Kaderbrief 2027 versie 12-05-2026

Kaderbrief 2027 -2030

2 juli 2026

1

Inleiding Het is gebruikelijk dat wij in het voorjaar de kadernota opstellen en dat u als raad deze behandelt in laatste vergadering voor de zomervakantie. Normaal gesproken leggen wij daarin een aantal belangrijke beleidskeuzes aan u voor, die op basis van uw besluitvorming vervolgens nader uitgewerkt worden in de begroting. In verband met de verkiezingen en het daaruit voortvloeiende coalitieakkoord, is dit jaar een kaderbrief opgesteld. Deze kaderbrief is tweeledig van opzet: -

-

Enerzijds bevat de kaderbrief 2027 de ‘financieel technische uitgangspunten’ die van toepassing zijn op de begroting 2027. De vaststelling daarvan door uw raad is gewenst, zodat wij met deze uitgangspunten rekening kunnen houden bij het opstellen van de begroting 2027; Anderzijds bevat de kaderbrief 2027 een weergave van het huidige financiële perspectief van de gemeente Ommen, zodat de ‘nieuwe’ raad deze informatie tot zich kan nemen en als vertrekpunt kan hanteren voor de toekomst.

Financieel technische uitgangspunten In deze kaderbrief worden de financieel technische uitgangspunten voor de totstandkoming van de (meerjaren) begroting 2027-2030 opgenomen. De uitgangspunten worden verwerkt in de begroting 2027 en gebruikt voor de actualisering van het meerjarenperspectief 2028-2030. Mogelijk zullen ten behoeve van de begroting 2027 nog nadere bestuurlijke uitgangspunten worden geformuleerd. Indien er concrete aanleiding is om af te wijken van genoemde uitgangspunten, dan zullen wij dit bij de begroting 2027 toelichten. Gemeentefonds Ten tijde van het opstellen van de kaderbrief 2027 is de meicirculaire nog niet uitgebracht. Wij zullen de informatie uit de meicirculaire zo spoedig verwerken en uw raad via een afzonderlijk document, op hoofdlijnen informeren over de uitkomsten daarvan. Bestaand beleid De begroting 2027 is een begroting bestaand (= reeds vastgesteld) beleid. Voorstellen nieuw beleid, waarvoor extra middelen nodig zijn, worden afzonderlijk aan de raad voorgelegd. CUP In Ommen is het gebruikelijk om na de verkiezingen, een zogenaamd Coalitie Uitvoerings Programma (CUP) vast te stellen. Dat is ook nu weer het plan. Het CUP is gebaseerd op het coalitieakkoord en zal in oktober 2026 aan uw raad worden aangeboden. Na vaststelling door uw raad, vormt dit een belangrijke leidraad voor ons (nieuwe) beleid in de jaren 2027-20230.

Percentage voor prijsontwikkelingen In de meicirculaire 2026 zal het percentage ‘prijsontwikkeling bruto binnenlands product’ voor 2026 worden opgenomen. Dit percentage is nog niet bekend vanwege het feit dat de meicirculaire 2026 nog niet is verschenen. Wij zullen het percentage vermelden in de nazending over het Gemeentefonds. Het voorstel is dat percentage toe te passen in de begroting 2027.

