07 Jaarstukken 2021 -bijlage 1 jaarstukken 2021
Tekst van het document
Onder het product schoolgebouwen vallen de aanvragen voor nieuwbouw of grootschalige revitalisatie. Het onderhoud en beheerkomt voor rekening van de schoolbesturen. Uitgezonderd het scholengebouwen De Essen, waarin de basisschool De Linde en De Esch is gehuisvest. Bij dit gebouw komt het beheer en onderhoud komt voor rekening van de gemeente. Aanwezigheid van een efficiënte en goede verdeling van de schoolgebouwen De aanvragen van de schoolbesturen hebben vanaf 1 januari 2015 alleen nog betrekking op nieuwbouw en grootschalige revitalisatie. Vanaf 1 januari 2015 hebben we slechts nog een zorgplicht voor: (vervangende) nieuwbouw, uitbreiding, medegebruik, gebruik, terrein, eerste inrichting en schade/constructiefouten, tenzij een gevolg van nalatigheid. Al het onderhoud is voor rekening van de schoolbesturen, waarvoor zij een rechtstreekse vergoeding ontvangen van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Aangezien de onderhoudsverplichting is komen te vervallen laten we de schoolgebouwen niet meer jaarlijks inspecteren. Het schoolgebouw De Essen wordt periodiek door medewerkers van onze eigen dienst geïnspecteerd en waar nodig onderhoud ingepland en uitgevoerd. Zie: beleid Jaarlijks worden de aanvragen onderwijshuisvesting van de schoolbesturen geïnventariseerd en beoordeeld.
De analyse van de aanvragen kan soms leiden tot de noodzaak om te verhuizen naar een ander gebouw of het opheffen van een vestiging. Doelstelling is te komen tot een efficiënte en goede verdeling van de onderwijsgebouwen. Een integraal huisvestingsplan (IHP) Onderwijs is in 2021 vastgesteld. Hierin wordt een visie op de gebouwen gegeven voor een termijn van 20 jaar. De voorziening voor onderhoud schoolgebouwen is komen te vervallen in de programmabegroting. Voor het groot onderhoud van scholencomplex De Essen is voor de komende jaren een reserve beschikbaar van € 400.000. Voor de nieuwbouw of grootschalige revitalisatie dient een afzonderlijk krediet te worden aangevraagd. Voor de ver- en nieuwbouw van verscheidene scholen in het primair- en voortgezet onderwijs is hiervoor een budget opgenomen.
Het onderhoudsbudget voor overige schoolgebouwen is komen te vervallen (met uitzondering van scholencomplex De Essen, zie boven). Dit is een taak van het schoolbestuur. Voor nieuwbouw of revitalisatie moet afzonderlijk krediet worden aangevraagd. Een IHP Onderwijs is vastgesteld, hierin wordt gewerkt naar een visie voor de komende 20
jaar voor de schoolgebouwen.
3.2.10
Overige gebouwen
Product Doel Beleid
Uitvoering
Kwaliteit Planning/toekomst
Budget en werkelijkheid 2021
Confrontatie Conclusie
3.2.11 Product Doel Beleid
Onder het product overige gebouwen vallen alle gebouwen in eigendom van de gemeente, uitgezonderd schoolgebouwen. Als eigenaar hebben we de verplichting voor een veilig te gebruiken gebouw en voldoen aan de wettelijke vereisten. Het beheer en onderhoud van het maatschappelijk vastgoed (uitgezonderd schoolgebouwen) worden afgestemd op de situatie van het gebouw. Het huidige beleid voor beheer en onderhoud is gericht op een voortdurende instandhouding van ons vastgoedbezit. Wij hebben verplichtingen als eigenaar, verhuurder of exploitant. Gebouwen moeten veilig te gebruiken zijn en voldoen aan de wettelijke vereisten. Wij willen efficiënt met ons vastgoedbezit omgaan en zien vastgoedeigendom niet als een doel op zich. Door te zoeken naar optimalisatie in het gebruik verwachten we dat er de komende jaren gebouwen worden afgestoten of ingevuld worden met een andere functie om maatschappelijke doelstellingen te bereiken. Al deze gebouwen worden jaarlijks door onze bouwkundige medewerkers geïnspecteerd. Indien nodig wordt daarbij externe expertise ingehuurd. De onderhoudsgegevens worden ingevoerd in een meerjarenprogramma. Uitgangspunt bij het onderhoud van onze gebouwen is ‘sober en doelmatig’. Tijdens de jaarlijkse inspectie wordt de noodzaak van het geplande onderhoud beoordeeld. Daar waar mogelijk worden werkzaamheden doorgeschoven naar volgende jaarschijven.
Bewaakt wordt wel dat er geen kapitaalvernietiging optreedt door te laat preventief onderhoud. Vervanging van (installatie-)onderdelen vindt pas plaats als deze niet meer functioneren of als wordt verwacht dat ze op korte termijn gaan uitvallen. In de uitgangspunten van het gemeentelijk vastgoedbeleid is verwoord dat er bij vervanging wordt gekozen voor de meest duurzame en energiezuinige oplossing, mits er sprake is van een reële terugverdientijd. Eind 2019 is een nieuw gebouwenbeheersysteem, O-prognose, aangeschaft. Zie: uitvoering Na inspectie door onze bouwkundige medewerkers aangevuld met externe expertise worden, waar nodig, onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd. Passend binnen de uitgangspunten van het gemeentelijk vastgoedbeleid. Met bovengenoemde uitgangspunten voor beheer wordt de Voorziening Gebouwenbeheerplan Overige Gebouwen, met de in deze programmabegroting geraamde dotaties voor de komende 10 jaar, voldoende gevoed. De jaarlijkse dotatie aan de voorziening bedraagt € 629.000. Het saldo van de Voorziening Gebouwenbeheersplan per 1 januari 2022 is € 1.676.680.
