Programmabegroting 2025 - 2028 OW (25-9-2024).pdf
Tekst van het document
Programmabegroting 2025 - 2028
2
INHOUDSOPGAVE Leeswijzer ................................................................................................................. 5 Aanbiedingsbrief bij Programmabegroting 2025 - 2028 ................................................... 6 Programma 1 Bestuur, dienstverlening en veiligheid ..................................................... 11 Bestuur, Dienstverlening en Veiligheid ........................................................................ 12 Programma 2 Fysiek beheer openbare ruimte en Mobiliteit ............................................ 18 Opgave Openbare ruimte ........................................................................................... 19 Opgave Mobiliteit ...................................................................................................... 20 Programma 3 Sociaal domein ..................................................................................... 25 Opgave Gezondheid, cultuur en bewegen .................................................................... 28 Opgave Opvoeden en opgroeien ................................................................................. 29 Opgave Maatschappelijke ontwikkeling en betrokkenheid .............................................. 30 Opgave Werk en Inkomen .........................................................................................
31 Opgave Wonen en leefomgeving ................................................................................. 32 Programma 4 Cultuur, Economie, Recreatie & toerisme, Energietransitie ......................... 40 Opgave Cultuur ........................................................................................................ 42 Opgave Economie ..................................................................................................... 43 Opgave Recreatie en toerisme .................................................................................... 44 Opgave Energietransitie ............................................................................................ 44 Programma 5 Onderwijs en Sport ............................................................................... 49 Opgave Activering cultuur, sport en recreatie ............................................................... 50 Opgave Sportaccommodaties ..................................................................................... 51 Programma 6 Ruimtelijke ontwikkeling en Wonen ......................................................... 54 Opgave: Wonen ....................................................................................................... 55 Opgave Ruimtelijke ontwikkeling ................................................................................
56 Opgave Omgevingsplan ............................................................................................. 57 Opgave Maatschappelijk vastgoed .............................................................................. 57 Programma 7 Algemene inkomsten ............................................................................. 61 Programma 8 Overhead ............................................................................................ 66 Paragrafen ............................................................................................................... 69 Paragraaf 1 Lokale heffingen ...................................................................................... 69 Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................. 77 Beschikbare weerstandscapaciteit ............................................................................... 78 Risico's .................................................................................................................... 79 Weerstandsvermogen ............................................................................................... 83 Kengetallen .............................................................................................................
84 Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................... 86 3
Paragraaf 4 Financiering ............................................................................................ 90 Paragraaf 5 Bedrijfsvoering ........................................................................................ 94 Paragraaf 6 Verbonden partijen .................................................................................. 97 Gemeenschappelijke regelingen ................................................................................. 98 Vennootschappen en coöperaties .............................................................................. 113 Stichtingen en verenigingen ..................................................................................... 117 Overige verbonden partijen ..................................................................................... 119 Paragraaf 7 Grondbeleid .......................................................................................... 122 Financiële begroting ................................................................................................ 127 1 Overzicht van baten en lasten ............................................................................... 127 2 Incidentele baten en lasten ................................................................................... 132 3 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves ......................................
133 4 Ramingsgrondslagen ............................................................................................ 133 5 Geprognosticeerde balans ..................................................................................... 135 6 EMU-Saldo .......................................................................................................... 136 7 Investeringsplanning ............................................................................................ 137 8 Staat van reserves ............................................................................................... 139 9 Staat van voorzieningen ....................................................................................... 143 10 Afschrijvingstermijnen ........................................................................................ 144 11 Overzicht op taakvelden...................................................................................... 148 Afkortingenlijst ....................................................................................................... 152
4
LEESWIJZER De programmabegroting bestaat uit vier delen: de aanbiedingsbrief, de programma’s, de paragrafen en de financiële begroting. In het onderdeel algemene en financiële beschouwingen gaan we vooral in op algemene en financiële ontwikkelingen van de gemeente Oudewater, in context en perspectief. Hierbij kijken we breder dan alleen de inhoud van deze begroting: ook onderwerpen die een plaats hebben gekregen in het collegewerkprogramma en andere aanvullende maatregelen die het college voorstelt, worden hierbij toegelicht. In de programma’s staat centraal wat het bestuur – op hoofdlijnen – wil bereiken (maatschappelijke effecten), hoe dit concreet vorm krijgt (resultaten), wat daarvoor gedaan wordt (inspanningen) en welke middelen hiervoor beschikbaar zijn (lasten en baten). De raad stelt het totale bedrag per programma vast. De raad heeft gekozen voor een indeling in acht programma’s. In de programma’s wordt eerst in een korte omschrijving/toelichting per taakveld beschreven waar het programma over gaat. Vervolgens herhalen we de eerder uitgesproken ambities aan het begin van elk programma (in verkorte vorm) en gaan we in op de actuele ontwikkelingen binnen het programma. Daarna worden maatschappelijke effecten weergeven, uitgewerkt in concrete resultaten en inspanningen. Door de resultaten te boeken, realiseren we de effecten om daarmee de ambities waar te maken.
Ook worden de beleidsindicatoren behorende bij het programma benoemd. In sommige gevallen gaan deze indicatoren 'slechts' tot 2022: dit komt doordat het CBS of een andere instanties (nog) geen cijfers over 2023 heeft. De tekstuele opzet van elk programma is daarmee als volgt: • • • • • • • • •
Overzicht verantwoordelijke portefeuillehouders; Omschrijving / toelichting per taakveld; Ambities; Actuele ontwikkelingen; Maatschappelijke effecten: wat wij willen bereiken; Resultaten: met welke concrete resultaten willen we de maatschappelijke effecten bereiken; Inspanningen: wat gaan wij in 2025 e.v. doen om de resultaten tot stand te brengen; Overzicht baten en lasten per taakveld binnen het programma; Analyse van financiële verschillen tussen de begroting 2025 en de (gewijzigde) begroting 2024.
Hiermee ontstaat een compleet maar tegelijk ook een compact beeld over wat binnen het programma wordt opgepakt, wat de prestaties zijn en welke financiële gevolgen dit heeft. Daarna volgen de paragrafen. Deze hebben een programmaoverstijgend karakter en bieden een dwarsdoorsnede op een bepaald thema. De paragrafen bevatten informatie over: • • • • • • • •
Lokale heffingen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen Grondbeleid De inwoner centraal in participatie en dienstverlening
De financiële begroting is een financiële samenvatting van de baten en lasten vanuit de programma's. Daarin zijn onder andere overzichten opgenomen van de reserves en voorzieningen en wordt aangegeven welke ramingen ten grondslag liggen aan de begroting 2025. Ook het investeringsplan 20252028 is onderdeel van de financiële begroting.
