C07. Provincie Utrecht, begrotingscirculaire 2024.pdf

ln de miljoenennota, de septembercirculaire 2022, heeft het Rijk eenmalig 1 miljard extra beschikbaar gesteld. Dit om de verlaging van het gemeentefonds in 2026 gedeeltelijk te dempen. Aanpassing van het accres vindt vanaf 2026 alleen nog plaats voor de loon- en prijsontwikkelingen4 ln het voorjaar van 2023 venNachten we bij de meicirculaire meer duidelijkheid te kunnen geven over het

uitvoeringsplan, met een tijdpad voor de nieuwe financieringssystematiek. De onduidelijkheden en financiële onzekerheden maken, dat wij vragen duidelijk toe te lichten welke keuzes u maakt over de verwerking van de onzekerheden in uw begroting. Wij ondersteunen onze gemeenten daar waar mogelijk en gaan zo nodig met elkaar in gesprek over de meerjarenraming in uw begroting. Wij lichten het financieel toezicht graag toe Financieel toezicht is een wezenlijk onderdeel van de "checks en balances" binnen het openbaar bestuur. Het systeem helpt voorkomen dat een gemeente financiele tekorten niet meer zelf kan oplossen, Wenst u een uitgebreidere toelichting op de begrotingsrichtlijnen, of heeft u vragen over de werkwijze van ¿nancieel toezicht en of over ons beeld van de ¿nanciele positie van uw gemeente? Dan zijn wij van harte bereid om met u in gesprek te gaan en een toelichting of presentatie over het ¿nancieel toezicht te geven. Neem hiervoor contact op met Ria van Dixhoorn. Haar contactgegevens vindt u bovenaan onze brief4

Gedurende het jaar volgen wij de ontwikkelingen van de financiële positie van uw gemeente. Het kan zijn dat de financiële positie als gevolg van de resultaten van de jaarrekening, de bestuursrapportages of de kadernota fors verslechtert. ln dat geval nodigen wij u mogelijk uit voor een overleg om het een en ander toe te lichten4 ln dit ambtelijk of bestuurlijk overleg bespreken wij met u welke maatregelen nodig zijn om te voorkomen dat uw gemeente onder preventief toezicht, verscherpt toezicht, moet worden geplaatst. Tot slot van aard zijn4 Deze onderwerpen zijn ln de begrotingscirculaire staan ook onderwerpen, die ¿nancieel-technisch om die reden ook voor het college bestemd. Daarom sturen wij een afschrift van deze brief en de circulaire aan uw college van burgemeester en wethouders. Ook de begrotingsrichtlijnen en de toetsingsaspecten uit het GTK 2020 zijn voor uw college van belang, Afgelopen jaar hebben we` als provincies, op verschillende wijzen op rijksniveau aandacht gevraagd voor de financiële situatie van de gemeenten. We blijven dit doen daar waar mogelijk. Samen met

Hoogachtend, Gedeputeerde staten van Utrecht namens hen,

Strijk Gedeputeerde

Financien, Organisatie, Economie en Europa

PROVINCIE

UTRECHT

Inleiding

lederjaar krijgt u belangrijke en bijgewerkte informatie over de manier waarop wij uw begroting en meerjarenraming beoordelen. Dat doen wij vanuit onze wettelijke taak, het financieel toezicht. Het is belangrijk dat u deze informatie gebruikt bij het stellen van kaders voor de begroting. En bij het vaststellen van uw begroting voor 2024. Uw gemeente moet een begroting vaststellen. Deze moet structureel en reëel in evenwicht zijn. leder jaar besluiten wij, voor1 januari, onder welke vorm van toezicht uw gemeente voor het komende begrotingsjaar valt. Dat doen wij volgens artikel 203 van de Gemeentewet. Het kan gaan om repressief of preventief toezicht. Dat wil zeggen: toezicht achteraf of vooraf. De financieel toezichthouder helpt gemeenten met een gezonde financiële huishouding. Respect voor de eigen verantwoordelijkheid van gemeenten is daarbij het uitgangspunt. Financieel toezicht is een wezenlijk onderdeel van de “checks en balances" binnen het openbaar bestuur. Het systeem helpt voorkomen dat een gemeente financiële tekorten niet meer zelf op kan lossen.

Financieel toezicht draagt bij aan een stevig en veilig Utrecht met een sterk openbaar bestuur als uitgangspunt. Een bestuur waar de inwoners op kunnen vertrouwen. Bij de beoordeling gebruiken we ons Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader 2020 Gemeenten ln dit GTK staan onder andere de volgende onderwerpen: Welke vormen van toezicht zijn er? Welke wetten en regels gebruiken we bij het toezicht? Wat betekent structureel en reëel evenwicht? Waar kijken we naar als we beoordelen of uw begroting en meerjarenraming structureel en reëel in evenwicht is? ln deze begrotingscirculaire staan actuele onderwerpen die belangrijk zijn voor uw begroting 2024. Sommige onderwerpen zijn financieel-technisch van aard. En daardoor misschien meer voor het college bestemd. Daarom sturen wij een kopie van deze brief aan uw college. Van andere onderwerpen is nog onduidelijk wat het effect ervan op uw begroting zal zijn. Of hoe u het onderwerp in uw begroting mee kunt nemen. Zodra er meer duidelijkheid over een onderwerp is, laten wij u dat (ambtelijk) weten.

