Bijlage 6.2 - Concept Uitvoeringsplan 2025.pdf

Wat hebben we in 2024 afgerond of waar zijn we mee gestopt • De projecten agro-innovatiecentrum De Marke, kennisnetwerk Vruchtbare Kringloop-Oost en Werken aan Toekomstgerichte Erven zijn afgerond.

Welke projecten en/of activiteiten lopen door in 2025 • Het versterken van regionale samenwerking door het samenbrengen en verbinden van partijen en kennis rondom maatschappelijke thema’s zoals mineralenmanagement en water. • De samenwerking met onderwijspartijen onder andere via lectoraten Van Hall over gebiedsgericht werken en Aeres over kringlooplandbouw. • Het gezamenlijk Fieldlab Achterhoek vervolgen om de nieuwe regionale agenda uit te werken naar strategieën en acties en organiseren van de daarvoor benodigde middelen.

Wat gaan we in 2025 nieuw oppakken • We gaan aan de slag met nieuwe projecten onder meer voor thema’s mineralenmanagement en water. Door onderzoek en experimenten versterken

we de kennisbasis en leren we van praktijkervaringen. Bij experimenten wordt in de uitvoering ook aandacht besteed aan de doorontwikkeling na de experimentele fase. Dit met oog op wet- en regelgeving, (juridische) (on)mogelijkheden en borging voor opschaling en regio brede toepassing.

38

39

Doel

Gebruik (hernieuwbare) grondstoffen in bouw en infra & efficiënter gebruik van (primaire) grondstoffen SDG 12 verantwoorde consumptie en productie

Hoger springen krachtiger landen Investeer met ons in de Achterhoek

Springplank Regio Deal Biobased Achterhoek Regio Deal Achterhoek II 2024-2028

Langs welke grote lijnen/ontwikkelingen werken we aan dit doel We willen in aansluiting op de Rijksdoelen in 2030 het gebruik van eindige grondstoffen halveren. Hiervoor zetten we in op het stimuleren van circulair werken door vergroten van de bewustwording en kennisontwikkeling, kennisuitwisseling en het stimuleren van circulariteit door toepassen van nieuwe werkwijzen. We werken aan het monitoren van de voortgang van de transitie naar een circulaire economie in de Achterhoek. We zetten in op het verminderen van het gebruik van primaire grondstoffen door minder en andere (hernieuwbare) grondstoffen te gebruiken en hergebruik van materialen en producten in onder andere de bouw en infra.

Wat hebben we in 2024 gedaan en met welk resultaat • We hebben voorbeelden van circulaire initiatieven en aanpakken gedeeld in twee regionale werksessies. De werksessies zijn voor kennisdeling en om organisaties aan te moedigen om in beweging te komen door daarvoor voorbeelden en inspiratie aan te reiken. • We hebben methoden van monitoring van circulaire economie verkend, onder andere om (impact van) grondstofstromen en voortgang in beeld te brengen voor de Achterhoek Monitor 2024-2025. • Het gebruik van biobased grondstoffen door de ontwikkeling van een regionale biobased ketenaanpak is gestimuleerd. Er zijn diverse kennissessies voor de bouw gehouden en er is een kennisgroep Teelt Biobased Bouwmaterialen gestart. • Er is een biobased conceptwoning ontwikkeld en het voorbeeldproject biobased paviljoen is opgeleverd. • Voor het verduurzamen van woningen is door woningcorporaties stro ingeblazen. Deze ontwikkeling is ondersteund door de regionale kopgroep Samen Biobased Bouwen in samenwerking met het landelijk netwerk Building Balance.

• Er is een inventarisatie uitgevoerd van kennis- en ondersteuningsbehoefte bij gemeenten voor toekomstbestendig bouwen door Cirkelregio de Achterhoek. Dat is ook gedaan voor de verduurzaaming van infra (grond-, wegen waterbouw) naar voorbeeld van de aanpak in de Groene Metropoolregio. • Het kader voor toekomstbestendig bouwen is vastgesteld, samen met de thematafel Wonen & Vastgoed en de provincie Gelderland. Dit bevat standaarden en ambities om een impuls te geven aan duurzame en circulaire nieuwbouw de komende jaren.

