20221205 Presentatie Forum Samenleving.pdf
Tekst van het document
Doordecentralisatie Beschermd Wonen
12 DECEMBER 2022
Doel ❖ U te informeren over de producten Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen, de doelstellingen van de doordecentralisatie van Beschermd Wonen en hoe we hierin regionaal en op U16-niveau met elkaar samenwerken. ❖Toelichting op het besluitvormingsproces.
Wat is Maatschappelijke Opvang? Regeling (uit Wmo) voor iedere kwetsbare inwoner (met of zonder kinderen) die door acute situatie (tijdelijk) geen woonruimte heeft.
De maatschappelijke opvang biedt onderdak, zorg en begeleiding maar geen behandeling bij een (psychiatrische) diagnose. Bewoners worden ondersteund in het traject naar weer zelfstandig wonen. Verschil tussen daklozen en thuislozen
Voorbeelden: • • • • • •
Eerste opvang Herstart 24 uurs opvang Opvang Biltstraat Boka IJsselstein Living Lab Eerst een Thuis Pitstops Woerden, Zeist
Er is een overlap tussen de personen uit maatschappelijke opvang en beschermd wonen. Doordecentralisatie MO op zijn vroegst per 2026
Wat is Beschermd Wonen? Regeling voor iedere kwetsbare burger vanaf 18 jaar die niet meer zelfstandig kan wonen vanwege psychische en/of psychosociale problematiek.
Wanneer ambulante hulp aan huis (individuele begeleiding aan huis) niet voldoende is, wordt 24 uurs ondersteuning aangeboden in: • een kamer in een instelling of wooninitiatief • of een zelfstandige woning De 24 uurs ondersteuning kan altijd aanwezig zijn of op afroep komen.
Drie vormen van beschermd wonen in de regio U16: - Beschermd thuis - Beschermd verblijf - Beschermd wonen specialistisch Vanaf 1 januari 2021 kunnen ook cliënten met psychische kwetsbaarheid instromen in de WLZ.
Wie maken er gebruik van BW voorzieningen? Kenmerken van de doelgroep ❖
Altijd een vastgesteld psychiatrisch ziektebeeld
❖
Vaak ook nog GGZ-behandeling
❖
80 tot 90% heeft (hoge) schulden
❖
Ondersteuning nodig op gebied van structuur, financiën, etc.
❖
Op dit moment weinig kans op werk
❖
Veel kans op vereenzaming
❖
Nu vaak niet in de buurt wonend van netwerk/familie
Hoeveel mensen maken gebruik van BWvoorzieningen? In de gehele U16 ongeveer 2.500 mensen
Hoeveel mensen staan er op de wachtlijst? Vorm
Aantallen
Beschermd Verblijf
104
Beschermd Thuis
117
Daklozen opvang
17
Living Lab
12
Beschermd Wonen bovenregionaal
6
Figuur 2. Aantal wachtenden per zorgvorm U16, mei 2022
Aanbod BW in Utrecht West Aanbieder Abrona
Locaties in Utrecht West Woerden: Kasteel Woerden: Brediushof Maarsenbroek: Valkenier Maarsenbroek: De Reiger Kockengen: Ons huis Kockengen: Waterlelie Linschoten : Linschoten
Leger des Heils
Woerden: Pitstop Woerden: logeerplekken Woerden: de Heem Woerden: in ontwikkeling gemengd wonen x BT De Ronde Venen: in ontwikkeling gemengd wonen
Lievegoed Tussenvoorziening Kwintes
Woerden: de Kraal Beschermd Thuis Maarsen: Gerard Douhuis Woerden: Hobbemastraat Woerden: Vogelwikkeveld Woerden: Jan Steenstraat Woerden: Beschermd Thuis Woerden: locatie voor gezinscoaching
De Ontmoeting
Woerden: opvang voorziening in ontwikkeling
Huidig systeem BW ❖ Momenteel is Utrecht als centrumgemeente namens de U16 verantwoordelijk voor het product Beschermd Wonen.
❖ De gemeente Utrecht koopt de benodigde zorg in, verleent de toegang, beheert de wachtlijst en voert in samenwerking met de regiogemeenten het accountmanagement uit. ❖Hiervoor ontvangt de gemeente Utrecht budget vanuit het Rijk (circa € 82 miljoen per jaar).
Doordecentralisatie ❖ Met ingang van 2024 verschuiven, door aanpassing van de Wmo 2015, de verantwoordelijkheden voor Beschermd Wonen geleidelijk naar de regiogemeenten.
❖ Doel: de zorg en ondersteuning dichter bij de inwoner organiseren. ❖ Dit betekent dat door de invoering van het woonplaatsbeginsel, elke gemeente per 2024 budget ontvangt voor het organiseren van BW-zorg voor nieuwe cliënten, op basis van een ontwikkeld objectief verdeelmodel.
❖ Gemeente Utrecht ontvangt het budget voor bestaande cliënten. ❖Doordecentralisatie maatschappelijke opvang volgt waarschijnlijk op langere termijn.
Stukken ter besluitvorming ❖ Binnen de U16 is de inhoudelijke transformatie van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis omarmd en vormgegeven in de Regionale Koers 2019.
