldo een vrijval van €150.000 gerealiseerd.

150

V

Diverse

Van de gemeente Delft is in het kader van de 'regio flexwoningen' een bedrag van € 160.000 ontvangen. Voorgesteld wordt deze middelen over te hevelen naar 2026 ten behoeve van kosten voor 'Housing first'.

160

V

7

Decembercirculaire 2025: In de decembercirculaire zijn extra middelen toegekend voor werkzaamheden die in 2025 niet meer opgestart hadden kunnen worden. Voorgesteld wordt om deze middelen over te hevelen naar 2026.

126

V

10

Diverse

Overige kleinere verschillen <€120.000; zie verschillenanalyses per programma

279

V

4.245

V

Voor winstneming geldt de “percentage of completion”-methode: voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd moet tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitatie winst worden genomen. In totaal is in 2025 een voordeel op de grondexploitaties gerealiseerd van € 5,835 mln. opgebouwd uit de winstneming 2025 (€ 3,548 mln.) plus de vrijgevallen voorziening Hart van Nootdorp (€ 2,225 mln.) en gedeeltelijke vrijval van de verliesvoorziening Lint Oude Leede (€ 62.000). Van het voordeel van € 5,835 mln. is € 5,095 gestort in de Algemene Reserve conform begroting. Het overige ad € 0,740 mln. leidt tot een voordeel in het jaarresultaat.

740

V

1&2

Het project "Ruimte voor ruimte" is gestart in 2025 en heeft verdere doorlooptijd naar volgende jaren. Tegenover dit budget staat dekking uit de reserve, waaraan in 2025 € 540.000 is onttrokken. Voorgesteld wordt om middels resultaatbestemming € 540.000 weer beschikbaar te stellen in 2026 t.l.v. de reserve.

540

V

1

De hoogte van de legesinkomsten hangt sterk af van het aantal aanvragen omgevingsvergunningen en de bouwkosten van de bouwplannen. Bij de najaarsnota 2025 zijn de verwachte inkomsten van de bouwleges voor 2025 met €1 miljoen naar beneden bijgesteld. De feitelijke inkomsten blijken minder hard te zijn gedaald in het najaar voorzien.

443

V

1

Voor de controle op bouwvoorschriften is in 2025 incidenteel € 213.000 beschikbaar gesteld vanuit de stelpost Omgevingswet. Deze middelen zijn in 2025 niet benut. In de komende jaren zullen echter wel aanvullende uitgaven noodzakelijk zijn in het kader van de verdere implementatie van de Omgevingswet. Voorgesteld wordt om dit bedrag in de reserve Omgevingswet te storten.

213

V

1

In 2025 is budget € 129.000 (€ 60.000 structureel en € 69.000 incidenteel) voor de uitwerking / invoering wet goed verhuurderschap beschikbaar gesteld. De uitwerking volgt in 2026 en verder. Bij de resultaatbestemming 2025 wordt voorgesteld om het incidentele budget ad € 69.000 in 2026 beschikbaar te stellen.

129

V

1

In de decembercirculaire 2025 is een vergoeding ontvangen voor de werkzaamheden n.a.v. het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting. Deze werkzaamheden (woonbehoefte onderzoek, volkshuisvestingprogramma en regionale woonzorgvisie) worden in 2026 uitgevoerd. Voorgesteld wordt dit budget in 2026 beschikbaar te stellen.

102

V

1

2.167

V

WMO

678

N

6&7

Jeugd

1.050

N

5, 6 & 7 7

Saldo algemeen Grondexploitaties, materiële vaste activa en strategisch vastgoed

Saldo grondexploitaties, materiële vaste activa en strategisch vastgoed Sociaal domein

PGB WMO

225

N

Saldo Sociaal domein

1.953

N

Totaal verschil begroting en jaarrekeningresultaat

4.459

V

7

Sociaal Domein Het financieel resultaat sociaal domein over het boekjaar 2025 bedraagt € 1,9 mln. negatief. Dit betreft zowel de oude taken sociaal domein als nieuwe taken die in 2015 naar de gemeente zijn overgekomen. In dit overzicht zijn de kosten voor de inzet van personeel (uren) niet opgenomen. Bedragen in €

Begroot

Uitputting

Saldo

Programma

Wmo

10.296.191 10.974.000 -677.809

6&7

Jeugd

15.665.064 16.714.758 -1.049.694

5, 6 & 7

PGB Wmo HH

137.000

147.000

-10.000

7

PGB Wmo BG

124.000

339.000

-215.000

7

Totaal

26.222.255 28.174.758 -1.952.503

Wmo Bij de Wmo zien we een voortzetting van de trend van de afgelopen jaren. Het aantal oudere inwoners blijft toenemen, inwoners worden steeds ouder en blijven thuis in hun eigen huis wonen. Dit betekent een toename van het aantal vragen naar woningaanpassingen, hulp bij het huishouden, vervoersvoorzieningen en respijtzorg voor huishoudens met thuiswonenden met dementie. Het steeds ouder worden van inwoners betekent ook een toename van de zwaarte van de ondersteuningsvraag.

Jeugd Bij Jeugd zien we in het algemeen een lichte afname van het aantal jongeren. Ook het aantal jongeren dat gebruik maakt van Jeugdhulpvoorzieningen neemt af. We zien hier het effect van interventies in de keten, deze daling komt doordat we al in een vroeg stadium, zoals op scholen en bij huisartsen, hulp aan kinderen en jongeren kunnen bieden. De kostenstijging heeft een aantal oorzaken. Zo hebben we te maken met hogere gemiddelde kosten per inwoner. In het algemeen komt dit door een stijging van de duur van trajecten en door inzet van duurdere producten. Een kanttekening is hierbij op zijn plaats, omdat Pijnacker-Nootdorp vergeleken met de regio Haaglanden de laagste gemiddelde kosten per klant heeft, op Wassenaar na. De inzet en werkwijze van ons kernteam zien wij als belangrijke verklarende factor hiervoor. Als laatste brengen we onder uw aandacht dat de wijze waarop wij nu begroten, op basis van de afgesproken 0-lijn voor Wmo en Jeugd, de druk op de budgetten jaarlijks vergroot. De budgetten zijn bevroren op het niveau van de jaarrekening 2023 en de kosten voor de indexatie worden ook niet volledig begroot. De maatregelen uit het Interventieplan Kostenbeheersing en Innovatie Sociaal Domein 2025 – 2028 zijn erop gericht om de kosten te beheersen en het inperken van de steeds hogere meerkosten.

