8RHK visie def..pdf

1

Kern van de

Ruimte voor innovatie, groeien in kwaliteit

2

3

Inhoud

Voorwoord

Voorwoord

2

1. Vertrekpunt

4

2. Smart Economy

3. Smart Living

4. Smart Governance

De Achterhoek is een uniek gebied. Sterke

We presenteren onze Achterhoek Visie met

waarden zijn onze prachtige woon- en

trots, om onze unieke regio over de volle

werkomgeving, de bloeiende en innovatieve dragen in gezamenlijkheid bij aan brede

vertrouwen. Innoveren en experimenteren: we

welvaart.

zijn er niet alleen goed in, het hoort bij ons.

We richten ons daarbij niet alleen op

Namens alle

technische, maar ook op sociale en

Achterhoek

Dit laten we ook zien met onze unieke

maatschappelijke innovatie. Ook constateren

ambassadeurs

samenwerking, waarin maatschappelijke

we dat stad en landelijk gebied steeds

organisaties, ondernemers en overheden

meer verbonden raken met elkaar. De

samen de koers bepalen. In een open

opgaven in het landelijk gebied en de grote

bestuurscultuur en met respect voor elkaar

ruimtelijke opgaven die we in Nederland

benutten we elkaars netwerk en leren we

en de Achterhoek hebben, vragen om een

14

22

31

breedte verder tot bloei te brengen.

economie en een cultuur van samenwerken en

goede afweging, balans en samenwerking Achterhoek als geheel verder brengen

om de gewenste ontwikkelingen op de juiste plaatsen tot stand te brengen.

Vanuit onze eigen kracht willen we deze waarden koesteren en waar dat kan en nodig

Nederland heeft met de Achterhoek een regio

is ook versterken. In onze ambities en doelen leggen we hiervoor nadrukkelijk de verbinding

duurzaam werk-, leer-, woon- en leefklimaat.

met de Sustainable Development Goals en zijn

Met onze campagne Onverwachte Hoek

we de eerste SDG-regio van Nederland.

zorgen we dat steeds meer mensen hiervoor

We werken integraal aan onze opgaven en

de Achterhoek weten te vinden.

Mark Boumans

4

5

1. Vertrekpunt

SDG 9 Industrie, innovatie en infrastructuur SDG 11 Duurzame steden en gemeenschappen SDG 12 Verantwoorde consumptie en productie

Achterhoek eerste SDG-regio

SDG 17 Partnerschap om doelstellingen te bereiken SDG 8 Eerlijk werk en economische kansen

1.1 De wereld om ons heen

Sustainable Development Goals

6

7

1.2 De Achterhoek in de wereld

Meerdere identiteiten

Trots op de regio, blik op de wereld

Brede Welvaart

Innovatie en samenwerking: cruciaal Bron: Inzichten uit het PBL-onderzoeks-

Bron: Achterhoek Monitor: www.achterhoekmonitor.nl

8

9

Open innovatiesysteem met potentie

Verbinden over de grenzen heen

Trend en traditie gaan hand in hand

Leren zonder Grenzen

10

11

Stad en landelijk gebied sterker verbonden dan ooit

Transitie van het landelijke gebied

Naar een integraal ruimtelijk toekomstperspectief

Achterhoek

De opgaven in het landelijk gebied zijn de laatste jaren in urgentie en omvang toegenomen. Denk hierbij aan de droogte van de afgelopen jaren die van invloed is op de landbouw en de natuur en de stikstofproblematiek in relatie tot woningbouw en mobiliteit. Het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) zal de komende jaren voor een transitie in het landelijk gebied gaan zorgen. De Europese doelen op het gebied van natuur (VHR), water (KRW) en klimaat (klimaat- akkoord) zullen een grote rol gaan spelen in de gebiedsprocessen in de Achterhoek. Niet alles kan en niet alles kan overal. De transitie van het landelijk gebied geven we dan ook een plek in ons ruimtelijk toekomstperspectief. We verbinden de transitie van het landelijk gebied tot een vitaal, leefbaar en toekomstbestendig platteland met de ruimtelijk-economische agenda.

12

13

1.3 Wat willen we bereiken?

Opgave

Ruimte voor innovatie, groeien in kwaliteit

De Achterhoek is een economisch krachtige en innovatieve grensregio met een sterke samenwerkingscultuur. Jaarlijks meten we in de Achterhoek Monitor hoe de Achterhoek ervoor staat. We schakelen gezamenlijk continu op nieuwe cijfers en inzichten. In de afgelopen jaren zijn het opleidingsniveau en de arbeidsproductiviteit toegenomen. De krapte op de arbeidsmarkt en woningmarkt neemt echter ook toe. De Achterhoek scoort goed op Brede Welvaart, de inwoners geven de leefbaarheid een 8 en de Achterhoekers zijn met een 7,6 als gemiddeld cijfer gelukkiger dan de gemiddelde Gelderlander. Om deze mooie score te handhaven in een wereld die snel verandert, staan we voor een aantal stevige opgaven. Enkele daarvan op een rij: De beroepsbevolking neemt hier veel sneller af dan elders, omdat er relatief veel mensen met pensioen gaan. Gemiddeld komen we jaar-