Opening van het biobased vergaderpaviljoen De Marke juni 2024

Wat hebben we in 2024 afgerond of waar zijn we mee gestopt

Welke projecten en/of activiteiten lopen door in 2025

• Verkennende werksessies circulair werken met gemeenten, corporaties en waterschap voor inventarisatie behoefte aan kennis en uitwisseling verschillende aanpakken. • Er is een biobased vergaderpaviljoen ontworpen en gebouwd door (innovatieve) regionale bedrijven. Het gebouw heeft een voorbeeldfunctie en er zijn bijeenkomsten georganiseerd voor bewustwording en kennisdeling.

• We blijven met workshops en kennistafels circulair werken stimuleren en faciliteren. We richten ons specifiek op de sectoren bouw en infra. Naast vergroten van kennis en kunde bij mensen en organisaties willen we bereiken dat circulair opdrachtgeverschap breed wordt toegepast. • We gaan het kader met standaarden en ambities voor toekomstbestendig bouwen uitwerken in een regionaal programma. Het programma richt zich

op kansen, knelpunten en behoeften van regionale partijen (gemeenten, corporaties en marktpartijen). De ontwikkeling van biobased bouwen en de ketenaanpak is een onderdeel van dit programma. • We werken een programma uit voor duurzame infra met kennistafels voor (hergebruik) grondstoffen, innovatie en proeftuinen, inkoop en opdrachtgeverschap.

Wat gaan we in 2025 nieuw oppakken • We gaan bij nieuwbouw het zogenaamde ‘Gelders kader voor toekomstbestendig bouwen’ toepassen. We doen een brede consultatie om een selectie en prioritering van criteria te maken waar regionaal aan wordt gewerkt. Dit wordt de basis voor een regionaal programma, met onder meer de gemeenten, ondernemers en Cirkelregio de Achterhoek. • Als onderdeel van de springplank Biobased Achterhoek starten we een sociaal economische verkenning op naar de mogelijke bijdragen aan regionale economie en brede welvaart.

40

41

Doel

Reductie CO2 en stikstof en toename biodiversiteit

SDG 9 industrie, innovatie en infrastructuur

Langs welke grote lijnen/ontwikkelingen werken we aan dit doel We richten ons op bewustwording, kennisuitwisseling, aanjagen en versnellen van emissiereductie door innovaties en toepassen van nieuwe producten, processen en technieken. We stimuleren circulair werken waardoor (CO2-)uitstoot wordt gereduceerd. Afname van emissies draagt bij aan herstel biodiversiteit. Voor biodiversiteit inventariseren en verbinden we lokale, regionale en provinciale aanpakken voor verbetering van de biodiversiteit op drie terreinen: agrarische gronden, overig buitengebied en binnen de bebouwde kom.

Wat hebben we in 2024 gedaan en met welk resultaat • Het project concept-ontwikkeling voor halvering stikstofemissie in (melk-) stalsystemen is opgeschaald van test op één locatie, naar meerdere melkstallen om kennis op te doen met verschillende stalsystemen. • We doen onderzoek naar CO2-vastlegging/borging en verwaarding door telen en toepassen van biobased gewassen en bouwmaterialen. Om zo mogelijkheden te ontwikkelen voor het vermarkten van langdurig vastgelegde koolstof, dat bijdraagt aan het verdienmodel van (agrarische) ondernemers. • We zijn gestart met een verkenning naar reeds bestaande aanpakken voor vergroten biodiversiteit in de regio. Dat geeft inzicht in de eigen aanpakken van verschillende regionale partijen. Ook is geconstateerd dat een regionale aanpak gewenst is voor uitwisseling van ervaringen en om gezamenlijk meer te kunnen bereiken op het gebied van biodiversiteit.

Welke projecten en/of activiteiten lopen door in 2025 • Het lopende onderzoek naar CO2-vastlegging/borging en verwaarding wordt voortgezet. • Het project emissiereductie (melk-) stalsystemen loopt nog door. • Er komt een vervolg op de inventarisatie van verschillende initiatieven en netwerken die bijdragen aan biodiversiteit. We organiseren een kopgroep die zich inzet voor het verbeteren van de biodiversiteit op basis van goede voorbeelden en ontwikkelen een regionaal plan van aanpak.