5
AANBIEDINGSBRIEF BIJ PROGRAMMABEGROTING 2025 - 2028 Inleiding Geachte leden van de raad, Voor u ligt het voorstel voor de programmabegroting 2025-2028. Hierin is de door uw raad vastgestelde (geamendeerde) Kadernota verwerkt. Daarnaast is de going concern-begroting geactualiseerd, verhoogd met loon- en prijsstijgingen en is de meicirculaire erin verwerkt. Tevens hebben wij in het licht van de overschotten van de jaarrekeningen diverse budgetten neerwaarts bijgesteld. Ook is er een start gemaakt met een betere fasering van de investeringen. Dit heeft zijn effect op de schuldquote. Door al deze wijzigingen is het overschot zoals dat nog verwacht werd voor de zomer als sneeuw voor de zon verdwenen. Wel denken wij met deze maatregelen een stabiele begroting te hebben neergezet voor de start van de ombuigingen/bezuinigingen die noodzakelijk zijn om ook in meerjarenperspectief een sluitende begroting te kunnen presenteren. Na deze mutaties laat de begroting 2025 een overschot (+) zien en de jaren hierna een tekort (-/-): 2025
+ € 12.000
2026
-/- € 943.000
tekort
2027
-/- € 1.179.000
tekort
2028
-/- € 1.131.000
tekort
overschot
De belangrijkste mutaties na vaststelling van de geamendeerde Kadernota zijn (- = negatief effect op saldo):
6
Mutatie
Omschrijving
Bedrag
1
Prijsstijging prognose tarievenonderzoek Jeugd
-418.000
2
Correctie Voorjaarsrapportage jeugdbudget
-232.000
3
Klepper
4
Verwachte kostenstijging zwembad
-75.000
5
Aframen diverse budgetten – verhoging inkomsten
401.000
6
Extra bijdrage DVO
-250.000
7
Prijsstijging Ikoop Monitoring Utrecht West
-89.000
BN
Ad 1 Prijsstijging prognose tarievenonderzoek Jeugd De recentste prognoses van de tarieven voor de jeugd laat een stijging zien. Hierop zijn de ramingen in de begroting aangepast. Ad 2 Correctie Voorjaarsrapportage jeugdbudget In de Voorjaarsrapportage was ten onrechte rekening gehouden met een daling van het jeugdbudget. Dit is in de meerjarenbegroting 2025-2028 gecorrigeerd. Ad 3 Raming Klepper In de Kadernota is dit onderwerp ook benoemd. Aan de hand van verwachte start en opleverdata is de exploitatie in de begroting aangepast. Voor zowel De Klepper, Stadskantoor als Cultuurhuis. De vrijvallende lasten worden toegevoegd aan de Algemene Reserve (AR). Ten laste van de AR komen de incidentele lasten die noodzakelijk zijn voor negatieve verkoop De Klepper, Verbouw Cultuurhuis en afboeken activa Stadskantoor. Over deze laatste zaken ontvangt uw raad nog aparte voorstellen met bijbehorende dekking. Ad 4 verwachte kostenstijging zwembad Voor de realisatie van het nieuwe zwembad is het wachten op een uitspraak van de Raad van State. Bij een tussentijdse financiële check blijkt dat er een tekort ontstaat op de jaarlijkse gemeentelijke exploitatiebijdrage, met name door de gestegen rente.
Pas later in het traject, bijvoorbeeld als offertes worden opgevraagd, worden de cijfers definitief, dus er is nog tijd om op een andere manier te proberen dit tekort te verkleinen, zodat een extra gemeentelijke bijdrage niet in deze omvang nodig is. Ad 5 Aframen diverse budgetten – verhoging inkomsten Omdat Oudewater voor de zomervakantie nog een verwacht overschot had in 2025 en in Woerden de druk om te bezuinigen hoger lag, is in de zomer daar een intensief traject doorlopen om bezuinigingen te vinden. Voor Oudewater zal dit traject in het najaar 2024 - voorjaar 2025 volgen. Maar een dalend saldo dwong tot eerder ingrijpen. Vooruitlopend op het proces richting de Kadernota 2026 is de ambtelijke organisatie gevraagd om een aantal eenvoudig vast te stellen bezuinigingsopties voor te leggen. Het gaat om het aframen van budgetten die lager kunnen worden vastgesteld of op een andere manier in de begroting staan, zoals stelposten voor overgedragen taken, of energielasten die dalen. In onderstaande tabel vindt u het volledige overzicht. Het college heeft alle voorstellen overgenomen.
7
Omschrijving
Bedrag
Afschaffen structureel bedrag per inwoner
13.000
Opheffen niet gebruikte stelposten
98.000
Verkiezingen
50.000
Gladheidsbestrijding
20.000
Energie en stelpost openbare verlichting
200.000
Verwachte hogere incidentele inkomsten Precario
20.000
Totaal
401.000
Ad 6 extra bijdrage DVO Het rapport van vdL over de evaluatie van de DVO laat vanuit verschillende invalshoeken een aanzienlijke financiële scheefheid zien in de bijdrage van Oudewater aan de ambtelijke organisatie. Woerden heeft gevraagd, gezien deze scheefheid en hun bezuinigingsopgave voor 2025, om vooruitlopend op een definitieve afspraak over de (vrijwel zeker hogere) bijdrage vanaf 2026 een extra bijdrage te doen in 2025. Het college vindt deze vraag reëel en stelt voor 250k extra beschikbaar te stellen als aanloop daar naar toe. Ad 7 Inkoop Monitoring Utrecht West Op basis van recente prognoses is de verwachting dat de kosten in 2025 van Inkoop Monitoring Utrecht West met € 89.000 stijgen. Zoals hierdoor al aangegeven sluit de begroting het eerste jaar en de jaren daarna niet. Dit past redelijk in de lijn die bij de Kadernota en de RIB over de meicirculaire zijn geschetst. De verschillen die er zij worden voornamelijk veroorzaakt door de rentekosten die zijn geraamd voor de investeringen die de komende jaren zijn ingepland en een flink aantal mutaties binnen het Sociaal Domein. Verder zijn de investeringen gefaseerd opgenomen, omdat in de praktijk bij het opstellen van de jaarrekening het niveau van de uitvoering van de investeringen niet wordt gehaald. Hierdoor schuiven de lasten naar achteren in de meerjarenbegroting.
Als laatste zijn de diverse mutaties na het vaststellen van de Kadernota hiervoor kort toegelicht.
Financiële begroting 2025 - 2028 Deze begroting is gebaseerd op de (geamendeerde) Kadernota 2025 die door de raad op 11 juli jl. is vastgesteld. Daarnaast zijn de financiële effecten van de meicirculaire 2024 verwerkt. Ten opzichte van de Kadernota zijn dit de belangrijkste onderwerpen die financieel doorvertaald zijn: • • • • •
Indexering van kosten met 2,2% en subsidies 3,5%. Indexering van de OZB en overige lokale heffingen met 3,5%, met zo nodig aanvullende bijstelling op basis van het uitgangspunt van kostendekkendheid en vastgestelde plannen. De meicirculaire 2024. De raming van de rente om geldleningen aan te trekken en investeringen te kunnen financieren. Correcties en actualisatie van de cijfers binnen het Sociaal Domein.
Na vaststelling van de Kadernota 2025 zijn er nog diverse mutaties geweest. Deze zijn in de inleiding toegelicht. Verder zijn zoals bekend vanaf 2022 de ambities van Oudewater in de Programmabegroting verwerkt. Hiernaast zijn ook de grote projecten in de openbare ruimte financieel in de begroting vertaald. Ook zitten er een tweetal Grexen nog in de "pijplijn". Statenland en Kerkwetering leiden tot deze grondexploitaties waarin de gemaakte kosten worden gedekt en met name noodzakelijke woningbouw wordt gerealiseerd. Het gaat dus allemaal om ontwikkelingen en investeringen die zijn/worden opgepakt en de komende jaren de nodige capaciteit zullen vragen. Na de verkiezingen van maart 2022 heeft de gemeenteraad het 'Hoofdlijnenakkoord 2022-2026' vastgesteld. Vervolgens is een collegewerkprogramma (CWP) opgesteld en is op een rij gezet wat dit concreet betekent. De maatschappelijke effecten en te bereiken resultaten zijn gekoppeld aan concrete inspanningen, gepland over verschillende jaren en daar waar mogelijk financieel vertaald en verwerkt in de begroting. Naar aanleiding van discussies in raad en auditcommissie hebben wij in de Programmabegroting 2025-2026 programma 1 kritisch onder de loep genomen. Geconstateerd was dat de doelenboom niet concreet is, inspanningen sluiten niet (altijd) aan bij de resultaten en maatschappelijke effecten.
Resultaten en inspanningen zijn niet smart geformuleerd. Wij hebben getracht voor programma 1 een verbeterslag te maken.