Zie: budget De overige gebouwen voldoen aan de uitgangspunten zoals opgenomen in het gemeentelijk vastgoedbeleid en het budget is in 2021 voldoende om deze kwaliteit te behouden.
Sportaccommodaties Onder het product sportaccommodaties vallen buiten en binnensport accommodaties: Ons doel is om álle inwoners te laten genieten van sport en beweging. Daarom investeren wij in sportaccommodaties en sportverenigingen Wij willen ervoor zorgen dat er voldoende en kwalitatief hoogwaardige binnen- en buitensportaccommodaties beschikbaar zijn en blijven voor vitale sportverenigingen. Dit omvat naast beheer ook de verdere ontwikkeling en verbetering van accommodaties. De visie op sport en bewegen is in 2016 vastgesteld. Er is een nieuwe tarievenstructuur vastgesteld. De buitensportverenigingen zijn zelf verantwoordelijk voor het uitvoeren van de servicewerkzaamheden. Komende tijd zullen de afspraken die met de sportverenigingen zijn
65
Uitvoering
Kwaliteit
Planning/toekomst
Budget en werkelijkheid 2021
Confrontatie
Conclusie
66
gemaakt met betrekking tot huur, onderhoud en renovatie Oldenzaalbreed worden bekeken. Dit moet leiden tot eenduidige kaders die op alle sportverenigingen kunnen worden toegepast. Ook zal gekeken worden of de gedeeltelijke privatisering verder kan worden uitgebreid. Daarnaast zijn ook de ontwikkelingen in de sport van belang voor het toekomstige beheer van de sportaccommodaties. Zo neemt het meisjesvoetbal en het zaterdagvoetbal een vlucht waar de accommodaties niet op ingericht zijn. Doelstelling is om de gevolgen per vereniging in kaart te brengen en voor te leggen. Voor het uit te voeren beheer en onderhoud is het “Sportbeheerplan 2013” maatgevend. Dit plan is in 2020 geactualiseerd. De sportvelden (buitensport) worden eenmaal per drie jaar door een externe organisatie uitgebreid kwalitatief beoordeeld. In het opgestelde rapport wordt, naast de advisering voor het reguliere beheer en onderhoud, speciale aandacht besteed aan geplande (vervangings-)investeringen in de nabije toekomst. Wel wordt de afweging gemaakt dat bij voldoende technische kwaliteit de investeringen naar een later tijdstip kunnen worden verschoven.
Voor het onderhoudsniveau van de buitensport accommodaties wordt aansluiting gezocht bij de onderhoudscriteria zoals deze door NOC*NSF, in samenwerking met de sportbonden, zijn geformuleerd In het jaar voorafgaande aan de investering zal worden beoordeeld of de technische levensduur langer is dan de economische levensduur en afhankelijk daarvan kan de vervangingsinvestering eventueel worden uitgesteld. De integrale afweging van (vervangings)investeringen in de sport vindt jaarlijks plaats in de programmabegroting. In de begroting is voor elke sportaccommodatie afzonderlijk budget opgenomen voor het dagelijks en reguliere beheer en onderhoud alsmede kleine vervangingsinvesteringen. De budgetten voor de schil (=vastgoed) van de binnen- en buitensportaccommodaties zijn ondergebracht in de Voorziening Gebouwenbeheerplan (zie Overige gebouwen). Het budget voor onderhoud Binnensportaccommodaties: (KP 6530 – 438025/438050/438052). Het budget voor onderhoud Buitensportaccommodaties: (KP 6531 – 4380-/10/23/25/28/29/33/50/52)
In 2020 is het sportbeheerplan geactualiseerd. Inmiddels zijn er diverse renovaties uitgevoerd en zijn er nieuwe ontwikkelingen op het gebied van het onderhoud van sportvelden. Een nieuwe update van het beheerplan is noodzakelijk. Dit beheerplan is richtinggevend voor het beheer en onderhoud van onze sportaccommodaties. Aansluitend zal de confrontatie met de beschikbare budgetten inzicht moeten geven of deze voldoende zijn om het beheer en onderhoud op het afgesproken niveau uit te voeren. Afhankelijk van de verdere uitwerking van het sportbeheerplan is aan te geven of de beschikbare budgetten voor 2022 en verder, voldoende zekerheid bieden. Mocht op dat moment geconstateerd worden dat beschikbaar budget en voorgenomen maatregelen niet met elkaar in overeenstemming zijn, zullen er maatregelen worden getroffen opdat deze overeenstemming alsnog ontstaat.
3.3
Financiering
3.3.1
Algemeen
De gemeente dient een paragraaf Financiering in zowel de begroting als in het jaarverslag op te nemen, waarin aangegeven wordt op welke manier er uitvoering wordt gegeven aan de financieringsfunctie. Het uitgangspunt hierbij is het beheersen van risico’s, met name het renterisico. Onderstaand treft u de relevante informatie aan met betrekking tot de treasury-activiteiten van de gemeente in 2021.
