rv Reactie op verzoek provincie om meer locaties voor windenergie (080401).pdf

Raadsvoorstel Opsteller Schipper, Rolf Vergadering van 22 november 2022 Kenmerk Z/22/053313 / D/22/080401 Portefeuillehouder Bas Lont Portefeuille Energietransitie Onderwerp Reactie op verzoek provincie om meer locaties voor windenergie

Inleiding Samenvatting De provincie heeft Oudewater gevraagd extra locaties voor windenergie aan te dragen. Het college is voornemens hierop te reageren met het voorstel aan de provincie dat deze het potentiële zoekgebied voor windenergie voor de periode na 2030 alvast mag onderzoeken. Daarbij verzoekt het college de provincie om zich te houden aan het Afwegingskader Duurzame Energie zoals door uw raad is vastgesteld. Het college vraagt akkoord van de raad om bijgevoegde brief met deze reactie aan de provincie te versturen. Aanleiding De provincie heeft op 6 juli 2022 alle gemeenten gevraagd om voor 1 december 2022 middels een collegebesluit kenbaar te maken hoe zij ruimte kunnen maken voor extra zoekgebieden voor windenergie die zijn te realiseren voor 2030. Wanneer gemeenten onvoldoende extra plannen voor windenergie inbrengen, gaat de provincie zelf een plan-MERprocedure starten om te onderzoeken welke extra locaties in de provincie geschikt zijn voor windturbines. Vervolgens zal de provincie, als gemeenten weigeren mee te werken, middels een provinciaal inpassingsplan zelf zoekgebieden voor windenergie aanwijzen. Achtergrond In 2021 heeft de gemeenteraad van Oudewater het Afwegingskader Duurzame Energie vastgesteld. De gemeente heeft in haar afwegingskader gesteld dat het enige zoekgebied dat mogelijk in aanmerking komt voor windturbines aan de grens met Lopik ligt.

(Zie figuur 1, gebied G.) Realisatie van windturbines zou daar wellicht mogelijk zijn na 2030 na nader onderzoek. Andere potentiële zoekgebieden voor windenergie zijn na een zorgvuldig participatieproces met bewoners en andere belanghebbenden door de gemeente uitgesloten. Als bijlage bij de brief van de provincie is een onderzoek toegevoegd met potentiële zoekgebieden voor windenergie. Voor Oudewater betreft dit de gebieden zoals te zien op figuur 2. Het gebied dat Oudewater zelf heeft aangemerkt als mogelijke locatie voor windenergie na 2030 komt niet terug op het kaartje van de provincie. In bijgaande brief stelt het college voor aan de provincie om het door Oudewater vastgestelde onderzoeksgebied voor windenergie na 2030 nu al mee te nemen in het onderzoek door de provincie. Als uit het onderzoek van de provincie blijkt dat dit gebied geschikt is voor windenergie, kan de gemeenteraad van Oudewater vervolgens besluiten of hij daar inderdaad vervolgstappen wil zetten om windenergie in dit gebied te realiseren en wanneer hij dat wil doen.

Figuur 1: Potentieel zoekgebied windenergie (gebied G) voor na 2030, zoals vastgesteld in het Afwegingskader Duurzame Energie Oudewater.

Figuur 2: Eerste inventarisatie in opdracht van de provincie Utrecht met mogelijke locaties voor windenergie.

De raad besluit In te stemmen met de inhoud van bijgevoegde brief aan de provincie over locaties voor windenergie.

De bevoegdheid van de raad komt voort uit de volgende wet- en/of regelgeving Het college is in deze bevoegd om zelfstandig een besluit te nemen, maar omdat windenergie een gevoelig onderwerp is, hecht het college eraan instemming van de raad te krijgen.

Beoogd effect Wat willen we bereiken? Het college begrijpt de vraag van de provincie, gelet op de energiecrisis en de hiermee gepaard gaande stijging van de energieprijzen, en de gevolgen van de klimaatverandering dat een versnelling van de energietransitie urgent is. Wel vraagt het college in haar brief aan de provincie dat zij zich houdt aan het Afwegingskader Duurzame Energie van de gemeente Oudewater. En dat ze de gemeente faciliteert door alvast onderzoek te doen naar de mogelijkheden van windenergie in het grensgebied met Lopik voor de periode na 2030. We willen bereiken dat de provincie met dit voorstel andere potentiële zoekgebieden, die in een eerder proces in onze gemeente zijn afwezen als locatie voor windenergie, buiten beschouwing laat. Wat gaan we daarvoor doen? Er zijn verschillende gesprekken gevoerd met de provincie. De volgende stap is het sturen van een formeel antwoord aan de provincie in de vorm van bijgevoegde brief. De provincie verwacht deze brief voor 1 december 2022, maar is bereid de brief enkele weken later te ontvangen om instemming van de raad af te wachten. Participatieproces Om tot dit raadsvoorstel te komen is geen participatietraject uitgezet. Dit raadsvoorstel past binnen de kaders van het Afwegingskader Duurzame Energie waar eerder wel een uitgebreid participatietraject heeft plaatsgevonden.

Het college vindt het belangrijk vast te blijven houden aan dit bestaande afwegingskader, juist omdat de gemeente daarmee recht doet aan eerdere participatie. Toch kan het zijn dat het nu al onderzoeken van het zoekgebied voor windenergie voor na 2030 vragen oproept bij omwonenden omdat zij dat nog niet op deze termijn hadden verwacht. Het college vindt het belangrijk dat alle inwoners en buurgemeenten goed geïnformeerd worden over deze keuze. Wanneer de provincie ertoe besluit om het mogelijke zoekgebied voor windenergie voor na 2030, zoals beschreven in ons afwegingskader, nu al nader te onderzoeken, dan zal het college er bij de provincie op aandringen om daarover helder te communiceren naar alle belanghebbenden.