8
Algemene uitkering Op basis van de meicirculaire 2024 is de algemene uitkering uit het Gemeentefonds berekend voor de jaren 2025 tot en met 2028. Via een raadsinformatiebrief bent u hierover geïnformeerd (D/24/146970). Ratio weerstandsvermogen, schuldquote en solvabiliteitsratio De ratio weerstandsvermogen bij vaststelling van de jaarrekening 2023 was 1,3. Door toevoeging van het saldo van de jaarrekening 2023 aan de Algemene Reserve (AR) en weer verminderd wordt met de restant subsidie aan SBZO (is overheveling van 2023 naar 2024) wordt het weerstandsvermogen 1,4. Als het saldo van de voorjaarsrapportage uiteindelijk bij de jaarrekening 2024 aan de AR wordt toegevoegd stijgt deze naar 1,7. In meerjarenperspectief loopt de ratio weerstandsvermogen op naar 2,1. Wanneer de netto schuld groter is dan 130% van de inkomsten is er volgens de VNG sprake van een erg hoge schuld. In de nu voorliggende begroting loopt de schuldquote op tot 142% in 2028. Hierbij is het effect van een betere fasering van uitvoering en opleveringen van de investeringen al zichtbaar. Ook de solvabiliteitsratio is in het meerjarenperspectief 13%. Er is sprake van risico als dit percentage onder de 20 is. De details en uitgebreide toelichtingen op de in deze alinea genoemde ratio's zijn opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
Zowel het weerstandvermogen, de schuldquote en de solvabiliteitsratio geven een positiever beeld dan in het verleden. Dit is het gevolg van een gewijzigde rekensystematiek. Voorheen werd bij de berekeningen rekening gehouden met de begrotingstekorten die er in meerjarenperspectief waren. Dit geeft een onjuist beeld, omdat de begroting tegen die tijd van vaststelling sluitend moeten worden aangeboden en vastgesteld. Maatregelen om te komen tot een sluitende begroting worden aan uw raad voorgelegd.
Lokale lastendruk 2025
2025
2024
2024
1- meerpersoons1- meerpersoonspersoonshuishouden persoonshuishouden huishouden huishouden 1 OZB
522
522
501
501
2 Rioolheffing
409
409
382
382
3 Afvalstoffenheffing (2025)*
293
343
287
336
€ 1.224
€ 1.274
€ 1.170
€ 1.219
Totaal * Betreft een inschatting van de hoogte van de afvastoffenheffing op basis van het verwachte aantal aanbiedingen. Daarbij is uitgegaan van gemiddeld 4 aanbiedingen voor een éénpersoonshuishouden en 11 voor een meerpersoonshuishouden.
1. OZB De OZB is geïndexeerd met 3,5%. 2. Rioolheffing De stijging van de rioolheffing is in zijn totaliteit 7,2%. Hiervan is 2,2% indexering en 5% op basis van het waterbeleidsplan. Met deze indexering is de rioolheffing kostendekkend. 3. Afvalstoffenheffing De stijging van de afvalstoffenheffing is in zijn totaliteit 2,2% (indexering). Met deze indexering is de afvalstoffenheffing kostendekkend.
9
Conclusies, risico's en voorstellen a) Conclusies De programmabegroting 2025-2028 is voor het jaar 2025 sluitend, voor de jaren hierna niet. b) Aandachtspunten begroting De begroting geeft vanaf 2026 een fors tekort te zien. Er moeten maatregelen worden genomen om ook de begroting in meerjarenperspectief sluitend te krijgen. In de Kadernota 2025 hebben wij al aangegeven langs welke wegen wij dit willen aanpakken. In de Kadernota 2026 worden de keuzes ter besluitvorming aan uw raad voorgelegd. c) Risico’s Naast alle uitdagingen waar we voor staan om de begrotingen van 2026 sluitend te krijgen zijn er nog een aantal risico’s te benoemen die nog niet in de Programmabegroting 2025-2028 zijn opgenomen. Dit betreft de volgende onderwerpen: Uitvoering motie M-068: "Onderzoek raadsvergaderingen uitzenden met beeld en geluid Door de gemeenteraad is de motie M-068 aangenomen. Op dit moment loopt het onderzoek naar het mogelijk maken van raadsvergaderingen die worden voorzien van beeld en geluid (inrichting raadszaal). De kosten hiervan zijn op dit moment nog niet bekend (PM). Portfoliomanagement In het belang van de organisatie wordt portfoliomanagement geïmplementeerd om grip te krijgen op de huidige grote projecten. Deze functie is niet in te vullen binnen de huidige formatie en bestaat ook nog niet. De effecten voor Oudewater zijn nog niet bekend (PM). d) Voorstellen 1.
De Programmabegroting 2025, inclusief mutaties in de reserves, vast te stellen; 2. De investeringsbudgetten uit de jaarschijf 2025 van de investeringsplanning vast te stellen; 3. De meerjarenraming 2026-2028 te aanvaarden als leidraad voor het te voeren beleid in de jaren 2026, 2027 en 2028.
10
PROGRAMMA 1 BESTUUR, DIENSTVERLENING EN VEILIGHEID Portefeuillehouder
Thema
Danny de Vries
Algemeen bestuurlijke zaken en representatie, Openbare orde en veiligheid, Horeca- en evenementenbeleid, Communicatie en Participatie, Intergemeentelijke samenwerking, Burgerzaken en dienstverlening, Dierenwelzijn
Bernadette Schomaker
Vergunningverlening en handhaving
Bas Lont
Automatisering, Informatievoorziening, Archiefzaken
Walther Kok
Ambtelijke samenwerking Oudewater-Woerden
Het programma bevat de volgende taakvelden: Taakveld
Omschrijving
0.1 Bestuur
Facilitering van de bestuursorganen: - college van burgemeester en wethouders (loonkosten, reis- en verblijfskosten e.d.) - raad en raadscommissies (vergoedingen, excursies e.d.) - de ondersteuning van de raad, griffie - regionale, landelijke en internationale bestuurlijke samenwerking - lokale rekenkamer, lokale ombudsfunctie, accountantscontrole
0.2 Burgerzaken
Producten burgerzaken: - paspoorten en rijbewijzen - bevolkingsregister - straatnaamgeving en kadastrale informatie - burgerschap - verkiezingen, referenda - burgerzaken leges opbrengsten (economische categorie baten: 3.7)
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
Taken van de brandweer en taken in verband met het beperken en bestrijden van rampen en zware ongevallen
1.2 Openbare orde en veiligheid
Taken op het gebied van de openbare orde en veiligheid: - toezicht en handhaving openbare orde, BOA's - Wet Bibob en (bestuurlijke) aanpak georganiseerde criminaliteit - bureau Halt - preventie van criminaliteit - opstellen en handhaven APV - leges drank & horeca - wet wapens en munitie (voorheen vuurwapenwet) - beleid, toezicht en ruiming van conventionele explosieven - veilige woon- en leefomgeving - doodsschouw (door de officier van Justitie gelast onderzoek i.v.m. de mogelijk niet-natuurlijke doodsoorzaak) - tegengaan van radicalisering - huiselijk geweld - persoonsgerichte aanpak (PGA) - nazorg ex-gedetineerden
Actuele ontwikkelingen en beleidsaanpassingen Openbare orde en veiligheid In 2023 is het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 vastgesteld. Hierin staan de volgende drie prioriteiten voor Oudewater: •
Aanpak ondermijning en georganiseerde criminaliteit. We willen malafide ondernemers en mensen met criminele intenties weren. Hiervoor werken we nauw en integraal samen met (overheids)organisatie, ontwikkelen we de aanpak ondermijning in de gemeentelijke organisatie verder door en vergroten we de weerbaarheid in de samenleving.
•
Cybercrime en digitale veiligheid. We willen de weerbaarheid van de samenleving tegen cybercriminaliteit en digitale onveiligheid versterken. Hiervoor vergroten we de bewustwording bij inwoners en ondernemers en bereiden we de gemeentelijke organisatie voor op grootschalige cyberincidenten en – crises.
11
•
Alcohol, drugs en overlast. We willen alcohol- en druggerelateerde overlast doelgericht, maar ook met een helpende hand aanpakken. Hiervoor zetten we in op non-alcohol gebieden, de inzet van arbeidsmigranten als aandachtsgroep en de aansluiting van veiligheid, preventie en handhaving op het alcohol- en drugsgebruik.
De raad wordt twee keer per jaar (januari en september) middels een veiligheidsavond op de hoogte gesteld over de voortgang van aanpak van deze speerpunten. Weerbare samenleving Weerbaarheid/veerkracht van de samenleving is een thema dat nadrukkelijk steeds meer aandacht krijgt. Ontwikkelingen als klimaatverandering, digitalisering, vergrijzing, maatschappelijke polarisatie en geopolitieke spanningen maken het essentieel om de weerbaarheid van de samenleving te versterken. De VRU wil regionaal/landelijk een belangrijke rol spelen in dit thema. De samenredzaamheid moet worden vergroot en inwoners/ bedrijven/ organisaties e.d. moeten een handelingsperspectief krijgen. Op lokaal niveau zal de gemeente hier een belangrijke verbindende en faciliterende rol in gaan hebben. Dienstverleningsovereenkomst In 2023 is de huidige samenwerking met de gemeente Woerden geëvalueerd. Eind 2024/begin 2025 vindt op basis van deze evaluatie de besluitvorming plaats over het mogelijke vervolg van de samenwerking. In 2025 wordt de uitkomst vervolgens nader uitgewerkt. Dienstverlening We werken aan de kwaliteit van onze algehele dienstverlening. Daaronder verstaan we de manier waarop we omgaan met iedereen die woon, werkt of verblijft in onze gemeente. Er zijn nu weinig tot geen kaders hiervoor. Daarom worden deze nu ontwikkeld in de aanpak op dienstverlening.
