Document · PDF

Bijlage 2.3 GRS Concept Voorjaarsbrief 2026

Raadsvergadering Papendrecht 2 juli 2026, gemeente PapendrechtBij agendapunt: 16: Raadsvoorstel Zienswijze ontwerpbegrotingen gemeenschappelijke regelingen15.649 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Voorjaarsbrief 2026 GR Sociaal

INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING .............................................................................................................. 3 2 TRENDS EN ONTWIKKELINGEN .......................................................................... 3 3 MAATREGELEN EN OMBUIGINGEN .................................................................. 10 4 NIEUWE EN GEWIJZIGDE RISICO'S .................................................................. 12 5 OPGAVEN............................................................................................................. 13 5.1 DIENSTVERLENING ................................................................................................................... 13 5.2 BESTAANSZEKERHEID VERSTERKEN ................................................................................... 15 5.3 ONTWIKKELEN NAAR WERK.................................................................................................... 20 5.4 ZORGEN VOOR ONDERSTEUNING ......................................................................................... 25 5.5 BEDRIJFSVOERING ................................................................................................................... 29

6 BIJLAGEN ............................................................................................................ 32 6.1 VERWACHTE BIJDRAGEN PER GEMEENTE (o.b.v. voorjaarsbrief) ....................................... 32 6.2 RISICO'S ..................................................................................................................................... 35 6.3 DVO's .......................................................................................................................................... 38 6.4 BEGROTINGSSUBSIDIES ......................................................................................................... 40 6.5 ONTWIKKELING BEDRIJFSVOERING ...................................................................................... 41

AANTALLEN PER GEMEENTE .............................................................................. 43 6.6 AANTALLEN PER GEMEENTE .................................................................................................. 43

1 INLEIDING Voor u ligt de Voorjaarsbrief 2026 van de GR Sociaal waarin we rapporteren over de voortgang en verantwoorden over de resultaten en we in belangrijke mate de primaire begroting 2026 actualiseren. Het moment van rapporteren en de werkwijze sluit aan op de gemeentelijke begrotingscyclus om zo de raden beter in staat te stellen om wensen en bedenkingen kenbaar te maken. De Voorjaarsbrief is financieel-technisch ingegeven en wordt vooral gebruikt om met de resultaten van het voorgaande jaar in ons achterhoofd én de punten uit de Uitgangspuntennotitie 2027-2030 tot een actualisatie van de begroting 2026 te komen. De gehanteerde aantallen en percentages sluiten daarom aan bij de ontwikkelingen die zijn gepresenteerd in de Uitgangspuntennotitie in aanloop naar de begroting 2027. Indien toch is afgeweken wordt dit nader toegelicht. Deze Voorjaarsbrief zoomt eerst in op Algemene trends en ontwikkelingen en gemaakte beleidskeuzes, die van invloed zijn op de resultaten van de GR-Sociaal. Vervolgens wordt per opgave stilgestaan bij ontwikkelingen welke noodzaken tot een actualisatie van de begroting over 2026 met een onderbouwing daarvan.

2 TRENDS EN ONTWIKKELINGEN In de Voorjaarsbrief 2026 wordt op basis van de gerealiseerde cijfers 2025 een prognose voor het jaar gepresenteerd, waarbij wordt vergeleken met de actuele Begroting 2026. De actuele Begroting bestaat uit de Primaire Begroting 2026 en de bijbehorende mutaties uit de 1e Begrotingswijziging 2026 (ombuiging apparaatskosten), de 1e Begrotingswijziging 2025 (aanpassing apparaatskosten DVO Beschermd Wonen en Opvang) en de 2e Begrotingswijziging 2025 (aanpassing Minimabeleid en de invoering van een inkomensafhankelijke eigen bijdrage Wmo). Als rode draad loopt het ravijnjaar, en de bijbehorende de bestuurlijke opdracht 'Toekomstbestendig Sociaal Domein' door alle P&C producten van de GR Sociaal heen. Maatregelen zijn voor de GR Sociaal al ingezet in de Primaire Begroting 2025 en lopen de komende jaren door. Ook hier is in voorliggende Voorjaarsbrief aandacht aan besteed. Gemeenten werken momenteel gezamenlijk met de GR Sociaal aan voorstellen om het sociaal domein verder te optimaliseren en te bouwen aan een toekomstbesteding sociaal domein. De GR Sociaal blijft zich inzetten voor een zo efficiënt mogelijke uitvoering en bedrijfsvoering, waarbij de gemeenten de primaire verantwoordelijkheid blijven dragen voor beleidskeuzes.

In de Uitgangspuntennotitie is, als voorbereiding op de Primaire Begroting 2027-2030, een inschatting gemaakt van de autonome ontwikkelingen in 2026 en de daaropvolgende jaren, zoals de cao voor ambtenaren en de daadwerkelijke ontwikkeling van de prijsindexaties in de zorgsector. De feitelijke ontwikkelingen worden, volgens de P&C-cyclus, meegenomen in deze Voorjaarsbrief 2026. Verschillen tussen de prognose en de definitieve begroting worden toegelicht. Waar sprake is van grote zekerheid dat bepaalde verschillen zich zullen voordoen, wordt een voorstel gedaan om de begroting aan te passen. De Voorjaarsbrief 2026 GR Sociaal leidt tot een wijziging (verhoging) van de lasten en baten met € 20,1 mln. ten opzichte van de actuele Begroting 2026. Deze stijging wordt vooral veroorzaakt door kosten die moeilijk te beïnvloeden zijn door de GR Sociaal, zoals de autonome groei in klantenaantallen en de ontwikkeling van loon- en prijsindexaties binnen het huidige beleid. De verhoging wordt voor € 0,6 mln. gedekt vanuit hogere baten derden, zoals gerealiseerde ESF-baten uit voorgaande jaren die ingezet worden op Participatie in 2026. De resterende benodigde € 19,5 mln. leidt tot een verhoging van de gemeentelijke bijdrage. Wanneer we ook rekening houden met de aanvullende compensatie vanuit het Rijk en de compensatie vanuit DVO's, dan resteert er een bedrag van € 0,4 mln.

dat door de gemeenten uit de Algemene Uitkering wordt gefinancierd. Dit is een stijging van 0,1% ten opzichte van de bijdrage uit actuele Begroting 2026.

Bijdrage 2026 (uit: Primaire Begroting 2026 incl. wijzigingen)

342,9

Bijdrage Voorjaarsbrief 2026 Hogere bijdrage gemeenten Aanvullende compensatie Rijk (BUIG, Vangnetregeling 2025, Overbrugging Forfaitaire LKS, Rijkssubsidie SW, Sociaal infrastructuur, P-wet in Balans en de Wet van School naar Werk) Compensatie DVO's Inburgering, Beschermd Wonen & Opvang en Toeslagenaffaire Correctie Algemene Uitkering (autonome groei en loon- en prijsindexeringen) Effect gemeenten na aanvullende compensatie Rijk

362,4 19,5 18,4

-/-

0,7

-/-

p.m.

-/-

0,4

mln.

De verhoging van de gemeentelijke bijdrage van € 19,5 mln. in de Voorjaarsbrief 2026 ten opzichte van de stand in de actuele Begroting 2026 zijn samengevat in onderstaande tabel: (Bedragen x € 1.000) Begrotingspost

Bedrag

Prijsontwikkeling uitkering én ontwikkeling aantal klanten.

€ 11.697

Incidenteel/ structureel S

Prijsontwikkeling én ontwikkeling aantal klanten Minimabeleid

-/- € 154

Verlenging addendum Minimabeleid

€ 196

Ombuiging PBM voor de gemeente Alblasserdam

-/- € 31

Overbrugging Forfaitaire LKS beschut werk

€ 468

Sociaal infrastructuur

€ 459

Toelichting Aanpassing eindstand 2025 klantenbestand en gemiddelde prijs van een bijstandsuitkering. De verwachting is dat gemeenten voor € 13,6 mln. door het Rijk gecompenseerd worden via de BUIG en € 1,3 mln. aan vangnetregeling. Niet beïnvloedbaar. Aanpassing eindstand 2025 klantenbestand en loon- en prijsindexaties. Niet beïnvloedbaar door de GR Sociaal. De gemeenten Dordrecht, Hardinxveld-Giessendam, HendrikIdo-Ambacht en Papendrecht hebben het tijdelijk addendum op de Beleidsregels minimabeleid Drechtsteden m.b.t. witgoed en reserveringscapaciteit tot en met 31 december 2026 verlengd. Niet beïnvloedbaar door de GR Sociaal. Verwerking ombuigingsvoorstel gemeente Alblasserdam voor het Persoonlijk Minimabudget per 01-072026. Niet beïnvloedbaar. Het Rijk stelt per beschut werker € 3.000 beschikbaar (septembercirculaire 2025 IU Participatie) om de werking van de loonkostensubsidie te verbeteren. Na wetswijziging financiering 2028 via LKS BUIG-budget. Niet beïnvloedbaar. De lasten en baten Sociale infrastructuur zijn incidenteel voor 1 jaar toegevoegd aan Participatie. Financiering decentralisatie uitkering Impulsbudget centrumgemeente Dordrecht. Niet beïnvloedbaar.