Wat gaan we in 2025 nieuw oppakken • Er wordt een kennis- en inspiratiedag georganiseerd rondom biodiversiteit. • Voor het regionale plan worden financieringsmogelijkheden in beeld gebracht voor vervolgactiviteiten en uitvoering van het plan.

42

43

Gezondste Regio

In 2024 is veel aandacht besteed aan het opzetten van de samenwerkingsstructuur en de uitwerking van het regioplan De Gezondste Regio.

Achterhoekers zijn in 2030 samen langer gelukkig en gezond

Doel

Betaalbaar en toegankelijk netwerk van zorgdiensten

SDG 3 goede gezondheid en welzijn Hoger springen krachtiger landen Investeer met ons in de Achterhoek

Springplank Regio Deal Gezondheid voorop

Regio Deal Achterhoek II 2024-2028

Langs welke grote lijnen/ontwikkelingen werken we aan dit doel De regionale ambities vanuit De Gezondste Regio vallen voor een belangrijk deel samen in de regionale uitwerking van het Integraal Zorgakkoord (IZA). Hiervoor is in 2023 het regioplan De Gezondste Regio vastgesteld. Het regioplan bevat prioritaire opgaven en is te beschouwen als het gezamenlijke kader. Vanuit dit plan werken we nu aan concrete transformaties, plannen en projecten voor de regio.

Thematisch is het regioplan De Gezondste Regio opgedeeld in vier hoofdthema’s. Vanuit deze thema’s werken we in de regio samen aan een betaalbaar en toegankelijk netwerk van zorgdiensten. De vier thema’s zijn (1) Gezond Leven en Preventie, (2) Veerkrachtig Ouder Worden, (3) Mentaal Gezond en (4) Prettig Werken in Zorg en Welzijn. Daarnaast zijn er drie dwarsverbanden die binnen alle thema’s hun uitwerking hebben: (1) Digitalisering en Technologie, (2) Toekomstbesteding Zorglandschap en (3) Samenwerking.

Wat hebben we in 2024 gedaan en met welk resultaat • We hebben gebouwd aan de samenwerkingsstructuur. Hiervoor is er een regionale bestuurlijke regiegroep samengesteld. Hierdoor is de regionale samenwerking versterkt en werken we in de regio over de domeinen heen aan plannen en projecten voor de regio. Het resultaat is meer regionale uitvoeringskracht en daarmee versnelling in de uitvoering. • Op de vier hoofdthema’s zijn uitvoeringscoalities gevormd die de benodigde transformaties uitwerken in een gezamenlijke werkagenda. Deze werkagenda’s zijn eind 2024 gereed.

Welke projecten en/of activiteiten lopen door in 2025 • 2024 kan als startjaar gezien worden voor de uitvoering van het Integraal Zorgakkoord. • In het kader van het IZA werken we met een regiegroep met daarbij uitvoeringscoalities. Deze structuur, en daarmee de uitvoering van het regioplan, willen we borgen voor de lange termijn in de regio. Daarvoor werken we met de betrokken partijen, zoals gemeenten,

zorgorganisaties en zorgverzekeraars aan een stip op de horizon wat betreft uitvoeringsstructuur en uitvoeringskracht. • In de sector zorg en welzijn werken we steeds vaker regionaal aan de arbeidsmarkt. Hierbij haken we aan op goede initiatieven van de Thematafel Onderwijs & Arbeidsmarkt en ontwikkelen we zelf ook initiatieven. Dit doen we in samenhang met het thema ‘prettig werken in zorg en welzijn’ uit het regioplan. In de regio wordt bijvoorbeeld een platform ontwikkeld dat gaat over regionaal werkgeverschap. Dit project hoopt begin 2025 te starten.

Wat gaan we in 2025 nieuw oppakken • Op basis van de werkagenda’s die worden opgesteld worden concrete projecten gestart om de benodigde transformaties te realiseren. Op dit moment is nog niet bekend welke projecten dat zijn omdat de werkagenda’s nog niet gereed zijn.