Reserve Sociaal domein Om in de kosten van incidentele uitgaven binnen het sociaal domein te voorzien en een zo zuiver mogelijk beeld te krijgen van de jaarlijkse reguliere lasten is een reserve sociaal domein gevormd. Nagekomen resultaten van voorgaande jaren en incidentele lasten worden ook zoveel mogelijk met deze reserve verrekend. Als uitzondering wordt voorgesteld om het negatieve resultaat in 2025 van €1,9 mln. ten laste van het resultaat te brengen. Dit betekent dat de onttrekking vanuit de reserve Sociaal Domein niet hoeft plaats te vinden. De stand van de reserve op 1 januari 2025 bedroeg € 3,6 miljoen. Gedurende 2025 is € 1,8 miljoen aan de reserve toegevoegd vanuit het resultaat op de jaarrekening 2023 en vanuit overige kapitaaloverdrachten en regionale middelen. Onttrekkingen zijn gedaan voor een bedrag van € 1 miljoen voor de bijstelling van de budgetten bij de Najaarsnota en voor kosten die zijn gemaakt voor de invoer van maatregelen inzake kostenbeheersingsmaatregelen en projectmatige activiteiten. De reserve sluit in 2025 op een saldo van € 4,3 miljoen.

Investeringsbudgetten In onderstaand overzicht worden de begrote lasten en baten (subsidies) van de investeringsbudgetten aangegeven ten opzichte van hetgeen is gerealiseerd. Op basis van deze informatie kan het bruto en netto uitvoeringspercentage van de investeringen worden bepaald.

8

(bedragen x € 1.000)

Begroot

Realisatie

%

Saldo

Lasten (bruto investering)

43.883

31.093

71

12.790

Baten (subsidies)

4.675

3.462

74

1.213

Netto investering

39.208

27.631

70

11.577

Uit het overzicht blijkt dat in 2025 netto 70% van de voorgenomen uitgaven ten laste van de investeringsbudgetten is gerealiseerd. Dit percentage is lager dan vorig jaar. In de afzonderlijke programma’s is bij het onderdeel ‘Investeringen’ een toelichting opgenomen van de belangrijkste afwijkingen. Tevens is daarbij aangegeven welke investeringsbudgetten afgesloten kunnen worden en welke doorgeschoven dienen te worden naar 2026.

Vermogenspositie De stand van de algemene reserve (na bestemming van het resultaat) was op 31 december 2024 € 63,3 miljoen. In het boekjaar 2025 is de algemene reserve afgenomen met € 8,5 miljoen tot een bedrag per 31 december 2025 van € 54,8 miljoen. De overige reserves zijn toegenomen met € 14,4 miljoen tot een bedrag van € 155,5 miljoen, waardoor het totale eigen vermogen (exclusief het jaarrekeningresultaat) van de gemeente per 31 december 2025 € 210,4 miljoen bedraagt. In de jaarrekening is een overzicht van de afzonderlijke mutaties op de reserves en voorzieningen opgenomen in de toelichting op de balans. Onderstaande grafiek geeft het verloop van het vermogen in totaal en op onderdelen weer over de periode 2018 tot en met 2025. Een overzicht van mutaties in reserves is opgenomen in het onderdeel ‘Jaarrekening’. In het totaal vermogen is geen rekening gehouden met het bestemmen van het resultaat 2025, anders dan het toevoegen aan de algemene reserve.

Eigen vermogen/jaarresultaat

Bedragen in miljoenen

300

200

100

176,7

105,7

84,9

85,2

37,4

29,9

4,4

2,7

3,7

2018

2019

2020

67,3

208,2

211,3

130,8

138

141,1

50,7

47,2

55,2

12,6

19,3

15,1

6,9

2021

2022

2023

2024

182,5 119,2

197,4

63,3

215,8 155,5

54,8

0

Algemene reserve Totaal vermogen

Bestemmingsreserves

2025

Jaarrekeningresultaat

Weerstandsvermogen, weerstandscapaciteit en weerstandsratio Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, dient de relatie te worden gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico’s en de daarbij gewenste weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen. In de paragraaf 'Weerstandsvermogen en risicobeheersing' is een benodigde weerstandscapaciteit berekend van € 16.763.000.

9

Beschikbare weerstandscapaciteit Weerstand

Bedrag €

Algemene reserve weerstandsvermogen

54.853.685

Resultaat jaarrekening (onbestemd)

5.509.894

Totale weerstandscapaciteit

60.363.579

De benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen. Ratio weerstandsvermogen =

Beschikbare weerstandscapaciteit = € 60.364.000 Benodigde weerstandscapaciteit

€ 16.763.000

3,60

Een ratio weerstandsvermogen van 3,60 wordt beoordeeld als 'uitstekend' en is gebaseerd op de normtabel van de Universiteit Twente.

10

Jaarverslag

11

Programmaverantwoording 1. Ruimte en wonen Pijnacker-Nootdorp is een herkenbare en aantrekkelijke gemeente waar inwoners, van jong tot oud, prettig en veilig wonen, ondernemers hun bedrijf kunnen uitoefenen en bezoekers graag komen.

Algemene omschrijving Het programma Ruimte en wonen bestaat uit drie onderdelen: 1. Ruimtelijke ordening; 2. Wonen en bouwen; 3. Grondexploitaties, met uitzondering van bedrijventerreinen. Met de uitwerking van deze onderdelen dragen we bij aan het behoud en de ontwikkeling van een herkenbare en aantrekkelijke gemeente voor inwoners, ondernemers en bezoekers. Inwoners kunnen hier (blijven) wonen in een fijne woonomgeving, ondernemers kunnen hun bedrijf uitoefenen en bezoekers komen graag in Pijnacker-Nootdorp.

Wat wilden we bereiken?

Doelstelling

Wat wilden we bereiken

Wat hebben we daarvoor gedaan

Een herkenbare en aantrekkelijke gemeente met drie kernen met een hoge woonkwaliteit

Inwoners kunnen en willen zich hier vestigen en kunnen een lokale wooncarrière doorlopen

1. Bepalen en faciliteren ruimtelijke kwaliteit voor aantrekkelijke (woon-) omgeving

De geplande groei wordt afgerond

2. Regisseren van het woningenaanbod voor doelgroepen 3. Regisseren uitbreidingen in nieuwe woonmilieus

Pijnacker-Nootdorp wil voor nieuwe en huidige inwoners een aantrekkelijke gemeente zijn. We streven er daarom naar dat onze huidige inwoners een lokale wooncarrière kunnen doorlopen en dat woningzoekenden graag in Pijnacker-Nootdorp kunnen en willen wonen. In de huidige gespannen woningmarkt is dat geen eenvoudige opgave. Ter uitvoering van de Omgevingsvisie Pijnacker-Nootdorp 2050, de Woonvisie PijnackerNootdorp 2020-2030, de Woonzorgvisie Pijnacker-Nootdorp 2023-2030 en het Raadsakkoord op hoofdlijnen 2022-2026 hebben we ons in 2025 ingezet voor het realiseren van voldoende woningen in alle prijsklassen, voor alle doelgroepen in een aantrekkelijke woonomgeving.

