2021.07.06 Beantwoording artikel 32-vragen CDA-fractie inzake 'Intentieovereenkomst SBZO' - Merged (geheimhouding opgeheven).pdf

VOORSTEL Opsteller Beumers, Richard Team Ruimtelijk Beleid en Projecten Vergadering van 6 juli 2021 Kenmerk Z/21/017248 / D/21/027512 Portefeuillehouder Bob Duindam Vertrouwelijkheid Vertrouwelijk Onderwerp Intentieovereenkomst SBZO Gemeente Oudewater vragen van het CDA

Beantwoording van de vragen Op 11 juni heeft de fractie van het CDA vragen gesteld inzake de Raadsinformatiebrief en de bijbehorende geheime intentieovereenkomst. Vragen mbt Intentieovereenkomst algemeen 1. Wat is het proces en planning waarin de gemeenteraad verder wordt betrokken alvorens tot expliciete besluitvorming over het zwembad wordt overgegaan? Antw: In dit voorjaarsoverleg (raad 15 juli 2021) heeft het college de ambitie om het zwembad te realiseren, als onderdeel van het sportcluster Tappersheul, aangegeven. Bij goedkeuring van de voorjaarsnota volgt inhoudelijke en financiële behandeling van de zwembad plannen met de Begrotingsraad dit najaar. 2. In de RIB is opgenomen onder Inleiding dat: Op 16 juni 2020 bent u geïnformeerd over de laatste stand van zaken met betrekking tot de mogelijke realisatie van het nieuwe zwembad. Er zijn sindsdien nadere onderzoeken gedaan. Welke externe adviezen heeft de gemeente naast de eigen onderzoeken ingewonnen om een toets te vragen over het voorstel van SBZO? Te denken valt onder andere aan juridische, bouwkundige en financiële adviezen. Zo ja, dan ontvangen wij graag bij beantwoording van deze vragen een overzicht met de daadwerkelijk uitgebrachte adviezen.

Zo nee, wat zijn de overwegingen van het college geweest om de, hierboven genoemde typen externe adviezen niet te vragen? Antw: Er is een second opinion op de exploitatie en stichtingskosten door het bureau Treem. Het door Treem opgeleverde rapport is bijgevoegd. 3. In de geheime bijlage, in de intentieovereenkomst (hierna IO) onder artikel 10 wordt gesproken over een 21-tal bijlagen welke integraal onderdeel zijn van de IO. In dit gehele document ontbreekt een nummering van de bijlagen. Graag de bijlagen alsnog nummeren om verwarring te voorkomen. Antw: Deze bijlagen zijn toegevoegd. 4. In de geheime bijlagen, wordt onder nummer 13 een bijlage genoemd opgesteld door Gothelpadvies iov gemeente, met als onderwerp Quick scan investering en exploitatiebegroting zwembad Oudewater. Deze bijlage lijkt te ontbreken. Graag alsnog toevoegen aan de stukken. Antw: Deze bijlagen zijn toegevoegd.

5. In de geheime bijlagen, wordt onder nummer 14 een bijlage genoemd opgesteld door SBZO, met als onderwerp Reactie Quick scan investering en exploitatiebegroting zwembad Oudewater. Deze bijlage lijkt te ontbreken. Graag alsnog toevoegen aan de stukken. Antw: Deze bijlagen zijn toegevoegd. 6. Op de laatste pagina van de IO zelf (helaas ongenummerd) wordt daar een vijftal bijlagen genoemd. Hoe verhoudt dit zich tot de eerder genoemde 21 bijlagen welke in artikel 10 van de IO? Graag ontvangen wij ook deze bijlagen. Antw. Deze zijn toegevoegd. 7. overweging G: de gemeente gaat garant staan voor een lening van 2,5 miljoen euro gedurende 50 jaar. Dat is een ongebruikelijk (en ongewenste) lange termijn. De gemeente hanteert zelf als langste afschrijvingstermijnen 40 jaar. Is dat dan ook niet als maximum op zijn plaats? Antw: Nee, er zal een voorstel worden gedaan voor een afschrijvingstermijn voor het zwembad van 50 jaar. Over die termijn is financiering nodig. Een overzicht over de ontwikkeling van de financieringsbehoefte wordt uitgewerkt en zal bij de besluitvorming inzichtelijk gemaakt worden. 8. H: de exploitatie geldt voor 20 jaar.

Betekent dat de overeenkomst er ook in gaat voorzien wat er daarna, mocht de exploitatie dan gestaakt worden, met het gebouw en de leningen gebeurt? Het gebouw blijft immers in eigendom van de stichting, maar heeft echter geen waarde meer in die situatie. Het gebouw en de exploitatie is alleen mogelijk via de nu gekozen constructie, maar zal niet door een ander worden over genomen. Bovendien is een zwembad na 20 jaar "op" en aan grondige investeringen toe. Antw: De gemeente behoudt de grond en heeft een preferente positie in de overeenkomst over de toekomst van het zwembad, mocht deze na 20 jaar stoppen. Het feit dat we nu een horizon van 20 jaar hanteren betekent niet dat het dan stopt. Uw stellingen over het “op” zijn van het zwembad laten we aan u (geen vraag). 9. Het uitgangspunt van SBZO dat de bouw niet aanbesteed hoeft te worden moet wat ons betreft terdege juridisch getoetst worden op aanbestedingsregels. Is er in dit project sprake van een overheidsopdracht met een Europese aanbestedingsplicht? Is dit (juridisch) getoetst? Antw:. Er is door de hoogte van de bouwsom en hoe beperkte inhoudelijke betrokkenheid van de gemeente, maar vooral als gevolg van het burgerinitiatief geen noodzaak voor Europese aanbesteding. 10. J; wat regelt deze overeenkomst nu aanvullend dan reeds is afgesproken? zie tevens art. 2.

Antw: Deze intentieovereenkomst regelt de kaders waarbinnen SBZO en gemeente Oudewater tot overeenstemming komen over de realisatie van hun nieuwe zwembad. 11. art. 4, lid 2: omvat dit nu alles wat ook in de motie werd gevraagd? Antw: Ja, echter er volgt een bindende realisatieovereenkomst. 12. art. 4, lid 5, onder b: wat wordt bedoeld/wat is de onderbouwing voor 20.000 euro extra gemeentelijke bijdrage "op basis van maatschappelijke kosten en baten"? Welke maatschappelijke kosten baten, hoe zijn deze bepaald? Antw: de maatschappelijke kosten en baten analyse is op verzoek van SBZO gemaakt door Michiel De Nooij en bedraagt een veelvoud van deze € 20.000. Om de maatschappelijke baten te verzilveren werkt de gemeente prestatieafspraken uit tussen zwembad en De Wulverhorst waarmee WMO kosten vermeden gaan worden. Vragen over enkele bijlagen 1. In de bijlagen is een aantal vragen opgenomen van de gemeenten met daarbij de beantwoording van SBZO. Wat mist, is de reactie van de gemeente op de beantwoording van SBZO. Ook is bijvoorbeeld een aantal keer bij het onderdeel mbt bouwkosten ‘zie uitleg staartkosten aannemer’ opgenomen. Hoe heeft de gemeente al deze antwoorden beoordeeld? Antw: Dit is voorgelegd aan Treem tbv de second opinion. 2. De meeste berekeningen en onderbouwingen zijn niet heel recent (2019-2020).

In het overzicht van bouwkosten is onderin opgenomen wat de totale kosten zijn: Totaal A t/m D ( bouw- en installatiekosten, vaste inrichtingen en bijkomende kosten) afgerond excl. BTW 4.989.604; budget beschikbaar afgerond 5.000.000. Hoe verhouden de soms op detailniveau genoemde bedragen in dit overzicht zich tot de huidige, enorm gestegen bouw- en grondstofprijzen en indexatie? Wat is de bandbreedte waarmee rekening wordt gehouden? Antw: Dit maakt onderdeel uit van het rapport van Treem.

3. SBZO geeft regelmatig aan dat er conservatief is geraamd. Voor wiens rekening en risico zijn prijsstijgingen zowel vooraf besluitvorming als bij daadwerkelijke bouw? Antw: In beide fasen ligt dit risico bij SBZO. Vanzelfsprekend maakt de gemeente een inschatting van het optreden van dit risico en beoordeelt de gemeente of voor dit risico afdoende mitigatie is gevonden. 4. In de toelichting van de bijlage ‘vragen stichtingskosten nieuw zwembad’ van 29 oktober 2020. Wat is er gebeurd ná de opmerkingen van SBZO? Of wordt daar ook nog verder over gepraat? Zo staat bijvoorbeeld mbt precario/leges bouwrente en financieringskosten vermeld; "deze zijn voor rekening van de gemeente en niet door SBZO begroot". Is dit wel correct? Zo ja, welke kosten komen dan (inclusief bedragen) allemaal voor rekening van de gemeente? Antw: Een aantal kosten heeft de gemeente al voor haar rekening genomen (bijvoorbeeld de beoordeling van dit initiatief tot op heden) en zal zij ook in de toekomst doen. Deze kosten worden inzichtelijk gemaakt bij de begrotingsbehandeling als het volledige investeringspakket ter beoordeling wordt voorgelegd. 5. Het zwembad wordt niet energieneutraal, valt te lezen in beantwoording. Wat betekent dit concreet, ook voor aanboren van andere bronnen? Aansluiting op gasnet ? Alleen elektrische energie vanuit stroomnet en niet van zon/wind? Antw.