Loon- en prijsontwikkelingen Ontwikkelen naar Werk Loon- en prijsontwikkelingen Drechtwerk

€ 76

1.648

Prijsontwikkeling en autonome groei Wmo

€ 3.143

Stopzetten maatwerkvoorziening herstelgerichte ondersteuning Verwerking AB-besluit IT Landschap

€ 558

€ 465

Verwerking AB-besluit beleidsregels Participatiewet in Balans

€ 911

Apparaatskosten nieuw beleid Wet van School naar Duurzaam Werk

€ 181

Nacalculatie loon en prijsindex Bedrijfsvoering

-/- € 815

Actualisatie DVO's Leefgeld Oekraïners, Beschermd Wonen & Opvang en Toeslagenaffaire

€ 721

Conform stand Septembercirculaire 2025. Niet beïnvloedbaar. Hogere bijdrage gemeenten als gevolg van loon- en prijsontwikkeling. Gemeenten worden voor € 0,9 mln. gecompenseerd door een verhoging van de Rijkssubsidie SW. Niet beïnvloedbaar. Jaarlijkse indexering van de tarieven en aanpassing verwachte ontwikkeling aantallen. Niet beïnvloedbaar. Het programma Herstelgerichte Ondersteuning is in 2025 gestopt in de Drechtsteden. Niet beïnvloedbaar. Technische verwerking AB besluit in de Begroting. Niet beïnvloedbaar. Technische verwerking AB besluit in de Begroting. Er is extra geld vrijgemaakt voor de implementatie van de Participatiewet in Balans. Deze middelen zijn met de septembercirculaire 2025 toegevoegd aan de algemene uitkering van de gemeenten (cluster participatie). Niet beïnvloedbaar. Benodigde formatie t.b.v. uitvoering Wet van School naar Duurzaam Werk. Dekking Centrumgemeente Dordrecht vanuit decentralisatie uitkering. Niet beïnvloedbaar. Verschil geraamde loonindex en de feitelijke loonontwikkeling op basis van de CAO Niet beïnvloedbaar. Jaarlijkse aanpassing DVO's in de Begroting GR Sociaal. Ten tijde van het opstellen van de UPN waren deze DVO's nog niet geactualiseerd. Voor de DVO van de Toeslagenaffaire geldt dat pas in december duidelijk werd dat de regeling met een jaar is verlengd. Niet beïnvloedbaar.

Aanpassing vastgestelde doelen Hoewel de Voorjaarsbrief vooral financieel-technisch is ingegeven om te komen tot een actualisatie van de begroting 2026 te komen is bij deze Voorjaarsbrief tevens gekeken naar de vastgestelde doelen bij de Primaire Begroting 2026. Hierbij is de vraag gesteld of de huidige doelen nog actueel, dan wel misschien inmiddels achterhaald zijn. Uitgangspunt is dat de doelen realistisch en haalbaar zijn. Indien de doelen zijn gewijzigd is dit bij de afzonderlijke opgaven nader toegelicht.

Financieel beeld In het onderstaande overzicht zijn de geprognosticeerde wijzigingen ten opzichte van de actuele begroting (primair) per opgave weergegeven. Een positief bedrag betekent een verwachte verhoging van de baten of de lasten en een negatief bedrag betekent een verlaging van de baten of de lasten. Opgaven

Voorjaarsbrief

Actuele begroting

Afwijking

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Bestaanszekerheid versterken

145.072

157.063

11.990

Inkomensondersteuning

132.941

144.932

11.991

Maatwerkvoorziening Inkomenssteun C.Z.G.

2.156

2.164

Minimabeleid

9.975

9.967

-8

Ontwikkelen naar werk

46.869

47.284

415

48.211

48.626

415

1.342

Statushouders

Participatie

9.350

9.747

397

10.368

10.765

397

1.018

Drechtwerk

37.519

37.843

324

Zorgen voor ondersteuning

94.428

98.092

3.664

Hulpmiddelen

5.663

6.175

512

Vervoer

12.991

13.309

318

Huishoudelijke ondersteuning

36.440

35.816

-624

Begeleiding en kortdurend verblijf

39.334

42.792

3.458

Bedrijfsvoering

80.417

80.002

-415

83.543

83.128

-415

3.126

Apparaatskosten

62.898

62.483

-415

64.489

64.074

-415

1.590

Apparaatskosten Drechtwerk

11.852

12.732

880

Apparaatskosten DVO's

5.145

6.016

871

Treasury

215

-215

Treasury Drechtwerk

306

366.787

386.909

20.122

Totaal Bedragen x € 1.000

Per opgave zien we het volgende beeld: Opgave Bestaanszekerheid versterken Bij de opgave Bestaanszekerheid versterken stijgen de lasten en baten met bijna € 12 mln. De aanvullende gemeentelijke bijdrage bedraagt € 11,7 mln. omdat de verwachte opbrengst debiteuren met € 0,3 mln. naar boven is bijgesteld. De hogere lasten en baten komen nagenoeg geheel voor rekening van het product Inkomensondersteuning. De verwachte toename bij Inkomensondersteuning wordt voornamelijk veroorzaakt door de aanpassing van de maatregel uitstroom bijstandsklanten. In het huidige uitgangspunt wordt verondersteld dat de uitstroom 2,5% beter zal zijn dan de landelijke CPB-prognose. Wij achten het van belang om te streven naar een ambitieuze, maar ook realistische doelstelling. Op basis van de resultaten tot nu toe sluit het hanteren van de CPB-prognose als uitgangspunt voor de ontwikkeling van het bijstandsbestand hier beter op aan (aantallen benoemen die we ramen voor 2027). Daarnaast hebben we in 2026 te maken met een hogere gemiddelde prijs van een bijstandsuitkering en opzichte van de prijs waarmee in de Primaire Begroting 2026 rekening werd gehouden, waardoor eveneens de lasten verder toenemen. De begroting voor Minimabeleid en de maatwerkvoorziening Inkomenssteun voor Chronisch Zieken en Gehandicapten blijft vrijwel gelijk aan de stand van de Primaire Begroting 2026-2029.

In de begroting is rekening gehouden met een bijgestelde groeiverwachting van het aantal klanten, de indexering van tarieven en normen, en de vervallen btw-verplichting op bewindvoering van schulden. Daarnaast is voor de gemeenten Dordrecht, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-Ido-Ambacht en Papendrecht het addendum minimabeleid (witgoed en reserveringscapaciteit) verlengd tot eind 2026. Ook heeft de gemeente Alblasserdam besloten om als ombuiging de inkomensgrens voor het Persoonlijk

Minimabudget te verlagen van 120% naar 110% en is het percentage van de toeslag aangepast van 45% naar 35% van de toepasselijke bijstandsnorm. Opgave Ontwikkelen naar werk Binnen de opgave Ontwikkelen naar werk stijgen de lasten en baten met € 1,3 mln. ten opzichte van de primaire Begroting 2026, bestaande uit een stijging van € 1,0 mln. voor het product Participatie en € 0,3 mln. voor Drechtwerk. Voor het onderdeel Participatie stijgen de lasten en baten, naast de reguliere loon- en prijsontwikkelingen, vooral doordat nieuwe beleidsmaatregelen die met deze Voorjaarsbrief in de Begroting 2026 zijn opgenomen. Deze maatregelen omvatten onder andere het Expertisecentrum SROI, Harry Help-trainingen, jongerenpunt Werkcentrum Drechtsteden, Loopbaanadvies, Overbrugging Forfaitaire Loonkostensubsidie beschut werk, pilot Startbanen statushouders, Sociale Infrastructuur 2026 en het Werkcentrum Drechtsteden trajecten inwoners. Het nieuwe beleid wordt deels gefinancierd door de Centrumgemeente Dordrecht en voor het overige door extra middelen vanuit het Rijk, die aan de betrokken gemeenten zijn toegekend. De Voorjaarsbrief 2026 laat voor Drechtwerk een stijging zien in lasten en baten van € 1,2 mln. Deze stijging is voornamelijk het gevolg van loon- en prijsindexatie. Van deze stijging is € 0,3 mln.