Ruimte en wonen in de regio De keuzes van de landelijke overheid en de provincie Zuid-Holland hebben effect op de ruimtelijke ontwikkeling van Pijnacker-Noordorp. Daarom werken we aan een sterke positie in de regio op basis van onze eigen visie en kwaliteiten. In 2025 hebben we daarom deelgenomen aan verschillende regionale overlegstructuren

12

zoals de bestuurlijke tafel Wonen Haaglanden, de regionale woonzorgvisie, de regionale realisatieagenda en versnellingstafel en de tafel Ruimte Haagse regio. Op basis van de omgevingsvisie willen we tot 2050 in een rustig tempo nog maximaal 4000 woningen bouwen. We constateren dat zowel het Rijk als de provincie een steeds grotere rol neemt in de ruimtelijke ordening. In 2025 hebben we een zienswijze ingediend op het ontwerp van de herziening van het provinciaal omgevingsbeleid en het ontwerp van de nota Ruimte. Door onze positie in de regio te versterken en alert te zijn op ontwikkelingen op landelijk, provinciaal en regionaal niveau willen we kansen benutten en eventuele bedreigingen tijdig signaleren en beïnvloeden.

Inwoners kunnen en willen zich hier vestigen en kunnen een lokale wooncarrière doorlopen

Het is fijn wonen in Pijnacker-Nootdorp. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de cijfers van de leefbaarheidsmonitor die in 2025 is uitgevoerd. Voor aspecten als de kwaliteit van de woningen en de woonomgeving is de waardering gelijk gebleven. Bovendien zijn er in 2025 392 woningen bij gekomen.

Ruimtelijke kwaliteit De omgevingsprogramma’s werken de langetermijnvisie uit de omgevingsvisie uit naar de middellange termijn en zorgen voor een koppeling met regels en uitvoering. In 2025 is gestart met het omgevingsprogramma Leefkwaliteit (zie programma 8) en er is verder gewerkt aan het omgevingsprogramma Vitale Glastuinbouwgebieden (zie programma 2). Daarnaast heeft het college in 2025 het thematische omgevingsprogramma Groen in en om de kernen (zie programma 4) vastgesteld. In 2026 gaan we verder met de uitwerking van omgevingsprogramma. In 2025 is het laatste bestemmingsplan (voor Oude Polder) op basis van de Wet ruimtelijke ordening vastgesteld. Daarnaast is in juni 2025 voor de wijk Tolhek de eerste wijziging van het omgevingsplan Pijnacker-Nootdorp vastgesteld. Eind 2025 is gestart met een nieuwe ronde gebiedsgerichte toepassing van de regeling ruimte voor ruimte. Daarmee verbeteren we de ruimtelijke kwaliteit in het buitengebied door kassen en bedrijfsgebouwen te slopen en in plaats daarvan compensatiewoningen mogelijk te maken. Daarmee wordt het buitengebied groener. Dit project loopt door in 2026. De middelen voor dit project zijn in zijn geheel opgenomen in een reserve.

Lokale wooncarrière In de Omgevingsvisie staat dat er mogelijkheden zijn voor 3000 tot 4000 woningen tot 2050. Door in een rustig tempo te groeien, sluiten we zo goed mogelijk aan bij de lokale woonbehoefte. Dit met als doel dat we voldoende woningen beschikbaar hebben voor alle doelgroepen en in alle prijsklassen. De aanhoudende krapte op de woningmarkt maakt dat deze ambitie niet gemakkelijk te realiseren is. Naar verwachting treedt in 2026 de Wet Versterking regie volkshuisvesting in werking. Dat betekent dat gemeenten daarmee extra werkzaamheden krijgen die leiden tot incidentele en structurele uitvoeringslasten. In de decembercirculaire 2025 staat dat gemeenten daarom in 2026 een incidenteel bedrag ontvangen. Voor onze gemeente is dit een bedrag van € 101.000 dat in 2026 zal worden gebruikt voor het opstellen van de evaluatie van onze woonvisie en woonzorgvisie en het opstellen van het verplichte volkshuisvestingsprogramma. Daarnaast ontvangen we als gemeente jaarlijks een bijdrage voor de uitvoering en handhaving van de Wet goed verhuurderschap en de Wet Betaalbare huur. Deze bedragen worden op de budgetten voor bouwen en wonen begroot De behoefte aan woningen hangt samen met de demografische druk (zie grafiek 1.1, bron: waarstaatjegemeente.nl, 27 januari 2026).

Die bestaat uit de verhouding tussen de som van het aantal personen van 0-20 jaar en 65 jaar of ouder enerzijds en de personen in de ‘productieve leeftijdsgroep’ van 20-64 jaar anderzijds. Landelijk neemt de demografische druk toe door de combinatie van vergrijzing en een afnemend aantal geboortes. In Pijnacker-Nootdorp doet deze trend zich ook voor. De groene druk neemt langzaam af en de grijze druk stijgt.

13

Demografische druk

% Aantal personen

74

72

70

68 2021

2022

2023

2024

Pijnacker-Nootdorp

2025

Nederland

Grafiek 1.1 (bron: waarstaatjegemeente.nl)

De geplande groei wordt afgerond

Het toevoegen van nieuwe woningen draagt bij aan meer evenwicht op de woningmarkt. In 2025 is gewerkt aan De Juffer, de eerste fase en tweede fase van Wijck, de start van de bouw van sociale huurwoningen in Centrumlijn Zuid, de laatste fase van Tuindershof en de bouw van de huurappartementen in Hart van Nootdorp. Onze woningvoorraad groeit, zoals ook te zien is in grafiek 1.2 (bron: waarstaatjegemeente.nl, 20 februari 2026). In 2025 zijn 392 woningen opgeleverd (139 woningen en 253 appartementen), waaronder Casa Vita, De Scheg (Kiem) en De Juffer.

Ontwikkeling woningvoorraad

Aantal woningen

24.000

22.000

20.000

2

24 20

20 2

20 20

20 18

20

16

14 20

20 1

2

18.000

Grafiek 1.2 (bron: waarstaatjegemeente.nl)

Wat hebben we daarvoor gedaan? Om de beoogde maatschappelijke effecten te bereiken, hebben we ingezet op drie prestatievelden (zie de hoofdactiviteiten in onderstaande doelenboom). Per prestatie geven we de activiteiten, het beoogde resultaat en de feitelijke realisatie in 2025 weer. Activiteit

Resultaat

Toelichting status

Programma: 01 Ruimte en wonen Hoofdactiviteit (rol): 1. Behouden en ontwikkelen van een herkenbare en passende woonen leefomgeving Bestemmingsplannen afronden

14

Bestemmingsplannen die voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet als ontwerp ter inzage hebben gelegen worden overeenkomstig de Wet ruimtelijke ordening afgerond, zoals Oude Polder en het Verzamelplan 2023-2024.