Argumenten 1. Nadat het afwegingskader is vastgesteld, is er als gevolg van de oorlog in de Oekraïne een energiecrisis uitgebroken, en zijn prijzen voor energie enorm gestegen. Dit maakt een versnelling van de energietransitie urgenter dan ooit. Ook de gevolgen van klimaatverandering zijn steeds zichtbaarder en ontwrichtender voor de Nederlandse samenleving en wereldwijd. Deze ontwikkelingen maken dat het ontwikkelen van grootschalige duurzame energie urgenter is dan wij twee jaar geleden voorzagen. 2. Het college erkent ook dat de verhouding tussen de opwek van windenergie en zonne-energie in de provincie Utrecht uit balans is, zoals de provincie aangeeft. 3. De gemeente zou kunnen vasthouden aan haar voornemen om pas na 2030 een locatie voor windenergie te onderzoeken. Dan, echter, zal de provincie waarschijnlijk alle potentiële zoekgebieden voor windenergie in onze gemeente meenemen in een plan-MER procedure. Deze gebieden zijn al door de gemeente Oudewater afgewogen in 2021, en aangemerkt als onwenselijk voor de realisatie van windenergie, zoals is vastgelegd in het afwegingskader grootschalige duurzame energie uit 2021. 4. Het gebied dat Oudewater zelf heeft geselecteerd als mogelijke locatie voor windenergie, moet nog nader onderzocht worden. Wanneer de provincie dit onderzoek voor haar rekening neemt, scheelt dit de gemeente tijd en geld. 5.

Met het onderzoeken van locaties voor windturbines in de gemeente Oudewater door de provincie committeert Oudewater zich nog niet aan het daadwerkelijk mogelijk maken of realiseren van windturbines in de gemeente. 6. Het nu al onderzoeken van de mogelijkheid voor windenergie in het grensgebied met Lopik past binnen het afwegingskader. Daarin is niets vastgelegd over het nader onderzoeken van windlocaties, maar uitsluitend over de realisatie van windenergie. Als Oudewater uiteindelijk besluit windturbines mogelijk te maken in het aangewezen zoekgebied bij Lopik, is de kans groot dat deze pas gerealiseerd kunnen worden na 2030, wat in lijn is met het afwegingskader.

Kanttekeningen Kanttekening: Provincie kan zelfstandig locaties windenergie aanwijzen De provincie zoekt weliswaar de samenwerking op met de gemeente, maar is wel bevoegd om zelf een besluit te nemen over het onderzoeken van mogelijke locaties voor windenergie. Ook is de provincie bevoegd om zelfstandig zo’n locatie aan te wijzen als zoeklocatie voor windenergie. Alternatief: Medewerking aan onderzoek weigeren De raad kan ervoor kiezen vast te houden aan de eigen planning om onderzoek naar de mogelijke plaatsing van windturbines in het gebied aan de grens met Lopik pas na 2030 te laten plaatsvinden. Hiervoor kan de raad de inhoud van de brief amenderen. Risico van alternatief: De provincie krijgt in dit alternatief geen enkele medewerking van de gemeente Oudewater om de provinciale doelen en RES-doelen voor windenergie dichterbij te krijgen. De provincie is bevoegd om zelf zoekgebieden aan te wijzen, en zal daarvoor waarschijnlijk meerdere potentiële locaties voor windenergie in de gemeente nader onderzoeken. Hiermee verliest de gemeente Oudewater de regie over potentiële toekomstige locaties voor windenergie in haar gemeente. Het is daarbij de vraag of de provincie dan bereid is om rekening te houden andere afspraken uit het Oudewaterse afwegingskader, bijvoorbeeld minimale afstand tot woningen en afspraken over participatie door bewoners.

Financiën Als de provincie de potentiële locatie voor windturbines meeneemt in een locatieonderzoek middels een plan-MERprocedure, dan hoeft Oudewater dit onderzoek zelf niet meer uit te voeren. Onderzoek naar deze locatie was gepland voor de periode na 2030, en zal in de toekomst dus kosten besparen voor Oudewater.

Uitvoering Versturen van bijgevoegde brief aan de provincie.

Communicatie Met dit raadsvoorstel blijft de gemeente in principe binnen de kaders van het eigen afwegingskader. Toch kan het zijn dat het nu al onderzoeken van het zoekgebied voor windenergie voor na 2030 vragen oproept bij omwonenden omdat zij dat nog niet op deze termijn hadden verwacht. Het college vindt het daarom belangrijk dat, wanneer de provincie besluit om nu al onderzoek te doen, inwoners hier goed over worden geïnformeerd, en zal hier bij de provincie op aandringen. De gemeente zal zelf over de voorgenomen brief aan de provincie bewoners informeren via de nieuwsbrief Duurzame Energie Oudewater en via de IJsselbode.

Samenhang met eerdere besluitvorming Dit besluit sluit aan bij het eerder vastgestelde Afwegingskader Duurzame Energie Oudewater (D/22/050582)

Bijlagen 1. Brief met reactie Oudewater op verzoek van de provincie Utrecht om meer locaties voor windenergie (D/22/080443) 2. Restricties Oudewater (D/22/050585) 3. Raadsbesluit "Reactie op verzoek provincie om meer locaties voor windenergie" (D/22/080482)