Begin 2025 ligt er een visie op onze dienstverlening met heldere normen, kaders en werkafspraken voor de gehele organisatie. Daarin is ook aandacht voor het evalueren van onze dienstverlening bij onze gebruikers. Zo kunnen we zien waar we nu staan en kunnen we KPI's of indicatoren formuleren om de dienstverlening te verbeteren. Die nemen we mee als input voor de begroting 2026. Hierin trekken gemeente Woerden en Oudewater gelijk op, zodat de organisatie straks kan werken met een set normen en afspraken. Een onderdeel van de verbetering van de dienstverlening is het inrichten van de "Huiskamer van de Stad". De informatie krijgt u hierover via de reguliere P&C producten. Participatie In september 2023 heeft de raad het participatiekader Oudewater vastgesteld. Hierin staan kaders om meningen, standpunten en belangen van inwoners en andere betrokkenen mee te wegen bij het maken en uitvoeren van beleid. Op 1 januari 2025 zal de wet 'Versteviging participatie op decentraal niveau' in werking treden. Doel van deze wet is de betrokkenheid van burgers stimuleren bij het maken en uitvoeren van beleid op lokaal niveau. De wet omvat ook overheidsparticipatie; de betrokkenheid van de overheid bij initiatieven van burgers en maatschappelijke organisaties.
Gemeenten krijgen twee jaar overgangstijd om deze wet in de organisatie te verankeren door middel van een Verordening Participatie en Inspraak. Om de wet te implementeren in de organisatie, moeten ook processen worden aangepast. Daarom zal participatie vanaf begrotingsjaar 2026 een onderdeel van de verantwoording worden in de programma's van de P&Ccyclus.
BESTUUR, DIENSTVERLENING EN VEILIGHEID Maatschappelijk effect Oudewater is een prettige en veilige plek om te wonen, te werken en te recreëren voor zowel inwoners als ondernemers. De gemeente is dienstbaar en effectief door op te trekken met inwoners, verenigingen, maatschappelijke organisaties en ondernemers.
12
Resultaten 1. Visie dienstverlening Er ligt in 2025 een visie op onze dienstverlening met heldere normen, kaders en werkafspraken voor de gehele organisatie.
2. Evaluatiesystematiek dienstverlening van de organisatie Er komt een evaluatiesystematiek waarmee we de beleving van onze dienstverlening door onze gebruikers kunnen meten. Deze systematiek is begin 2025 gereed zodat we hiermee kunnen gaan werken.
3. Voorstel indicatoren voor dienstverlening De uitkomsten van de evaluaties van onze dienstverlening en de visie op de dienstverlening met onze normen en afspraken geven richting aan de manier waarop we dienstverlening kunnen verantwoorden binnen de P&C producten. Eind 2e kwartaal 2025 ligt er een voorstel met op te nemen KPI's/indicatoren voor dienstverlening als input voor de begroting 2026-2029.
4. De ontmoetingsplek "Huiskamer van de Stad" is gerealiseerd. In 2026 is de ontmoetingsplek voor inwoners, verenigingen, maatschappelijke organisaties en ondernemers gerealiseerd in de "Huiskamer van de Stad".
5. Implementatie van participatie in de processen 2026-2027 6. Toelichting participatie in P&C producten Vanaf 2026 komt in de P&C-cyclus in ieder programma een stukje over participatie. Hierin staat hoe we meningen, standpunten en belangen van inwoners en andere betrokkenen meewegen bij het maken en uitvoeren van beleid.
7. Opstellen Verordening 'Participatie en inspraak', uiterlijk afgerond 2026
Indicatoren Demografische druk (% inw. <21 én 65+ t.o.v. aantal inw. 20-64 jr) Bron: CBS Periode
Oudewater
Nederland
2023
79,7%
70,3%
2024
79,9%
70,4%
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) (aantal per 1.000 inwoners) Bron: CBS Periode
Oudewater
Nederland
2022
3,4
6,0
2023
2,9
5,8
13
Diefstal uit woning (per 1.000 inwoners) Bron: CBS Periode
Oudewater
Nederland
2022
1,5
1,4
2023
1,5
1,3
Winkeldiefstal (per 1.000 inwoners) Bron: CBS Periode
Oudewater
Nederland
2022
0,0
2,3
2023
0,5
2,5
Geweldsmisdrijven (per 1.000 inwoners) Bron: CBS Periode
Oudewater
Nederland
2022
2,5
4,5
2023
1,5
4,3
Verwijzingen Halt (per 1.000 inwoners 12-17 jr) Bron: Bureau Halt Periode
Oudewater
Nederland
2022
3
8
2023
7
9
Jongeren met jeugdreclassering (% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar) Bron: CBS Periode
Oudewater
Nederland
2021 (Odw g.g.)
0,3%
2022 (Odw g.g.)
0,3%
Jongeren met een delict voor de rechter (% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar) Bron: CBS Periode
Oudewater
Nederland
2021 (Odw g.g.)
1%
2022 (Odw g.g.)
1%
Formatie (overige formatie in dienst van Woerden vanwege de DVO) (aantal fte per 1.000 inwoners) Bron: Eigen gegevens Periode
Oudewater
2025 (begroting)
9,0
14
Bezetting (overige bezetting opgenomen in Woerden vanwege de DVO) (aantal fte per 1.000 inwoners) Bron: Eigen gegevens Periode
Oudewater
2025 (begroting)
8,0
Apparaatskosten (€ per inwoner) Bron: Eigen begroting Periode
Oudewater
2025 (begroting)
569
Externe inhuur (% van pers.kosten (incl.inhuur) besteed aan inhuur) Bron: Eigen begroting Periode
Oudewater
2025 (begroting)
4,3%
Overhead (% van totale lasten) Bron: Eigen begroting (gegevens NL niet bekend) Periode
Oudewater
2025 (begroting)
18,1%
15
Specificatie taakvelden Bedragen x €1.000 Taakvelden
Werkelijk 2023
Primitieve begroting 2024
Begroting 2024 inclusief wijzigingen
Begroting 2025
Verschil begroting 2025 en begroting 2024 na wijzigingen
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Baten 0.1 Bestuur
138
138
138
138
0
138
138
138
0.2 Burgerzaken
137
197
197
194
-2
209
208
208
1.2 Openbare orde en veiligheid
6
11
11
11
0
11
11
11
Totaal Baten
282
346
346
344
-2
359
357
357
Lasten 0.1 Bestuur
1.062
1.031
1.047
1.035
-12
1.035
1.035
1.035
0.2 Burgerzaken
567
555
570
530
-41
584
583
583
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
657
716
717
763
46
758
758
758
1.2 Openbare orde en veiligheid
113
199
199
205
6
205
205
205
Totaal Lasten
2.399
2.501
2.533
2.533
0
2.582
2.581
2.581
0.10 Mutaties reserves
10
40
40
0
-40
0
0
0
Totaal Onttrekkingen
10
40
40
0
-40
0
0
0
-2.107
-2.115
-2.147
-2.189
-42
-2.223
-2.224
-2.224
Onttrekkingen
Gerealiseerd resultaat
16
Verschillenanalyse 2024- 2025 Hieronder worden de belangrijkste verschillen toegelicht: Taakveld
Taakveld
Indexatie prijzen (totaal programma)
Mutatie baten t.o.v. 2024
Bedrag voordeel nadeel +
Diversen
2
Nadeel
Totaal mutaties baten
2
Nadeel
Mutatie lasten t.o.v. 2024
Bedrag voordeel nadeel +
De materiële kosten zijn geïndexeerd met 2,2%, op basis van de de CPBverwachting voor 2025.