toe te schrijven aan het onderdeel Drechtwerk binnen de opgave Ontwikkelen naar Werk en € 0,9 mln. houdt verband met de opgave Bedrijfsvoering (de apparaatskosten van Drechtwerk). De aanvullende bijdrage van de gemeenten bedraagt € 1,7 mln. doordat de geraamde omzet met ongeveer € 0,4 mln. is verlaagd. De hogere gemeentelijke bijdrage wordt voor € 0,9 mln. gecompenseerd door een hogere WSW-subsidie. Daarnaast is besloten om in 2026 de Decentralisatie Uitkering Sociaal Infrastructuur (centrumgemeente Dordrecht), een bedrag van € 0,7 mln., te gebruiken ter dekking van het tekort. Hierdoor bedraagt het netto-effect voor de gemeenten een hogere (verlies)bijdrage van € 0,1 mln. Opgave Zorgen voor Ondersteuning Bij de opgave Zorgen voor Ondersteuning worden de lasten en baten met bijna € 3,7 mln. verhoogd. De gevraagde aanvullende bijdrage van gemeenten komt nagenoeg overeen met dit bedrag. De stijging wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de toenemende vraag naar diverse Wmo-voorzieningen en de ontwikkeling van de tarieven door zorgaanbieders. In de Najaarsbrief 2025 is gerapporteerd dat voor de voorziening Individuele Begeleiding een grotere instroom van cliënten vanuit de Maatschappelijke Opvang wordt verwacht dan eerder ingeschat. Deze groep maakt vooral gebruik van de duurdere vormen van individuele begeleiding, wat leidt tot hogere lasten.

Tevens is een inhaalslag gemaakt om de achterstanden in de afhandeling van meldingen weg te werken, hetgeen resulteert in een toegenomen beroep op ondersteuning. Daarnaast leidt het stoppen met de maatwerkvoorziening Herstelgerichte ondersteuning tot een toename van het aantal klanten die daardoor eerder ondersteuning ontvangt via de Huishoudelijke ondersteuning'. Opgave Bedrijfsvoering Binnen de opgave Bedrijfsvoering nemen de lasten en baten toe met € 3,1 mln. Van deze stijging wordt € 0,9 mln. gedekt door inkomsten uit derden, vooral afkomstig van diverse projecten binnen de opgave Ontwikkelen naar Werk. Het resterende bedrag van € 2,2 mln. leidt tot een hogere bijdrage van gemeenten, onder andere door verschillende mutaties, zoals de verwerking van het AB-besluit Pwet in de balans (waarvoor extra middelen in de septembercirculaire 2025 zijn toegevoegd aan de Algemene Uitkering voor gemeenten), de invoering van de Wet van School naar Duurzaam Werk (met incidentele middelen via de centrumgemeente Dordrecht) en de verwerking van het AB-besluit ICT Landschap in de begroting. Daarnaast zijn de apparaatskosten in de DVO's Leefgeld Oekraïners, Beschermd Wonen & Opvang en Toeslagenaffaire geüpdatet, en is er een nacalculatie toegepast op de lonen en de prijzen van de verschillende apparaatskosten. In de hogere bijdrage die van gemeenten wordt gevraagd, is tevens € 0,8 mln.

aan apparaatskosten voor Drechtwerk inbegrepen voor loon- en prijsindexaties (zie ook de nadere toelichting bij de bijlage Ontwikkelen naar Werk).

In onderstaande tabel zijn alle verwachte afwijkingen op de lasten, de baten van derden en (als resultaat) de bijdrage van gemeenten in detail opgenomen (negatieve bedragen zijn lagere lasten c.q. baten): Omschrijving

Opgave: Bestaanszekerheid versterken Kostenverhogende btw Schuldhulpverlening Ombuiging PMB voor de gemeente Alblasserdam IOAW, IOAZ/ Bbz Prijsontwikkeling van de gemiddelde prijs van een uitkering Indexering 2026 BB, bewindvoering en PMB en vervallen btw op bewindvoering per 1 januari 2026 Verlengen van het tijdelijk addendum minimabeleid m.b.t. witgoed en reserveringscapaciteit Autonome begrotingsaanpassingen naar aanleiding van de jaarrekening 2025 Opbrengsten schuldbemiddelingskosten inzetten ten gunste van financieel kwetsbare inwoners. Hogere lasten a.g.v. het terugdraaien van de extra ambitie Ontwikkeling van het aantal klanten in de bijstand o.b.v.

prognose CPB Individuele studietoeslag Loonkostensubsidie Autonome begrotingsaanpassingen naar aanleiding van de jaarrekening 2025 Opgave: Ontwikkelen naar werk Jongerenpunt Pilot startbanen statushouders 2026 Werkcentrum Drechtsteden Sociale Infrastructuur 2026 Expertisecentrum Social Return on Investment (SROI) Werkcentrum Drechtsteden trajecten inwoners Loopbaanadvies Inkoop Harrie Helpt trainingen Drechtwerk mutaties 2026 Overbrugging Forfaitaire Loonkostensubsidie (LKS) beschut werk Groei aantal klanten en loon- en prijsontwikkeling Opgave: Zorgen voor ondersteuning Ontwikkeling aantallen Huishoudelijke Ondersteuning Indexering tarieven Huishoudelijke Ondersteuning Aanpassing maatregel Herstelgerichte ondersteuning HO Ontwikkeling aantallen Hulpmiddelen Indexering tarieven Dagbesteding Indexering tarieven Hulpmiddelen Ontwikkeling aantallen Individueel Vervoer Indexering tarieven Individueel Vervoer Ontwikkeling aantallen Individuele Begeleiding Indexering tarieven Individuele Begeleiding Ontwikkeling aantallen Stroomlijn Ontwikkeling aantallen Dagbesteding Vervoer Ontwikkeling aantallen Dagbesteding

Lasten Baten van Bijdrage derden gemeenten

25 -31 -644 6.196 124

0 0 0 293 0

25 -31 -644 5.903 124

196

-352

-41

-311

5.477 1.398

0 0

5.477 1.398

274 -711 7

0 0 0

274 -711 7

155 269 -831 459 125 75 200 22 324 468

155 269 -831 0 125 75 200 22 -558 0

0 0 0 459 0 0 0 0 882 468

-1.789 607 558 249 417 263 48 105 2.228 1.508 165 -81 -614

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -37 0 0

-1.789 607 558 249 417 263 48 105 2.228 1.508 202 -81 -614

Opgave: Bedrijfsvoering DVO Toeslagenaffaie 2026 AB voorstel IT-landschap AB voorstel beleidsregels p-wet in balans Nacalculatie prijsindex 2026 DVO Beschermd wonen 2026 Ophogen formatie 1,7 fte jobcoach en 0,75 team jongeren Nacalculatie lonen 2026 Treasury Uitvoeringskosten Leefgeld Drechtwerk mutaties 2026 Projectkosten gedekt uit directe baten Totaal

520 465 911 -15 202 243 -800 -215 150 880 787

0 0 0 0 0 62 0 -215 150 114 787

520 465 911 -15 202 181 -800 0 0 766 0

20.122

600

19.522

Bedragen x € 1.000

Gemeentelijke bijdragen In de navolgende tabel is het verloop aangegeven in gemeentelijke bijdragen van de primaire begroting 2026 plus de wijzigingen op de begroting = Actuele begroting. De actuele begroting is afgezet tegen de prognose van de gemeentelijke bijdragen bij deze Voorjaarsbrief. A Opgaven

C = (A + B)

Wijzigingen tot de Prim. Begroting voorjaarsbrief Actuele begroting 2026 2026

D-C

Voorjaarsbrief

Afwijking

Bestaanszekerheid versterken

142.708

154.416

11.708

Inkomensondersteuning

131.127

142.824

11.697

2.156

2.164

Minimabeleid

9.425

9.428

Ontwikkelen naar werk

30.349

32.234

1.885

WSW

Statushouders

Participatie

8.045

9.048

1.003

Inburgering

Drechtwerk

22.286

23.168

882

Zorgen voor ondersteuning

91.253

94.954

3.701

Hulpmiddelen

5.663

6.175

512

Vervoer

12.516

12.871

355

Huishoudelijke ondersteuning

33.740

33.116

-624

Begeleiding en kortdurend verblijf

39.334

42.792

3.458

Bedrijfsvoering

80.571

-2.000

78.571

80.799

2.228

Apparaatskosten

64.081

-2.000

62.081

62.823

741

Apparaatskosten Drechtwerk

11.272

12.063

791

Apparaatskosten DVO's

4.945

5.666

721

Maatwerkvoorziening Inkomenssteun C.Z.G.