Het plan moet voldoen aan het wettelijke uitgangspunt van gasloos. Zie ook de bijlage 15. 6. wat moet er gebeuren om het zwembad wel energieneutraal te maken en wat kost dat extra? Antw. We zullen deze vraag aan SBZO voorleggen. 7. Graag ontvangen wij de energieberekening van Hellebrekers. Er wordt door gemeente om inzage gevraagd maar daar wordt geen antwoord opgegeven. Ook wordt de vraag niet beantwoord of ze hier risicodragende afspraken over willen maken. Hoe heeft de gemeente dit beoordeeld? Antw. De berekening zal opgevraagd worden bij SBZO. 8. Wie draagt het risico als het exploitatietekort van 175.000,=/jaar tegenvalt, ook na 10 jaar? Antw. Dit maakt onderdeel uit van de realisatieovereenkomst. 9. Is er een risicoanalyse gemaakt van de stichtingskosten? Op welke wijze zijn deze risico’s verdeeld tussen SBZO en gemeente? Op welke wijze wordt voorzien in beheersing van de risico’s? Antw. Hiervoor is de second opinion gehouden door Treem. En zie antwoord op vraag 4. 10. In de beantwoording van vragen van de gemeente is één van de antwoorden: ‘We bouwen een zo duurzaam mogelijk zwembad binnen de gestelde kaders waarvan 5 miljoen euro excl Btw er 1 van is.’. Wie heeft deze kaders gesteld en hoe luidt het gehele pakket aan kaders? Antw. SBZO. Het is immers hun initiatief. 11.

Grond; in de eerdere RIB van 16 juni 2020 is als antwoord op gegeven op de status mbt grond onder en rondom het zwembad: Het uitgangspunt van het college is dat de grond eigendom blijft van de gemeente en wordt verpacht aan de beherende stichting. De gemeente houdt daarmee zeggenschap over het gebruik van de grond. De canon leidt tot structurele inkomsten voor de gemeente. De geprognotiseerde verkoopopbrengst voor de grond zitten nu in de grondexploitatie van Tappersheul III. De gemeente zal deze moeten compenseren en op de balans nemen. Nu lezen wij in de vragenlijst van de gemeente aan SBZO: Wat is als uitgangspunt aangehouden voor de levering van het terrein door de gemeente? In welke staat wordt de grond aangekocht? Is dit met of zonder voorbelasting? In de grond volledig bouwrijp of moeten jullie als ontwikkelende organisatie hiervoor nog aanvullende kosten maken? Zo ja, zijn deze meegenomen in de ramingen? Welke omstandigheden hebben ervoor gezorgd dat het uitgangspunt van het college is gewijzigd? Is het wenselijk dat de grond daadwerkelijk wordt verkocht aan de stichting? Wat is het bedrag dat daarvoor in de begroting van SBZO is opgenomen? Er wordt door SBZO in de beantwoording gesteld dat er geen afspraken zijn gemaakt, het zou kunnen dat het hierbij gaat om of aankoop grond of de aanvullende kosten.

Wanneer worden er door de gemeente met SBZO dan afspraken gemaakt over de grond? Antw. Het uitgangspunt van het college is niet veranderd zoals ook te lezen valt in de intentieovereenkomst bij het

onderdeel In aanmerking nemende punt I. De grond wordt niet verkocht aan SBZO. 12. Financiering; in de eerdere RIB van 16 juni 2020 is als antwoord op gegeven op de Investeringskosten en financiering nieuwbouw zwembad en omliggende infra dat: In het plan van SBZO wordt uitgegaan van realisatiekosten van € 5.000.000. Deze raming is door een externe partij, in opdracht van SBZO, bevestigd. Het college heeft na toetsing van de documentatie van SBZO geconstateerd dat enkele posten ontbreken, met een maximale correctie van € 500.000. Dit is nog onderwerp van onderzoek. Wat zijn de uitkomsten van dat onderzoek? Het lijkt er namelijk op dat de 5 miljoen euro overal nog terugkomst, zoals ook de RIB van 11 juni. Antw. Dat is correct. Zie het rapport van Treem. 13. Naar aanleiding van het bovenstaande is tevens beantwoord dat: Het college heeft echter geconstateerd dat de financiële situatie van de gemeente Oudewater een klassieke overheidsfinanciering niet geheel toelaat en dat er naar een alternatief scenario moet worden gezocht. In de bijlage is een Subsidie- en fondsenscan opgenomen. In hoeverre is bijvoorbeeld al het Sportfonds aangeschreven? Of wordt het toch de klassieke overheidsfinanciering? Antw: Er is geen ruimte voor klassieke gemeentelijke financiering.

En verder is de wijze van financiering nog onderwerp van studie waarvan de uitwerking wordt voorgelegd bij de begrotingsbehandeling. 14. In de RIB van 16 juni 2020 wordt weergegeven onder thema Uitwerking exploitatie: SBZO stelt het nieuwe binnen- en buitenbad exploiteren voor een bedrag dat gelijk is aan het bedrag dat zij nu krijgen voor de exploitatie van het huidige buitenbad. Dit heeft onder andere te maken met duurzaamheidsmaatregelen. Hierdoor wordt er minder energie verbruikt. Verder zijn de onderhoudskosten voor een nieuw pand de eerste jaren laag. De exploitatieberekeningen, inclusief extra omzet, zijn reëel. De afschrijving van het gebouw is correct en reëel opgenomen. Waarin (nog) iet voorzien is, is de erfpacht op de grond (zie 1) en de jaarlijkse financieringslasten. Zijn deze aspecten nu wél voldoende in beeld en reëel opgenomen? Zo ja, waar is dit dan zichtbaar? Antw: de lasten van de erfpacht bedragen circa € 5000 per jaar. Dit is onderdeel van de exploitatiekosten. 15. Risico’s kunnen zich voordoen bij de bouw van een zwembad of ook bij de exploitatie van een zwembad. Deels is hierin waarschijnlijk voorzien door een post onvoorzien te nemen vwb bouwkosten.

Wie is eigenaar van de risico’s en verantwoordelijk voor beheersing en sturing hierop? Wie staat financieel garant indien zich toch grote risico’s voordoen? Wie staat garant als er onvoorziene omstandigheden zich voordoen die niet in een risicoparagraaf zijn vastgelegd? Antw. Eigenaar van de risico’s en verantwoordelijk voor de beheersing is SBZO. De nadere uitwerking komt in de realisatieovereenkomst. 16. Is er een concrete uitwerking van inmiddels financiering bekend? Zo nee, wanneer dient dat dan volgens de procedure bekend te zijn? In de email van 19 mei 2020 wordt namelijk voorgesteld door SBZO dat de gemeente een subsidie verstrekt van 5 miljoen euro voor het aanleggen van een sociaal maatschappelijke voorziening. Hoe verhoudt zich dat nu met een bijdrage van 2,5 miljoen euro? Wat is de waarde van deze email als bijlage bij de ondertekende intentieovereenkomst? Antw: De e-mail bevat de opvatting van SBZO. Daar hebben wij als college op aangegeven dat dat niet tot de mogelijkheden behoort. De grens voor de gemeente is 2,5 miljoen. Op basis van dit in de intentieovereenkomst afgesproken kader volgt nu uitwerking.

Bijlagen - Bijlagen 2,6,7,11,13,14,16 behorend bij intentieovereenkomst SBZO- Gemeente Oudewater (geheim) (d/21/027515) - Rapport Second Opinion bureau Treem (d/21/027517)

Bijlage 2 Voorstel presentatie ‘nieuw zwembad’

Presidium 3 december 2019

Inleiding Door de gemeenteraad is op 14 november jl. het beeldkwaliteitsplan Tappersheul III vastgesteld. In de stedenbouwkundige visie is ook een zoeklocatie opgenomen voor een nieuw zwembad en een nieuwe skeelerbaan ter vervanging van het huidige accommodaties op Statenland. Dit indien en voor zover woningbouw op Statenland haalbaar kan worden gemaakt. De Stichting beheer zwembad Oudewater (SBVO) heeft in 2013 haar handen in elkaar geslagen en zijn letterlijk in het diepe gesprongen. Het toenmalige exploitatiebudget werd gehalveerd en zij werden geacht met dezelfde openingstijden in een sterk verouderd bad toch exploitabel te houden. En dat is hun met hulp van vele vrijwilligers gelukt. Met deze ervaring en de actuele mogelijkheden op technisch en duurzaam gebied, zijn zij er inmiddels nog meer van overtuigd, dat een 12 maanden zwembad( met zowel een buiten als binnenbad) gerealiseerd kan worden door de gemeenteraad gestelde financiële kaders. Hieronder treft u een voorstel voor een presentatie tijdens het Forum Ruimte op 3 december 2019.