3.3.2
Kasgeldlimiet
De kasgeldlimiet geeft het maximale bedrag aan dat met kortlopende middelen gefinancierd mag worden. Deze limiet wordt elk kwartaal getoetst en mag in beginsel niet worden overschreden. Wanneer de limiet voor het derde achtereenvolgende kwartaal wel wordt overschreden moet de toezichthouder daarvan op de hoogte worden gesteld en moet een plan om binnen de limiet te blijven ter goedkeuring worden voorgelegd. De limiet voor 2021 bedraagt 8,5% van de lasten van de begroting bij aanvang van het jaar en bedraagt afgerond € 7,9 mln. De limiet is in het tweede kwartaal van 2021 overschreden. Hiermee is voldaan aan de gestelde voorwaarden. (x € 1.000)
1e kwartaal
2e kwartaal
3e kwartaal
4e kwartaal
Kasgeldlimiet
7.948
7.948
7.948
7.948
Saldo gemeente
7.624
10.846
2.752
-1.160
323
-2.899
5.196
9.108
Onder/overschrijding
3.3.3
Renterisiconorm
Het doel van de renterisiconorm is het beheersen van de renterisico’s bij herfinanciering en/of renteherziening. Elke gemeente loopt een financieel risico wanneer de rente onverwacht stijgt. Door te zorgen voor voldoende spreiding in de rente-typische looptijden van de leningenportefeuille en/of door te kiezen voor een annuïtaire- of lineaire aflossingsvorm kunnen de effecten van een renteverandering worden afgevlakt. Renterisiconorm 2021 Begrotingstotaal 2021
93.501
Renterisiconorm 2021
20%
Renterisico op vaste schuld
18.700 6.433
(aflossingen) Onderschrijding renterisiconorm
3.3.4
12.267
Financieringsbehoefte
De financieringsbehoefte is onder meer afhankelijk van het tijdstip waarop investeringen tot uitvoering komen. Daarnaast is ook aflossing van de leningenportefeuille bepalend voor de liquiditeitspositie. In 2021 is ruim € 6,4 miljoen afgelost. Dit kan ertoe leiden dat er langlopende financiering moet worden aangetrokken. Ons streven is erop gericht om binnen de kasgeldlimiet in de financieringsbehoefte te voorzien door het aantrekken van kortlopende leningen. De ervaring leert namelijk dat de rente op kortlopende leningen nagenoeg altijd lager is dan op langlopende geldleningen waardoor (tijdelijk) een rentevoordeel kan worden behaald. In 2021 is geen vaste geldlening aangetrokken. 67
3.3.5
Liquiditeitenplanning
De liquiditeitenplanning voor de geldstromen binnen onze gemeente is elk kwartaal geactualiseerd. Met een degelijke planning kan intern een betere afstemming plaatsvinden over betalingsactiviteiten en de effecten daarvan op de gemeentelijke financiering. In het verlengde daarvan vormt de planning een basis voor meer onderbouwde financieringsactiviteiten.
3.3.6
Rentevisie
De rentevisie wordt gebaseerd op de rentevisie van financiële instellingen, waaronder die van onze huisbankier. De Europese Centrale Bank (ECB) beslist maandelijks over de officiële rentetarieven in het eurogebied en heeft diverse instrumenten om die te beïnvloeden. Het beleid in 2021 werd uiteraard nog steeds in grote mate beïnvloed door de corona pandemie. Om de economie te helpen de schok van de pandemie op te vangen, heeft de ECB een aankoopprogramma opgezet om de leenkosten van burgers, bedrijven en overheden te verminderen en de kredietverlening in het eurogebied te vergroten. Een ander instrument dat wordt ingezet is de bepaling van de officiële rentetarieven in het eurogebied. De herfinancieringsrente die de basis vormt voor de tarieven op de geldmarkt is in 2021 ongewijzigd gebleven op 0,00 procent. Banken kunnen dus gratis geld lenen bij de ECB. De depositorente is ook ongewijzigd op -0,5 procent gebleven. Dit betekent dat banken rente moeten betalen om tegoeden bij de ECB onder te brengen en is daarmee de bron voor de negatieve rente op kasgeldleningen. De BNG Bank heeft met ingang van 1 juli 2021 negatieve rente ingevoerd over een creditsaldo boven € 500.000,00. De gemeente Oldenzaal heeft in lijn met haar streven in 2021 voornamelijk in het liquiditeitstekort kunnen voorzien door het aantrekken van kort geld tegen een rentevergoeding van gemiddeld -0,49%.
3.3.7
Leningenportefeuille
De leningenportefeuille van vaste geldleningen bestaat per 31 december 2021 uit acht leningen met een restant schuld van € 33,5 mln. De gemiddelde rente van deze leningen bedraagt per 31 december 202 1,64% (31 december 2020 1,63%). Vervroegde aflossing van deze leningen is niet mogelijk en de rente staat gedurende de gehele looptijd vast.
3.3.8
Uitzettingen
Door de invoering van het schatkistbankieren zijn wij verplicht om overtollige middelen boven een “drempelbedrag” aan te houden in de schatkist. Het drempelbedrag was voor de eerste twee kwartalen 2021 0,75% van de begrotingsomvang, voor het derde en vierde kwartaal gold een percentage van 2%. Deze aanpassing per 1 juli 2021 is gedaan om tegemoet te komen aan decentrale overheden die als gevolg van de invoering met onevenredig hoge administratieve lasten te maken kregen. De gemeente Oldenzaal mocht in het eerste half jaar 2021 per kalenderdag afgerond € 701.257,00 buiten de schatkist houden, in het tweede half jaar was het drempelbedrag € 1.870.020,00. Het gemiddelde positieve saldo in R/C mag dit bedrag niet overschrijden. Vanuit praktische overwegingen is er voor gekozen om overtollige middelen per dag automatisch door de BNG Bank te laten overboeken naar de schatkist. Hiermee wordt voorkomen dat het drempelbedrag wordt overschreden. In 2021 had de gemeente Oldenzaal uitsluitend een liquiditeitstekort en is geen geld uitgezet. Omdat het verstrekken van leningen niet tot de kerntaken van de gemeente behoort is in het treasurystatuut bepaald dat de gemeente zelf geen leningen verstrekt. Het verstrekken van garanties, evenals het aangaan van financiële participaties, wordt uitsluitend gedaan uit hoofde van de publieke taak.