Treasury Treasury Drechtwerk Totaal bijdragen gemeenten

272

247

-25

344.881

-2.000

342.881

362.403

19.522

Bedragen x € 1.000

3 MAATREGELEN EN OMBUIGINGEN De financiële positie van gemeenten staat onder druk als gevolg van de geplande kortingen door de rijksoverheid op het gemeentefonds. Dit heeft ingrijpende gevolgen voor de gemeentelijke begrotingen. Om de negatieve effecten van deze terugval in inkomsten te dempen stelde het kabinet in de Voorjaarsnota en de Meicirculaire 2025 incidenteel en deels structureel aanvullende middelen voor ondersteuning beschikbaar. Toch betekent dit dat het volledige effect van het Ravijnjaar niet wordt voorkomen, maar wordt uitgesteld tot het jaar 2028. Gemeenten krijgen daardoor twee jaar extra de tijd om zich hierop voor te bereiden. Aan de hand van de bestuurlijke opdracht 'Toekomstbestendig Sociaal Domein' onderzoekt de GR Sociaal welke mogelijkheden (knoppen) er binnen de verantwoordelijkheden van de GR Sociaal zijn om bij te dragen aan het beheersbaar houden van de kosten in het Sociaal Domein. Update over lijn 1: aanpassing van de uitvoering en bedrijfsvoering In deze eerste lijn ligt de focus op het streven naar een zo efficiënt mogelijke uitvoering. Het uitgangspunt voor de begroting is dat de raming van de benodigde formatie meebeweegt met ontwikkeling binnen de opgaven. Dit betekent voor de formatie in 2025 een groei van 10 fte, zijnde € 1.128.000.

In de Begroting 2025 is besloten om van dit standpunt af te wijken en de formatie in de begroting 2025 niet mee te laten bewegen met de ontwikkelingen (anders dan CAO etc.). Deze maatregel is in 2025 gerealiseerd. Primaire begroting 2026-2029 Het Algemeen Bestuur heeft op 10 juli 2025 de primaire Begroting 2026-2029 vastgesteld. Naast een structurele ombuiging op met name de formatie van € 1,3 miljoen is tijdens de AB- vergadering ook besloten om een structurele ombuiging van € 2,0 miljoen op de personeelskosten en overhead meerjarig door te voeren vanaf 2026. De aanvullende structurele ombuiging van € 2,0 miljoen wordt o.a. gerealiseerd door de begrotingsmethodiek van de personeelskosten aan te passen. Voorheen werd in de personeelsbegroting uitgegaan van het maximum van de salarisschaal; voortaan wordt de begroting gebaseerd op één trede onder het maximum. Dit leidt tot een financieel voordeel van € 1,3 miljoen. Het resterende bedrag van € 0,7 miljoen wordt gerealiseerd door diverse aanpassingen binnen de overhead, waaronder de bijstelling van de verschillende personeels- en afdelingsbudgetten. Keuzes in spoor 2 (zie onderstaand) kunnen een effect hebben op de manier van uitvoering van bepaalde taken, waardoor het mogelijk kan zijn om aanvullende ombuigingen op dit spoor te realiseren.

Update over lijn 2: aanpassingen in het beleidsprogramma Om de kostenontwikkeling verder te kunnen beheersen, is aanpassing van het beleidsprogramma opgenomen als onderdeel van de Bestuurlijke Opdracht. In de Voorjaarsbrief 2026 zijn de volgende maatregelen en de bijbehorende besparingen geactualiseerd: • Uitstroom bevorderende maatregelen: Binnen de opgave Bestaanszekerheid versterken is de maatregel uitstroom bijstandsklanten aangepast. In het huidige uitgangspunt wordt verondersteld dat de uitstroom 2,5% beter zal zijn dan de landelijke CPB-prognose. Wij achten het van belang om te streven naar een ambitieuze, maar ook realistische doelstelling. Het hanteren van de CPB-prognose als uitgangspunt voor de ontwikkeling van het bijstandsbestand sluit hier beter op aan. De veronderstelling dat 2,5% beter kan worden gepresteerd dan de CPB-prognose wordt als niet realistisch beschouwd. Ter compensatie van het wegvallen van deze ombuiging, gaan we richting de begroting 2027 nader onderzoeken in hoeverre een andere invulling van participatie (o.a. de businesscase Arbeidsondersteuning van Nuggers en Jongvolwassenen) kan leiden tot kwantificeerbare ombuigingen. •

Herstelgerichte ondersteuning: De verwachte besparing bij Zorgen voor Ondersteuning is naar beneden bijgesteld. Door het beëindigen van de interventie Herstelgerichte ondersteuning zal deze doelstelling niet behaald worden. Op dit moment wordt samen met gemeenten verkend of er andere mogelijkheden zijn waarmee de zelfstandigheid en zelfredzaamheid van ouderen wordt vergroot. Daarnaast zullen we nader onderzoeken in hoeverre aanpassingen in het Wmo-beleid (o.a. vorming van algemene voorzieningen en de link met Beschermd Wonen en

Maatschappelijke Opvang) kunnen worden geformuleerd en geëffectueerd in de ramingen van de Wmo. •

Persoonlijk Minimabudget: De gemeente Alblasserdam heeft besloten om de inkomensgrens voor het Persoonlijk Minimabudget te verlagen van 120% naar 110%, en is het percentage van de toeslag aangepast van 45% naar 35% van de toepasselijke grens.

Uitgangspuntennotitie 2027-2030 Tijdens de behandeling van de Uitgangspuntennotitie 2027–2030 in het Algemeen Bestuur op 29 januari 2026 is besloten de ombuigingsmaatregelen voor de jaren 2027–2030 in de begroting te actualiseren. Deze actualisering vindt plaats op basis van de Bestuurlijke Opdracht Toekomstbestendig Sociaal Domein. Voorts is de intentie uitgesproken om verschillende alternatieven te verkennen ter compensatie van de vervallen ombuigingen. Hoewel het Algemeen Bestuur geen expliciete taakstelling heeft vastgesteld, is verzocht om (alternatieve) ombuigingsvoorstellen ter omvang van € 6,6 miljoen in kaart te brengen en daarbij specifiek invulling te geven aan de volgende aandachtsgebieden: 1.

Nader onderzoek in hoeverre een andere invulling van participatie (o.a. de businesscase Arbeidsondersteuning van Nuggers en Jongvolwassenen) kan leiden tot kwantificeerbare ombuigingen.

Nader onderzoek in hoeverre ombuigingen in het buitenwettelijk begunstigend beleid (i.c. minimabeleid) kan leiden tot kwantificeerbare ombuigingen.

Nader onderzoek in hoeverre aanpassingen in het Wmo-beleid (o.a. vorming van algemene voorzieningen en de link met Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang) kunnen worden geformuleerd en geëffectueerd in de ramingen van de Wmo.

Nader onderzoek in hoeverre ombuigingen in de dienstverlening vanuit Bedrijfsvoering Drechtsteden kunnen worden geëffectueerd in de primaire begroting 2027.

In aanloop naar de Primaire Begroting 2027–2030 is binnen de verschillende opgaven van de GR Sociaal een brede inventarisatie uitgevoerd naar potentiële ombuigingsvoorstellen. Hierbij is rekening gehouden met de verschillende aandachtsgebieden zoals opgenomen in de opdracht van het Algemeen Bestuur. De opbrengst van deze inventarisatie is verwerkt in de Rapportage actualisatie ombuigingen die als bijlage bij de Begroting 2027-2030 is toegevoegd. Het Algemeen Bestuur wordt daarin gevraagd een selectie te maken van de ombuigingsvoorstellen die in samenspraak met de gemeenten nader dienen te worden uitgewerkt. Na uitwerking kunnen deze voorstellen via een eerste begrotingswijziging, dan wel via de Voorjaarsbrief 2027, in de Begroting 2027–2030 worden opgenomen. Update over lijn 3: Onderzoeken van kansen voor nadere samenwerking De maatregelen in lijn 3 gaan over kansen door op een andere manier samen te werken in het sociaal domein. De uitwerkingsopdrachten in lijn 3 geven inzicht in meer duurzame oplossingen. Deze kunnen uiteraard wel effect hebben op de uitvoering (lijn 1) en het beleid (lijn 2). Het helder krijgen van welke keuzes dat zijn en welke effecten dat oplevert is onderdeel van de uitwerkingsopdrachten in lijn 3. De eerste drie uitwerkingsopdrachten zijn gestart, maar het is nog onbekend wanneer de concrete ombuiging zal plaatsvinden.

Hierdoor zijn deze niet verwerkt in voorliggende uitgangspuntennotitie.