44

45

Doel

De gezondste regio door preventie en innovatie

SDG 11 duurzame steden en gemeenschappen Hoger springen krachtiger landen Investeer met ons in de Achterhoek

Springplank Regio Deal Gezondheid voorop Regio Deal Achterhoek II 2024-2028

Langs welke grote lijnen/ontwikkelingen werken we aan dit doel Preventie en innovatie zijn belangrijk om er voor te zorgen dat we in de Achterhoek onze centrale ambitie halen. Wij willen dat Achterhoekers gezond zijn en daarover zelf de regie hebben. Gezondheid, preventie en leefstijl zijn leidend, niet ziekte en behandeling. Daarom stimuleren we projecten die gericht zijn op preventie en innovatie. In de regionale uitwerking van het IZA is dit enerzijds ondergebracht in het hoofdthema ‘Gezond Leven en Preventie’ en anderzijds in het dwarsverband “Digitalisering en Technologie”.

Wat hebben we in 2024 gedaan en met welk resultaat • Voor de uitwerking van digitalisering en technologie in het regioplan werken we samen met, en sluiten we aan bij al bestaande initiatieven, zoals de Technologie en Zorgacademie Achterhoek en Vereniging Digitalisering Zorg Achterhoek. Vanuit deze vereniging is GERDA ontwikkeld, o.a. als datawerkplaats. We kijken hoe GERDA verder in gezet kan worden voor de monitoring van de gezondheid in de Achterhoek.

Wat hebben we in 2024 afgerond of waar zijn we mee gestopt • Het project Fit veur Altied loopt eind 2024 af. Dit project werkt aan fitte en gezonde Achterhoekse werknemers, nu en ‘veur altied’. Fitte en gezonde medewerkers hebben meer werkplezier, zijn blijer, productiever en voelen zich meer betrokken. En, niet geheel onbelangrijk, zijn minder vaak ziek. De resultaten verwachten we begin 2025 te kunnen delen.

Welke projecten en/of activiteiten lopen door in 2025 • Binnen het thema ‘gezond leven en preventie’ wordt gewerkt aan een gezonde leefstijl. Specifieke aandacht hebben we hierbij voor de jongste Achterhoekers. Hiervoor wordt vanuit de uitvoeringscoalitie gezond leven en preventie begin 2025 een aanpak/ project ontwikkeld. • Binnen het thema ‘mentaal gezond’ richten we ons o.a. op de opschaling en uitbreiding van GEM (Ecosysteem Mentale Gezondheid) tot een echt ecosysteem voor de hele Achterhoek. Dit zien wij als de oplossingsrichting met de meeste impact en de hoogste prioriteit, die transformatief van aard is. De eerste stap is het inrichten van het verkennend gesprek op regionaal niveau. • Binnen het thema ‘veerkrachtig ouder worden’ richten we ons onder meer op wijkgericht werken vanuit integrale wijkteams. • Vanuit het project Fit Veur Altied werken we door aan het opgebouwde ecosysteem. Dit unieke ecosysteem willen we verder inzetten bij het zijn van de ‘fitste werkvloer van Nederland’ en de koppeling van het bedrijfsleven aan doelen rondom gezondheid.

Wat gaan we in 2025 nieuw oppakken • Preventie en innovatie is een meerjarige ontwikkeling. Vanuit de lijn die in 2024 in de werkagenda’s is opgenomen gaan we in 2025 nieuwe projecten en activiteiten starten. • We willen ons specifiek gaan richten op grensoverschrijdende samenwerking in relatie tot preventie. We denken hierbij aan kennisdeling met buurregio’s in Nederland en Duitsland. • We willen specifiek inzetten op de toepassingen van AI in zorgorganisaties. • Vanuit de Regio Deal willen we innovatiepilots gaan uitvoeren zoals “zorg op afstand” en zijn er middelen voor een stimuleringsfonds gericht op positieve gezondheid.