In december 2025 is het bestemmingsplan Oude Polder door de gemeenteraad vastgesteld. Daarmee is het laatste bestemmingsplan op grond van de Wet ruimtelijke ordening vastgesteld.

Activiteit

Resultaat

Toelichting status

Omgevingsplan actualiseren

Het van rechtswege ontstane tijdelijke omgevingsplan wordt stap voor stap geactualiseerd waarbij gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheden die de Omgevingswet biedt. In 2025 wordt gewerkt aan onder andere herzieningen voor Tolhek, Koningshof, Vrouwtjeslant, Emerald en achter 't Raadhuis.

Het omgevingsplan Tolhek is in juni 2025 vastgesteld door de raad. In januari 2026 wordt het voornemen voor een wijziging van een omgevingsplan voor de woonwijken Koningshof, Emerald, Vrouwtjeslant en Achter 't Raadhuis gepubliceerd.

Omgevingsprogramma Ruimtelijke kwaliteit

Vastgesteld omgevingsprogramma Ruimtelijke Kwaliteit volgens kaderstellende notitie.

De vaststelling van het omgevingsprogramma ruimtelijke kwaliteit is vertraagd door een wijziging van prioriteiten en beperkte personele capaciteit.

Omgevingsvisie monitoren en evalueren

Tweejaarlijkse monitor en evaluatie van de omgevingsvisie.

Het opstellen van de eerste monitor van de omgevingsvisie heeft vertraging opgelopen doordat er onvoldoende personele capaciteit beschikbaar was in 2025.

Opstellen gebiedsvisie Vrijenban

Gebiedsvisie voor Vrijenban in Delfgauw inclusief de S-bocht in de Delftsestraatweg.

In september 2025 heeft de gemeenteraad gekozen voor scenario B, daarmee is de toekomstige ontwikkelrichting van Vrijenban vastgesteld.

Opstellen visie Goudenregensingel

Gebiedsvisie voor de scholenlocatie aan de Goudenregensingel en omgeving in Pijnacker.

In het laatste kwartaal van 2025 is begonnen met de ambtelijke voorbereiding van een gebiedspaspoort met kaders voor de herontwikkeling en uitgifte van de grond. In januari 2026 zal de participatie starten.

Opstellen visie Sytwinde

Gebiedsvisie voor de Sytwinde in Nootdorp. In 2025 is gestart met het opstellen van een gebiedspaspoort met kaders voor de herontwikkeling en uitgifte van de grond. In november en december 2025 heeft participatie plaatsgevonden.

Vervolgmeting Omgevingswet conform aanbevelingen rekenkamercommissie

Rapportage en vervolgmeting via het jaarverslag bij de jaarstukken 2024.

Deze vervolgmeting is opgenomen in de Jaarstukken 2024. Daarmee is deze activiteit afgerond.

Hoofdactiviteit (rol): 2. Uitbreiden van de woningvoorraad Kansenkaart (inbreidings-) locaties en leegstaande gebouwen opstellen

Regelmatig actualiseren van kaart die inzicht biedt in kansen voor het (tijdelijk, flexibel of permanent) uitbreiden van de woningvoorraad of het aanbod voorzieningen dan wel de gebruiksmogelijkheden van leegstaande panden.

De actuele versie van de kansenkaart maakt onderdeel uit van de voortgangsrapportage van de grondexploitaties. Deze is in oktober 2025 door de raad vastgesteld.

Hoofdactiviteit (rol): 3. Benutten van de woningvoorraad voor (lokale) doelgroepen en inwoners Gebiedsvisie Oranjepark

Vastgestelde gebiedsvisie Oranjepark overeenkomstig kaderstellende notitie.

In september 2025 heeft de raad de gebiedsvisie Oranjepark vastgesteld.

Grondexploitaties actualiseren

Halfjaarlijkse actualisatie van de projecten en grondexploitaties

De halfjaarlijkse actualisatie van de projecten en grondexploitaties is, conform planning, in oktober 2025 door de gemeenteraad vastgesteld.

Instrumentenkoffer maatregelen lokale wooncarrière

Geactualiseerde instrumentenkoffer met een overzicht van maatregelen die worden ingezet om een lokale wooncarrière te faciliteren (doorstroming, opkoopbescherming, doelgroepenverordening, antispeculatiebeding etc)

De geactualiseerde instrumentenkoffer is, conform planning, in het vierde kwartaal van 2025 via de actieve informatieplicht aangeboden aan de raad.

Ontwikkelingsstrategie transformatiegebieden uitvoeren

Opstellen ambitienotities voor één of meerdere van de mogelijke ontwikkellocaties Dwarskade, Rijskade, Overgauw en Balijade gevolgd door een omgevingsprogramma en omgevingsplan.

In januari 2025 is de ambitienotitie voor Overgauw vastgesteld door de raad. In januari 2026 zal de gemeenteraad een besluit nemen over de gebiedsvisie Dwarskade. De gebiedsvisie Overgauw wordt, op verzoek van de gemeenteraad, na de verkiezingen in 2026 besproken.

Opstellen woonwagenbeleid

Vastgesteld woonwagenbeleid, toewijzingsbeleid, herziening huisvestingsverordening en uitgevoerd locatieonderzoek.

Het woonwagen- en standplaatsenbeleid en de bijbehorende huisvestingsverordening is in 2025 door de raad vastgesteld. Het locatieonderzoek voor de Klapwijkseweg is in uitvoering en de behoefte aan nieuwe woonwagenlocaties is in 2025 meegenomen bij zowel Dwarskade als Overgauw.

15

Activiteit

Resultaat

Toelichting status

Prestatieafspraken met lokale woningbouwcorporaties sluiten

Uitvoering van de in 2024 ondertekende (meerjarige) prestatieafspraken met de in onze gemeente actieve woningbouwcorporaties.

In 2025 hebben we, samen met de corporaties, gewerkt aan verschillende onderwerpen uit de prestatieafspraken zoals het huisvesten van verschillende doelgroepen, de samenwerking op het gebied van de energietransitie en wonen en zorg. In december 2025 hebben alle partijen de prestatieagenda voor 2026 ondertekend.

Realisatie flexwoningen Molenweg

Realisatie flexwoningen voor een tijdelijke periode.

In oktober 2025 is de raad via de actieve informatieplicht geïnformeerd over het feit dat geen overeenstemming is bereikt met een woningcorporatie over de realisatie van flexwoningen nabij de Molenweg. Begin 2026 wordt de raad geïnformeerd over vervolgacties zoals het resultaat van het onderzoek naar de mogelijkheid om gebruikte flexwoningen over te nemen en beheer en exploitatie worden uitbesteed.