20
Nadeel
Bijstelling begroting VRU
39
Nadeel
In 2025 voorzien we geen verkiezingen.
-50
Voordeel
Diversen
-9
Voordeel
Totaal mutaties lasten
0
Totaal mutaties baten en lasten
2
Verbonden Partijen 1.1
Overige bijstellingen 0.2
Taakveld
0.10
17
Mutatie baten t.o.v. 2024
Nadeel
Bedrag voordeel nadeel +
Incidentele onttrekking voor het Collegewerkprogramma.
40
Nadeel
Totaal mutaties reserves
40
Nadeel
PROGRAMMA 2 FYSIEK BEHEER OPENBARE RUIMTE EN MOBILITEIT Portefeuillehouder
Thema
Walther Kok
Openbare ruimte, Verkeer en mobiliteit, Masterplan Binnenstad
Bas Lont
Afval en riolering
Het programma bestaat uit de volgende taakvelden: Taakveld
Omschrijving
2.1 Verkeer en vervoer
Verkeer te land (inclusief voetgangers) en bijbehorende droge infrastructuur
2.4 Economische havens en waterwegen
(Beroeps)scheepvaart en de bijbehorende infrastructuur
3.4 Economische promotie
Activiteiten gericht op het 'op de kaart zetten' van de gemeente: kermis, evenementen en coördinatie binnenstad
5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie
Openbaar groen, natuur en recreatie
7.2 Riolering
Afvalwater en de waterhuishouding
7.3 Afval
Inzameling en verwerking van bedrijfs- en huishoudelijk afval
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
Taken op het terrein van de lijkbezorging
Ambities De openbare ruimte van Oudewater is de plaats waar inwoners elkaar ontmoeten. Het is ook het visitekaartje voor onze bezoekers en de natuurlijke leefomgeving van planten en dieren. Daarnaast zijn openbare ruimte en mobiliteit voorwaardenscheppend voor een plezierige gemeente; plezierig om te wonen en te recreëren, voor toerisme en bedrijvigheid, van de historische binnenstad tot en met het buitengebied. Hierbij is het waarborgen van de veiligheid altijd een randvoorwaarde. Het Masterplan Binnenstad zetten we in goed overleg met de belanghebbenden voort. We komen op de Markt e.o. na jaren van voorbereiding en afstemmen met de nutpartijen tot een uitvoering. Ook pakken we de volgende deelprojecten op aan de hand van de herijking die in het najaar 2024 heeft plaatsgevonden in de gemeenteraad. Voor het thema bereikbaarheid geldt dat zowel inwoners, bezoekers als bedrijven vlot en veilig hun bestemming moeten kunnen bereiken. We streven naar een lagere parkeerdruk en naar het weren van zwaar vrachtverkeer. En we werken aan vormen van duurzame mobiliteit door de Laadvisie verder uit te werken naar een Programma Duurzame Mobiliteit met de daarbij horende uitvoeringsagenda. Oudewater heeft groene gebieden in eigendom en beheer. Dat geeft ons de mogelijkheid om actief te werken aan de verbetering van de biodiversiteit en het vergroten van de ecologische waarde.
Deze verbetering bereiken we onder andere door gericht beheren en investeren in de openbare ruimte. Met het aantrekken van een ecoloog hebben we hierop al een belangrijke stap gezet. In 2025 gaan we hard aan de slag met het opstellen van een ecologische visie, het in kaart brengen van het huidige ecologische landschap (opdracht eind 2024 gegeven), het aanpassen van ons beheer om de biodiversiteit te versterken en tot slot het nemen van fysieke maatregelen buiten.
Actuele ontwikkelingen en beleidsaanpassingen In 2025 wordt een stap gezet om in control te komen in de openbare ruimte. Dit doen we door het uitvoeren van een herijking. Hiermee volgt Oudewater het traject dat in Woerden is ingezet om ambitie, areaal en middelen met elkaar in balans te brengen. Het huidige Gemeentelijk WaterbeleidsPlan (GWP) is in 2024 geactualiseerd. Hierbij kiezen we ervoor om klimaatbestendigheid een prominente rol te geven. In 2025 komen de maatregelen tot uitvoering. Ook maken we werk van het GroenBlauw Omgevingsplan en het verder vergroenen van de openbare ruimte. Dit doen we samen met onze betrokken inwoners en ondernemers.
18
OPGAVE OPENBARE RUIMTE Maatschappelijk effect 2.1 Een gezonde leefomgeving die veilig, doelmatig en sober is. 2.2 Betrokkenheid van bewoners en ondernemers bij hun leefomgeving. 2.3 De kosten voor de openbare ruimte zijn in balans met verantwoordelijkheden van de gemeente.
Resultaat 2.1.1 Er is vastgesteld beleid over de beeldkwaliteit en er wordt al zo veel mogelijk gewerkt met dat beleid. Resultaat te bereiken in 2026.
Inspanningen 2.1.1.1 In gesprek gaan met de raad over beleid en beheer van de openbare ruimte, ophalen van een bestuurlijke richting. 2.1.1.2 Beleid opstellen en vaststellen voor beeldkwaliteitsniveaus op basis van het huidige beleid, waarin ook beheerkosten zijn meegenomen. 2.1.1.4 Uitwerken van het thema ecologie (met als basis het bestaande beleid) voor alle onderdelen van de openbare ruimte. Met aandacht voor de balans tussen ecologie en de uitstraling. 2.1.1.5 Structureel uitvoeren van beleidsschouw (beeldkwaliteitsniveau) en technische inspecties en hier jaarlijks over rapporteren.
Resultaat 2.1.2.Er is een goed functionerende openbare verlichting. Inspanningen 2.1.2.2 Beleid opstellen met KPI's om het woord 'goed' nader te definiëren en daarmee het risicokader. Als er geen overname van openbare verlichting plaatsvindt, worden de KPI's gewijzigd aan de hand van het contract met Citytec. 2.1.2.3 Beheerplan Openbare verlichting opstellen.
Resultaat 2.2.1 Het aantal beheerovereenkomsten met bewoners en ondernemers is toegenomen. Inspanningen 2.2.1.1 Stimuleren van het in beheer nemen van de openbare ruimte door bewoners en ondernemers.
19
Resultaat 2.3.1 De Vierbergenweg en de Hoenkoopse brug zijn overgedragen aan de provincie Utrecht. Inspanningen 2.3.1.1 In gesprek blijven met de provincie Utrecht over de kosten en verantwoordelijkheden.
Resultaat 2.3.2 De openbare ruimte kan functioneren, ondanks extreme weersomstandigheden als gevolg van klimaatverandering. Inspanningen 2.3.2.1 Het KBOR wordt uitgevoerd.
OPGAVE MOBILITEIT Maatschappelijk effect 2.4 Behoud van een levendige binnenstad; veilig, leefbaar en bereikbaar. 2.5 De wegen in het buitengebied zijn veilig. 2.6 Duurzame mobiliteit in Oudewater.
Resultaat 2.4.1 De zogenoemde H (delen van de Leeuweringstraat, Donkere Gaard, Korte Havenstraat, Peperstraat) is autovrij gedurende een aantal dagen in de week. Inspanningen 2.4.1.2 Realiseren 'H is autovrij gedurende enkele dagen in de week.
Resultaat 2.4.2 We hebben meer parkeerplekken rond de binnenstad. Inspanningen 2.4.2.2 Realiseren extra parkeerplaatsen naar aanleiding van onderzoek 'Parkeren rond de binnenstad'.
Resultaat 2.4.4 We hebben meer fietsparkeerplekken in de binnenstad. Inspanningen 2.4.4.2 Fietsparkeerplaatsen rond de Markt realiseren als onderdeel van het Masterplan Binnenstad.
20
Resultaat 2.5.1 Er zijn minder conflicten tussen de verschillende gebruikers (zwaar verkeer, recreatieverkeer, bestemmingsverkeer) op de wegen in het buitengebied. Inspanningen 2.5.1.4 Buitenwegen veiliger inrichten op moment dat groot onderhoud wordt uitgevoerd.