Fit veur Altied

Doel

Achterhoekers zijn zelf langer verantwoordelijk voor hun gezondheid SDG 3 goede gezondheid en welzijn

Hoger springen krachtiger landen Investeer met ons in de Achterhoek

Springplank Regio Deal Gezondheid voorop Regio Deal Achterhoek II 2024-2028

Langs welke grote lijnen/ontwikkelingen werken we aan dit doel Het zelf langer verantwoordelijk zijn voor je gezondheid gaat om het versterken van de eigen regie van de Achterhoekers. Die eigen regie komt terug in de eerste 3 thema’s van de regionale uitwerking van het IZA. Gezond Leven en Preventie, Veerkrachtig Ouder Worden en Mentaal Gezond. Dit door in te zetten op eigen verantwoordelijkheid en daar de Achterhoekers in te begeleiden.

Wat hebben we in 2024 gedaan en met welk resultaat • Bij het opstellen van het regioplan zijn inwoners betrokken en dat doen we ook in de uitvoeringsfase. Hiervoor is bijvoorbeeld in juni een sessie gehouden waar ongeveer honderd deelnemers bij aanwezig waren. Dit heeft gezorgd voor kennisdeling tussen bestuur, beleid en praktijk. Daarnaast zijn op deze manier de eerste stappen gezet voor betrokkenheid van inwoners bij de uitvoering van het regioplan. • Vanuit de verschillende thema’s is het onderdeel eigen regie verder uitgewerkt. • De concept regionale wonen-, welzijnen zorgvisie is opgesteld. Hierin maken we vanuit woningcorporaties, zorgpartijen, welzijnsorganisaties, provincie Gelderland en gemeenten afspraken die moeten leiden tot voldoende huisvesting voor (kwetsbare) aandachtsgroepen en ouderen die de benodigde zorg en ondersteuning moeten kunnen ontvangen. Deze visie wordt eind 2024/begin 2025 bestuurlijk vastgesteld.

46

47

Wat hebben we in 2024 afgerond of waar zijn we mee gestopt • Het project Digivaardige Achterhoekhoeker is gestopt na fase 1 omdat er een grote mate van onduidelijkheid bleef bestaan rondom het uiteindelijk op te leveren resultaat.

Welke projecten en/of activiteiten lopen door in 2025

Lentefestival juni 2024

• Bij het uitvoeren van het regioplan werken we samen met partners uit de regio aan de communicatie. We werken hierbij aan de bewustwording bij inwoners (bijvoorbeeld door een publiekscampagne, in lijn met Praat vandaag over morgen) en de bewustwording bij professionals (nieuwe manier van werken). • Het project Praat vandaag over morgen is regionaal opgeschaald. Hierbij is de verbinding gemaakt tussen zorgorganisaties en gemeenten. Hiermee wordt er op diverse plekken in de regio via de Achterhoekbank gesproken over ouder worden en eigen regie. In oktober 2024 is de nieuwe campagne van start gegaan. Dit zetten we in 2025 voort. • We gaan de regionale wonen-, welzijnen zorgvisie afronden.

Wat gaan we in 2025 nieuw oppakken • Via de Regio Deal geven we een impuls aan lokale gemeenschappen en gaan we initiatieven (zoals zorgcorporaties) ondersteunen bij het anders organiseren, monitoren en financieren van ondersteuning en zorg. • Nieuwe planvorming rondom het vraagstuk digivaardigheid. Hierbij nemen we de geleerde lessen en zo mogelijk ontwikkelde onderdelen mee vanuit het oude plan Digivaardige Achterhoekers.

48

Concept jaaragenda Achterhoek Raad 2025 Op basis van de stand van zaken in november 2024

Maand maart

• Regionale wonen-, welzijn- en zorgvisie • Snelle fietsverbindingen • Vervolg lichte evaluatie

september

• Circulaire Economie • Energietransitie • Uitvoering regioplan de Gezondste Regio • Publieke Mobiliteit/N18 • Voortgang snelle start asielzoekers

december

• Ruimtelijk Perspectief Achterhoek • Uitvoeringsplan 2026 • Regio Deal • Elke Regio Telt • Regionaal Werkcentrum

Oplage 300