Ter beperking van het financiële risico wordt geen garantie verstrekt indien een beroep kan worden gedaan op een voorziening in de vorm van een (nationaal) waarborgfonds.
68
De gemeente Oldenzaal heeft nog een leningenportefeuille van hypothecaire geldleningen die in het verleden aan medewerkers zijn verstrekt. Sinds 2009 is het bij wet niet meer toegestaan leningen te verstrekken, bestaande leningen mogen uitlopen. De portefeuille bestaat per 31 december 2021 uit 30 leningen met een totale restantschuld van afgerond € 2,1 miljoen.
3.3.9
Relatiebeheer
De BNG Bank in Den Haag is onze huisbankier. In 2015 is gezamenlijk met de gemeenten Enschede, Losser, Hengelo en het Gemeentelijk Belastingkantoor Twente een aanbestedingstraject Bancaire Dienstverlening doorlopen dat heeft geresulteerd in een overeenkomst met de BNG Bank met einddatum 31 december 2021. We hebben voor een nieuwe overeenkomst besloten deze keer niet aan te sluiten bij dit intensieve traject maar onderhands met de BNG Bank een overeenkomst af te sluiten voor onbepaalde tijd. Ten behoeve van het schatkistbankieren hebben we ook bij het Ministerie van Financiën een rekeningcourant. Het contante betalingsverkeer, zoals de parkeergelden en de leges Publiekszaken, is t/m oktober 2021 door RJ Geld- en Waardevervoer uit Enschede verwerkt, ingaande november 2021 is hiervoor een overeenkomst afgesloten met Brink’s Solutions Nederland B.V.
3.3.10
Renteomslag
Het gehanteerde renteomslagpercentage bedroeg voor 2021 afgerond 0,5%. Berekening op basis van de gegevens zoals in deze jaarstukken opgenomen laat een percentage zien van 0,33%. Deze afwijking zorgt voor een positief resultaat op treasury.
69
3.4
Bedrijfsvoering
3.4.1
Algemeen
De paragraaf bedrijfsvoering geeft inzicht in de stand van zaken en de beleidsvoornemens rond de gemeentelijke bedrijfsvoering. Met bedrijfsvoering worden de bedrijfsprocessen bedoeld die nodig zijn om de beleidsdoelstellingen uit de programma's te realiseren. De bedrijfsvoering is daarbij randvoorwaardelijk. Maatschappelijke ontwikkelingen en (ingrijpende) veranderingen in wet- en regelgeving zijn van grote invloed op ons werk; op wat we doen, hoe we dit doen en met wie we dit doen. Complexe vraagstukken en samenwerkingsvormen (zowel lokaal als regionaal) vergen andere sturing en flexibele inzet van mensen en middelen. Daarnaast vragen onze eigen ambities en het streven naar optimale dienstverlening aan de stad om een duidelijke focus op onze doelen en taakuitvoering. Wij zetten in op samenwerking, vernieuwing en transparantie. Samen met de samenleving werken wij aan een leefbare stad. Het jaar 2021 heeft (naast het bezweren van de coronacrisis) vooral in het teken gestaan van het verbeteren van de (digitale) dienstverlening en het oppakken van belangrijke (wettelijke) ontwikkelingen. Daarnaast zijn onderstaande aspecten belangrijk in de manier waarop wij onze organisatie vorm en inhoud geven. Medewerkers Onze medewerkers zijn ons grootste goed.
De lengte van de coronapandemie en de krapte op de arbeidsmarkt maakt dat collega’s sneller om zich heen gaan kijken voor nieuwe uitdagingen. Wij hebben in 2021 ingezet op een andere arbeidsmarktbenadering om onze organisatie van kwantitatief en kwalitatief goede collega’s te voorzien. Financieel Helaas stond 2021 ook in het teken van de teruglopende financiële positie en het daarop passend acteren. Wij hebben hier de raad tijdig over geïnformeerd en onze maatregelen getroffen om de financiële positie te verbeteren en verstevigen. In de programmabegroting 2020 was al voorzien in een efficiencytaakstelling op de ambtelijke organisatie van € 350.000 voor het jaar 2021. We zijn daarnaast continu bezig onze werkwijzen te verbeteren en efficiënter in te richten. Dit kunnen kleine aanpassingen zijn in processen, maar ook complete herinrichtingen van processen met behulp van bijvoorbeeld de LEAN-methodiek. De huidige financiële situatie maakt de urgentie van efficiëntere processen extra duidelijk. De twee hoofdthema’s, waar we ons in 2021 op hebben gericht zijn: Dienstverlening (wettelijke) Ontwikkelingen en rechtmatigheid 3.4.2
Dienstverlening
In 2019 zijn we gestart met een herijking van onze visie op dienstverlening. Dit heeft geresulteerd in het programma Contact. Eén van de belangrijke onderwerpen hierin is dat we, om meer verbinding te kunnen maken, meer plaats- en tijdonafhankelijk willen werken als onderdeel van het activiteitgericht werken en meer digitaliseren. Dit heeft gevolgen voor de huisvesting (het gebouw), de facilitaire diensten en ICT. In 2021 hebben we gekeken naar de huidige functie van het stadhuis. We hebben de vraag gesteld: “Is het stadhuis van de toekomst nog steeds alleen de werkplek voor het bestuur en de ambtelijke organisatie of zouden ook andere organisaties gebruik kunnen maken van de faciliteiten die het stadhuis biedt?” Hierover is samen met de raadsfracties gebrainstormd met als uitkomst dat het de moeite waard is om hier verder onderzoek naar te doen. Dit heeft erin geresulteerd dat de invoering van het tijd- en plaatsonafhankelijk werken enige vertraging oploopt. Wel zijn in 2021 medewerkers gefaciliteerd met een mobiele telefoon en een laptop. Ook de doorontwikkeling van teams en de invoering van de digitale handtekening draagt bij aan het tijd- en plaatsonafhankelijk te werken, Tot slot hebben we in 2021 een behoefte-onderzoek uitgevoerd onder de medewerkers. Hiermee krijgen we in beeld waar de behoefte 70