❖ In de periode 2020-2022 is binnen de U16 gewerkt aan het opstellen van een plan om de doordecentralisatie en de gewenste inhoudelijke trasformatie vorm te geven. Hiervoor is een simulatiemodel ontwikkeld en is een adviesbureau betrokken om verschillende scenario's van samenwerken te onderzoeken. ❖ Dit heeft geresulteerd in het ontwikkelen van een U16 regioplan Beschermd Wonen (inclusief U16 werkbegroting), een Samenwerkingsconvenant en een Uitvoeringsprogramma. ❖ Begin volgend jaar worden deze documenten in route gebracht voor besluitvorming.
Actualiteit ❖ Beweging vanuit Rijk naar zoveel mogelijk thuis wonen. Er is tegelijkertijd een gebrek aan woningen, zeker voor 1-persoonshuishoudens in het laagste huursegment. ❖ Beschermd Wonen verdwijnt niet, maar zal altijd voor een deel van de doelgroep nodig blijven. ❖ Aanbod voorzieningen is niet verspreid over alle gemeenten. ❖ Personeelstekort in de zorg.
Kern van de samenwerkingsafspraken ❖ Uitgangspunten zijn continuïteit van zorg en voldoende ontwikkelruimte voor gemeenten. ❖Om continuïteit van zorg te waarborgen blijven we gezamenlijk de zorg inkopen en blijft Utrecht gastheergemeente. Dit betekent dat we het budget dat we vanaf 2024 ontvangen als Oudewater, in de gezamenlijke U16 werkbegroting stoppen. Utrecht is kassier. ❖We maken voor de periode 2023-2028 een gezamenlijke werkbegroting en financiële samenwerkingsafspraken op basis van solidariteit. Lokale gemeenten krijgen ontwikkelbudget.
❖We evalueren de samenwerking in 2024 en 2026. Op basis daarvan mogelijkheid om andere afspraken te maken. ❖ We blijven inzetten op de beweging om inwoners zo lokaal mogelijk te ondersteunen en maken de beweging van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis.
Financiën: zorgkosten ❖Met de doordecentralisatie wordt het totale budget voor BW dat beschikbaar is gesteld aan de centrumgemeente Utrecht via het objectief verdeelmodel doorgedecentraliseerd naar de 16 Utrechtse gemeenten. Voor Oudewater gaat dit in 2024 om circa €79.200. ❖Het tempo is bepaald door het landelijk vastgesteld ingroeipad van 7 jaar. Vanaf 2030 is het budget volledig verdeeld (zie figuur). ❖Alle gemeenten voegen het objectieve BW budget dat zij vanaf 2024 ontvangen, samen met het historische budget dat Utrecht gastheergemeente ontvangt. Op die manier ontstaat het collectieve BW budget van de U16.
Financiën: uitvoeringskosten en ontwikkelbudget ❖Gezamenlijk U16-budget om het Regioplan uit te voeren, bijvoorbeeld beleid- en uitvoeringscapaciteit voor alle gemeenten. In Utrecht West is er bijvoorbeeld een projectleider aangesteld. Daarnaast is extra fte toegevoegd aan de lokale sociaal teams. ❖Ontwikkelbudget voor bijvoorbeeld leertrajecten, ontwikkeling en (evaluatie) onderzoek ten behoeve van de hele U16.
Financiën: lokaal maatwerk ❖Oudewater krijgt jaarlijks circa €179.266 om de gezamenlijke beweging te ondersteunen (zo lokaal en thuis mogelijk).
❖Bijvoorbeeld: het creëren van meer (tijdelijke) woonplekken en het verstevigen van de lokale basisset om de transformatie succesvol te maken.
Hoe bereiden we ons als UW-gemeenten hier op voor? ❖ Kennismaken met het product Beschermd Wonen en vergroten van de expertise op het gebied van de GGZ-doelgroep.
❖Intensieve samenwerking tussen lokale toegang en regionale toegang voor beschermd wonen. ❖ Behoefteonderzoek bij de doelgroep: wat hebben zij nodig om zo zelfstandig mogelijk te wonen in deze regio? ❖ Blijvend inzetten op het versterken van de basisset (voorkomen van instroom en bevorderen uitstroom beschermd wonen). ❖ Inzetten op alternatieve vormen van wonen en organiseren van voldoende passende (tijdelijke) woonplekken, zoals de Pitstops en Kamers met Aandacht.
Besluitvormingsproces ❖ Het U16-regioplan wordt in Q1 ter besluitvorming aangeboden aan de gemeenteraden in de U16.
❖ Het Samenwerkingsconvenant en het Uitvoeringsprogramma worden ter informatie aangeboden aan de gemeenteraden. ❖ Er worden bijeenkomsten georganiseerd om bestuur en raadsleden van de U16 met elkaar in gesprek te laten gaan. Deze worden in januari en februari gepland, hiervoor ontvangt u een uitnodiging. ❖De adviesraden zijn eind 2022 geconsulteerd.
Advies participatieraad ❖Positief advies over de doordecentralisatie en over de samenwerking in de U16 en met de centrumgemeente.
❖Aandachtspunten: Budget, toerusten stadsteam, voorbereiden inwoners over deze doelgroep, overleg met handhaving en politie, organiseren lokale huisvesting Woningraat en regionale afspraken over expertise en uitvoering.
Bedankt!