Regionale woonvisie vaststellen

In overleg met de regio bepalen of en op welke manier een nieuwe regionale woonvisie voor de regio Haaglanden moet worden opgesteld en vastgesteld.

In regionaal verband is gekozen voor het opstellen van een woonzorgvisie. Er is geen planning voor het opstellen van een regionale woonvisie. Dat heeft geen lokale of regionale gevolgen. Daarmee is deze activiteit afgerond.

Regionale woonzorgvisie

Vaststellen regionale woonzorgvisie.

In 2025 is gewerkt aan het opstellen van een regionale woonzorgvisie. Het concept daarvan wordt in januari 2026 via de actieve informatieplicht met de raad gedeeld.

Uitvoeren startnotitie asielopvang

Opstellen Uitvoeringsplan Opvang Asielzoekers en locatieonderzoek asielopvang overeenkomstig de startnotitie asielopvang.

Vanwege besluitvorming in de gemeenteraad in december 2024 is hier in 2025 geen uitvoering aan gegeven.

Uitvoeren Woonzorgvisie 2023-2030

Uitvoeren maatregelen Woonzorgvisie zoals In 2025 is gewerkt aan verschillende doorstroommakelaar, geclusterd wonen maatregelen, zoals de pilot langer en gezond thuis en de doorstroommakelaar (inclusief lokaal maatwerk). Ook is in 2025 gestart met een woonzorgtafel.

Woningvoorraad uitbreiden door afronden bestaande ontwikkellocaties

Overzicht van de start van de bouw van woningen op de bestaande ontwikkellocaties Keijzershof, Centrumlijn, Tuindershof, de Scheg en Hart van Nootdorp.

In 2025 zijn woningen en appartementen opgeleverd in Casa Vita, de Juffer en de Scheg (Kiem). De eind 2025 geplande oplevering van de eerste twee woonblokken in Wijck is verplaatst naar het eerste kwartaal van 2026 als gevolg van problemen met electriciteitsvoorziening door Stedin. In 2025 is gebouwd aan de tweede fase van Wijck. De totale oplevering staat gepland voor eind 2026. In Centrumlijn Zuid is eind 2025 gestart met de bouw van 78 sociale huurwoningen. Eind 2025 startte in Tuindershof de bouw van de laatste fase. Ook met de bouw van de huurappartementen in Hart van Nootdorp is in 2025 begonnen.

Woonmonitor opstellen

Jaarlijkse monitor met een overzicht van de ontwikkelingen in de woningvoorraad

De raad heeft volgens planning in het vierde kwartaal van 2025 de jaarlijkse woonmonitor ontvangen.

Wat heeft het gekost? In onderstaande overzichten verantwoorden we de gerealiseerde lasten en baten (voor exploitatie- en investeringsbudgetten) binnen dit programma.

16

Specificatie van de lasten en baten van het programma Ruimte en wonen (bedragen x €1.000)

Prim. begroting 2025

Begroting na wijziging 2025

Rekening 2024

Rekening 2025

Afwijking tov. begroting na wijziging 2025

Afwijking tov. rekening 2024 -2.159

Lasten

-19.729

-25.402

-22.177

-24.336

1.066

Baten

17.078

21.548

17.699

22.701

1.152

5.002

Totaal

-2.651

-3.854

-4.479

-1.636

2.218

2.843

Afwijking tov. begroting na wijziging 2025

Afwijking tov. rekening 2024

Specificatie van de lasten en baten per taakveld Ruimte en wonen (bedragen x €1.000)

Prim. begroting 2025

Begroting na wijziging 2025

Rekening 2024

Rekening 2025

Lasten per taakveld 810 - Ruimte en leefomgeving

-2.829

-3.683

-3.125

-3.062

621

63

820 - Grondexploitatie

-12.947

-15.324

-15.038

-15.701

-377

-664

830 - Wonen en Bouwen

-1.387

-1.699

-836

-877

822

-41

Totaal

-17.163

-20.707

-18.998

-19.641

1.066

-642

Baten per taakveld 810 - Ruimte en leefomgeving 820 - Grondexploitatie

174

174

603

185

11

-418

13.317

18.793

13.990

19.678

885

5.688

830 - Wonen en Bouwen

2.350

1.350

1.662

1.841

491

179

Totaal

15.841

20.318

16.255

21.704

1.387

5.449

Totaal saldo van baten en lasten

-1.322

-389

-2.743

2.064

2.453

4.807

820 - Grondexploitatie

-2.433

-4.563

-3.046

-4.563

0

-1.517

830 - Wonen en Bouwen

-133

-133

-133

-133

0

0

-2.566

-4.696

-3.179

-4.696

0

-1.517

0

854

501

666

-188

165

1.135

246

931

250

4

-681

Toevoeging aan reserves

Totaal Onttrekking aan reserves 810 - Ruimte en leefomgeving 820 - Grondexploitatie 830 - Wonen en Bouwen

102

130

12

80

-50

68

Totaal

1.237

1.231

1.444

996

-234

-447

Toevoegingen en onttrekkingen reserves

-1.329

-3.465

-1.735

-3.699

-234

-1.964

Resultaat

-2.651

-3.854

-4.479

-1.636

2.218

2.843

17

Analyse afwijkingen tussen de begroting 2025 na wijziging en de Jaarrekening 2025 01 Ruimte en wonen (bedragen × € 1.000)

Baten

Lasten

Implementatiebudget omgevingswet: Voor de implementatie van de Omgevingswet is extra budget beschikbaar gesteld. Dit budget wordt gedurende de hele implementatieperiode tot 2030 ingezet voor incidentele werkzaamheden die voortvloeien uit de Omgevingswet. Het was niet noodzakelijk om het begrote bedrag in 2025 te onttrekken aan de reserve. De werkzaamheden hebben plaatsgevonden binnen reguliere budgetten en personele capaciteit. In de volgende jaren zullen wel extra uitgaven moeten worden gedaan. Daarom wordt voorgesteld om dit budget bij de resultaatbestemming in 2026 beschikbaar te stellen.

-188

188

Personele inzet: In de loop van 2025 heeft een aanscherping en wijziging plaatsgevonden van de posten waarop uren voor werkzaamheden voor omgevingsvergunningen en daaraan verbonden taken geboekt zijn. Daarnaast zijn er in 2025 diverse vacatures geweest, die moeilijk vervulbaar zijn.

-

-262

Ruimte voor ruimte projecten / gebiedsvisie vrijeban: Ruimte voor ruimte is in 2025 gestart en het project loopt door in 2026. Dat is conform planning. Daarom wordt voorgesteld om bij de resultaatbestemming 2025 de financiële middelen voor dit project (€ 540.000) beschikbaar te stellen in 2026. De gebiedsvisie Vrijenban is afgerond Daarmee kan het restantbudget vrijvallen.