ten aanzien van het activiteitgericht werken ligt. Door meer diversiteit in het soort werkplekken aan te brengen willen we bijdragen aan het verbeteren van onze dienstverlening. Uitvoeringsagenda verbeteren online-diensten In het coalitieprogramma 2018-2022 is aangegeven dat wij onze dienstverlening door ontwikkelen. In lijn hiermee ligt de focus onder meer op de verbetering van de digitale dienstverlening, zodanig dat we tegemoetkomen aan de wensen en behoeften van onze inwoners. Hierin vinden we kwaliteit, integraliteit en voortgang belangrijk. Er is een uitvoeringsagenda digitalisering opgesteld, waarmee we de onlinediensten voor onze inwoners verbeteren. In 2021 is een nieuwe ICT-oplossing in gebruik genomen voor de digitale dienstverlening van burgerzaken producten. Daarnaast is ook in 2021 een klantfeedbacksysteem geïmplementeerd; hiermee brengen we de ervaring van onze inwoners met de gemeentelijke dienstverlening in beeld en kunnen we gerichte acties ondernemen om onze dienstverlening te verbeteren. Mens & Gedrag (Digitale) dienstverlening wordt aan de ene kant verbeterd richting onze inwoners, maar dit betekent ook wat voor onze medewerkers. Het is belangrijk dat we inzetten op een verdere doorontwikkeling van onze medewerkers. De komende jaren staat het HR-beleid in het teken van het meegroeien met een snel veranderende samenleving.
Dit vraagt om een ambtelijke organisatie die wendbaar en flexibel is. Van ambtenaren vraagt dit nieuwe kennis, nieuwe competenties en innovatieve manieren van werken. Het nieuwe werken betekent het kiezen van de beste plek om je werk te doen en in contact te zijn met degene voor en met wie je werkt. Nieuwe kennis en kunde bieden we aan via de Oldenzaal Academie. In 2021 is een specifiek accent gelegd op de ontwikkeling en versterking van de digitale vaardigheden van medewerkers. Zo is er een ITskills week georganiseerd met diverse workshops over IT-onderwerpen waarmee we dagelijks te maken hebben. Na afloop kon het geleerde direct worden toegepast in de praktijk. In 2021 is een nieuwe HR-gesprekscyclus geïntroduceerd passend bij de huidige tijd en bij onze kernwaarden. Een onderdeel daarvan is de vervanging van het functioneringsgesprek door “het goede gesprek” en uiteindelijk een aanpassing van het huidige belonings- en beoordelingsbeleid. In “het goede gesprek” bespreken medewerker en leidinggevende o.a. over wat nodig is om goed met de veranderingen en nieuwe manieren van werken te kunnen omgaan en meegaan, nu en in de toekomst. Medewerkers nemen eigen regie over hun loopbaan, ontwikkeling en (duurzame)inzetbaarheid, waarbij het management een begeleidende, coachende en faciliterende rol heeft.
Meer informatie over het programma Contact staat in het programma Dienstverlening en Veiligheid.
3.4.3
Belangrijke (wettelijke) ontwikkelingen en rechtmatigheid
Informatieveiligheid We voldoen als gemeente inmiddels voor een groot gedeelte aan de Baseline Informatieveiligheid Overheid (BIO). In 2021 werden in dat kader wederom een aantal maatregelen (verder) geïmplementeerd. Dit zijn ICT-technische maatregelen, maar ook control- en bewustzijnsacties. Zo organiseren we diverse initiatieven om bewustwording en kennis over informatieveiligheid te bevorderen. In december 2021 werd de hele wereld opgeschrikt door het log4j incident. Ook in Oldenzaal zijn diverse controles en maatregelen uitgevoerd. In 2021 legden we voor de 4e keer middels éénduidige normatiek single information audit (ENSIA) verantwoording af over onze status van informatieveiligheid aan de wettelijke toezichthouders, maar ook aan de gemeenteraad. Een externe auditor checkt daartoe de zelfevaluatie-vragenlijst en onze collegeverklaring en stelt een Assurance Verklaring op. Wet open overheid (Woo) en Wet elektronische publicaties (Wep) In 2021 is een start gemaakt met de implementatie van de WOO. Het doel van de wet is om overheden en semi-overheden transparanter te maken, om zo het belang van openbaarheid van publieke informatie voor de democratische rechtsstaat, de burger, het bestuur en economische ontwikkeling beter te dienen. 71
De wet wil bereiken dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. Naast het feit dat we met de implementatie van de Woo voldoen aan een wettelijke verplichting, draagt deze ook bij aan onze visie op dienstverlening. We willen immers een open en transparante overheid zijn waarbij de burger steeds meer eigen regie pakt. Het (vroegtijdig) actief openbaar maken van informatie helpt om deze ambitie te verwezenlijken. Hierbij mag de inwoner erop vertrouwen dat we zorgvuldig omgaan met de gedeelde (privacygevoelige) informatie. Belangrijk hierin is dan ook de anonimisering van gegevens om, in het kader van de AVG, de rechten van betrokkenen te waarborgen. Met ingang van 1 januari 2021 is de Wet elektronische publicaties (Wep) van kracht. De Wep introduceert een verplichting om alle wettelijk voorgeschreven bekendmakingen, mededelingen en kennisgevingen van (voorgenomen) besluiten die niet tot één of meer belanghebbenden zijn gericht, in een officieel elektronisch publicatieblad te doen. Juridische zaken In 2021 vonden interne audits plaats over de genomen besluiten op verschillende beleidsterreinen. De acties die hieruit voortvloeien worden in het eerste kwartaal van 2022 opgepakt en gedeeld in het Oldenzaalse Juridisch Platform.
