2021.01.29 Raadsinformatiebrief 'Overschrijdingen sociaal domein'.pdf

RAADSINFORMATIEBRIEF

Van college van burgemeester en wethouders Vergadering van Kenmerk Z/21/005822 / D/21/006301 Portefeuillehouder Bob Duindam Portefeuille Jeugdzaken en jeugdzorg Opsteller Kogel, Marieke de Onderwerp Overschrijdingen sociaal domein

Kennisnemen van De financiële overschrijdingen in het sociaal domein

Inleiding Bij de jaarrekening 2019 is een toename van de kosten voor zorg gebleken. Tevens is op dat moment een prognose gemaakt voor 2020 waaruit bleek dat we ook in 2020 naar verwachting zouden overschrijden. De onzekerheid over deze prognose was groot. We zagen op dat moment een zeer scherpe daling van het aantal beschikkingen, ten gevolge van corona, en konden niet goed inschatten of dit zou doorzetten Ook waren er twijfels over de prognose zelf, en de hardheid hiervan. Om deze redenen is besloten de begroting niet aan te passen, maar als risico te benoemen in de voorjaarsnota. De onderstaande tekst is hierover opgenomen. Jeugd en Wmo : De open einde financiering en de afhankelijkheid van de zorgvraag brengen risico’s mee in het sociaal domein. De begroting 2019 liet een tekort op het taakveld jeugd zien, dit werd o.a. veroorzaakt door een toename van maatwerkvoorzieningen en de instroom in zorg was hoger dan de uitstroom uit zorg. Binnen het sociaal domein is gekeken op welke manier besparingen gerealiseerd kunnen worden. Diverse bezuinigingsvoorstellen zijn overgenomen in de programmabegroting 2020. Op basis van de eerste prognoses over 2020 zien we dat de coronacrisis een gemengd effect laat zien: enerzijds is er op korte termijn een sterke vermindering van het aantal nieuwe verleningsbeschikkingen.

Anderzijds is dit voor een belangrijk deel naar verwachting een incidenteel effect en kan er op termijn ook een stijging van de vraag ontstaan, doordat de opvoedsituatie in een aantal gezinnen onder druk komt te staan door de coronacrisis. In november 2020 heeft het college de raad geïnformeerd dat de laatste prognoses lieten zien dat er een overschrijding zou zijn van meerdere tonnen op de maatwerkbudgetten van Jeugd en WMO. Er is op dat moment de toezegging gedaan dat zodra er meer zekerheid is over de cijfers, het college hierover de raad informeert. Op basis van de meest recente cijfers en inschattingen wordt voor Jeugdzorg en WMO in 2020 een forse overschrijding verwacht. In de onderstaande tabel zijn de verwachte overschrijdingen opgenomen, zoals gepresenteerd in de raadsbijeenkomst op 21 januari 2021.

Voor de bedragen van Jeugd maatwerk en WMO maatwerk en voorzieningen geldt dat dit gebaseerd is op een prognose, waarin de productie tot en met september 2020 is meegenomen. Het bedrag van Save is gebaseerd op de Q3 rapportage en voor het PGB geldt dat dit gebaseerd is op bevoorschotting. De daadwerkelijke gemaakte kosten zijn definitief in de jaarrekening. De verwachte overschrijding bij Ferm Werk is al eerder genoemd in de coronarapportage[1]1. [1]Naar aanleiding van het raadsbesluit ‘begrotingswijziging 2020 in verband met financiële gevolgen van de coronacrisis’

is de begroting van Oudewater voor de kosten Ferm Werk met 245K verhoogd als zijnde extra kosten corona. Het totale tekort inclusief corona dat is gemeld in de Q3 rapportage FW en waarover de raad is geïnformeerd via een raadsvoorstel is 117K. Dit betekent een voordeel (minder nadeel) van 128K in de begroting van Oudewater. Van de 128K voordeel is in het raadsbesluit ‘Begrotingswijziging 2020 in verband met financiële gevolgen van de coronacrisis’ 44k als coronavoordeel opgenomen. Het resterende voordeel 84K niet zijnde corona, maar autonoom effect staat op dit moment nog in de begroting Oudewater voor de budgetten Ferm Werk. Als we de gemaakte kosten vergelijken met de voorgaande jaren dan blijken deze in de gemeente Oudewater te dalen (zie bijlage presentatie gemeenteraad_stadsteam). Drie andere gemeenten Utrecht-West rapporteren een stijging tot 25% voor Jeugd en WMO. De overschrijding op Jeugd valt onder ander te wijten aan de uitkering die we krijgen van het Rijk, die onvoldoende is om de gemaakte kosten voor de uitvoering van de Jeugdwet mee te dekken. In de overschrijding op Jeugd zijn we niet uniek. Uit onderzoek van AEF bleek dat gemeenten in 2019 gemiddeld genomen kampte met een overschrijding van 45%. De overschrijding op WMO wordt met name veroorzaakt door de invoering van het abonnementstarief op de huishoudelijke hulp.

De aanzuigende werking van het abonnementstarief zien we inmiddels ook in Oudewater terug. Met name vanaf de zomer zien we een sterke stijging van het aantal aanvragen. Inmiddels is hier landelijke aandacht voor, veel gemeenten kampen eveneens met sterk oplopende kosten voor huishoudelijke hulp. Dit is tevens de reden waarom de overschrijding zo omvangrijk is. Net als de meeste gemeenten in Nederland werden de jaarlijkse overschrijdingen op Jeugd veelal opgevangen door de overschotten in de WMO. Door de stijgende kosten binnen de WMO is dat dit jaar niet meer mogelijk.

Kernboodschap Op basis van de meest recente cijfers en inschattingen wordt voor Jeugdzorg en WMO in 2020 een fors tekort verwacht

Financiën De verwachte overschrijdingen hebben invloed op de jaarrekening 2020 en voor de begroting 2021 en verder. Deze worden meegenomen in de voorjaarsrapportage 2021.

Vervolg De definitief gemaakte kosten binnen het SD zijn bekend bij het opmaken van de jaarrekening. Zoals aangegeven wordt dit verwerkt in de jaarrekening 2020 en in de begroting van 2021 en verder. Dit wordt opgenomen in de voorjaarsrapportage 2021.

Bijlagen