-

625

Overig

11

70

Antispeculatiebeding: In 2025 zijn inkomsten ontvangen vanuit het anti-speculatiebeding dat op betaalbare woningen in Ackerswoude is gelegd. Het voorstel is om (conform eerder raadsbesluit) deze gelden toe te voegen aan een nieuw in te stellen reserve sociale koopwoningen.

189

-

Hogere winstneming grondexploitatie: In totaal is in 2025 een voordeel op de grondexploitaties gerealiseerd van € 4.772.000 opgebouwd uit de winstneming 2025 (€ 2.485.000) plus de vrijgevallen voorziening Hart van Nootdorp (€ 2.225.000) en gedeeltelijke vrijval van de verliesvoorziening Lint Oude Leede (€ 62.000). Van het voordeel van € 4.772.000 is €4.563.000 gestort in de Algemene Reserve conform begroting. Het overige ad € 209.000 is onderdeel van het jaarresultaat.

209

-

Lagere inkomsten uit verkopen gronden: De inkomsten uit verkopen van gronden en de bijdragen van derden vallen lager uit dan begroot. De realisatie van deze inkomsten schuift door naar 2026. Een nadere toelichting per grondexploitatieproject is opgenomen in de paragraaf grondbeleid.

-780

-

Lagere lasten grexen: Diverse werkzaamheden voor de grondexploitaties, met name de Tuindershof en Oranjepark, hebben nog niet plaatsgevonden in 2025. Deze staan gepland voor 2026. In de paragraaf grondbeleid is een uitgebreide toelichting per project opgenomen.

-

928

Overig

1.271

-1.202

Leges inkomsten: De hoogte van de legesinkomsten hangt sterk af van het aantal aanvragen omgevingsvergunningen en de bouwkosten van de bouwplannen. Bij de najaarsnota 2025 zijn de verwachte inkomsten van de bouwleges voor 2025 met €1 miljoen naar beneden bijgesteld. De feitelijke inkomsten blijken minder hard te zijn gedaald dan in het najaar voorzien.

440

-

Personele capaciteit: In de loop van 2025 heeft een aanscherping en wijziging plaatsgevonden van de posten waarop uren voor werkzaamheden voor omgevingsvergunningen en daaraan verbonden taken geboekt zijn. Daarnaast zijn er in 2025 diverse vacatures geweest, die moeilijk vervulbaar zijn.

-

500

Uitgaven controle bouwvoorschriften: Voor de controle bouwvoorschriften is in 2025 incidenteel € 213.000 beschikbaar gesteld. Deze middelen zijn niet nodig geweest. In de volgende jaren zullen wel extra uitgaven moeten worden gedaan in het kader van de implementatie van de Omgevingswet. Daarom wordt voorgesteld om dit budget bij de resultaatbestemming in 2026 beschikbaar te stellen.

-

213

Wet goed verhuurderschap: In 2025 is budget € 129.000 (€ 60.000 structureel en €69.000 incidenteel) voor de uitwerking/ invoering Wet goed verhuurderschap beschikbaar gesteld. De uitwerking volgt in 2026 en verder. Bij de resultaatbestemming 2025 wordt voorgesteld het incidentele budget ad € 69.000 in 2026 beschikbaar te stellen.

-

129

810 Ruimte en leefomgeving

820 Grondexploitatie

830 Wonen en Bouwen

Overig Totaal 01 Ruimte en wonen

18

1

-20

1.152

1.170

Investeringen Investeringsbudget Ruimte en wonen Voorber.budget Oranjepark,ruimtelijke visie(2022)

Beschikbaar na bijstelling Najaarsnota 2025

Werkelijke uitgaven 2025

-313.749

140.374

-454.123

-115

0

-115

Afsluiten

Bouwweg Hoogseweg 8

Strategische grondvoorraad en af te stoten gronden

Restant

Afsluiten / handhaven Afsluiten

-313.864

140.374

-454.238

Totaal af te sluiten

3.104.048

-1.193.715

4.297.763

Handhaven

Voorbereidingsbudget Dwarskade (2024)

191.891

360.105

-192.401

Handhaven

Verkenning ont.mogelijkheden Boezem West (2024)

48.485

58.909

-10.424 *

Handhaven

3.344.424

-774.701

4.094.938

3.030.560

-634.328

3.640.700

Totaal Ruimte en wonen

Totaal te handhaven

Toelichting investeringen Voorbereidingsbudget Oranjepark Ruimtelijke Visie De grondexploitatie Oranjepark is in september 2025 geopend. Voor de dekking van voorbereidingskosten en het ontwikkelen van een ruimtelijke visie over het gebied is in 2022 een bestemmingsreserve gevormd. De kosten moeten ten laste van deze reserve worden gebracht, omdat dit begroot is in 2026 zal dit in 2026 plaatsvinden.

Strategische grondvoorraad Voor de aankoop van strategische gronden is een budget beschikbaar. In 2025 zijn enkele percelen aangekocht (€ 3,0 mln.). Daarnaast zijn gronden ingebracht in de grondexploitatie Oranjepark (waarde € 3,7 mln.) en verkocht (€ 0,5 mln.) waardoor per saldo de balanspositie afneemt.

Voorbereidingsbudget Dwarskade Voor de voorbereiding van de grondexploitatie Dwarskade is een budget beschikbaar gesteld. In januari 2026 is deze grondexploitatie geopend en worden deze voorbereidingskosten onderdeel van de grondexploitatie.

19

2. Economie en glastuinbouw Het stimuleren en borgen van een innoverend en duurzaam ondernemers- en vestigingsklimaat.

Algemene omschrijving Het programma Economie en glastuinbouw bestaat uit vier onderdelen: 1. Economische ontwikkeling; 2. Economische promotie (waaronder citymarketing); 3. Fysieke bedrijfsinfrastructuur inclusief grondexploitaties van bedrijventerreinen; 4. Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen.

Wat wilden we bereiken?

Wat wilden we bereiken

Doelstelling

Een aantrekkelijk economisch vestigingsklimaat met ruimte voor lokaal en nieuw ondernemerschap

De juiste Economische functie op de juiste plek Nieuwe en aanvullende bedrijven aantrekken Duurzaam en circulair ondernemerschap

Wat hebben we daarvoor gedaan 1. Kwaliteit verbeteren van de bestaande economische gebieden 2. Verduurzamen en vergroenen van bedrijventerreinen

Een gezonde arbeidsmarkt 3. Herstructurering van de glastuinbouw Ruimtelijke optimalisatie van de glastuinbouwgebieden voor verduurzaming, transformatie, economische groei van de glastuinbouwsector

4. Meer mening Participeren in projecten ten behoeve van regionale economische structuurversterking (MRDH)

Vitale en bruisende centra

5. Versterken economische vernieuwing

De gemeente werkt aan een aantrekkelijk economisch vestigingsklimaat door goede dienstverlening te bieden aan ondernemers, te investeren in kwalitatieve werklocaties en flexibel omgevingsbeleid. Door groei van het aantal inwoners streven we ook naar groei van werkgelegenheid. Ondernemers zijn belangrijk voor innovatie, verduurzaming en de overgang naar een circulaire economie; daarom creëren we ruimte voor lokaal en nieuw ondernemerschap. De gemeente werkt lokaal en regionaal aan de juiste functie op de juiste plek. Waarbij de ontwikkellijn uit de omgevingsvisie: aantrekkelijk economisch vestigingsklimaat richting geeft aan kwaliteitsverbetering van economische gebieden door herstructurering, modernisering en efficiënt ruimtegebruik.