Doel presentatie Tijdens de presentatie worden de volgende aandachtspunten besproken: - Terugblik historie SBZO inclusief verdienste voor de gemeente Oudewater - Bouwplan - Globale kostenraming en exploitatie - Toelichting maatschappelijke kosten baten analyse (MKBA) Genodigden 1. Slangen & Koenders architecten 2. Michiel de Nooij, landelijk expert MKBA

Bijlage 6 Concept exploitatiebegroting binnen/buitenbad uitgangspunt is binnenzwembad met beweegbare bodem, 25/18 meter en een buitenbad vergelijkbaar met huidige buitenbad plus spraypark voor allerkleinsten.

A B

1 2 3 4 5 6 7 8

Kosten Energiekosten voorziening groot onderhoud Onderhoudskosten klein personeelskosten algemene kosten Kosten totaal

€ € € € € €

75.000 176.000 40.000 145.000 40.000 476.000

energiekosten op basis van opgave Hellebrekers (buitenwater 22gr, binnen 27/28) sbzo eigenaar bad, jaarlijkse reservering continuiteit/vervanging ervaring huidig buitenbad plus onderhoud installaties binnenbad geen receptionist, 4 fte vast, € 2100,- bruto per maand ervaring huidig buitenbad

opbrengsten Recreatief zomer Recreatief winter (vast) recreatief winter (los) OZV zwemvereniging zwemles doelgroepen overige verhuur Netto opbrengst horeca Opbrengsten totaal

€ € € € € € € € €

80.000 30.000 12.800 36.000 70.000 27.000 19.250 26.000 301.050

basis voorgaande seizoenen in huidige buitenbad, 12,%% hoger want aantrekkelijker 200 mensen, 20 per maand, 7,5 maanden 100 / week/ x € 4,- x 32 huidige behoefte OZV plus 20% (120 kinderen x 2 x € 9,0 x 30) plus (15 kinderen x € 7,0 x 50 weken) 6 uur/week/€ 6-/15 deelnemers X 50 weken 5 uur doordeweekse avond x € 120,- x 32 weken € 500,- marge /week

Exploitatie tekort

€

174.950-

algemene kosten reclame automatisering Contributies/abonnementen administratiekosten activiteiten kantoorbenodigdheden Gereedschapskosten Bestuurskosten onvoorzien

A

B

toelichting bouwkosten nieuw bad Bouwkundige werken Inrichting technische installaties Architect/Engineering Onvoorzien

€ € € € € € € € € €

€ € € € €

2.174.000 426.000 1.675.000 300.000 280.000

# jaar afschrijving 40 23 20 30 30

€ 54.350 € 18.522 € 83.750 € 10.000 € 9.333 € 175.955

7.000 2.000 2.000 2.500 7.000 2.000 2.000 3.000 12.500 40.000

beweegbare bodem 25 jaar, rest in 20 jaar

Horeca functie dient gecombineerd te kunnen worden met licht administratief werk, toegangscontrole vindt automatisch plaats, sleutelverhuur aan OZV,

plus sundisks/afdekzeil voor buitenbad

kosten personeel huidige buitenbad plus 4 fte's gedurende 8 maanden ad 2100,- bruto /mnd > openingstijden personeelskosten 1 badmanager 1 ass badmanager 1 medewerker 3 parttime 15 uur 4 vak krachten 20 uur

1 2 3 4 5

6 7

maand kosten wrklasten p/uur totaal uren 3500 21,54 € 42.000 1687,5 3000 18,46 € 36.000 1687,5 2200 13,54 € 26.400 1687,5 780 12,00 € 28.080 2025 900 10,38 € 12.462 1200 € 144.942

12,5% meer dan huidige buitenbad want het buitenzwembad in nieuw buitengebied met "spraypark" en bv glijbaan duidelijk aantrekkelijker voor jeugd/jonge families dan oude situatie 200 vaste banentrekkers gebasseerd op de vaste ochtendzwemmers die we nu ook in het buitenbad aan trekken. tarief is € 20,- per maand voor onbeperkt zwemmen < € 5,- / week is aantrekkelijk tarief voor klanten is voorzichtige schatting > 100 bezoekers per week a € 4,OZV betaalt nu ~€ 30.000,- per seizoen > bij zwembad in Oudewater is het realistisch te verwachten dat ledenaantal/behoefte badwater groeit met 20% In oudewater worden jaarlijks ~100 kinderen geboren > uitgangspunt is dat al deze kinderen in Oudewater op zwemles gaan en er vanuit omliggende dorpen nog eens 20 kinderen naar Oudewater komen.

Voorts denken we dat 15 kinderen na diploma doorgaan met vervolgdiploma (survival, snorkel etc..) Behalen van diploma duurt gemiddeld 60 lessen tegen een marktconform tarief van €9,- /les, de vervolgdiplomas ad € 7,- / les gedurende 50 weken> (120 kinderen x 2 x € 9,0 x 30) plus (15 kinderen x € 7,0 x 50 weken) Denk aan aquajoggen, techniekzwemmen, zwangerschapszwemmen > 6 groepen /week, gemiddeld 15 personen /groep, marktconform tarief ad € 6,- /les , schatting 5 uur verhuurd aan andere groepen op doordeweekse avonden; denk aan triathlon, brandweer, duik,en andere zwemverenigingen die nu tekort hebben aan schaarsbadwater, danwel op zeer ongunstige tijden huren (tot soms 22.30 a 23.00 uur) € 120,- /uur is marktconform

bezetting minimaal 2 gemiddeld Benodigd uren

3300 uur per jaar

2,5 8250

Bijlage 7

https://droogzwemmen.nl

Presentatie aan Forum 3-12-2019

Maatschappij en markt (I)

Waarom dit burgerinitiatief? • • • •

‘Ons Statenbad’ is nu 50 jaar oud en versleten. Miljoenen zijn nodig voor enigszins duurzaam herstel. Herstel betekent dat dit buitenbad (sociale) woningbouw blokkeert. Het combineren van een binnen- en buitenbad. • bespaart veel (exploitatie)kosten. • en brengt veel op aan maatschappelijke baten als gezondheid, veiligheid en leefbaarheid. • 12 maanden binnen- en buitenzwemmen kán voor de huidige prijs van 5 maanden buitenzwemmen.

Externe partijen onderbouwen ons plan Slangen + Koenis Architecten 34 jaar ervaring als architect en totaal engineer, gespecialiseerd in zwem- en sportaccommodaties

Hellebrekers

45 jaar ervaring als installatie-specialist binnen- en buitenbad, heeft 25% marktaandeel

Michiel de Nooij Landelijk expert op gebied maatschappelijke kostenbatenanalyse, regulering, sport en economie

Referenties projecten Slangen + Koenis

Hellebrekers is specialist in totaaloplossingen voor proces- en gebouwinstallaties

en

Expert op gebied van maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA), regulering, sport en economie, en energie en economie. Eerdere onderzoeken zijn onder meer… Sporthuis Abcoude; maatschappelijke kosten-batenanalyse Dam tot Damloop; maatschappelijke en economische waarde Olympische spelen; maatschappelijke kosten-batenanalyse WK voetbal Nederland; maatschappelijke kosten-batenanalyse

Maatschappij en markt (I)

Wat is doelstelling van SBZO: • 12 maanden zwemmen realiseren • Aantoonbaar betrouwbare en deskundige partner zijn • Zwembadfaciliteiten duurzaam continueren • recreatief, zwemles, waterpolo, doelgroepen • Positief beïnvloeden van • leefbaarheid, gezondheid, sociale omgeving

Zwemmen is gezond

Maatschappij en markt (I)

Wat heeft SBZO gerealiseerd? • Exploitatie gedurende 7 jaar volledig conform overeenkomst met de gemeente • Besparing voor Oudewater > € 100.000,-- per jaar • Bezoekersaantal van 21.000 in 2013 naar 43.000 in 2019 • Achterstallig onderhoud waar mogelijk uitgevoerd • Dreigende debacles i.v.m. leeftijd bad, in eigen beheer voorkomen • Sterk verbeterde uitstraling bad door • enthousiast, betrokken en goed opgeleid team • deskundig bestuur • actief technisch beheer en groenbeheer • Grootste sportactiviteit in Oudewater met • > 900 abonnementhouders en > 2000 actieve zwemmers

Nieuwjaars duik

doelgroep zwemmen

Maatschappij en markt (I)

Nieuwjaarsduik suppolo

zwemvierdaagse

De door de gemeenteraad in 2017 besloten nieuwe locatie zwembad

Maatschappij en markt (I)

Hoe ziet “ons bad” eruit: • • • • • • • • • •

Aantrekkelijk, sober, duurzaam en functioneel op Oudewaterse maat Het buitenbad is gelijk aan het huidige: 50 bij 17 meter Het binnenbad meet 25 bij 17,5 meter en heeft een deels in hoogte verstelbare bodem Een groot speelveld en zonneweide met spraypark voor jonge families Zwembad en zonneweide mooi geïntegreerd in omliggende natuur Horecagelegenheid Het bad is uitgerust met de nieuwste energiebesparende oplossingen Er is voldoende parkeerplaats voor fiets, auto en minder-validen auto’s De horecagelegenheid kan bouwkundig aansluiten op een sporthal en/of skeelerbaan SBZO realiseert de exploitatie voor minimaal 10 jaar.