2

Tariefsaanpassingen Het bestaande beleid is dat de verwachte inflatie gecompenseerd wordt. Hiervoor is leidend het percentage waarmee de prijzen stijgen; dit percentage wordt ook verwerkt in de stijging van de tarieven. Dit zullen wij vermelden in de nazending over de meicirculaire. Voor tarieven die gebaseerd zijn op het uitgangspunt van 100 procent kostendekkendheid, kan de tariefsontwikkeling afwijken van dit inflatiepercentage. Percentage voor loonontwikkelingen Voor de loonstijging is de cao-ambtenaren het uitgangspunt. De huidige cao heeft een looptijd tot 1 april 2027 en kent in het jaar 2027 nog een loonstijging van 1,6% per 1 januari 2027. Het is nog onduidelijk of en zo ja in welke mate er een verdere loonstijging in 2027 komt. Voorgesteld wordt dit mede af te laten hangen van de voorziene prijsontwikkeling bruto binnenlands product (volgt in meicirculaire 2026) en in afwachting daarvan, met een definitief voorstel te komen via de nazending over het Gemeentefonds. Rentepercentages Ofschoon we momenteel (mei) een liquiditeitsoverschot hebben, wordt als uitgangspunt een rente van 3,5 % gehanteerd voor het eventueel aantrekken van nieuwe, vaste geldleningen. Aan bestaande investeringen/boekwaarden van activa wordt een rente omslagpercentage toegerekend van 0,0%. Dit is gebaseerd op huidige leningenportefeuille en financieringspositie.

Voor nu kunnen wij uitgaan van lage rentekosten en hoge renteopbrengsten vanwege een ruim liquiditeitsoverschot. De aan de grondexploitaties toe te rekenen rente moet worden gebaseerd op de werkelijk betaalde rente over het gemeentelijke vreemde vermogen (de uitstaande geldleningen).

Weergave financieel perspectief A. Situatie A: tot en met de begrotingsvergadering van november 2025 Tot en met de begrotingsvergadering van november 2025, ziet het financiële perspectief er als volgt uit: STRUCTUREEL SALDO (bedragen x € 1.000) Omschrijving Stand volgens boekwerk begroting 2026 Begrotingsvergadering: amendement Hospice Ommen Saldo begroting na begrotingsvergadering

2026 STR 2.400 -50 2.350

2027 STR

2028 STR

2029 STR

2030 STR

495 -50 445

253 -50 203

298 -50 248

298 -50 248

INCIDENTEEL SALDO (bedragen x € 1.000) Omschrijving Stand volgens boekwerk begroting 2026 Begrotingsvergadering: geen mutaties Saldo begroting na begrotingsvergadering

2026 INC -2.153 0 -2.153

2027 INC -211 0 -211

2028 INC -134 0 -134

2029 INC -183 0 -183

2030 INC -183 0 -183

TOTAAL SALDO (bedragen x € 1.000) Omschrijving Stand volgens boekwerk begroting 2026 Begrotingsvergadering: mutaties Saldo begroting na begrotingsvergadering

2026 TOTAAL 247 -50 197

2027 TOTAAL 284 -50 234

2028 TOTAAL 119 -50 69

2029 TOTAAL 115 -50 65

2030 TOTAAL 115 -50 65

Sprake is van een structureel positief saldo dat zich vanaf 2027 beweegt tussen afgerond € 200.000 en €450.000. Het incidentele saldo is negatief. De ervaring leert dat de incidentele uitgaven pas echt vorm krijgen in het eerstkomende begrotingsjaar; dan worden de plannen en voorstellen concreter.

3

Ommen heeft een goede reservepositie; deze is meer dan toereikend voor de risico’s die worden voorzien. Onderstaand ziet u het verloop van de algemene reserve (exclusief dekkingsreserve) zoals dat thans wordt voorzien. Bedragen x € 1.000 2026 2027 Stand per 1 januari 16.476 19.010 Resultaat jaarrekening 2025 7.253 Budgetoverheveling -4.916 Begrotingsresultaat *) 197 234 Stand per 31 december 19.010 19.244 *) voorlopig, t/m de begrotingsvergadering van november 2025