Actualisatie ombuigingen en maatregelen (financieel) verwerkt in de Begroting samengevat De bijstelling van de uitstroomdoelstelling (€ 5,4 miljoen in 2026, maar grotendeels te compenseren door hogere BUIG) en het stoppen met de maatwerkvoorziening Herstelgerichte Ondersteuning (€ 0,6 miljoen als gevolg van beleidskeuze door gemeenten) hebben forse impact op de verwachte besparing in het overzicht hieronder: Opgave

2026

2027

2028

2029

2030

Bestaanszekerheid versterken Zorgen voor Ondersteuning Bedrijfsvoering Totaal maatregelen Ombuiging spoor 1: aanpassing van de uitvoering en bedrijfsvoering

332 1.164 1.293 2.789 2.000

363 1.163 1.293 2.819 2.000

363 1.162 1.293 2.818 2.000

Totaal besparingen

4.789

4.819

4.818

(Bedragen x € 1.000)

4 NIEUWE EN GEWIJZIGDE RISICO'S In de begroting 2026 is een risicoparagraaf opgenomen, en in deze Voorjaarsbrief wordt deze geactualiseerd. Gemeenten hebben de verplichting voor de opgenomen risico's middelen te reserveren, zodat -als een risico zich voordoet- deze middelen aangesproken kunnen worden ter dekking. De GR Sociaal heeft zelf geen weerstandscapaciteit. Alle risico's zijn geactualiseerd en opgenomen in de bijlage.

5 OPGAVEN Alle inwoners van de Drechtsteden kunnen zelfstandig en volwaardig leven, werken, wonen en meedoen. Waar dat niet lukt, helpen we die mogelijkheden vergroten. Hierin willen we werken aan een mensgericht, doelmatig en effectief sociaal beleid. Waarmee we doen wat nodig is voor inwoners én de publieke waarde. Dit vraagt om een verandering in al onze dienstverlening en taken die we uitvoeren, waarbij de inwoners altijd en continu centraal staat:

Vanuit die gedachte werken we als GR Sociaal intensief aan 5 opgaven: 1. Dienstverlening; 2. Bestaanszekerheid versterken; 3. Ontwikkelen naar werk; 4. Zorgen voor ondersteuning; 5. Bedrijfsvoering. Waarbij geldt dat 'Dienstverlening als opgave' feitelijk over de 3 inhoudelijke opgaven heen hangt en vanuit daar de integraliteit, samenwerking en verbeteringen continu vormgeeft en 'bedrijfsvoering als opgave' gezien moet worden als de opgave die de inhoud ondersteunt en optimaal faciliteert en de trekker is in de bestuurlijke processen. 5.1 DIENSTVERLENING In de begroting 2026 zijn de volgende doelen geformuleerd: Nummer

Doelstelling

1.1

Faciliteren van inwoners, ketenpartners en collega’s bij het gemakkelijk, laagdrempelig en efficiënt zakendoen met de Sociale Dienst

1.2

Stress sensitief en in een keer goed afhandelen van inhoudelijke vragen aan de opgave dienstverlening Onze dienstverlening is eenduidig door de gehele organisatie heen en wordt continu geïnnoveerd en aangepast.

1.3

Onderstaande tabel laat de voortgang zien op de begrote indicatoren: Opgave-indicatoren Indicator

Doel

% gegronde bezwaren t.o.v. van het totaal

Daling 10%

% vragen dat in Eén keer is beantwoord door de kanalen

80%

Score tevredenheid over mensgerichte dienstverlening in de kanalen

% afhandeltijd besluitvorming aanvragen binnen de wettelijke termijn

100%

% aantal lokale (gemeenten) meldingen t.o.v. het totaal aantal meldingen

Passende dienstverlening (doelgroep bekend en proces ingericht) voor de meest kwetsbare inwoners met meervoudig en complexe vragen Score op stressreductie (nu 3,7)

115

Toelichting Niet van toepassing Maatregelen en ombuigingen Ombuigingen zijn opgenomen in hoofdstuk 5.5 Bedrijfsvoering. Wat zijn de kosten? De lasten van deze opgave bestaan uit kosten van personeel en bedrijfsvoeringsmiddelen. Deze zijn onder de Opgave Bedrijfsvoering opgenomen.

5.2 BESTAANSZEKERHEID VERSTERKEN In de begroting 2026 zijn de volgende doelen geformuleerd: Nummer

Doelstelling

2.1

Wij zetten ons samen met lokale partners in om financiële problematiek bij de inwoners van de Drechtsteden te voorkomen

2.2

Wij bieden hulp bij bestaanszekerheid vraagstukken

2.3

We werken aan duurzame financiële stabiliteit en perspectief voor inwoners die dat nodig hebben.

Onderstaande tabel laat de voortgang zien op de begrote indicatoren: Opgave-indicatoren Indicator

Doel

1) Het aantal toekenningen persoonlijk minimabudget (PMB) voor bijstandsgerechtigden

Minimaal gelijk t.o.v. 2025 2) Het aantal toekenningen bijzondere bijstand voor bijstandsgerechtigden Minimaal gelijk t.o.v. 2025 3) Het aantal toekenningen PMB voor inwoners zonder bijstandsuitkering Minimaal gelijk t.o.v. 2025 * 4) Het aantal toekenningen bijzondere bijstand voor inwoners zonder bijstandsuitkering Minimaal gelijk t.o.v. 2025 * 5) Het aantal nieuw gestarte schuldhulpverleningstrajecten 20% stijging t.o.v. 2023 6) Tijd tussen de aanmelding en het eerste gesprek schuldhulpverlening 95% binnen 10 werkdagen 7) Bijstandsgerechtigden met beslag op de uitkering/inhouding CAK die een 50% van hulpaanbod krijgen de doelgroep 8) Slagingspercentage schuldregelingstraject 85%

9) Slagingspercentage stabilisatietraject

75%

10) Succesvolle uitstroom na doorlopen minnelijk schuldhulpverleningstraject

85%

11) Aantal herinstroom schuldhulpverlening binnen 3 jaar

Max. 10%

12) Gemiddelde schulden bij melding schuldhulpverlening

€ 35.000

13) Score klantbeleving, mensgerichtheid bij de aanvraag van een bijstandsuitkering tot aan het besluit

≥4,4

Toelichting * procentuele groei in het aantal toekenningen voor inwoners zonder bijstandsuitkering houdt rekening met de reeds gerealiseerde stijging in 2024 en 2025 als gevolg van de bestaanszekerheidgesprekken Maatregelen en ombuigingen Vastgestelde maatregelen en ombuigingen Opgave Bestaanszekerheid versterken Serviceteam bewindvoering Ombuiging Persoonlijk Minimabudget gemeente Alblasserdam TOTAAL (Bedragen x € 1.000)

2026 € 301 € 31 € 332

Uitstroombevorderende maatregelen In 2024 en 2025 zijn aanvullende maatregelen geïntroduceerd om de uitstroom van bijstandsgerechtigden te stimuleren, met als doel een hogere uitstroom te realiseren dan het landelijk gemiddelde, zoals vastgesteld in de CPB Macro Economische Verkenning. Door een toenemende instroom van jongeren en statushouders, gecombineerd met de specifieke samenstelling van ons klantenbestand, is het bereiken van deze doelstelling een niet-realistische uitdaging gebleken. Hierdoor hebben wij onze ambitie niet volledig kunnen waarmaken. Echter, in voorgaande jaren is het ons wel gelukt om de prognoses van het CPB te behalen. Het is daarom van belang om een ambitieuze, maar tevens realistische doelstelling te formuleren. Gezien de resultaten van de afgelopen jaren en de samenstelling van ons klantenbestand, achten wij het meer voor de hand liggend om de prognoses van het CPB als uitgangspunt te nemen bij het vaststellen van de doelstellingen voor het aantal klanten. De doelstelling is hierop aangepast. Het niet realiseren leidt tot een toename in klantenaantallen en bijbehorende hogere lasten. Tegelijkertijd zorgt de stijging in klantenaantallen voor hogere BUIG-budgetten.

Serviceteam bewindvoering De ombuiging is onderdeel van de bestuurlijke opdracht 'Een toekomstbestendig sociaal domein', uitwerkingsopdrachten spoor 2 onderdeel 1 'Aanpassing van de uitvoering en bedrijfsvoering'. Het serviceteam voor externe bewindvoering bundelt alle diensten en samenwerking rond beschermingsbewind. Dit zorgt voor passende, kwalitatieve ondersteuning van inwoners met financiële problemen en draagt bij aan het beheersen van de kosten van bijzondere bijstand voor beschermingsbewind. Om de ombuiging te realiseren is een investering in de apparaatskosten noodzakelijk. De beoogde structurele ombuiging van € 225.000 is in 2025 nog niet volledig gerealiseerd (€ 70.000), waardoor het risico bestaat dat de volledige besparing in 2026 niet of later wordt behaald. Voor 2026 staan drie acties centraal: 1. Verdere aanscherping en consequente toepassing van het adviesrecht. Doel is beperking van de instroom onderbewindstelling; 2. Volledige implementatie en monitoring van de zesmaandstermijn voor aanmelding bij schuldhulpverlening; 3. Structurele halfjaarlijkse voortgangsgesprekken met bewindvoerderskantoren. Deze maatregelen moeten leiden tot betere sturing, meer doorstroom en uiteindelijk lagere kosten. De effecten worden naar verwachting zichtbaar vanaf 2026, wanneer de nieuwe werkwijze volledig is ingebed.