Resultaat 2.6.1 Mogelijkheden voor verduurzaming mobiliteit zijn uitgewerkt. Inspanningen 2.6.1.2 Planvorming fietsverbinding Kerkwetering-Binnenstad (volgt het tijdpad van project Kerkwetering). 2.6.1.3 Laadvisie deel 2 opstellen, voor o.a. deelmobiliteit, logistiek en OV. 2.6.1.4 Voorwaarden opstellen voor en uitwerken van een eigen concessiemodel voor de plaatsing van laadpunten. 2.6.1.5 Realiseren veilige rotondes Vierbergenweg in het kader van project Brede Dijk.
Indicatoren Omvang huishoudelijk restafval (kg per inwoner) Bron: CBS Periode
Oudewater
Nederland
2021
142
164
2022
136
148
21
Specificatie taakvelden Bedragen x €1.000 Exploitatie
Werkelijk 2023
Primitieve begroting 2024
Begroting 2024 inclusief wijzigingen
Begroting 2025
Verschil begroting 2025 en begroting 2024 na wijzigingen
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Baten 2.1 Verkeer en vervoer
232
53
222
54
-168
154
182
182
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
5
24
24
24
0
24
24
24
7.2 Riolering
1.727
1.924
1.924
2.139
215
2.246
2.358
2.475
7.3 Afval
1.424
1.520
1.520
1.587
68
1.616
1.645
1.674
21
4
4
4
0
4
4
4
3.409
3.524
3.693
3.808
115
4.044
4.212
4.359
3.335
3.003
3.648
2.692
-956
3.027
3.541
3.532
7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal Baten Lasten 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren
0
47
47
0
-47
0
0
0
2.4 Economische havens en waterwegen
389
306
306
421
116
439
512
509
3.4 Economische promotie
2
2
8
3
-6
3
3
3
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
445
541
541
652
111
567
555
554
7.2 Riolering
1.305
1.596
1.596
1.767
170
1.839
1.944
2.061
7.3 Afval
1.263
1.331
1.331
1.379
48
1.408
1.438
1.466
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
125
2
2
38
35
3
3
3
Totaal Lasten
6.866
6.829
7.480
6.951
-529
7.286
7.995
8.128
0.10 Mutaties reserves
657
195
595
27
-568
17
23
23
Totaal Onttrekkingen
657
195
595
27
-568
17
23
23
0.10 Mutaties reserves
100
20
20
20
0
20
20
20
Totaal Stortingen
100
20
20
20
0
20
20
20
Gerealiseerd resultaat
-2.899
-3.130
-3.212
-3.136
76
-3.245
-3.779
-3.767
Onttrekkingen
Stortingen
Verschillenanalyse 2024 - 2025 Hieronder worden de belangrijkste verschillen toegelicht:
22
Taakveld Mutatie baten t.o.v. 2024
Bedrag voordeel nadeel +
Voorjaarsrapportage 2024 2.1
Verkeer en vervoer - bijdrage provincie Utrecht voor bushaltes en fietsstallingen was in 2024 eenmalig
158
nadeel
Tarieven 7.2
Rioolheffing - opbrengsten zijn geindexeerd 2,2% en vaste index Waterbeleidsplan 5%
-214
voordeel
7.3
Afvalstoffenheffing - opbrengsten zijn geindexeerd met 2,2%
-58
voordeel
Overige baten
-1
voordeel
Totaal mutaties baten
Taakveld Mutatie lasten t.o.v. 2024
-115 voordeel
Bedrag voordeel nadeel +
Bezuinigingstaakstelling structureel 2.1
Gladheidsbestrijding (structureel lager benodigd budget)
-20
voordeel
2.1 2.1
Openbare verlichting -lagere electralasten ivm daling tarieven
-50
voordeel
Stelpost exploitatie openbare verlichting (na overname van Citytec)
-150
voordeel
*groot onderhoud Westerwal
-400
voordeel
* asfaltverharding amendement
-60
voordeel
*haltes plaatsen fietsenstalling
-143
voordeel
*haltetoegankelijkheid
-15
voordeel
Uitvoering fietsenbeleidsplan (amendement 2024) ; eenmalige lasten
-25
voordeel
Voorjaarsrapportage 2024 2.1
2.1
Verkeer en vervoer ; voorjaarsrapportage 2024 eenmalige lasten
Eenmalige posten 2024 2.1
Laadinfrastructuur 2024 ; eenmalig budget laadpalenvisie
-43
voordeel
2.2
Parkeren - eenmalige kosten 2024
-47
voordeel
2.1
Kadernota 2024 eenmalig; planstudie fietsverbindingen
-60
voordeel
105
nadeel
Kapitaallasten 2.4
Beschoeiingen en kademuren - hogere kapitaallasten ivm investeringen. (oa vervanging kademuren en gemetselde brugggen en vervangen beschoeiingen)
Kadernota 2025 (inclusief amendement) 2.1
Beheerssysteem Obsurv in de cloud en databeheer IBOR
21
nadeel
5.7
Groenbeheersplan eenmalig - Groen moet je doen - beleid openbare ruimte
75
nadeel
5.7
Ecologiebeleid - het eenmalig budget van 25 k in 2024 wordt in 2025 verhoogd tot 50 k eenmalig. In 2026 ook nog eenmalig budget van 25 k.
25
nadeel
7.5
Begraafplaatsen - begraafplaats Hekendorp (vervolgonderzoek begraafplaatsen en aktualiseren begraafplaatsinformatie en administratie)
35
nadeel
147
nadeel
Via tarieven 7.2
Riolering - hogere storting riolering in 2025
7.2
Riolering - hogere kapitaallasten ivm rioolinvesteringen
7.3
Afval - hogere onttrekking aan de voorziening afvalstoffenheffing
23
8
nadeel
-88
voordeel
7.3
Afval - onderhoud ondergrondse containers (ook in VJN 2024)
41
nadeel
7.3
Afval - hogere kapitaallasten ivm ombouwen naar 5G toegangssysteem
19
nadeel
7.3
Afval - hogere bijdrage AVU
38
nadeel
58
nadeel
Diversen Totaal mutaties lasten
-529 voordeel
Totaal mutaties baten en lasten
-644
Taakveld Mutatie baten t.o.v. 2024
Bedrag voordeel nadeel +
0.10
Onttrekking aan de algemene reserve
170
0.10
Onttrekking aan de reserve wegen
400
nadeel
0.10
Storting in reserve speeltoestellen
-2
voordeel
568
nadeel
Totaal mutaties reserves
24
nadeel
PROGRAMMA 3 SOCIAAL DOMEIN Portefeuillehouder
Thema
Walther Kok
Participatiewet, armoedebeleid, inburgering, publieke gezondheidszorg, welzijn en ouderenzorg, Stadsteam
Danny de Vries
Diversiteit en inclusie
Bernadette Schomaker
Jeugdzorg
Het programma bevat de volgende taakvelden:
25
Taakveld
Omschrijving
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
Algemene voorzieningen gericht op het bieden van een sociale basis: - ondersteunen van op participatie gerichte burgerinitiatieven, vrijwilligers en mantelzorg - sociaal en cultureel werk, Algemeen Maatschappelijk Werk (AMW), wijkopbouw, jongerenwerk, schoolmaatschappelijk werk, straathoekwerk - preventie (bv. eenzaamheidsbestrijding, preventie op het gebied van GGZ) - buurt- en clubhuizen - collectief aanvullend vervoer - toegankelijkheid voorzieningen (inclusie); noodopvang vluchtelingen - kinderopvang: toezicht op en handhaving van de kwaliteit van kinderopvang en peuteropvang - aanvraag en verstrekking kinderopvangtoeslag Sociaal Medische Indicatie - noodopvang vluchtelingen - vreemdelingenbeleid - LHBTQIA+ beleid
6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo
Loketvoorzieningen gericht op het identificeren van eigen kracht en het geleiden naar de juiste vorm van individuele ondersteuning (maatwerkvoorzieningen en -dienstverlening)
6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd
Loketvoorzieningen gericht op het identificeren van eigen kracht en het geleiden naar de juiste vorm van individuele ondersteuning (maatwerkvoorzieningen en -dienstverlening)
6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal
Loketvoorzieningen gericht op het identificeren van eigen kracht en het geleiden naar de juiste vorm van individuele ondersteuning (maatwerkvoorzieningen en -dienstverlening)
6.3 Inkomensregelingen
Inkomens- en bijstandsvoorzieningen, schuldhulpverlening en gemeentelijk armoedebeleid
6.4 WSW en beschut werk
Voorzieningen ter bevordering van maatschappelijke participatie die niet gericht zijn op doorstroming naar arbeid
6.5 Arbeidsparticipatie
Alle op arbeid gerichte participatie- en re-integratievoorzieningen
6.60 Hulpmiddelen en diensten (Wmo)
Materiële voorzieningen en vervoers- en woondiensten om zelfstandig te kunnen functioneren (Wmo) voor mensen met fysieke beperkingen die op basis van een beschikking verstrekt worden
6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo) 6.712 Begeleiding (Wmo) 6.713 Dagbesteding (Wmo) 6.714 Overige maatwerkarrangementen (Wmo)
Dienstverlening aan individuele cliënten met een beperking (fysiek, psychisch of psychosociale), die zelfstandig wonen en die ondersteuning behoeven in de vorm van beschikbare uren op basis van een toekenningsbeschikking
6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal 6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk
Hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet. Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. De jongere verblijft thuis, in het eigen gezin, dus niet bij de aanbieder.