Dit willen we gaan bouwen: “Ons Bad”

Techniek, duurzaamheid plan

Vele duurzame toepassingen, onder andere: Voor waterkwaliteit geen chloor maar zoutelektrolyse Zonnepanelen en zonnecollectoren Warmtepompen Warmte terugwinning Led verlichting

Voorbeeld waarbij net als bij ons rekening is gehouden met een aanpalende sporthal

Maatschappij en markt (I)

SBZO streeft met “ons bad” naar….. • • • • • • • • • • •

Sterke toename zwemles door les gedurende zomer en winter Mogelijkheid vrij en recreatief (o.a. baantjes) zwemmen over de hele dag Nieuwe kans voor school(les)zwemmen als “natte gymnastiek”” Samenwerking met naschoolse opvang Yellow Bellies Revalidatie en fitness programma’s met aangepaste temperatuur Programma’s voor instandhouding zwemtechniek na behalen diploma’s Faciliteren doelgroepen als: aquafitness, zwemtechniek, trim- en conditie zwemmen Faciliteren van moeder met baby- en moeder met kleuter zwemmen Toename aantal abonnementhouders Verdere groei zwemvereniging OZV Verdere ontwikkeling Suppolo

Zwemmen is gezond

Maatschappij en markt (I)

Waarom is dit financieel haalbaar terwijl er veel “probleem baden” zijn in Nederland? • • • •

SBZO bespaart jaarlijks minimaal € 100.000,- aan exploitatiekosten SBZO doet het beheer vrijwillig SBZO werkt samen met OZV, ook t.a.v. het inschakelen van vrijwilligers SBZO maakt dit al 7 jaar waar

• • • •

Ons bad is sober en functioneel, geschikt voor alle doelgroepen Ons bad krijgt geen whirlpools, knuffelmuren o.i.d. Ons bad wordt volledig voorzien van de nieuwste duurzame techniek Ons bad is slim door het combineren van functies als • horeca/receptie • schoonmaak/toezichthouder

Zwemmen is gezond

Maatschappij en markt (I)

Calculatie kosten bouwplan "Ons Bad“ op basis van begroting door Slangen + Koenis architecten € Bouwkundig werk Technische Installaties Inrichting Infrastructuur Architect/Engineeringskosten Onvoorzien Afronding

2.174.000 1.675.000 426.000 4.275.000 145.000 300.000 270.000 10.000 5.000.000

Maatschappij en markt (I)

Exploitatiebegroting Een binnen- en een buitenbad hebben een grote overlap wat betreft benodigde voorzieningen; denk aan waterzuivering, verwarming, kleedkamers, horeca, parkeerplaatsen enzovoorts. De jaarlijkse (afschrijvings-) kosten die daaruit volgen zijn vast, zowel voor een binnen- als buitenbad. Deze jaarlijkse vaste kosten bedragen € 195.500,-.

Daar bovenop komen nog variabele kosten/opbrengsten zoals in de tabel weergegeven: saldo combi binnen/buiten € 70.000 € 130.000 € 80.200 € 280.200

variabele kosten energie personeel onderhoud totaal

buitenbad € 12.500 € 65.000 € 10.000 € 87.500

binnenbad € 57.500 € 65.000 € 70.200 € 192.700

inkomsten kaartjes, abonnementen horeca OZV Doelgroepen/overig Zwemles totaal

buitenbad € 80.000 € 6.000

€ 86.000

binnenbad € 42.800 € 20.000 € 36.000 € 46.250 € 70.000 € 215.050

€ € € € € €

122.800 26.000 36.000 46.250 70.000 301.050

Saldo overschot/tekort

€ -1.500

€

€

20.850

22.350

Gezamenlijk kost deze combinatie binnen en buitenbad dan jaarlijks

€ 174.700,-

(= €195.500 -/- €20.850)

Dit is in lijn met de kosten voor het huidige buitenbad

Is de combinatie van een binnen- en buitenbad goed voor Oudewater’s welzijn? Ja. En dit wordt aangetoond mbv een Maatschappelijke Kosten- en BatenAnalyse, MKBA

• Een MKBA rekent de effecten van beleid op b.v. gezondheid en tijdswinst om in euro’s • Een MKBA maakt een vergelijking van de maatschappelijke kosten en baten mogelijk. • Onze MKBA is gebaseerd op • overheidsrichtlijnen, met name Romijn & Renes (2013) • meer dan 15 jaar ervaring met MKBA’s

25

Concrete aanpak • 5 alternatieven zijn onderzocht: • Een nieuw binnen/buitenbad zoals SBZO wil • Door met het huidige bad (na wegwerken achterstallig onderhoud) • Een nieuw buitenbad • Een nieuw binnenbad • Geen zwembad in Oudewater. • Investerings- en exploitatiekosten en inkomsten, bezoekersaantallen op jaarbasis ingeschat. • Elk zwembad kent een exploitatietekort: potentiële taak overheid • Maatschappelijke baten voor de inwoners van Oudewater • Minder reiskosten en minder reistijd • Échte keuzes in sportmogelijkheden • Meer bewegen en daardoor meer gezondheid en welzijn Michiel de Nooij Economisch Onderzoek en Advies 26

Kosten en baten per alternatief (x 1000 Euro)

Nieuw binnen Huidige /buitenbad buitenbad

Nieuw buitenbad

Nieuw binnenbad

Geen zwembad in Oudewater

Exploitatie kosten totaal (a)

-476

-323

-358

-426

0

Exploitatie opbrengsten totaal (b)

301

82

86

243

0

Exploitatiesaldo (a+b)

-175

-241

-272

-183

0

Investeringskosten als jaarlijks bedrag

-187

-75

-118

-172

0

Minder reiskosten (c)

176

55

55

167

0

Minder reistijd (d)

170

53

53

161

0

Reiskosten en reistijd rule of half (e)

240

134

155

141

0

Gezondheidswinst per jaar (laag) (f)

100

54

62

62

0

Maatschappelijke baten (c+d+e+f)

686

297

326

531

0

0

-150

0

0

0

325

-169

-64

176

0

mogelijkheid tot woningbouw, als jaarlijks bedrag

Saldo: Totaal baten - kosten Michiel de Nooij Economisch Onderzoek en Advies

27

Conclusie • Nieuw binnen/buitenbad is de beste keuze voor het welzijn in Oudewater! • Duidelijk meer maatschappelijke baten dan kosten. • Scoort beter dan de andere alternatieven.

Michiel de Nooij Economisch Onderzoek en Advies 28

Social media, Oudewater leeft mee

Meer dan 2134 huishoudens Maatschappij en markt (I)steunen ons > 50% van Oudewater

Social media bericht bij: ’onweer’

Social media bericht bij: ’regen’

Social media bericht bij: ’storm’

Social media bericht bij: ’sneeuw’

Maatschappij en markt (I)

Samenvatting • Het nieuwe zwembad sluit goed aan op de Nota gezondheidsbeleid Oudewater 2018-2021, en het strategisch economisch plan gemeente Oudewater • 12 maanden zwemmen mogelijk tegen dezelfde exploitatiekosten als nu 4,5 maand in het huidige buitenbad • Bouwkosten zijn doorgerekend door externe experts Architect Slangen en Koenis, alsmede Hellebrekers • De energiekosten per bezoeker worden meer dan gehalveerd • Onze plannen worden gesteund door vele maatschappelijke Oudewaterse partijen zoals Wulverhorst, Mariaschool, Gezondheidscentrum Oudewater en PH Oudewater • Zwemvereniging OZV ondersteunt het nieuwe zwembad en zorgt voor vrijwilligerswerk. • Maatschappelijke opbrengst is duidelijk hoger dan de jaarlijkse bijdrage van de gemeente. • € 1,00 investering levert € 1,90 op, zie rapport Michiel de Nooij. • SBZO garandeert 10 jaar het beheer en exploitatie van het nieuwe zwembad en zorgt voor opvolging van het bestuur.