Ombuiging Persoonlijk Minimabudget gemeente Alblasserdam Bij de gemeente Alblasserdam is sprake van een ombuiging voor het Persoonlijk Minimabudget per 01-07-2026. In dat kader wordt de inkomensgrens verlaagd van 120% naar 110% van het wettelijk sociaal minimum. Tevens wordt het percentage van de toeslag aangepast van 45% naar 35% van de toepasselijke bijstandsnorm. Wat zijn de kosten? Opgave

Voorjaarsbrief 2026

Actuele begroting 2026

Afwijking

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Inkomensondersteuning

132.941

144.932

11.991

Maatwerkvoorziening Inkomenssteun C.Z.G.

2.156

2.164

Minimabeleid

9.975

9.967

-8

145.072

157.063

11.990

Totaal Bedragen x € 1.000

Toelichting bij de afwijkingen Inkomensondersteuning De stijging van de lasten is vooral het gevolg van het vervallen van de extra ambitie, de stijging van de gemiddelde prijs van een uitkering, meer klanten op basis van de prognose CPB en lager loonkostensubsidie. Daartegenover staat echter een stijging van de BUIG-budgetten en een te verwachten vangnetuitkering. Per saldo resulteert dit in een lager financieel effect voor de gemeenten. Hieronder is weergegeven wat de diverse financiële ontwikkelingen zijn:

Minimabeleid Voor 2026 zijn de uitgaven voor de Alleenverdienersproblematiek 2026 nog niet in de begroting opgenomen; de definitieve bedragen worden bekend gemaakt bij de Meicirculaire 2026. Vervolgens zal een voorstel worden voorgelegd, inclusief het beleids- en uitvoeringskader, zodat de Alleenverdienersproblematiek in 2026 kan worden verwerkt. Omschrijving

Lasten

Baten van derden

Bijdragen gemeenten

Inkomensondersteuning

11.991

293

11.697

Autonome groei

5.795

0 0

5.795 5.477

Hogere lasten a.g.v. het terugdraaien van de extra ambitie 5.477 Bij het opstellen van de primaire begroting 2026 was nog sprake van een ambitie om de klantaantallen te verlagen met 2,5%. Deze ambitie is vanwege het realistisch begroten komen te vervallen. De hogere lasten zijn hiervan het gevolg.

Individuele studietoeslag 274 De lasten individuele studietoeslag in 2025 zijn hoger dan bij de primaire begroting geprognosticeerd. Deze lasten zijn het uitgangspunt voor 2026 in relatie met de geprognosticeerde groei die is voorzien. IOAW, IOAZ/ Bbz -644 Vanwege hogere geprognosticeerde lasten 2025 bij de begroting 2026 dan werkelijk gerealiseerd in 2025 dalen de lasten in 2026. De lastenontwikkeling van IOAW/IOAZ/Bbz volgt de lasten prognose uit de begrotingsstaat van het SZW 2026. Loonkostensubsidie -711 De gerealiseerde lasten 2025 zijn lager dan de geprognosticeerde lasten 2025 bij de primaire begroting 2026. Dit heeft lagere lasten 2026 tot gevolg. De ontwikkeling van de loonkostensubsidie is gebaseerd op de ontwikkeling van de lasten zoals geprognosticeerd in de begrotingsstaat SZW 2026. Ontwikkeling van het aantal klanten in de bijstand o.b.v. prognose 1.398 CPB Vanwege het hogere aantal klanten eind 2025 dan geprognosticeerd bij de primaire begroting 2026 en een verslechterde prognose van het CPB stijgen de lasten van de uitkeringen.

Loon- en prijsontwikkelingen

6.196

Prijsontwikkeling van de gemiddelde prijs van een uitkering 6.196 De werkelijke gemiddelde hogere prijs van een uitkering in 2025 (wat het uitgangspunt is) en het toepassen van een hogere indexering heeft een hogere gemiddelde prijs tot gevolg bij deze voorjaarsbrief t.o.v. de primaire begroting 2026.

274

-644

-711

1.398

293 293

5.903 5.903

Maatwerkvoorziening Inkomenssteun C.Z.G.

Autonome groei

7 7

0 0

7 7

Minimabeleid

-8

-11

Autonome groei

-352 -352

-41 -41

-311 -311

196 196

0 0

196 196

-31

0 0

-31 -31

30 30

0 0

Autonome begrotingsaanpassingen naar aanleiding van de jaarrekening 2025 De realisatie van de jaarrekening 2025 geeft aanleiding tot een bijstelling van de begroting.

Autonome begrotingsaanpassingen naar aanleiding van de jaarrekening 2025 De realisatie van de jaarrekening 2025 geeft aanleiding tot een bijstelling van de begroting. Deze bijstelling resulteert in een verhoging van de gemeentelijke bijdrage voor de gemeenten Alblasserdam, Hardinxveld-Giessendam, Papendrecht en Zwijndrecht en in een verlaging van de bijdrage voor de gemeenten Dordrecht, Hendrik-Ido-Ambacht en Sliedrecht.

Nieuw beleid Verlengen van het tijdelijk addendum minimabeleid m.b.t. witgoed en reserveringscapaciteit De gemeenten Dordrecht, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-Ido-Ambacht en Papendrecht hebben het tijdelijk addendum op de Beleidsregels minimabeleid Drechtsteden m.b.t. witgoed en reserveringscapaciteit tot en met 31 december 2026 verlengd.

Ombuigingen

Ombuiging PMB voor de gemeente Alblasserdam -31 Bij de gemeente Alblasserdam is sprake van een ombuiging voor het Persoonlijk Minimabudget per 01-07-2026. In dat kader wordt de inkomensgrens verlaagd van 120% naar 110% van het wettelijk sociaal minimum. Tevens wordt het percentage van de toeslag aangepast van 45% naar 35% van de toepasselijke bijstandsnorm.

Neutrale wijzigingen Opbrengsten schuldbemiddelingskosten inzetten ten gunste van financieel kwetsbare inwoners. GR Sociaal mag kosten in rekening brengen voor schuldbemiddeling en financieel beheer gedurende een schuldbemiddeling. Deze kosten komen ten laste van de schuldeisers en niet van de inwoner. Voorheen landden deze opbrengsten in het rekeningresultaat van de apparaatslasten. Door deze wijziging, wordt de opbrengst uit dienstverlening van schuldbemiddeling en financieel beheer ingezet ten gunste van financieel kwetsbare inwoners.

30 30

Loon- en prijsontwikkelingen Indexering 2026 BB, bewindvoering en PMB en vervallen btw op bewindvoering per 1 januari 2026 De tarieven en normen voor het Persoonlijk Minimabeleid en de Bijzondere Bijstand zijn geïndexeerd. Per 1 januari 2026 vervalt de btw op bewindvoering, hetgeen leidt tot een verlaging van de gemeentelijke lasten. Tegelijkertijd worden de tarieven voor bewindvoering verhoogd en geïndexeerd, waardoor het financiële effect per saldo wordt beïnvloed. Kostenverhogende btw Schuldhulpverlening Vanaf 2026 is schuldhulpverlening vrijgesteld van btw, waardoor de hieraan gerelateerde lasten niet aftrekbaar zijn en dus kostenverhogend werken.

Totaal

150 124

0 0

150 124

11.990

282

11.708

Bedragen x € 1.000

5.3 ONTWIKKELEN NAAR WERK In de begroting 2026 zijn de volgende doelen geformuleerd: Nummer

Doelstelling

3.1

Wij helpen klanten zich te ontwikkelen naar werk door te doen

3.2

Wij bieden klanten een (on)betaalde plaats die bij hen past

3.3

Wij houden klanten die betaald aan het werk zijn, aan het werk

Opgave-indicatoren Indicator

Doel

Percentage klanten met een profiel

100%

Percentage nieuwe klanten die kunnen re-integreren (profiel 1, 2) zitten binnen 3 maanden op een traject

100%

Percentage bestaande klanten die kunnen re-integreren (profiel 1, 2) zitten op een traject

75%

Aantal uitkeringen uitstroom naar werk of onderwijs

450

Percentage met parttime werk

Groei

Aantal klanten geplaatst op nieuw beschut

220

Percentage klanten dat minimaal 6 maanden aan het werk blijft

90%

Toelichting Klanten met profielen 1 en 2 kunnen, al dan niet met ondersteuning, op termijn naar werk bemiddeld worden. Daarom is het zaak dat zij een passend traject aangeboden krijgen. Deze prestatie komt tot uitdrukking in indicator 2 en indicator 3. In de najaarsbrief bleek dit slechts een laag percentage te zijn. Dit lage percentage is te verklaren, doordat enerzijds van bestaande klanten niet meer is te achterhalen is of hen binnen 3 maanden een traject is aangeboden. Anderzijds is er niet voldoende capaciteit om alle klanten die kunnen re-integreren een traject aan te bieden. Hierdoor is besloten de indicator te splitsen in de beide hierboven genoemde indicatoren. Maatregelen en ombuigingen Op dit moment niet van toepassing.