Op het gebied van juridische samenwerking is Oldenzaal aangesloten bij een regionaal juridisch platform. In dit platform komen de Twentse concernjuristen regelmatig bij elkaar om (strategische) juridische en bestuurlijke vraagstukken te bespreken die in Twente spelen. In dit platform wordt ook aan kennisdeling gedaan d.m.v. het aanbieden van cursussen/webinars die bij andere gemeenten te volgen zijn. Eind 2021 is de aanbesteding voor juridische dienstverlening (extern) live gegaan. In het eerste kwartaal van 2022 verwachten we een overeenkomst te sluiten met een geschikte partij. Het mandaatbesluit is in 2021 voorzien van een update. De definitieve update van het mandaatbesluit volgt medio 2022. Financiën Wij hebben een voorzichtige start gemaakt met het digitaliseren van de P&C-cyclus. Dit heet geleid tot een nulmeting in de vorm van een quick scan, met daarbij actiepunten voor de korte en lange termijn. In 2022 zal hieraan een vervolg worden gegeven door ons onder meer actief te oriënteren op een softwareoplossing voor het digitaliseren van de P&C-producten en een actualisatie van ons huidige financiële systeem. Rechtmatige inhuur personeel en professionalisering Inkoop De inkoopfunctie heeft zich ontwikkeld tot een gespecialiseerd vakgebied m.b.t.
rechtmatigheid, marktconforme prijzen, risicobeheersing, duurzaamheid, de inzet van mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt, gebiedsinkopen en juridische houdbaarheid van gemaakte keuzes. In 2022 werken we aan verdere professionalsering van contractmanagement en verbeteren we de wijze waarop we de inkoopfunctie belegd hebben binnen onze gemeente. Op het gebied van rechtmatigheid is de ambitie om meer dan 94% van onze inkopen op een rechtmatig wijze te laten verlopen. Inspelen op digitale ontwikkelingen Inwoners en ondernemers zien om hen heen veel nieuwe ontwikkelingen op het gebied van informatie en verwachten van ons dat wij hierop inspelen. Wij volgen de ontwikkelingen en gaan ontwikkelingen toepassen als dit in het belang is van de ambitie van onze gemeente. De strategie die wij hierin hanteren is die van “slimme volger”. Als basis hiervoor is flexibele automatisering nodig. Hiervoor zetten we samen met andere gemeenten in de regio (IT Platform Twente), in de coöperatieve vereniging Dimpact en landelijk (VNG Realisatie) stappen door uitvoering te geven aan de Generieke Digitale Infrastructuur (GDI), Gemeentelijk Gemeenschappelijke Infrastructuur (GGI) en Common Ground architectuur. Belangrijke inrichtingskeuzes leggen we vast in architectuurprincipes die we gebruiken als toetsingskader bij nieuwe projecten en veranderingen in de informatievoorziening en ICT.
Op het gebied van technologie worden de ontwikkelingen rondom blockchain, datamining, algoritmen en internet of things gevolgd en passen we dit toe in onze gemeente indien dit van belang is. In 2021 zijn we gestart met het toepassen van robotic proces automation (RPA) om met robots grote aantallen documenten van Noaberkracht te verwerken i.v.m. de samenwerking Participatiewet die per 1-1-2022 van start is gegaan. We zetten daarnaast stappen om meer datagedreven sturing toe te passen, door met behulp van technologie onze data beter te combineren en analyseren, met inachtneming van de privacyregels. 72
Archivering Voor de digitale archivering van op termijn te vernietigen documenten maken we gebruik van het zaaksysteem. Op termijn te vernietigen documenten worden hiermee al volledig digitaal verwerkt. Voor permanent te bewaren archiefdocumenten is in 2020 toestemming verleend voor digitale archivering geregeld. Daarmee werd 2021 het eerste jaar waarin wij volledig digitaal zijn ingericht voor archivering. In 2021 zijn we gestart met het opzetten van kwaliteitszorg om de kwaliteit van onze informatie in de e-Suite doorlopend te monitoren en te verbeteren. Aansluitend is een pilot van start gegaan met een aantal WMO-processen. Na de pilot zal het kwaliteitssysteem verder doorontwikkeld worden. Vanuit de Archiefregeling (artikel 16) is een kwaliteitssysteem een wettelijke verplichting; het ontwikkelen en implementeren van een kwaliteitssysteem is dan ook aanbevolen in het rapport van de archiefinspectie en de jaarlijkse KPI-rapportages.
73
3.5
Verbonden partijen
3.5.1
Algemeen
De op dit onderdeel van toepassing zijnde, door de raad vastgestelde, beleidsnotities: Regeling Regio Twente, ingesteld per 1 januari 2016; Beleidskader Verbonden Partijen 2012, vastgesteld 5 maart 2012. Artikel 1 van het BBV geeft als definitie: “een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk én een financieel belang heeft”. Een financieel belang is een aan de verbonden partij ter beschikking gesteld bedrag dat niet verhaalbaar is indien de partij failliet gaat onderscheidenlijk het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat indien de partij haar verplichtingen niet nakomt. Bestuurlijk belang is zeggenschap, hetzij uit hoofde van vertegenwoordiging in het bestuur hetzij uit hoofde van stemrecht. Diverse gemeentelijke doelstellingen worden niet alleen door de gemeentelijke organisatie zelf, maar ook door of in samenwerking met anderen gerealiseerd. De relatie van de gemeente met deze verbonden partijen kan sterk verschillen. Het belang dat de raad heeft bij inzicht in de verbonden partijen is tweeledig. De verbonden partijen voeren vaak een taak uit die de gemeente ook zelf kan doen. De werkzaamheden zijn als het ware gemandateerd/gedelegeerd aan de verbonden partij. De gemeente blijft wel de verantwoordelijkheid houden voor het realiseren van de beoogde doelstellingen uit de programma’s.