Economische ontwikkeling

In 2025 is de Nederlandse economie gestaag blijven groeien (DNB). De inflatie daalde geleidelijk en bedroeg in november 2025 2,9% (CPB). De arbeidsmarkt bleef krap en het landelijke werkloosheidspercentage kwam in november 2025 uit op 4,0% (CBS). In Pijnacker-Nootdorp nam in 2025 het aantal gestopte ondernemers toe. Het aantal faillissementen steeg van zeven in 2024 naar acht in 2025 (bron: regiocijfers KvK).

20

Gestopte vestigingen per 10.000 inwoners

240

0 2020

2021

2022

2023

2024

Pijnacker-Nootdorp Agglom.'s-Gravenhage

In 2025 zijn de cijfers over de banengroei in 2024 beschikbaar gekomen. Hieruit blijkt dat het absolute aantal banen is toegenomen van 19.979 in 2023 naar 20.691 in 2024 (bron: Lisa werkgelegenheidsregister). In de bijbehorende tabel is het aantal banen per 1.000 inwoners weergegeven.

Banen

Aantal banen per 1.000 inwoners tussen 15 en 64 jaar

1.000

500

0 2020

2021

2022

Pijnacker-Nootdorp

2023

2024

Nederland

Figuur 2.2 (bron: waarstaatjegemeente.nl) Daarnaast is zichtbaar dat de functiemenging in de periode 2020–2025 verder is toegenomen. De index varieert van 0 (alleen wonen) tot 100 (alleen werken). Pijnacker-Nootdorp is een forensengemeente en kent daarom een lagere waarde dan het landelijke gemiddelde. De verhouding wonen-werken laat een lichte stijging zien.

Functiemenging

Verhouding banen en woningen in %

75

50

25

0 2020

2021

Pijnacker-Nootdorp

2022

2023

2024

Nederland

Figuur 2.1 (bron: pijnacker-nootdorpincijfers.nl) In 2025 zagen we dat het aantal bedrijfsvestigingen in 2024 verder gegroeid was. Uit het Handelsregister van de Kamer van Koophandel blijkt dat er op 1 januari 2025 in totaal 7.492 bedrijfsvestigingen in PijnackerNootdorp waren.

21

Aantal per 1.000 inwoners tussen 15 t/m 64 jaar

Vestigingen (van bedrijven) 200

150

100 2020

2021

Pijnacker-Nootdorp

2022

2023

2024

Nederland

Figuur 2.3 Een goed ondernemers- en vestigingsklimaat is een randvoorwaarde voor bedrijven om zich in de gemeente te vestigen en hier te blijven ondernemen. Het Ondernemersfonds Pijnacker-Nootdorp (OFPN), dat door de gemeente wordt gefaciliteerd, financiert collectieve ondernemersprojecten die bijdragen aan het versterken van het ondernemersklimaat en de lokale economische structuur. In 2025 is gestart met een externe evaluatie van het fonds; het definitieve rapport wordt in 2026 aan het college aangeboden.

Juiste Economische functie op de juiste plek Uitvoering omgevingsprogramma De Boezem In 2025 is uitvoering gegeven aan de verkenning Boezemvaart. In samenwerking met Businesspark Haaglanden (BPH) en het Industrieschap Plaspoelpolder (IPP) en in samenwerking met ondernemers is onderzocht hoe de inrichting van de Boezemvaart kan bijdragen aan de optimalisatie van bedrijventerrein De Boezem. De verkenning wordt in 2026 opgeleverd. Binnen de uitvoering van het omgevingsprogramma is gewerkt vanuit het principe ‘de juiste economische functie op de juiste plek’. In dat kader is ingezet op handhaving gericht op het tegengaan van ondermijning en illegale bewoning. Nieuwe koop- en huurtransacties worden waar mogelijk gecheckt op kadaster, bestemmingsregels en signalen voor ondermijning.

Omgevingsprogramma Aantrekkelijk Economisch Vestigingsklimaat In 2025 is verder gewerkt aan het omgevingsprogramma Aantrekkelijk Economisch Vestigingsklimaat. Voor de ontwikkeling van dit programma is meer tijd nodig. Daarnaast dient het programma zorgvuldig afgestemd te worden op de nieuwe nota Ruimte van het Rijk, de economische visie van de MRDH en de uitkomsten van het koopstromenonderzoek Randstad. Oplevering wordt verwacht in 2026, tot die tijd wordt gewerkt op basis van de huidige economische visie.

Regionale economische samenwerking In 2025 is de samenwerking met Businesspark Haaglanden voortgezet, met inzet op beter benutten, het juiste bedrijf op de juiste plek, verduurzamen en vergroenen, kennisdeling en investeren en ontwikkelen. De verkenning Boezemvaart is hierbij ingebracht als praktijkvoorbeeld. Daarnaast is regionaal aandacht gevraagd voor de noodzaak van een regionale ontwikkelmaatschappij voor bedrijventerreinen (en glastuinbouw). De gemeente heeft in 2025 actief geparticipeerd binnen de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) en bijgedragen aan de visie Economisch Vestigingsklimaat 2050, waarvoor de gemeenteraad een zienswijze heeft vastgesteld

Nieuwe aanvullende bedrijven aantrekken

In 2025 is samen met ondernemers, met provinciale subsidie, een initiatief gestart voor het toekomstbestendig maken van het bedrijventerrein De Boezem. Dertien ondernemers hebben zich aangemeld en er is ingetekend voor de aanleg van circa 150 parkeerplaatsen met grastegels en de aanplant van twintig bomen. Ook de gemeente sluit aan bij het initiatief door bij het servicebedrijf op de Boezem de parkeerplaatsen te vergroenen.