Wat zijn de kosten? Opgave

Actuele begroting 2026

Ontwikkelen naar werk

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Participatie

9.350

9.747

397

10.368

10.765

397

1.018

Drechtwerk

37.519

37.843

324

Totaal

46.869

47.284

415

48.211

48.626

415

1.342

Statushouders

Voorjaarsbrief 2026

Afwijking

Bedragen x € 1.000

Toelichting bij de afwijkingen Impuls statushouders In lijn met de begroting. Inburgering De lasten en baten Wet inburgering 2021 lopen niet via de begroting van de GR Sociaal. De financiële verantwoording wordt periodiek rechtstreeks aan de gemeenten toegestuurd. Participatie Naar aanleiding van de Uitgangspuntennotitie begroting 2027 zijn de lasten en baten Participatie geactualiseerd.

Sociale Infrastructuur De lasten en baten Sociale infrastructuur van € 0,46 mln. zijn incidenteel voor 1 jaar toegevoegd aan Participatie. De decentralisatie uitkering Impulsbudget ad. € 0,69 mln. (I) betreft alleen centrumgemeente Dordrecht en wordt conform AB-besluit van 25 september 2025 ingezet ter dekking van de gemeentelijke (verlies)bijdrage Drechtwerk. De financiering vanuit het Rijk is gepresenteerd in onderstaande tabel.

Uitvoeringsagenda Arbeidsmarktregio en Werkcentrum Drechtsteden Werkcentrum Drechtsteden is het loket waar inwoners advies en hulp krijgen bij al je vragen over werk, werk vinden en houden, loopbaanontwikkeling en om- en bijscholing. Wij zijn er voor werknemers, werkzoekenden en werkgevers. Het Werkcentrum Drechtsteden is het verzamelpunt, waar partners onder één dak samenwerken. Dit zijn UWV, Sociale Dienst Drechtsteden, gemeenten, werkgevers- en werknemersorganisaties (onder andere FNV en CNV), onderwijsinstellingen, SBB en private (opleidings)partijen. De lasten en baten van de Uitvoeringsagenda en het Werkcentrum Drechtsteden zijn toegevoegd aan Participatie. De financiering loopt via centrumgemeente Dordrecht. Daarnaast zijn de middelen ten aanzien van het Regionaal programma Van School Naar Duurzaam Werk (VSNDW) ZHZ inzake jongerenpunt toegevoegd.

Drechtwerk De voorliggende Voorjaarsbrief 2026 geeft voor Drechtwerk t.o.v. van de vorig jaar afgegeven Begroting 2026 een stijging van de lasten in de begroting van circa € 1,2 mln. De totale bijdrage van de gemeenten stijgt met € 1,65 mln. waarvan Wsw-subsidie € 0,87 mln., hogere (verlies)bijdrage van € 0,1 mln., Sociale Infrastructuur 0,69 mln. (Incidenteel Impulsbudget DU Centrumgemeente Dordrecht) en minder omzet € 0,44 mln. Hiermee is deze in lijn met de bijdrage zoals die in de Najaarsbrief van 2025 was verwacht. De totale lasten Drechtwerk zijn verantwoord over de opgaven Ontwikkelen naar Werk en Bedrijfsvoering. De belangrijkste stijging van de kosten is het gevolg van indexatie van prijzen en lonen, hogere bijdrage aan de Drechtwerk B.V. (mede het gevolg van stijgende kosten). Hier staat tegenover dat de totale loonsom van de SW-doelgroep daalt. Tegelijkertijd stijgen ook verschillende baten ten opzichte van de begroting, zoals de bijdrage van het Rijk voor de Wsw. Daarnaast stijgen de opbrengsten doordat er een bedrag is opgenomen als extra inkomsten als gevolg van de voorgenomen besluiten om de loonkostensubsidie (LKS) voor beschut werk te verhogen en het beschikbare bedrag voor werkbegeleiding (WB) te verhogen.

In onderstaande tabel zijn de mutaties op detailniveau weergegeven.

Omschrijving

Lasten

Baten van derden

Bijdragen gemeenten

Participatie

1.018

1.003

Nieuw beleid

942

15 125

927 0

155

200

468

269

459

-831

0 0

Expertisecentrum Social Return on Investment (SROI) 125 Verhogen van de lasten en baten Uitvoeringsagenda Arbeidsmarktregio Drechtsteden in verband met de uitvoering van het expertisecentrum SROI. Inkoop Harrie Helpt trainingen 22 Verhogen van de lasten en baten 2026 Werkcentrum Drechtsteden in verband met inkoop Harrie Helpt trainingen. Dekking via Decentralisatie uitkering Centrumgemeente Dordrecht. Jongerenpunt 155 Verhogen van de lasten en baten Regionaal programma Van School Naar Duurzaam Werk (VSNDW) ZHZ 2026 ten behoeve van de invulling van het jongerenpunt Werkcentrum Drechtsteden, inclusief ontwikkelkosten. Loopbaanadvies 200 Verhogen van de lasten en baten 2026 Werkcentrum Drechtsteden in verband met Loopbaanadvies. Dekking via Decentralisatie uitkering Centrumgemeente Dordrecht. Overbrugging Forfaitaire Loonkostensubsidie (LKS) beschut werk 468 Verhogen van de lasten en baten i.v.m. overbrugging LKS. Het Rijk stelt per beschut werker € 3.000 beschikbaar (septembercirculaire 2025 Integratie-uitkering Participatie) om de werking van de loonkostensubsidie te verbeteren (tot aan de wetswijziging die naar verwachting in 2028 in werking zal treden). Pilot startbanen statushouders 2026 269 Verhogen van de lasten en baten (I) voor de uitvoering van de Pilot startbanen statushouders 2026. Financiering conform decembercirculaire 2025 Centrumgemeente Dordrecht.

Sociale Infrastructuur 2026 459 Verhogen van de lasten en baten 2026 (I) ten behoeve van de Sociale Infrastructuur 2026 Werkcentrum Drechtsteden -831 De begroting van het Werkcentrum Drechtsteden is vanaf 2026 gebaseerd op de structurele taken van het Werkcentrum. Hierdoor wordt de begroting neerwaarts (S) bijgesteld. Nieuwe (incidentele) initiatieven lopen vanaf 2026 via het Regionaal Beraad. Werkcentrum Drechtsteden trajecten inwoners 75 Verhogen van de lasten en baten Werkcentrum Drechtsteden in verband met het de inzet van trajecten voor inwoners.

Neutrale wijzigingen Solidariteit Participatie 2026 Conform financieringsafspraken worden de lasten en baten Participatie verdeeld op basis van solidariteit (gemiddelde klantenaantallen 2023 t/m 2025).

0 0

Loon- en prijsontwikkelingen

76 76

0 0

76 76

Drechtwerk

324

-558

882

Loon- en prijsontwikkelingen

324

-558 -558

882 882

-543

1.885

Groei aantal klanten en loon- en prijsontwikkeling Conform de uitgangspuntennotitie zijn de lasten en baten Participatie gewijzigd in verband met de loon- en prijsontwikkeling Septembercirculaire 2025.

Drechtwerk mutaties 2026 324 De voorliggende Voorjaarsbrief 2026 geeft voor Drechtwerk t.o.v. van de vorig jaar afgegeven Begroting 2026 een stijging van de lasten in de begroting van circa € 1,2 mln. De totale bijdrage van de gemeenten stijgt met € 1,65 mln. waarvan Wswsubsidie € 0,87 mln., hogere (verlies)bijdrage van € 0,1 mln., DU Sociale Infrastructuur (DU Centrumgemeente Dordrecht) € 0,69 mln. en minder omzet € 0,44 mln.

Totaal

1.342

Bedragen x € 1.000

5.4 ZORGEN VOOR ONDERSTEUNING In de begroting 2026 zijn de volgende doelen geformuleerd: Nummer

Doelstelling

4.1

Wij indiceren en voeren we regie op de beoogde effecten van de ingezette maatwerkondersteuning

4.2

Wij zorgen voor de ondersteuning die nodig is om mee te doen naar vermogen en richten ons op ontwikkeling waar mogelijk. Wij zorgen voor ondersteuning voor klanten die nodig is om zo lang mogelijk zelfstandig te kunnen wonen.