Maatschappij en markt (I)

Te mooi om waar te zijn? • Het is realiteit en nu echt onderbouwd mogelijk !!

• SBZO als uw “sociaal maatschappelijk” kapitaal wil bouwen. • Dank bij voorbaat voor uw vertrouwen en straks positieve besluitvorming.

Bijlage 11 Opgave Infra d.d. 2020-05-03 Ontvangen van SBZO In bijlage de presentatie van 12-11-2020 van Slangen en Koenders die wij hebben verfijnd i.o. met team tot raadspresentatie met lay-out SBZO. In deze presentatie de schetstekeningen met afmetingen en daarnaast ook materiaalkeuze voor uitstraling het gebouw. Tevens de opgave hou de infrastructuur eruit komt te zien. Hieronder zal ik e.e.a. aan kerngetallen benoemen: • Het gebouw (in schets) wordt ca. 44 x 36 excl. hellingbaan en entree en buitenperrons. • De parkeerplaats voorziet in 54 normale parkeervakken en 2 invalide parkeervakken. • De fietsenstalling kan 240 fietsen herbergen. Extra info. T.o.v. de infrastructuur opbouw: • De infrastructuur wordt opgebouwd op een puinbed van menggranulaat op zogenoemd wegendoek (pakket totaal 35cm vast). • Daarop komt 5-10 cm straatzand met als afwerking BKK 8cm. • Alle bestrating zal grijs BKK zijn met belijning van witte BKK voor de vakverdeling. • Opsluitbanden zullen het geheel bij mekaar houden met grond uit het project. Groen en aanverwanten: • Gras wordt ingezaaid met nog door bestuur nader te bepalen graszaad. • Bomen, struiken en planten dienen nog worden afgestemd binnen het bestuur. • Voor voornoemde hebben we aan materiaal en arbeid een post opgenomen van 25K excl. btw.

Uitganspunt bij de infra en overige grondwerk is dat we werken met gesloten grondbalans en alleen zand aanvoeren voor onder het straatwerk en te bouwen objecten/gebouw.

Bijlage 13 Quick scan Investeringsbegroting & Exploitatiebegroting nieuw zwembad Oudewater (let op: grove scan één dagdeel)

Quick scan Investeringsbegroting Fiscaliteit De investeringsraming is exclusief BTW. Tegenover de BTW-kosten staat de landelijke BOSAsubsidieregeling. Deze is voor een stichting die in een nieuwe accommodatie investeert iets gunstiger dan de oude regeling (BTW-Sportbesluit). Naast 20% subsidie op reguliere investeringen wordt 30% subsidie verstrekt op aantal specifieke investeringen op het gebied van duurzaamheid en circulariteit. Prijspeil raming Slangen+Koenis Wat is prijspeil? Afgelopen 2- 3 jaar zijn prijzen fors toegenomen. Iedere 5% prijsverhoging betekent € 250.000 extra financiering. Inrichting binnenbad niet volledig geraamd Inrichting horeca/ entree ontbreken. Inrichting buitenruimte niet volledig geraamd In de investeringskostenraming ontbreekt (deels) de inrichting van de buitenruimte. Rond de ligweide zal een hekwerk geplaatst moeten worden. De ligweide zelf zal ook ingericht moeten worden. Niet alles van het bestaande buitenbad is herbruikbaar. Ook het (ver)plaatsen brengt kosten met zich mee. Ook de overige kosten voor buitenruimte lijken sober geraamd. Om dit beter te kunnen toetsen is een ruimtestaat/ goede plattegrond van de buitenruimte incl. parkeren nodig. Staartkosten aannemer De kosten voor AK, ABK, W&R, car etc zijn summier begroot.

Heeft Slangen+Koenis hier bij de presentatie van de cijfers een toelichting op gegeven? Staartkosten naast aannemer De staartkosten bedragen normaliter 30% - 35% van de bouwkosten. Zie onderstaande tabel. * Bijkomende kosten - uitgesplitst (indicatief) % van bouwkosten Procesmanagement 3,0% Architect 8,0% Constructeur 1,0% Installatie-adviseur 1,0% Bouwfysica 0,4% Adviseur infrastructeur 0,5% Aanvullende onderzoeken (w.o. sonderingen)/ schone grond 0,8% Bouwtoezicht 1,0% Heffingen + verzekeringen 0,3% Nuts- en riool-aansluitingen 2,0% Precario/ leges 2,0% Bouwrente en financieringskosten 0,5% Aanloopkosten 0,5% Prijsstijgingen tijdens bouw 1,5% Onvoorzien 10,0% 32,5%

Afhankelijk van de organisatiekracht van de stichting kan mogelijk wat efficiency worden behaald, maar de huidige raming gaat uit van 16,7% en is te laag.

Bijlage 14 Quick scan Exploitatieraming Fiscaliteit In raming staat niet aangegeven of de kosten in- of exclusief BTW zijn. De stichting kan sinds 2019 geen BTW (meer) verrekenen, maar kan wel gebruik maken van de BOSA-subsidieregeling voor een aantal kostensoorten dus dat is het uitgangspunt voor de toetsing. Meerjarenraming Het is gebruikelijk om met een meerjarenraming te werken met verschillende indexen (personeel/ energie kennen aangepaste indexering), aanloopkosten eerste exploitatiejaar, demografische ontwikkelingen (invloed op zwemlessen/ schoolzwemmen), info marktanalyse. Deze voorliggende begroting is veel te summier om een grote investeringsbeslissing op te kunnen baseren. Energiekosten Dit raakt het energieconcept. Hier is geen specifieke info over verstrekt, maar kijkende naar de investeringskostencijfers lijkt geen rekening gehouden met bovenwettelijke energiebesparende maatregelen. De energiekosten zijn geraamd op € 75.000. De BTW op energiekosten is niet meer verrekenbaar. Exclusief BTW (21% op gas/ elektra, 6% op water) zijn de netto energiekosten zodoende geraamd op € 63.0001. Een post van € 63.000 laag voor een combi-bad met 450 m2 overdekt en 933 m2 openlucht zwemwater. De vraag is of in opgave van Hellebrekers het BTW-aspect goed is verwerkt.

Is het binnenbad volledig dicht als het buitenbad open is? Voorziening groot onderhoud De voorziening groot onderhoud bedraagt ca. 4,5% van de kale bouwkosten excl. BTW. Uitgaande van 2% reservering voor groot onderhoud en 2,5% reservering voor toekomstige vervanging is dit bedrag realistisch. Kijkende naar soortgelijke exploitaties elders valt op dat ook lijkt te worden gereserveerd voor toekomstige vervanging (dit staat bij de opmerkingen bij de raming). Dit gebeurt elders lang niet altijd. De BTW op onderhouds- en vervangingskosten is niet verrekenbaar, maar deze kosten komen wel in aanmerking voor 20% subsidie bij de landelijke BOSA-regeling. In de beoordeling is er voorlopig vanuit gegaan dat dit subsidie-effect is verwerkt in de begroting. Dagelijks onderhoud Het dagelijks onderhoud is met € 40.000 geraamd op circa 1% van de kale bouwkosten excl. BTW. Dit is kijkende naar referentie-exploitaties erg laag (te laag). De huidige onderhoudskosten van alleen het buitenbad zijn voor 2019 ook begroot op € 40.000. In hoeverre is in de toekomst sprake van (extra) vrijwilligersinzet en sponsoring? De BTW op onderhoudskosten is niet verrekenbaar, maar deze kosten komen wel in aanmerking voor 20% subsidie bij de landelijke BOSA-regeling. In de beoordeling is er voorlopig vanuit gegaan dat dit subsidie-effect is verwerkt in de begroting.

Personeelskosten De personeelskosten per fte zijn geraamd op € 36.250. Dit is lager dan gemiddeld kijkende naar soortgelijke baden (€ 40.000). In soortgelijke baden is er ook een (deeltijd) manager die de accommodatie aanstuurt. De vraag is of het vrijwilligersbestand van SBZO ook op langere termijn managementtaken kan invullen. De personeelskosten liggen op 25% van de uitgaven (ex financieringslasten) rekening houdende met nog een aantal ontbrekende kostenposten (ex financieringslasten). Dit is laag. Gemiddelde liggen de personeelskosten bij zwembaden in Nederland op circa 50-55%. Wel moet worden opgemerkt dat bij (overdekte) verenigingsbaden volgens het KNZB-25x21concept de betaalde personeelsinzet naar verhouding ook laag is. Dit heeft te maken met het exploitatieconcept waarbij een ondersteunende personele functies tot een minimum worden beperkt en de exploitatie deels draait op vrijwilligers. Dit loopt soms goed, maar lang niet altijd. Een aantal jaar na openstelling (wanneer het nieuwe er van af is) is regelmatig sprake van een vrijwilligerstekort.