Hebt u vragen over deze circulaire of over de vertaling hiervan in uw begroting? Neem dan gerust contact op met de ambtelijke contactpersoon voor uw gemeente.

Maatschappelijke

ontwikkelingen

Maatschappelijke ontwikkelingen beinvloeden steeds het beleid en de financiën van gemeenten. Vooral de oorlog in Oekraïne heeft invloed. Denk aan de vluchtelingenstroom en de uitdaging voor gemeenten om voor voldoende opvang te zorgen. Ook heeft de oorlog effect op de economie. Door gestegen energiekosten neemt de inflatie toe. De oorlog leidt ook tot schaarste van materiaal, waardoor projecten vertraging oplopen. Daarnaast laat de coronacrisis nog sporen na. Als laatste noemen we de krapte op de arbeidsmarkt. Dat heeft invloed op de economie en vaak ook op uw eigen organisatie. Naast deze maatschappelijke en economische onzekerheden zijn het ook op financieel gebied onzekere tijden voor gemeenten. Wij vragen duidelijk toe te lichten welke keuzes u maakt over de ven/verking van de onzekerheden in uw begroting.

PROVINCIE

Financiële

UTRECHT

ontwikkelingen

Nieuwe financierinqssvstematiek Eind 2021 stelde het kabinet het nieuwe coalitieakkoord Rutte IV vast: “Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst". Daarin besloot het kabinet na 2025 een nieuwe financieringssystematiek te ontwikkelen voor de lagere overheden. Een uitbreiding van het lokale belastinggebied is hierbij een mogelijkheid.

Op dit moment weten we nog niet hoe de nieuwe financieringssystematiek gemeenten zich ontwikkelt. Of hoe die er straks uit gaat zien.

tussen het Rijk en

Het kabinet wil voor de zomer een uitvoeringsplan met tijdpad naar de Kamer sturen over de nieuwe financieringssystematiek. De VNG zet, namens de gemeenten, in op de verruiming van het belastinggebied. Een oclvies von de commissie Financiële ruimte is de basis hiervoor. We weten uit ervaring dat dit een lastig en moeilijk traject is. We houden daarom rekening met vertraging van de invoering. De onzekerheid maakt dat u terughoudend moet zijn met besluiten over nieuw beleid en investeringen. Want deze leiden tot meerjarige structurele lasten, waarvoor de structurele dekking mogelijk nog ontbreekt.

ln de miljoenennota (ook vermeld in de septembercirculaire 2022) heeft het Rijk eenmalig E 1 miljard extra beschikbaar gesteld voor de jaarschijf 2026 bovenop de beschikbaar gestelde structurele middelen uit het coalitieakkoord. Dit om de verlaging in 2026 gedeeltelijk te dempen. Aanpassing van het accres vindt vanaf 2026 alleen plaats voor de loon- en prijsontwikkelingen. ln het voorjaar van 2023 verwachten we meer duidelijkheid over het uitvoeringsplan, met een tijdpad voor de nieuwe financieringssystematiek. ls er in de meicirculaire 2023 nog geen duidelijkheid? Dan verwachten we dat de betrokken partijen weer met elkaar in gesprek gaan over de meerjarenraming in de begroting 2024 van gemeenten. Wij gebruiken bij onze beoordeling de bedragen uit de circulaire.

|nflatie/prijsstijgingen Naast de forse inflatie hebben we te maken met hogere energieprijzen. Het Centraal Plan Bureau volgt de ontwikkelingen met aandacht. En stelt regelmatig de prijsindicatoren bij, dat wil zeggen: de percentages waarmee prijzen stijgen. Die indicatoren staan ook in de mei- en septembercirculaire van het gemeentefonds.

Deze ontwikkelingen hebben ook financiële invloed op de begroting en meerjarenraming van de gemeenten. Niet alleen voor het reëel begroten van de lastenkant van de begroting en meerjarenraming, maar ook aan de batenkant. Het Rijk compenseert de extra uitgaven voor loon- en prijsontvvikkelingen van gemeenten. Dat gebeurt voornamelijk via de loon- en prijscompensatie in de accressen van het gemeentefonds. Ook de inflatiecorrectie op de eigen tarieven en belastingen kan daarvoor zorgen. Laat de loon- en prijsstijging aan de lastenkant van de begroting in elk geval aansluiten op de gepubliceerde indexen van de circulaire die u bij de berekening van de algemene uitkering gebruikt. Dat is van belang. U mag aan de lastenkant overigens van hogere percentages uügaan.