22

Vanuit het accountmanagement is in 2025 proactief contact onderhouden met ondernemers op bedrijventerreinen, in glastuinbouwgebieden en in de winkelcentra. Dit draagt bij aan het versterken van het ondernemers- en vestigingsklimaat. Er zijn themasessies georganiseerd rondom energie, circulariteit en veiligheid. Verder is bijgedragen aan de eerste editie van Oostland on Stage, de Oostlanddag, de Doedag in Techniek en is door de gemeente de Ondernemersprijs georganiseerd. In 2025 zijn nieuwe reserveringsovereenkomsten gesloten met nieuwe en bestaande bedrijven. Op bedrijventerrein De Boezem betroffen dit kavels voor verplaatsing en uitbreiding van bestaande bedrijven. Op Heron ging het om twee uitbreidingen. Hiermee is bijgedragen aan de groei van zowel de lokale als regionale werkgelegenheid. 2022 Uitgeefbare ruimte Heron en Boezem Heron

2023

Boezem

Heron

2024

Boezem

Heron

2025

Boezem

Heron

Boezem

Uitgeefbaar m2

133.500

134.400

133.500

134.400

133.500

134.400

133.600

134.400

Verkocht m2

119.450

87.400

119.450

99.100

119.450

116.700

112.500

116.700

Gereserveerd m2 Resterend m2

0

28.900

0

17.300

0

3.200

21.100

4.700

14.050

18.100

14.050

18.000

14.050

14.500

11.731

13.000

Daarnaast heeft de gemeentelijke duurzaamheidscoach in 2025 contact onderhouden met ondernemersverenigingen en besturen. Naast het benutten van collectieve kansen is maatwerkadvies gegeven op het gebied van energie en energiebesparing.

Economische promotie In het vierde kwartaal van 2025 is de citymarketingwebsite ‘Natuurlijk Pijnacker-Nootdorp’ volledig geïntegreerd in de gemeentelijke website. De website, de uitagenda, het magazine en de contentcreatie worden sindsdien vanuit eigen beheer uitgevoerd. Citymarketing richtte zich op het vergroten van de zichtbaarheid van lokale activiteiten en ondernemers en op het versterken van een eenduidig en positief imago van de gemeente. Daarnaast is het Natuurlijk Pijnacker-Nootdorp voordeelmagazine structureel verstrekt aan nieuwe inwoners, met als doel hun betrokkenheid bij de lokale gemeenschap te vergroten en het gebruik van lokale voorzieningen, winkels en diensten te stimuleren.

Ruimtelijke optimalisatie van de glastuinbouwgebieden voor verduurzaming, transformatie en de economische groei van het glastuinbouwcluster

In 2025 heeft de gemeente op lokaal, regionaal en provinciaal niveau bijgedragen aan de verdere ontwikkeling en verduurzaming van het glastuinbouwcluster. Lokaal zijn enkele kleinschalige herstructureringen gerealiseerd en zijn initiatieven van ondernemers waar mogelijk ruimtelijk gefaciliteerd. Daarnaast zijn gesprekken gevoerd over de huisvesting van arbeidsmigranten. Eén initiatief voldeed aan de vastgestelde criteria en is gestart met participatie met de omgeving. Eind 2025 is tevens begonnen met de evaluatie van de beleidsnota huisvesting arbeidsmigranten; afronding volgt in 2026.

Greenport West-Holland In 2025 is binnen deze triple-helix samenwerking gewerkt aan het nieuwe Werkprogramma 2025-2030 en jaarplan 2026, gericht op een circulaire Greenport, een samenhangend ruimtelijk-economisch cluster en mondiale kennis- en innovatiekracht. Daarnaast is eind 2025 een nieuw Energieakkoord ondertekend, gericht op gezamenlijke regie, warmtenetten en intensievere samenwerking. Ook is het Innovatiepact verlengd tot 2030, waarin meerdere lokale koplopers actief participeren.

Samenwerking Oostland Binnen de samenwerking Glastuinbouw Oostland (Lansingerland, Pijnacker-Nootdorp, Waddinxveen, Zuidplas, provincie Zuid-Holland en Glastuinbouw Nederland) is in 2025 verder gewerkt aan het project innovatieve tuinbouwruimte; deze samenwerking wordt in 2026 voortgezet.

Omgevingsprogramma Vitale Glastuinbouwgebieden In 2025 is verder gewerkt aan het Omgevingsprogramma Vitale Glastuinbouwgebieden. De raad heeft gekozen voor het scenario van toekomstbestendige glastuinbouwgebieden met ruimte voor de inpassing van wonen. De verdere uitwerking volgt in 2026.

23

Tuinbouwvisie provincie Tot slot is de provincie Zuid-Holland eind 2025 gestart met een nieuwe Tuinbouwvisie. De gemeente heeft hier ambtelijk en bestuurlijk actief in geparticipeerd met als inzet het borgen van de gemeentelijke ambities uit de Omgevingsvisie. Het provinciale traject loopt door in 2026.

Gezonde Arbeidsmarkt

In 2025 is onze samenwerking binnen het SOB Oostland (samenwerking onderwijs bedrijfsleven) gecontinueerd. SOB Oostland vormt de schakel tussen onderwijs en bedrijfsleven en als gemeente hebben we daarin een stimulerende en faciliterende rol. In 2025 is met het SOB invulling gegeven aan de jaarlijkse Doedag in Techniek en is de voorbereiding gestart voor Oostland on Stage 2026, waar we als gemeente ook als werkgever aanwezig willen zijn. Het is een evenement dat vmbo-leerlingen in de regio Oostland de kans biedt om hun loopbaan te verkennen en kennis te maken met verschillende beroepen. Binnen de arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal is in 2025 het Regionaal Werkcentrum Zuid-Holland Centraal (RWZ) geopend. Het RWZ is een publiek-private samenwerking, welke voor een integrale arbeidsmarktdienstverlening zorgt. Bij het RWZ kunnen zowel werkzoekenden, werkenden als werkgevers terecht met al hun arbeidsmarkt gerelateerde vragen (zie ook programma 7).

Vitale en bruisende centra

In 2025 is de samenwerking met ondernemers en vastgoedeigenaren binnen de winkelcentra voortgezet. Deze samenwerking richt zich op het dagelijks functioneren van de centra, waaronder branchering, veiligheid en marketing, en op de toekomstbestendigheid van de winkelcentra. In beide winkelcentra is gekeken naar mogelijkheden voor verdere functiemenging. Het aanbod van potentiële huurders is beperkt, waardoor vastgoedeigenaren zorgvuldig sturen op wenselijke branchering. Om beter inzicht te krijgen in het functioneren van de winkelcentra heeft de gemeente geparticipeerd in het koopstromenonderzoek; de resultaten worden in 2026 verwacht. Binnen de beschikbare mogelijkheden werken de partners gezamenlijk aan een duurzame en passende invulling van leegstaande panden. In 2025 zijn enkele panden leeg komen te staan en zijn enkele ook weer gevuld. Begin 2026 bedroeg de leegstand in winkelvloeroppervlak (WVO) 8,56% en het aandeel leegstaande verkooppunten 12,28% (bron: Locatus/MRDH). Leegstaand Winkelverkoopoppervlakte 2022