4.3

Onderstaande tabel laat de voortgang zien op de begrote indicatoren: Opgave-indicatoren Indicator Gemiddelde kosten per inwoner voor IB, gecorrigeerd voor indexatiecijfers

Gemiddelde kosten per inwoner voor DB, gecorrigeerd voor indexatiecijfers

Score klantbeleving

Doel 5% onder de referentielijn 2018 Blijven onder de referentielijn 2023 ≥ 7,5

Score kwaliteitsmeting HO

≥ 7,5

% inwoners met IB dat afschaalt naar lagere maatwerkvoorziening of andere (algemene) voorziening.

≥ 15%

% meldingen IB/DB dat wordt opgelost via een andere oplossing dan een maatwerkvoorziening.

≥ 5%

% klanten met een ondersteuningsduur langer dan vier jaar

≤ 25%

Het aantal 65'plussers met een Wmo-maatwerkvoorziening ten opzichte van het totale aantal 65'plussers in de Drechtsteden

≤ 26%

Toelichting De indicatoren en doelstellingen zoals opgenomen in de oorspronkelijke begroting 2026 zijn vrijwel ongewijzigd. Alleen de laatste indicator is aangepast. Deze was in de uitgangspuntennotitie al gewijzigd voor het jaar 2027, maar de indicator moet ook voor 2026 al worden aangepast. Gebruik Wmo door ouderen: De eerdere doelstelling van een jaarlijkse daling van 2% blijkt niet haalbaar. Om beter aan te sluiten bij de uitvoeringspraktijk wordt de doelstelling aangepast naar een streefpercentage. Hiermee wordt gerichter gestuurd op beheersing van het gebruik en wordt de ontwikkeling structureel gemonitord. In 2025 bedroeg het gebruik ruim 27%. Voor dit jaar wordt ingezet op een daling naar maximaal 26%. Ter ondersteuning van deze ambitie wordt verkend of reablement in de Drechtsteden (opnieuw) vorm kan krijgen. Door in te zetten op het versterken van zelfredzaamheid kunnen ouderen langer zelfstandig functioneren en neemt de afhankelijkheid van maatwerkvoorzieningen af.

De gemiddelde kosten per inwoner voor individuele begeleiding (IB), gecorrigeerd voor indexatie, worden voornamelijk bepaald door de functiemix. Ten opzichte van vorig jaar is sprake van een stijging van de gemiddelde kosten per cliënt, als gevolg van een verzwaring van deze functiemix. Dit hangt samen met een toename van zwaardere doelgroepen binnen de Wmo-maatwerkvoorziening, waaronder cliënten die voorheen via de maatschappelijke opvang individuele begeleiding ontvingen. Tegelijkertijd neemt het aandeel lichtere begeleidingstrajecten af, doordat deze vaker door het voorliggend veld worden opgepakt. Hoewel dit een gewenste ontwikkeling is, leidt het per saldo tot een zwaardere functiemix en daarmee hogere gemiddelde kosten per cliënt. Maatregelen en ombuigingen Vastgestelde maatregelen en ombuigingen Opgave Zorgen voor ondersteuning Herstelgerichte ondersteuning Herstelgerichte ondersteuning Inzet Wmo naar de voorkant Was- en strijkservice TOTAAL (Bedragen x € 1.000)

2026 € 558 € -558 € 164 € 1.000 € 1.164

De vastgestelde maatregelen en ombuigingen 1. Herstelgerichte Ondersteuning Het programma Herstelgerichte Ondersteuning (Powerful Ageing) is in 2025 gestopt in de Drechtsteden. Er worden nieuwe alternatieven onderzocht, maar op dit moment is er nog geen alternatief programma gestart. Deze ombuiging zal dus in 2026 niet gerealiseerd worden en is nu gecorrigeerd in de Voorjaarsbrief 2026. 2. Inzet van de Wmo naar de voorkant De beweging Wmo naar de voorkant bij lichtere vormen van Begeleiding. Deze biedt met name kansen bij de lichtere vormen van individuele begeleiding en dagbesteding. De inrichting van het lokale voorveld verschilt per gemeente. Wij verwachten hierdoor een jaarlijkse daling van 1% in de groei van het aantal cliënten dat een beroep doet op deze lichtere vormen van ondersteuning. 3.

Huishoudelijke ondersteuning Binnen de huishoudelijke ondersteuning wordt de was- en strijkvoorziening als collectieve voorziening ingericht, wat leidt tot een bezuiniging van € 1 miljoen. Gemiddelde besparing van 1097 klanten maal gemiddelde prijs € 912.

Wat zijn de kosten? Opgave

Actuele begroting 2026

Voorjaarsbrief 2026

Zorgen voor ondersteuning

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Hulpmiddelen

5.663

6.175

512

Vervoer

12.991

13.309

318

Huishoudelijke ondersteuning

36.440

35.816

-624

Begeleiding en kortdurend verblijf

39.334

42.792

3.458

Totaal

94.428

98.092

3.664

Afwijking

Bedragen x € 1.000

Toelichting bij de afwijkingen Voor zorgen voor ondersteuning wordt de prognose gebaseerd op de verwachte aantallen voorzieningen (gebaseerd op de historische trend per gemeente). De hoogte van de gemeentelijke bijdrage voor de Wmo voorzieningen wordt bepaald door de verwachte ontwikkeling van het klanten aantallen/voorzieningen en de hoogte van de tarieven minus de opbrengst eigen bijdrage CAK. Omschrijving

Lasten

Baten van derden

Bijdragen gemeenten

Hulpmiddelen

512

Autonome groei

249

0 0

249 249

263 263

0 0

263 263

Vervoer

318

-37

355

Autonome groei

213 48

-37 0

250 48

Ontwikkeling aantallen Stroomlijn De lasten voor het collectief vervoer via Stroomlijn zijn aangepast conform de vastgestelde begroting van Stroomlijn voor 2026.

165

-37

202

Loon- en prijsontwikkelingen

105 105

0 0

105 105

-624

-1.789 -1.789

0 0

-1.789 -1.789

558 558

0 0

558 558

607 607

0 0

607 607

Begeleiding en kortdurend verblijf

3.458

Autonome groei

1.533 2.228

0 0

1.533 2.228

-81

-614

Ontwikkeling aantallen Hulpmiddelen 249 Bij de hulpmiddelen (rolstoelen en woonvoorzieningen) is per gemeente gekeken naar de verwachte ontwikkeling van de aantallen voorzieningen.

Loon- en prijsontwikkelingen Indexering tarieven Hulpmiddelen De tarieven voor rolstoelen zijn voor 2026 geïndexeerd met 2.8% en voor de woonvoorzieningen met 5.8%.

Ontwikkeling aantallen Individueel Vervoer Voor het individueel vervoer (scootmobielen, aangepaste fietsen, etc.) is de begroting 2026 gebaseerd op de ontwikkeling van de aantallen voorzieningen.

Indexering tarieven Individueel Vervoer Voor het individuele vervoer zijn de tarieven voor 2026 met 2.8% geïndexeerd.

Huishoudelijke ondersteuning Autonome groei Ontwikkeling aantallen Huishoudelijke Ondersteuning De huishoudelijke ondersteuning is gebaseerd op de verwachte aantallen voorzieningen.

Ombuigingen Aanpassing maatregel Herstelgerichte ondersteuning HO Herstelgerichte ondersteuning is gestopt per 1-1-2025. De besparingen worden niet meer gehaald.

Loon- en prijsontwikkelingen Indexering tarieven Huishoudelijke Ondersteuning De tarieven 2026 zijn geïndexeerd met 1,8%

Ontwikkeling aantallen Individuele Begeleiding Bij het opstellen van de begroting Begeleiding (individuele begeleiding en dagbesteding) is gekeken naar de ontwikkeling van de verwachte aantallen per gemeente. Ontwikkeling aantallen Dagbesteding Vervoer De lasten voor vervoer dagbesteding zijn conform de vastgestelde begroting van Stroomlijn voor 2026. Ontwikkeling aantallen Dagbesteding Bij het opstellen van de begroting Begeleiding (individuele begeleiding en dagbesteding) is gekeken naar de ontwikkeling van de verwachte aantallen per gemeente.

Loon- en prijsontwikkelingen

1.925 417

0 0

1.925 417

Indexering tarieven Individuele Begeleiding De tarieven 2026 zijn geïndexeerd met 5.1%.

1.508

Totaal

3.664

-37

3.701

Indexering tarieven Dagbesteding De tarieven 2026 zijn geïndexeerd met 5.1%.

Bedragen x € 1.000

5.5 BEDRIJFSVOERING In de begroting 2026 zijn de volgende doelen geformuleerd: Nummer

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.papendrecht.nl/api/v1/meetings/1235/documents/18234