6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal 6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk
Hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet. Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. De jongere verblijft formeel niet thuis in het eigen gezin. Dit betekent dat het hier alleen om de verblijfsvormen gaat waarbij er sprake is van een overnachting. Ook verblijf in logeerhuizen, alleen tijdens weekenden of juist door de week, vallen onder jeugdhulp met verblijf.
6.791 PGB Wmo
Persoonsgebonden budgetten die worden verstrekt op grond van de Wmo 2015. Cliënten kunnen met een door de gemeente verstrekte PGB zelf de maatwerkvoorziening inkopen.
6.795 PGB Jeugd
Persoonsgebonden budgetten die worden verstrekt op grond van de Jeugdwet. Cliënten kunnen met een door de gemeente verstrekte PGB zelf de maatwerkvoorziening inkopen.
6.811 Beschermd wonen (Wmo) 6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo)
Opvang- en beschermd wonen-voorzieningen met inbegrip van eventuele maatwerkdienstverlening en maatwerkvoorzieningen voor personen die in de betreffende opvangvoorzieningen verblijven
6.821 Jeugdbescherming 6.822 Jeugdreclassering
Maatregelen gericht op de opvang en het verbeteren van de veiligheid van kinderen en jeugdigen 18- met inbegrip van maatwerkdienstverleningsmaatregelen voor jeugdigen die in de desbetreffende opvangvoorzieningen verblijven
6.91 Coördinatie en beleid Wmo
Maatwerkvoorzieningen Wmo die niet toe te rekenen zijn aan één of enkele maatwerkvoorzieningen Wmo (zoals bijvoorbeeld beleidsmedewerker Wmo, contractmanager Wmo, backoffice)
6.92 Coördinatie en beleid Jeugd
Maatwerkvoorzieningen Jeugd die niet toe te rekenen zijn aan één of enkele maatwerkvoorzieningen Jeugd (zoals bijvoorbeeld beleidsmedewerker Wmo, contractmanager Wmo, backoffice, regionale expertteams, bovenregionale expertisecentra, etc)
7.1 Volksgezondheid
Maatregelen ter bescherming van de gezondheid van de bevolking als geheel, van specifieke risicogroepen, van jeugd en van ouderen
26
Ambities De weg die de afgelopen jaren is ingeslagen, leidt tot positieve resultaten. In de basis gaat het goed met het Sociaal Domein. Wel is constante aandacht nodig in lijn met de maatschappelijke en wettelijke ontwikkelingen. Met het Sociaal Akkoord zijn de missie, uitgangspunten en beleidsdoelen voor de komende jaren vastgesteld. De focus komt de komende periode te liggen op de uitvoeringsagenda van het Sociaal Akkoord “Oudewater zijn we met elkaar”. Het zijn de inwoners, maatschappelijke organisaties en verenigingen die de stad maken.
Actuele ontwikkelingen en beleidsaanpassingen Het Sociaal Akkoord, vastgesteld in november 2023, vormt de leidraad voor het (brede) sociaal domein van 2023 tot 2027. Het akkoord komt nadrukkelijk voort uit de samenleving zelf. Het bevat de volgende vijf thema’s, elk met hun eigen doelen voor de komende jaren: 1. Gezondheid, cultuur en bewegen: stimuleren van een gezonde leefstijl (positieve gezondheid, mentale veerkracht, ontmoeting) en een uitnodigende leefomgeving om te bewegen, te ontmoeten en cultuur te beleven. 2. Opvoeden en opgroeien: gelijke kansen voor kinderen om zich te ontwikkelen en op te groeien, voldoende mogelijkheden voor ontmoeting en contact voor kinderen, jongeren en ouders. 3. Maatschappelijke ontwikkeling en betrokkenheid: stimuleren van zelfredzaamheid en samenredzaamheid, ondersteuning voor mantelzorgers, voldoende ontmoeting en activiteiten, en samenwerking tussen organisaties vanuit zorg, wonen en sociaal domein (domeinoverstijgende samenwerking). 4. Werk en inkomen: focus op het vergroten van bestaanszekerheid en het tegengaan van armoede, organiseren dat inwoners kunnen meedoen naar vermogen en nieuwkomers in Oudewater zich zo snel mogelijk thuis laten voelen. 5. Wonen en leefomgeving: inwoners wonen zo lang mogelijk zelfstandig, ook bij een specifieke ondersteuningsbehoefte.
Daarvoor is geschikt woningaanbod nodig, moet de leefomgeving passend zijn en moeten er voorzieningen zijn die veilig, prettig en zelfstandig wonen mogelijk maken. De komende jaren staan in het teken van het verstevigen van voorzieningen en netwerken die een gezond, vitaal, sociaal en zelfstandig leven mogelijk maken. Goede verbindingen tussen inwoners onderling, tussen betrokken (maatschappelijke) organisaties en tussen gemeente en samenleving zijn belangrijk. Een concreet voorbeeld hiervan is het project Steungezinnen Oudewater, waarbij gezinnen die een steuntje in de rug kunnen gebruiken, gekoppeld worden aan een gezin in de buurt dat wil en kan helpen. Daarnaast spelen ook de volgende ontwikkelingen binnen gemeente Oudewater. Zorgzame buurt De Brede Dijk is een buurt waar mensen wonen met verschillende achtergronden onder andere qua leeftijd en gezinssamenstelling. De buurt vraagt aandacht. In samenspraak met o.a. de Wulverhorst, de Woningraad, het Stadsteam en het Touwteam bekijken we of een "zorgzame buurtaanpak” kan helpen. Regionale samenwerking Op basis van de Robuustheidsscan, uitgevoerd door het ministerie van VWS, is geconcludeerd dat Utrecht West voorlopig als robuust kan worden beschouwd, mits er een gemeenschappelijke rechtsvorm ontstaat waar Stichtse Vecht deel vanuit maakt.
Daarnaast is het vereist dat de schaalgrootte van vijf gemeenten het minimum vormt voor de inkoop van Jeugdhulp in Utrecht West (onderdeel Hervormingsagenda Jeugd). In 2023 is de inkoop Jeugdhulp en Wmo 2015 – 2022 intern geëvalueerd. Tevens is een evaluatie georganiseerd met de aanbieders van Jeugdhulp waarin is gesproken over de ontwikkelpunten t.a.v. de huidige inkoop. Naar aanleiding hiervan is een regionale verkenner aangesteld. Uit de verkenning zijn drie regionale prioriteiten geformuleerd voor de periode 2024 -2026:
27
1. Samenwerking en professionalisering. a) Het tot stand brengen van een regiovisie samenwerking met vijf gemeenten inclusief een regionale visie op de inkoop. 2. Opmaat Gemeenschappelijke Regeling. a) De Hervormingsagenda Jeugd vereist dat de Governance van een Jeugdhulpregio een juridische basis en gewenste omvang heeft, hierover moet nog besluitvorming plaatsvinden. 3. Nieuwe inkoop 2027 van vijf gemeenten door Inkoop en Monitoring Utrecht West. a) Bemensing en voorwaarden projectleiding. b) Communicatie ten behoeve van de ontwikkeling en implementatie van de nieuwe inkoop. c) Noodzaak berekening tarieven nieuwe inkoop. Na het zomerreces van 2024 begint de voorbereiding van de nieuwe inkoop. In 2025 wordt de ambitie verder uitgewerkt om de inkoopafspraken beter af te stemmen op de verschuiving van geïndiceerde begeleiding naar een toegankelijker aanbod en het bieden van basiszorg door het lokale team, als onderdeel van de nieuwe inkoop voor 2027. Jeugd/WMO De Regio Utrecht West is voornemens de regionale overeenkomsten met WMO- en jeugdzorgaanbieders per 1 januari 2025 met één jaar te verlengen. Dit is noodzakelijk omdat de huidige looptijd van de overeenkomsten verstrijkt. Bij een verlenging van het contract heeft de gemeente heeft de wettelijke taak om reële tarieven te hanteren. Dit gaf aanleiding tot het uitvoeren van een tarievenonderzoek.