Dus de kader stellende en controlerende taak van de raad blijft overeind. De doelstellingen van de verbonden partij dienen dus - blijvend - overeen te stemmen met die van de gemeente en gecontroleerd dient te worden in hoeverre dit gerealiseerd wordt. De budgettaire consequenties ten behoeve van de verbonden partijen dienen geautoriseerd te worden, waarbij tevens aandacht dient te zijn voor de financiële risico’s in dat verband. Naast de verbonden partijen heeft de gemeente Oldenzaal ook deelnemingen. Een deelneming is een participatie in een naamloze of besloten vennootschap, waarin de gemeente Oldenzaal aandelen heeft.
3.5.2
De verbonden partijen en deelnemingen in overzicht
Twence We streven nog steeds naar verkoop van de aandelen Twence. Samen met de gemeente Almelo, Twenterand en Rijssen-Holten blijven we de mogelijkheden onderzoeken om de aandelen te vervreemden. Liquidatie Regio Twente In de algemeen bestuursvergadering van de Regio Twente van 10 juli 2019. is het advies van de secretarissen met de titel: “Versterking door focus en eenvoud” besproken. De kern van het advies is dat de noodzakelijke en gewenste versterking van de samenwerking het best kan plaatsvinden door: Te focussen op een zeer beperkt aantal inhoudelijke thema’s, onder de noemer ‘sociaaleconomische structuurversterking’. Hiervan maken mobiliteit en lobby deel uit; Deze inhoudelijke taak in het vervolg, nog veel meer dan nu, samen met de andere partners in de triple helix op te pakken, dus samen met ondernemers, onderwijs- en onderzoeksinstellingen; De overige onderdelen van Regio Twente in de toekomst op een andere, transparante en eenvoudige manier buiten de huidige gemeenschappelijke regeling te (laten) organiseren. De GGD krijgt dan bijvoorbeeld vorm in een afzonderlijke gemeenschappelijke regeling. Medio 2021 is de Regio Twente ontmanteld. De voormalige aktiviteiten van de Regio Twente zijn gepositioneerd in 3 nieuwe bestuurlijke deelnemingen.
Recreatieschap Twente (Bedrijfsvoeringsorganisatie) Openbaar Lichaam Gezondheid (Gemeenschappelijke Regeling) BOKSES / Twentboard (Bestuursovereenkomst Sociaal Economische Structuurversterking) . 74
Cogas Cogas heeft eind 2020 haar aandeel van 50% in Cogas Kabel Infra B.V. verkocht aan Gamma Infrastructure II Holdco B.V. voor een bedrag van € 57,7 miljoen. Onderstaand vindt u een overzicht van de verbonden partijen en de deelnemingen. Indien er sprake is van belangrijke wijzigingen in de relatie met de verbonden partij is dit terug te vinden in een toelichting op de ontwikkelingen bij het betreffende programma in hoofdstuk 2. Regio Twente
Informatie
1. Rechtsvorm en Vestigingsplaats
Gemeenschappelijke regeling Enschede
2. Doel
Regio Twente heeft tot doel, met inachtneming van hetgeen in deze regeling is bepaald, die belangen te behartigen, welke verband houden met een evenwichtige en harmonische ontwikkeling van zijn rechtsgebied. Ter verwezenlijking van het in het hiervoor genoemde doel behartigt Regio Twente de (Twentse) belangen op de volgende terreinen: Basispakket a. Publieke gezondheid, onder de naam GGD Twente; b. Jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning; c. Sociaaleconomische structuurversterking; d. Recreatieve voorzieningen; e. Lobby; Vrijwillige samenwerking f. Faciliteren, coördineren en afstemmen.
3. Partijen
Regio Twente is het samenwerkingsverband van de veertien Twentse gemeenten.
4. Bestuurlijk belang
De gemeente Oldenzaal vaardigt 1 vertegenwoordiger af in het Algemeen Bestuur, dit is Burgemeester P. Welman
5. Financieel belang
Eigen vermogen op 31 december 2020: € 10.484.222 31 december 2019. € 9.999.077 Vreemd vermogen op 31 december 2020 € 37.004.866 31 december 2019 € 24.755.455 Solvabiliteit op 31 december 2020: 22,1% De solvabiliteit komt per einde 2020 uit op 22,1% (Eigenvermogen/ Totaalvermogen). Door het eigen vermogen te corrigeren voor de oude Agenda van Twente en de overlopende passiva te corrigeren voor maatregelhulp- en beschikbaarheidsvoorzieningen ontstaat een meer realistisch beeld van de solvabiliteit. De gecorrigeerde solvabiliteitsratio komt dan per eind 2020 uit op 16,5%.
6. Prestaties – effecten 7. Voortgang
De gemeenschappelijke regeling Regio Twente is formeel opgeheven en de taken zijn medio 2021 ondergebracht bij 3 nieuwe publiekrechtelijke entiteiten en bij zgn. gastgemeenten.
8. Risico’s en kansen 9. Ontwikkelingen in het afgelopen en komende jaar
.