2028 19.244

2029 19.313

2030 19.378

69 19.313

65 19.378

65 19.443

B. Situatie B: inclusief de gevolgen van de financiële foto van Barenschot en inclusief de meicirculaire 2026 Berenschot heeft een financiële foto van de gemeente Ommen gemaakt. Daarin staan, naast enkele ‘onvermijdelijke’ ontwikkelingen, ook ambities en wensen. Die zijn verwerkt. Per peildatum 12 mei 2026 is de meicirculaire 2026 nog niet verschenen. Deze verschijnt naar verwachting eind mei juni 2026 en wordt z.s.m. aanvullend verwerkt. Het beeld ziet er dan als volgt uit: STRUCTUREEL SALDO (bedragen x € 1.000) Omschrijving Stand volgens boekwerk begroting 2026 Begrotingsvergadering: amendement Hospice Ommen Saldo begroting na begrotingsvergadering Financiële foto Berenschot - ontwikkelingen Financiële foto Berenschot - ambities/wensen Tussenstand: begroting na financiële foto Berenschot Nog te verwerken meicirculaire 2026 Saldo begroting per eind mei 2027

2026 STR 2.400 -50 2.350 -26 -1.261 1.063 n.n.b. n.n.b.

2027 STR

2028 STR

2029 STR

2030 STR

495 -50 445 -26 -1.610 -1.191 n.n.b. n.n.b.

253 -50 203 -307 -1.610 -1.714 n.n.b. n.n.b.

298 -50 248 -311 -1.610 -1.673 n.n.b. n.n.b.

298 -50 248 -311 -1.610 -1.673 n.n.b. n.n.b.

INCIDENTEEL SALDO (bedragen x € 1.000) Omschrijving Stand volgens boekwerk begroting 2026 Begrotingsvergadering: geen mutaties Saldo begroting na begrotingsvergadering Financiële foto Berenschot - ontwikkelingen Financiële foto Berenschot - ambities/wensen Tussenstand: begroting na financiële foto Berenschot Nog te verwerken meicirculaire 2026 Saldo begroting per eind mei 2027

2026 INC -2.153 0 -2.153 -18 -1.688 -3.859 n.n.b. n.n.b.

2027 INC -211 0 -211 0 -130 -341 n.n.b. n.n.b.

2028 INC -134 0 -134 0 0 -134 n.n.b. n.n.b.

2029 INC -183 0 -183 0 0 -183 n.n.b. n.n.b.

2030 INC -183 0 -183 0 0 -183 n.n.b. n.n.b.

TOTAAL SALDO (bedragen x € 1.000) Omschrijving Stand volgens boekwerk begroting 2026 Begrotingsvergadering: mutaties Saldo begroting na begrotingsvergadering Financiële foto Berenschot - ontwikkelingen Financiële foto Berenschot - ambities/wensen Tussenstand: begroting na financiële foto Berenschot Nog te verwerken meicirculaire 2026 Saldo begroting per eind mei 2027

2026 TOTAAL 247 -50 197 -44 -2.949 -2.796 n.n.b. n.n.b.

2027 TOTAAL 284 -50 234 -26 -1.740 -1.532 n.n.b. n.n.b.

2028 TOTAAL 119 -50 69 -307 -1.610 -1.848 n.n.b. n.n.b.

2029 TOTAAL 115 -50 65 -311 -1.610 -1.856 n.n.b. n.n.b.

2030 TOTAAL 115 -50 65 -311 -1.610 -1.856 n.n.b. n.n.b.

4

Bedragen x € 1.000 2026 2027 2028 Stand per 1 januari 16.476 16.017 14.485 Resultaat jaarrekening 2025 7.253 Budgetoverheveling -4.916 Begrotingsresultaat *) -2.796 -1.532 -1.848 Stand per 31 december 16.017 14.485 12.637 *) voorlopig, na financiële foto Berenschot (inclusief ambities/wensen) Nog te verwerken: de gevolgen van de meicirculaire 2026 (eind mei/begin juni)

2029 12.637

2030 10.781

-1.856 10.781

-1.856 8.925

Uiteraard moeten de ambities/wensen nog nader afgewogen worden en naast het CUP worden gelegd, alsmede van een dekkingsplan worden voorzien. +-+-+-+

5