De adviestarieven worden in september 2024 ter besluitvorming aan de colleges voorgelegd, zodat deze uiterlijk op 1 oktober 2024 gepubliceerd kunnen worden, alvorens ze vanaf 1 januari 2025 van kracht zijn. Na besluitvorming door de colleges zal de raad in oktober 2024 nader worden geïnformeerd. In de tweede helft van 2024 start een onderzoek naar een groepsgericht (indicatievrij) aanbod voor langer thuiswonende inwoners. Voor Oudewater volgt een actuele verordening maatschappelijke ondersteuning. Daarnaast loopt er een tarievenonderzoek huishoudelijke hulp. Ook voor hulpmiddelen vindt een verkennend onderzoek naar een nieuwe indexeringsmethode plaats. Per 2026 wordt een inkomensafhankelijke eigen bijdrage voor Wmo-voorzieningen ingevoerd en stopt het abonnementstarief. De stijging op de jeugdzorgkosten zet zich naar verwachting ook in 2024 door, maar door inzet van alle genomen en te nemen maatregelen zal de kostenstijging in 2025 stabiliseren.
OPGAVE GEZONDHEID, CULTUUR EN BEWEGEN Maatschappelijk effect 3.1 Inwoners van Oudewater hebben een gezonde leefstijl. Resultaten binnen deze opgave worden bereikt in 2027, tenzij anders vermeld.
Resultaat 3.1.1 Inwoners hebben een betere mentale gezondheid Inspanningen 3.1.1.4 / 6.4.1.4 Als betrokkenen in het te ontwikkelen concept ‘huiskamer van de stad’ meedenken over behoeften aan ontmoetingsplekken en hoe deze aldaar in te vullen. Inspanning doorlopend totdat de 'Huiskamer' gerealiseerd is.
28
Resultaat 3.1.2 Inwoners hebben een gezond gewicht. Inspanningen 3.1.2.2 Onderzoeken of de lokale ketensamenwerking over de Gezonde leefstijl-interventie voldoet en of uitbreiding wenselijk is.
Resultaat 3.1.5 Oudewater heeft een omgeving die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten. Inspanningen 3.1.5.1 Vanuit het perspectief van positieve gezondheid kijken naar de openbare ruimte. Als er aanpassingen en/of werkzaamheden worden gedaan in de buitenruimte, wordt dit meegenomen.
OPGAVE OPVOEDEN EN OPGROEIEN Maatschappelijk effect 3.2 Alle kinderen in Oudewater krijgen gelijke kansen om zich te ontwikkelen en groeien veilig op. Als hierbij ondersteuning of advies nodig is, kent Oudewater een sterk netwerk dat daarbij kan adviseren, ondersteunen of toeleiden naar hulp. Kinderen in problemen worden zo veel mogelijk in hun eigen omgeving en met hun ouders en verzorgers geholpen. Resultaten binnen deze opgave worden bereikt in 2027, tenzij anders vermeld.
Resultaat 3.2.1 Elk kind heeft een kansrijke start. Inspanningen 3.2.1.1 Verder bouwen aan de Kansrijke start-coalitie waarin we ons richten op een gezamenlijke aanpak voor (aanstaande) ouders en hun kinderen tijdens de eerste 1000 dagen van een kind.
Resultaat 3.2.3 Gelijkere kansen voor kinderen in het onderwijs. Resultaat te bereiken in 2025.
Inspanningen 3.2.3.2 Evalueren van het programma Onderwijs Oudewater. Succesvolle onderdelen voortzetten en borgen in lijn met de kaders van de Hervormingsagenda Jeugd. 3.2.3.3 Vernieuwen van verordening en beleidsregels leerlingenvervoer met nadruk op zelfstandig leren reizen. Daartoe ook de huidige situatie evalueren.
29
Resultaat 3.2.4 Veerkrachtige en weerbare jongeren. Inspanningen 3.2.4.3 Bieden van (groeps)aanbod gericht op (mentale) weerbaarheid en veerkracht. Hierbij is ook aandacht voor digitale vaardigheden en prestatiedruk.
Resultaat 3.2.5 Meer ontmoetingsmogelijkheden voor kinderen, jongeren en jongvolwassenen. Inspanningen 3.2.5.1 Onderzoeken welke ontmoetingsbehoefte er is onder jongeren. 3.2.5.3 Verkennen van de mogelijkheden voor het opzetten van een bso+ voor kinderen die naar SO of SBO gaan.
Resultaat 3.2.6 Het Stadsteam is de belangrijkste speler in de keten van Jeugdhulp. Inspanningen 3.2.6.1 Regionaal uitvoeren van de proeftuin Bescherming in Beweging om gezinnen met zorgen over veiligheid steeds passender te helpen. 3.2.6.2 De regeling om in aanmerking te komen voor kinderopvang o.b.v. een sociaal-medische indicatie efficiënter en toegankelijker maken. 3.2.6.3 Doorontwikkelen Stadsteam in het kader van de hervormingsagenda Jeugd en toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming. 3.2.6.4 De aanbevelingen uit de evaluatie inkoop Jeugdzorg implementeren in het project "Aanpassingen huidige inkoop".
OPGAVE MAATSCHAPPELIJKE ONTWIKKELING EN BETROKKENHEID Maatschappelijk effect 3.3 Inwoners zijn zelfredzaam en zijn in staat om te gaan met fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven. Als hierbij ondersteuning of advies nodig is, is er een sterk netwerk dat dit kan bieden of dat doorverwijst naar hulp en ondersteuning. Resultaten binnen deze opgave worden bereikt in 2027, tenzij anders vermeld.
Resultaat 3.3.3 Inwoners nemen deel aan de samenleving door het hebben van sociale netwerken, mogelijkheden voor ontmoeting en activiteiten.
30
Inspanningen 3.3.3.3 Subsidiebeleid herzien (subsidieverordening, beleidsregels en proces) voor alle subsidies in het sociaal domein.
Resultaat 3.3.5 Mantelzorgers worden adequaat ondersteund. Inspanningen 3.3.5.1 Verbeteren van signalering van overbelasting bij mantelzorgers.
Resultaat 3.3.6 Domeinoverstijgende samenwerking tussen medisch domein, sociaal domein, woningcorporatie, zorgverzekeraars, zorgkantoor en andere lokale formele en informele organisaties, om goede zorg en ondersteuning in de toekomst te kunnen bieden. Inspanningen 3.3.6.1 Samenwerking rondom uitvoering IZA en GALA in de regio met gemeenten, zorgverzekeraar Zilveren Kruis en de GGD.
Resultaat 3.3.7 De Oudewaterse samenleving draagt bij aan het (kunnen) omgaan met mensen met dementie. Inspanningen 3.3.7.1 Werkgroep opzetten die als eerste opdracht krijgt: ontwikkel een plan waarin staat wat er moet gebeuren om de samenleving beter in staat te stellen om adequaat te reageren op inwoners met dementie en hun mantelzorgers.
OPGAVE WERK EN INKOMEN Maatschappelijk effect 3.4 Inwoners van Oudewater hebben voldoende middelen om in hun eigen levensonderhoud te voorzien. 3.6 Inwoners met betalingsachterstanden worden tijdig geholpen zodat zij niet te maken krijgen met problematische schulden. Resultaten binnen deze opgave worden bereikt in 2027, tenzij anders vermeld.