1 De huidige energiekosten van het buitenbad met weliswaar fors verouderde installaties (incl. BTW) liggen op € 105.000

(begroting 2019).

Algemene/ overige kosten Deze kosten heeft de stichting gebaseerd op hun huidige buitenbad-exploitatie. Een aantal belangrijke kostensoorten ontbreken: √ belastingen (eigenaarsdeel en gebruikersdeel) √ verzekeringen (eigenaarsdeel en gebruikersdeel) √ inhuur personeel piekmomenten/ ziekteverzuim √ inkoop zoutlelectro √ afschrijvingen inventaris (mogelijk zit dit bij ‘voorziening groot onderhoud’ die ruim is geraamd) √ inhuur hovenier/ huur materieel onderhoud buitenterreinen √ aanschaf schoonmaakmiddelen √ kosten accountant Kapitaallasten De kapitaallasten zijn niet geraamd. Mogelijk dient de volledige aanvangsinvestering te worden gedekt uit grondopbrengsten of algemene reserves van de gemeente? Zo niet, dan dient deze post terug te komen in de begroting. Inkomsten recreatief zomer Dit is de hoogst geraamde inkomstenpost. Deze inkomsten zijn echter sterk weerafhankelijk. De stichting zal een goede exploitatiereserve moeten hebben om jaarlijkse fluctuaties in het buitenseizoen op te kunnen vangen. Inkomsten recreatief winter/ leszwemmen/ doelgroepenzwemmen/ overige verhuur Dit kan zonder marktanalyse niet goed worden beoordeeld. Kijkende naar referentiebaden liggen de inkomsten uit doelgroepzwemmen relatief hoog en leszwemmen relatief laag. Er is geen rekening gehouden met schoolzwemmen.

Inkomsten OZV zwemvereniging Dit raakt de organisatiekracht en toekomstverwachting van deze zwemverenging. Een nieuwe accommodatie geeft normaliter een positieve impuls aan het verenigingsleven.

Quick scan Investeringsbegroting & Exploitatiebegroting Nieuw zwembad Oudewater (let op: grove scan één dagdeel)

Quick scan Investeringsbegroting Fiscaliteit De investeringsraming is exclusief BTW. Tegenover de btw-kosten staat de landelijke BOSAsubsidieregeling. Deze is voor een stichting die in een nieuwe accommodatie investeert iets gunstiger dan de oude regeling (BTW-Sportbesluit). Naast 20% subsidie op reguliere investeringen wordt 30% subsidie verstrekt op aantal specifieke investeringen op het gebied van duurzaamheid en circulariteit. Prijspeil raming Slangen+Koenis Wat is prijspeil? Afgelopen 2- 3 jaar zijn prijzen fors toegenomen. Iedere 5% prijsverhoging betekent € 250.000 extra financiering. Prijspeil 2021 is als basis gebruikt. M.a.w. de begroting staat als een huis tot en met 2021. Iedere daling van 5% is een besparing € 250.000 en dan ook een besparing op de financiering. Inrichting binnenbad niet volledig geraamd Inrichting horeca/ entree ontbreken. Er is totaal 20m1 aan balie en barmeubel begroot voor receptie en koffiebar (10 duizend euro excl. opslagen en excl. btw). Onzes inziens is dit vooralsnog voldoende voor de basis functionaliteit waar het aan dient te voldoen. Overige inrichting valt niet onder de basis inrichting waar wij in begroting rekening dienen te houden. Daarnaast wordt de inrichting gemaakt door vrijwilligers en zelfwerkzaamheid, waar natuurlijk de zwemvereniging OZV een groot aandeel heeft, gelijk bij alle andere verenigingen.

Inrichting buitenruimte niet volledig geraamd In de investeringskostenraming ontbreekt (deels) de inrichting van de buitenruimte. Rond de ligweide zal een hekwerk geplaatst moeten worden. De ligweide zelf zal ook ingericht moeten worden. Niet alles van het bestaande buitenbad is herbruikbaar. Ook het (ver)plaatsen brengt kosten met zich mee. In de post infrastructuur staat niet alles gedefinieerd benoemt maar uiteraard zit er erfafscheiding meegenomen in de dekking garantie die van den Hadelkamp Oudewater BV heeft afgegeven aan de stichting. Hekwerk aan lijnbaan en Tappersheul zijde. De gehele inrichting is gebaseerd op basis functionaliteiten met waar mogelijk hergebruik van materieel en materialen uit/van de huidige locatie. Overig vallen buiten begroting. Het verharde perron rondom buitenbad is wel begroot, en afscheidingen middels groen, lage beplanting, ingevuld. Verplaatsen brengt geen kosten met zich mee. Als onderligger van de begroting is de gepresenteerde plattegrond m.u.v. het spraypark. Kortom er is volledige dekking voor de basis functionaliteiten! Dat het sober geraamd is dan ook correct opgemerkt. Ook de overige kosten voor buitenruimte lijken sober geraamd. Om dit beter te kunnen toetsen is een ruimtestaat/ goede plattegrond van de buitenruimte incl. parkeren nodig. Hier is reeds een prijsafspraak voor gemaakt.

De prijsstelling is goed, immers in onze gemeenschap hebben we een van de grootste steenhandelaren van de regio.

Staartkosten aannemer De kosten voor AK, ABK, W&R, car etc zijn summier begroot. Heeft Slangen+Koenis hier bij de presentatie van de cijfers een toelichting op gegeven?

Wij hebben deze kosten/opslagen met SL&Ko afgestemd. Wij als stichting zijn nauw betrokken als bouwheer. Daarnaast zijn diverse bedragen al afgerond zodat het risico minder aanwezig is dan bijvoorbeeld bij een nog te voeren aanbesteding. Staartkosten naast aannemer De staartkosten bedragen normaliter 30% - 35% van de bouwkosten. Zie onderstaande tabel. * Bijkomende kosten - uitgesplitst (indicatief) % van bouwkosten Procesmanagement 3,0% Architect 8,0% Constructeur 1,0% Installatie-adviseur 1,0% Bouwfysica 0,4% Adviseur infrastructeur 0,5% Aanvullende onderzoeken (w.o. sonderingen)/ schone grond 0,8% Bouwtoezicht 1,0% Heffingen + verzekeringen 0,3% Nuts- en riool-aansluitingen 2,0% Precario/ leges 2,0% Bouwrente en financieringskosten 0,5% Aanloopkosten 0,5% Prijsstijgingen tijdens bouw 1,5% Onvoorzien 10,0% 32,5%

Afhankelijk van de organisatiekracht van de stichting kan mogelijk wat efficiency worden behaald, maar de huidige raming gaat uit van 16,7% en is te laag. In de opstelling wordt opgenomen 2% Precario/Leges en bouwrente en financieringskosten 0,5%, waarbij wij uitdrukkelijk hebben aangegeven dat wij die niet voor onze rekening nemen. Indien we gaan bouwen zullen prijsstijgingen tijdens bouw uitgesloten worden. Eventuele prijsstijgingen/dalingen tot bouw kunnen wij niet voorspellen. Maar grotendeels zijn er al afspraken gemaakt en naar onze mening representatief. Daarnaast kunnen we een opsomming maken, waarbij onderdelen op 0,3% worden gecalculeerd en dan eindigen we met een onvoorzien van 10% (zijnde 50% van de specificatie) Op uw vraag zouden we dit verder kunnen onderbouwen maar naar onze mening actueel niet opportune.

Quick scan Exploitatieraming Fiscaliteit In raming staat niet aangegeven of de kosten in- of exclusief BTW zijn. De stichting kan sinds 2019 geen BTW (meer) verrekenen, maar kan wel gebruik maken van de BOSA-subsidieregeling voor een aantal kostensoorten dus dat is het uitgangspunt voor de toetsing. Onderin de begroting staat expliciet dat de begroting excl. BTW is! Meerjarenraming Het is gebruikelijk om met een meerjarenraming te werken met verschillende indexen (personeel/ energie kennen aangepaste indexering), aanloopkosten eerste exploitatiejaar, demografische ontwikkelingen (invloed op zwemlessen/ schoolzwemmen), info marktanalyse. Deze voorliggende begroting is veel te summier om een grote investeringsbeslissing op te kunnen baseren. De exploitatiebegroting is gebaseerd op onze ervaring in het buitenbad van de afgelopen 7 jaar, is zeer conservatief waardoor het neerwaarts risico beperkt is: Door gebruik te maken van duurzame energie zijn deze kosten (veel) minder gevoelig voor prijsveranderingen in bv de gasprijs.