vanuit het westen van het land is hiervan de oorzaak. Toch blijven de prognoses dat na 2031 het aantal huishoudens in de Achterhoek gaat afnemen. Daarnaast vraagt de noodzaak voor het aantrekken van arbeidskrachten om een extra woningaanbod. Deze ontwikkelingen vereisen een gecontroleerde aanpak van de regionale woonmarkt: op korte termijn zullen tekorten moeten worden opgeheven, tegelijkertijd is er een uitdaging om toekomstige leegstand te voorkomen. De huidige woningvoorraad is onvoldoende toekomstbestendig. Investeringen voor het meer energiezuinig, levensloopbestendig en warmtetransitie-gereed maken van deze voorraad vragen om een enorme inspanning en afstemming tussen partijen in de regio. De bereikbaarheid van de Achterhoekse bedrijven en voorzieningen is matig tot slecht, zeker voor niet-automobilisten. Er zijn slimme en duurzame mobiliteits-

tekort. Deze zullen we uit het moeten halen en/of van buiten de Achterhoek moeten aantrekken. Er is sprake van een sterk groeiende druk op de woningmarkt. De eerder verwachte bevolkingsafname lijkt sinds 2020 om te slaan naar een groei. Een oplopend migratiesaldo met meer instroom

om nieuwe arbeidskrachten aan te trekken. De transitie naar circulaire landbouw en een duurzaam voedselsysteem in balans met de natuur en de omgeving. We werken aan de opgaven van waterkwaliteit, bodem, klimaat en biodiversiteit. Dit vraagt om oplossingen

voor onder andere vrijkomende

vooral een toekomstperspectief voor (jonge) boeren. De Achterhoek heeft te maken Inwoners zijn minder zelfredzaam, vaker laaggeletterd en minder digitaal vaardig. Inwoners hebben relatief veel chronische aandoeningen, mede veroorzaakt door leefstijlfactoren. In de toekomst zijn minder zorgprofessionals beschikbaar en de informele Dit alles vraagt om een stap van nazorg naar voorzorg en om de inrichting van een toekomstbestendig zorglandschap.

14

15

2. Smart Economy

Hoe gaan we dat doen? te houden. SDG 8 geldt dan ook als een uitgangspunt om onze doelen te bereiken. Met ons open innovatiesysteem en door in te zetten op een inclusieve en duurzame economie, stimuleren we innovatie en sluiten we aan bij SDG 9 en 12.

Innoveren met een maatschappelijke missie

Wat willen we bereiken? In 2030 is de arbeidsproductiviteit in de maakindustrie en de agrosector verhoogd.

Wat gaat de Achterhoeker merken van de Visie 2030?

SDG 8 Eerlijk werk en economische kansen

Economie bloeit Voldoende arbeidskrachten en werkgelegenheid voor iedereen Goede scholing beschikbaar Arbeidsproductiviteit verhogen

2.1 Slimme productieve regio Thematafel Smart Werken & Innovatie

SDG 9 Industrie, innovatie en infrastructuur SDG 12 Verantwoorde consumptie en productie Van groot belang voor een slimme productieve regio zijn passende banen en ook economische groei.

SmartHub

16

17

regio Thematafel Onderwijs & Arbeidsmarkt

Wat willen we bereiken? In 2030 zijn vraag en aanbod op de arbeidsmarkt meer in evenwicht Hoe gaan we dat doen? SDG 4 Kwaliteit onderwijs SDG 8 Eerlijk werk en economische kansen SDG 10 Ongelijkheid verminderen

is de kwaliteit van het onderwijs en kansengelijkheid van groot belang. Samen met SDG 8 helpt dit ons om in te spelen op het arbeidsmarktvraagstuk en het terugdringen van armoede. Tekorten op de arbeidsmarkt aanpakken

Techniek, Zorg en Onderwijs als speerpunten

18

19

Positionering arbeidsmarkt Achterhoek

Leven Lang Ontwikkelen

Inclusieve Arbeidsmarkt

Regulier opleiden

20

21

2.3 Goed bereikbare regio Thematafel Mobiliteit & Bereikbaarheid

Duurzaam vervoer

Wat willen we bereiken? In 2030 is er duurzaam, betrouwbaar en toegankelijk vervoer voor iedereen. SDG 7 Betaalbare en duurzame energie

Met slimme en innovatieve mobiliteitsoplossingen werken we aan duurzaam vervoer dat voor iedereen toegankelijk is. Hiermee leveren we een bijdrage

GAON

Hoe gaan we dat doen?