Energiekosten worden zodoende veel beter voorspelbaar voor de toekomst en zijn niet meer van invloed op de begroting zoals in het verleden. Qua demografie verwachten wij geen veranderingen in Oudewater, is ook het meest realistische scenario. We gaan niet uit van schoolzwemmen, mocht dat wel gaan plaatsvinden dan is dat up side. Wij verwachten dat stijgende personeelskosten opgevangen kunnen worden met een vergelijkbare indexering van de tarieven. Daar de opbrengst summier zijn begroot en er relatief veel vaste kosten zijn, is een up side van de omzet een verbetering van het resultaat. Energiekosten Dit raakt het energieconcept. Hier is geen specifieke info over verstrekt, maar kijkende naar de investeringskostencijfers lijkt geen rekening gehouden met bovenwettelijke energiebesparende maatregelen. De energiekosten zijn geraamd op € 75.000. De BTW op energiekosten is niet meer verrekenbaar. Exclusief BTW (21% op gas/ elektra, 6% op water) zijn de netto energiekosten zodoende geraamd op € 63.0001. Een post van € 63.000 laag voor een combi-bad met 450 m2 overdekt en 933 m2 openlucht zwemwater. De vraag is of in opgave van Hellebrekers het btw-aspect goed is verwerkt. Is het binnenbad volledig dicht als het buitenbad open is? Het binnenbad is volledig dicht gedurende het zomerseizoen, meerdere keren door ons aangegeven, we zwemmen of buiten, of binnen.

Kosten energie buitenbad gebaseerd op kosten huidig buitenbad (zelfde omvang als nieuwe bad), kosten energie binnenbad winterseizoen (7 maanden) gebaseerd op berekening Hellebekers.

Voorziening groot onderhoud De voorziening groot onderhoud bedraagt ca. 4,5% van de kale bouwkosten excl. BTW. Uitgaande van 2% reservering voor groot onderhoud en 2,5% reservering voor toekomstige vervanging is dit bedrag realistisch. Kijkende naar soortgelijke exploitaties elders valt op dat ook lijkt te worden gereserveerd voor toekomstige vervanging (dit staat bij de opmerkingen bij de raming). Dit gebeurt elders lang niet altijd. De BTW op onderhouds- en vervangingskosten is niet verrekenbaar, maar deze kosten komen wel in aanmerking voor 20% subsidie bij de landelijke BOSA-regeling. In de beoordeling is er voorlopig vanuit gegaan dat dit subsidie-effect is verwerkt in de begroting. Is duidelijk de grootste jaarlijkse kostenpost ad € 179000,-, ook hier zeer conservatief begroot. In onze exploitatie willen wij continuïteit waarborgen. Het huidige bestuur wil een solide organisatie en financiële situatie neerzetten. Hiermee realiseren we ook dat we na de minimale toegezegde bestuursperiode van 10 jaar onze opvolgers met een degelijk Beheer verder kunnen besturen. Dagelijks onderhoud Het dagelijks onderhoud is met € 40.000 geraamd op circa 1% van de kale bouwkosten excl. BTW. Dit is kijkende naar referentie-exploitaties erg laag (te laag). De huidige onderhoudskosten van alleen het buitenbad zijn voor 2019 ook begroot op € 40.000.

In hoeverre is in de toekomst sprake van (extra) vrijwilligersinzet en sponsoring? De BTW op onderhoudskosten is niet verrekenbaar, maar deze kosten komen wel in aanmerking voor 20% subsidie bij de landelijke BOSA-regeling. In de beoordeling is er voorlopig vanuit gegaan dat dit subsidie-effect is verwerkt in de begroting. Huidige onderhoudskosten buitenbad bedragen € 40.000, - maar dit is een bad van 50 jaar oud met veel achterstallig onderhoud. Met inzet van vrijwilligers (o.a. groen onderhoud en buitenterrein) zal dit bedrag in de nieuwe situatie gelijk blijven. Het voorgestelde zwembad is niet te vergelijke met referentie-exploitaties immers dit wordt opgezet door de ondernemers van Oudewater voor de bevolking van Oudewater. Personeelskosten De personeelskosten per fte zijn geraamd op € 36.250. Dit is lager dan gemiddeld kijkende naar soortgelijke baden (€ 40.000). In soortgelijke baden is er ook een (deeltijd) manager die de accommodatie aanstuurt. De vraag is of het vrijwilligersbestand van SBZO ook op langere termijn managementtaken kan invullen.

1 De huidige energiekosten van het buitenbad met weliswaar fors verouderde installaties (incl. BTW) liggen op € 105.000

(begroting 2019). (Onjuist)

De personeelskosten liggen op 25% van de uitgaven (ex financieringslasten) rekening houdende met nog een aantal ontbrekende kostenposten (ex financieringslasten). Dit is laag. Gemiddelde liggen de personeelskosten bij zwembaden in Nederland op circa 50-55%. Wel moet worden opgemerkt dat bij (overdekte) verenigingsbaden volgens het KNZB-25x21concept de betaalde personeelsinzet naar verhouding ook laag is. Dit heeft te maken met het exploitatieconcept waarbij een ondersteunende personele functies tot een minimum worden beperkt en de exploitatie deels draait op vrijwilligers. Dit loopt soms goed, maar lang niet altijd. Een aantal jaar na openstelling (wanneer het nieuwe ervan af is) is regelmatig sprake van een vrijwilligerstekort. Personeelskosten zijn gebaseerd op de realiteit van de afgelopen 7 jaar in Oudewater. Wij besparen Oudewater een forse management fee zoals het geval is bij veel zwembaden waar het beheer is uitbesteed aan een commerciële partij. SBZO heeft toegezegd het beheer van het nieuwe bad op zich te nemen en blijft net als de afgelopen 7 jaar een deel van het management uit voeren. Kerntaken in het zwembad worden uitgevoerd door betaalde krachten en niet door vrijwilligers. Met als extra voordeel dat het management niet teveel belast wordt, waarbij tegelijkertijd de dagelijkse continuïteit geborgd wordt.

Algemene/ overige kosten Deze kosten heeft de stichting gebaseerd op hun huidige buitenbad-exploitatie. Een aantal belangrijke kostensoorten ontbreken: √ Belastingen (eigenaarsdeel en gebruikersdeel) √ (Klopt, pas sedert 2020 worden aanvullende aanslagen opgelegd/ we mogen ervan uitgaan dat hier een vestzak/broekzak principe geldt.) √ Verzekeringen (eigenaarsdeel en gebruikersdeel) (valt onder algemene kosten) √ Inhuur personeel piekmomenten/ ziekteverzuim √ (Zit in personeelskosten, piekmomenten zijn alleen in de zomer) √ Inkoop zout Electro (grondstof is zout, kosten daarvan minimaal) √ Afschrijvingen inventaris (mogelijk zit dit bij ‘voorziening groot onderhoud’ die ruim is geraamd) √ (In voorziening groot onderhoud) √ Inhuur hovenier/ huur materieel onderhoud buitenterreinen √ (Machines al in bezit, onderhoud door vrijwilligers) √ Aanschaf schoonmaakmiddelen (valt onder algemene kosten) √ Kosten accountant (valt onder algemene kosten) Kapitaallasten De kapitaallasten zijn niet geraamd. Mogelijk dient de volledige aanvangsinvestering te worden gedekt uit grondopbrengsten of algemene reserves van de gemeente? Zo niet, dan dient deze post terug te komen in de begroting. Zoals bekend is ons toegezegd dat wij geen financieringslasten hebben. Dit is ook ons uitgangspunt. Inkomsten recreatief zomer Dit is de hoogst geraamde inkomstenpost.

Deze inkomsten zijn echter sterk weerafhankelijk. De stichting zal een goede exploitatiereserve moeten hebben om jaarlijkse fluctuaties in het buitenseizoen op te kunnen vangen. Gebaseerd op feiten afgelopen 7 jaar. Inkomsten recreatief winter/ leszwemmen/ doelgroepenzwemmen/ overige verhuur Dit kan zonder marktanalyse niet goed worden beoordeeld. Kijkende naar referentiebaden liggen de inkomsten uit doelgroep zwemmen relatief hoog en leszwemmen relatief laag. Er is geen rekening gehouden met schoolzwemmen. Hier erg conservatief begroot, hier vooral up side (ook bv recreatief in de winter) Huidige ervaring is dat er GEEN badwater te huur is op doordeweekse avonden in de regio van Oudewater. Deze schaarste s al meer dan 10 jaar aanwezig. Onze inkomsten horeca zijn ook heel conservatief begroot. Alle extra opbrengsten zal tot een sterke verbetering van de exploitatiebegroting opleveren. Immers merendeel van de kosten zijn vast. Verder is er ook geen rekening gehouden met sponsoring middels bijvoorbeeld reclameborden. We willen onafhankelijk blijven en vandaar dat we deze nog niet opgenomen hebben. Maar zoals te zien zijn er nog voldoende kansen, maar er zal zeker ook een bedreiging op ons afkomen. Het huidig bestuur heeft bewezen dit aan te kunnen. Wat niemand van de commerciële partijen kon, hebben wij inmiddels 7 jaar bewezen.