SDG 9 Industrie, innovatie en infrastructuur Betrouwbaar vervoer SDG 1 Duurzame steden en gemeenschappen

Slim vervoer

22

23

3. Smart Living

SDG 12 Verantwoorde consumptie en productie

Duurzaam wonen

Met de verduurzaming van onze woningen en het duurzaam/circulair bouwen dragen we bij aan de drie

Gezonde woningmarkt

Toekomstbestendige woningen

Wat gaat de Achterhoeker merken van de Visie 2030? Passende woningen voor iedereen Meer biodiversiteit Gezonde inwoners

Wat willen we bereiken?

Voorzieningen

3.1 Aantrekkelijke woonregio Thematafel Wonen & Vastgoed

In 2030 is de woningmarkt in kwantitatief en kwalitatief opzicht toekomstbestendig en in evenwicht. SDG 7 Betaalbare en duurzame energie SDG 11 Duurzame steden en gemeenschappen

24

25

Adaptief programmeren en bijsturen

Verantwoorde nieuwbouw hard nodig

Wonen en zorg Wonen en gebiedsopgaven

Hoe gaan we dat doen?

Experimenteren

Focus op bestaande woningvoorraad

26

27

3.2 Duurzaam schone regio Thematafel Circulaire economie & Energietransitie

en een duurzaam voedselsysteem door kringlooplandbouw. Door technische en sociale innovatie bereiken we deze doelen.

Hoe gaan we dat doen? Energievoorziening

Wat willen we bereiken? In 2030 wordt overgeschakeld naar hernieuwbare energie, worden minder emissies verminderd en is de biodiversiteit toegenomen. SDG 7 Betaalbare en duurzame energie SDG 9 Industrie, innovatie en infrastructuur SDG 12 Verantwoorde consumptie en productie SDG 7 en 12 zijn leidend voor een duurzaam schone regio. Duurzame energie

Koploper in kringlooplandbouw en een duurzaam voedselsysteem

28

29

3.3 Leven lang gezonde Regio SDG 3 Goede gezondheid en welzijn

Thematafel Gezondste Regio Vernieuwing

SDG 8 Eerlijk werk en economische kansen SDG 11 Duurzame steden en gemeenschappen De meest kenmerkende SDG voor een leven lang gezonde regio is uiteraard SDG 3: gezondheidszorg voor iedereen; waarbij we met elkaar zorgen dat we alle inwoners betaalbare en tijdige zorg en ondersteuning op maat kunnen bieden. Daarvoor moeten we ook werken aan het tegengaan van sociaaleconomische gezondheids8 en 11 belangrijke voorwaarden: een gezonde economische regio en een gezonde leefomgeving. Dit sluit goed aan bij Achterhoek Gezond: de uitdagingen waar we voor staan in de zorg zijn alleen oplosbaar via andere domeinen, zoals leefomgeving, werk en meedoen voor alle inwoners van de Achterhoek.

Preventie en zorginnovatie

Wat willen we bereiken? Positieve gezondheid Achterhoekers zijn in 2030 samen langer gelukkig en gezond.

30

31

4. Smart Governance

Achterhoek Gezond: Principes om gezondheid duurzaam te organiseren

Hoe gaan we dat doen?

4.1 Achterhoek ambassadeurs; drie-O samenwerking

Unieke samenwerking

Evaluatie

32

33

Achterhoek Raad

4.3 Monitoring

Thematafels Circulaire economie & Energietransitie

Doelen gesteld

Smart werken & Innovatie

uit de 7 gemeenten van de regio Achterhoek

Samen aan het stuur

Achterhoek Board

De Gezondste Regio Onderwijs & Arbeidsmarkt

Achterhoek Monitor

Bestuur Regio Achterhoek

Wonen & Vastgoed

Mobiliteit & Bereikbaarheid

Borgen van resultaten

Wat levert het op? Enkele wapenfeiten:

4.2 De Achterhoek Raad Achterhoek Panel

Achterhoek Raad

34

35

Visie 2030

Achterhoek

Ruimte voor innovatie, groeien in kwaliteit.

Gebiedsgerichte aanpak voor ruimtelijke opgave

Eerste SDG-regio van Nederland In 2030 zijn vraag en aanbod op de arbeidsmarkt in evenwicht.

Slimme productieve regio

Goed bereikbare regio

Duurzaam schone regio

Aantrekkelijke woonregio

Leven lang gezonde regio

In 2030 is de arbeidsproductiviteit in de maakindustrie en de agrosector verhoogd.

In 2030 is er duurzaam, betrouwbaar en toegankelijk vervoer voor iedereen.

In 2030 wordt overgeschakeld naar hernieuwbare energie, worden minder primaire

In 2030 is de woningmarkt in kwalitatief en kwantitatief opzicht toekomstbestendig en evenwichtig.

Achterhoekers zijn in 2030 samen langer gelukkig en gezond.

Wonen & Vastgoed

Gezondste regio

en is de biodiversiteit toegenomen. Onderwijs & Arbeidsmarkt

1

Smart werken & Innovatie

Mobiliteit & Bereikbaarheid

Circulaire economie & Energietransitie

36

Colofon

37

38