Inkomsten OZV-zwemvereniging Dit raakt de organisatiekracht en toekomstverwachting van deze zwemverenging. Een nieuwe accommodatie geeft normaliter een positieve impuls aan het verenigingsleven. Klopt, en dus ook sober en conservatief meegenomen. Dus kansen op omzetverhogingen en aantrekkingskracht van het nieuwe zwembad.

Bijlage 16 Van: penningmeester@sbzo.nl <penningmeester@sbzo.nl> Verzonden: Thursday, September 24, 2020 8:10:54 PM Aan: Bos, Carolien <bos.c@woerden.nl> CC: 'Hans Schoonderwoerd' <jcms@kpnplanet.nl>; 'Philip van den Hadelkamp' <Philip@umia.nl>; Pim van Baaren <wavanbaaren@gmail.com> Onderwerp: Voorstel financiering Beste Carolien, Zoals vanmiddag afgesproken het volgende: Ter financiering van het zwembad gaan wij uit van de navolgende financieringsopzet: Investeringsbegroting overeenkomstig eerdere plannen € 5.000.000 excl btw. • We gaan er van uit dat de BOSA-regeling de btw vergoed. Financiering. • Verplaatsingsvergoeding van Statenland naar nieuwe locatie door de gemeente te betalen € 2.500.000 aan de stichting. • Resteert financiering Stichting van € 2.500.000 bij de Bank Nederlandse Gemeente • Navraag bij de Bank Nederlandse Gemeente bij borgstelling door de Gemeente Oudewater geldt er een rentepercentage van 1,3% (excl toeslagen gemeente Oudewater) • Bij een aflossingsverplichting in 50 jaar en 50 jaar rentevast periode bedraagt het Annuiteitbedrag per jaar € 68.311,34. Het jaarlijkse bedrag van afgerond € 68.500 per jaar kan als volgt betaald worden. De huidige jaarlijkse bijdrage door de gemeente voor het zwembad bedraagt € 199.000, hetgeen opgebouwd is uit enerzijds exploitatiebijdrage, onderhoudsbijdrage en niet compensabele btw . 1.

Uitgangspunt exploitatiebijdrage SBZO-plan jaarlijks geïndexeerd € 175.000, indien dit bedrag op € 199.000 wordt gesteld, bedraagt de meeropbrengst per jaar ten opzichte van SBZO-plan € 24.000 2. Indien de afschrijvingsduur van het zwembad gedeeltelijk langer wordt, kan een bedrag van € 25.000 uit de lopende exploitatiebegroting gehaald worden. 3. Resteert een bedrag van € 19.500, welk bedrag in het kader van de Maatschappelijke baten analyse uit het WMO-budget gehaald zou kunnen worden. Ik vertrouw er op een en ander goed verwoord te hebben. Daarnaast is het wenselijk dat de rente gefixeerd gaat worden. Immers elke 0,1% renteverhoging geeft een extra jaarlast van € 1.530. Met vriendelijke groet, Peter de Wit Penningmeester SBZO

2nd opinion zwembadplan Oudewater

datum

opdrachtgever

versie / status

21 mei 2021

Gemeente Oudewater

1.0 / definitief

geschreven door

aantal pagina’s

ons kenmerk

Treem

36

n2020.158.001

inhoudsopgave

inhoudsopgave 1

inleiding ..................................................................................................... 3

2

kwalitatieve beschouwing ....................................................................... 6

3

financiële beschouwing: investeringsraming ....................................... 12

4

financiële beschouwing: exploitatiebegroting .................................... 16

5

conclusies / aanbevelingen (samenvatting) ........................................ 28

colofon ............................................................................................................. 34 bijlagen ............................................................................................................ 35

2/36

1

inleiding

1.1

aanleiding

1.2

doel van deze scan

1.3

opzet onderzoek

1.4

leeswijzer

inleiding

1

inleiding

1.1

aanleiding

In de gemeente Oudewater ligt Zwembad ‘Ons Statenbad’, dit is een 6baans 50 meter openluchtbad, dat opgedeeld kan worden in twee delen. Het zwembad wordt in de zomerperiode gebruikt voor verschillende activiteiten, zoals banenzwemmen, recreatief zwemmen, zwemles en doelgroepactiviteiten. Daarnaast maakt een zwem- en waterpolovereniging gebruik van de accommodatie. De exploitatie en het beheer van de accommodatie wordt uitgevoerd door Stichting Beheer Zwembad Oudewater (SBZO), een burgerinitiatief waar vele vrijwilligers bij betrokken zijn. Het zwembad vervult dan ook een belangrijke maatschappelijke functie voor Oudewater en omgeving. Het zwembad is inmiddels ruim 50 jaar oud en aan vervanging toe. SBZO heeft als doel om op een nieuwe locatie in Oudewater een nieuwe zwemvoorziening te gaan realiseren, met een binnen- en buitenzwembad. Zo wordt het mogelijk om in de gemeente Oudewater 12 maanden per jaar te kunnen zwemmen. De stichting heeft daarvoor, samen met externe partijen, een plan opgesteld waarin diverse onderdelen zijn uitgewerkt, zoals: de inpassing op locatie, de benodigde investering, een exploitatiebegroting en een maatschappelijke kosten-baten analyse.

4/36

Voordat de gemeente Oudewater een besluit neemt over dit zwembadplan, wil de gemeente hierop graag een second opinion. De gemeente heeft Treem gevraagd om deze scan uit te voeren.

1.2

doel van deze scan

Deze scan heeft het karakter van een beoordeling op hoofdlijnen. Dat wil zeggen dat het zwembadplan op hoofdlijnen wordt beoordeeld, maar het is niet de insteek van deze second opinion om opnieuw uitgangspunten te formuleren, berekeningen te maken of een marktonderzoek uit te voeren en daarmee het zwembadplan van SBZO verder te optimaliseren. Het plan geeft richting aan de toekomstige exploitatie van een binnen- en buitenzwembad in de gemeente Oudewater. In de praktijk is het succes niet alleen maar afhankelijk van de papieren haalbaarheid, maar juist ook van de werkelijke ‘ondernemersdrive’ van de stichting. De second opinion is opgesteld op basis van de aan ons verstrekte gegevens. Door middel van deze second opinion wordt getracht om aandachtspunten / risico’s te benoemen, waar bij uitvoering van het plan rekening mee gehouden kan worden. Benoemd moet worden dat de doorlooptijd van deze second opinion beperkt was. Het zou zo kunnen zijn dat niet alle details van het plan bij ons beschikbaar waren. De verantwoordelijkheid voor de realisatie van het zwembadplan en de daarin geprognosticeerde resultaten ligt te allen tijde volledig bij SBZO.

inleiding

1.3

opzet onderzoek

Ten behoeve van de uitvoering van deze scan is gekozen voor een aanpak waarbij het plan is beoordeeld en waarbij aanvullende documenten en informatiebronnen zijn gebruikt. Het gaat daarbij onder meer om de volgende aan ons verstrekte documenten door SBZO: -

zwembadplan SBZO presentatie raad, d.d. 3 december 2019;

-

toelichting Plan nieuw zwembad Oudewater;

-

raming bouwkosten binnen- en buitenbad;

-

jaarrekeningen 2018, 2019 en 2020 van de huidige situatie van het buitenbad

-

de exploitatie- en meerjarenbegrotingen voor de toekomstige situatie van het beoogde binnen- en buitenbad.

De volledige lijst met verstrekte informatie is in de bijlage opgenomen.

5/36

Naar aanleiding van deze twee gesprekken en de analyse van de beschikbaar gestelde documenten, hebben we een vragenlijst uitgewerkt die door SBZO beantwoord is. Hierover werd tussentijds telefonisch overleg gevoerd met SBZO en om verheldering gevraagd. Naar aanleiding van de beantwoording van de vragen heeft er een tweede gesprek plaatsgevonden met het bestuur van SBZO om de vragenlijst en de beantwoording daarvan te bespreken en een verdiepingsslag te geven, waarbij zowel op de investeringsraming als de exploitatiebegroting is ingegaan. Bij dit gesprek was ook de heer Koenis, van Slangen en Koenis architecten, als adviseur van SBZO aanwezig. Op basis van deze input hebben we deze second opinion nader uitgewerkt.