Gemeentelijke bijdrage
75
Stadsbank Oost Nederland
Informatie
1. Rechtsvorm en Vestigingsplaats
Gemeenschappelijke regeling Enschede
2. Doel
Schuldhulpverlening aan burgers Schulden belemmeren burgers te participeren. De gemeente zet schuldhulpverlening in om belemmeringen weg te nemen. Met als uiteindelijk doel het bevorderen van de arbeidsparticipatie. De Stadsbank is een gemeentelijke kredietbank als bedoeld in de Wet op het consumentenkrediet. Zowel vanuit een bedrijfseconomische als een maatschappelijke optiek bezien, biedt de Stadsbank een verantwoord pakket van, al dan niet, financiële dienstverlening aan de ingezetenen in haar rechtsgebied. Met als doel de financiële weerbaarheid en redzaamheid van huishoudens te bevorderen. Hiermee ondersteunt de Stadsbank Oost Nederland de aangesloten gemeenten bij haar gemeentelijke armoede- en minimabeleid.
Dit doet zij door middel van het aanbieden van: kredieten tegen (met het oog op de Fido-doelgroep) verantwoorde rentepercentages; budgetbeheer ter ondersteuning van de stabiliteit van de financiële huishouding, zodat (verdere) verschulding kan worden voorkomen; minnelijke schuldhulpverlening ter voorkoming van maatschappelijke uitval en ter ondersteuning van de re-integratie op de arbeidsmarkt; bewindvoering in het kader van de Faillissementswet als verlengstuk van de minnelijke schuldhulpregeling; preventie- en voorlichtingsactiviteiten gericht op het voorkomen van financiële instabiliteit en verschulding bij risicogroepen (met name jongeren en huishoudens met een laag inkomen).
3. Partijen
Gemeenschappelijke regeling samen met andere 22 gemeenten in Twente en OostGelderland.
4. Bestuurlijk belang
De gemeente Oldenzaal heeft een zetel in het algemeen bestuur (wethouder R. Christenhusz). De wet gemeentelijke schuldhulpverlening schrijft de vaststelling van een beleidsplan voor. De raad wordt elk jaar geïnformeerd bij de vaststelling van het jaarverslag over het afgelopen jaar en de begroting voor het komende jaar. Daarnaast stelt de raad eens per vier jaar het beleidsplan schuldhulpverlening vast.
5. Financieel belang
Eigen vermogen op 31 december 2020: € 1.183.300 31 december 2019 € 1.696.100 Vreemd vermogen op 31 december 2020: € 15.001.100 31 december 2019 € 14.615.600. Solvabiliteit op 31 december 2020: 7,3%, 2019 10,4%
6. Prestaties – effecten
De raad ontvangt jaarlijks de ontwerpbegroting en de jaarrekening en het jaarverslag met de prestaties en effecten.
7. Voortgang
Volgen van de voortgang door maandelijkse managementrapportages.
8. Risico’s en kansen
Het is een openeindregeling. De laatste jaren nemen de kosten sterk toe.
9. Ontwikkelingen in het afgelopen en komende jaar
Geen bijzonderheden
Gemeentelijke bijdrage
2021: € 244.033
76
Crematoria Twente
Informatie
1. Rechtsvorm en Vestigingsplaats
Gemeenschappelijke regeling Enschede
2. Doel
Het stichten en exploiteren van één of meer crematoria. Zorg dragen voor continuïteit van een crematoriumvoorziening ten behoeve van het verzorgingsgebied door voortzetting van de deelneming in Crematoria Twente/Oost Nederland BV. Gestreefd wordt naar handhaving van de kwaliteit van deze crematoriumvoorziening op minimaal het huidige niveau.
3. Partijen
13 deelnemende gemeenten
4. Bestuurlijk belang
Het college benoemt uit zijn midden één lid (wethouder Zinkweg) in het Algemeen Bestuur. Wethouder is ook lid van het Dagelijks Bestuur. Jaarlijks wordt de jaarrekening van de gemeenschappelijke regeling en de bv ter kennisname (mogelijkheid om bedenkingen of zienswijzen kenbaar te maken) aan de raad (Politiek Forum) aangeboden.
5. Financieel belang
Eigen vermogen op 31 december 2020: € 1.564.030 31 december 2019 € 1.578.624 Vreemd vermogen op 31 december: € 13.704 31 december 2019 € 7.282
6. Prestaties – effecten 7. Voortgang 8. Risico’s en kansen
De deelnemende gemeenten zijn gezamenlijk aansprakelijk voor het resultaat van OLCT. Het risico van de deelneming is zeer beperkt; tarieven, inkomsten en rendementen zijn stabiel. Het resultaat van de BV wordt, met inachtneming van een minimale solvabiliteit van 30% (eigen vermogen gedeeld door balanstotaal), volledig uitgekeerd aan het openbaar lichaam. Daarnaast wordt als voorwaarde gesteld dat het eigen vermogen van de vennootschap groter is dan het gestorte en opgevraagde deel van het kapitaal, vermeerderd met de verplichte reserves. Vanuit oogpunt van behoedzaamheid is ervoor gekozen om het dividendbeleid af te stemmen op de financiële ontwikkeling van Crematoria Twente, met als gevolg dat de eerste twee jaar van de investeringen geen dividend wordt uitgekeerd en daarna minimaal € 375.000 structureel. In 2017 is voor het eerst weer dividend uitgekeerd.
9.Ontwikkelingen in het afgelopen en komende jaar
Het algemeen bestuur van het OLCT heeft in de vergadering van 2 juli 2020 aan het dagelijks bestuur de opdracht gegeven een Kadernotitie Deelname Gemeenschappelijke Regeling OLCT op te laten stellen. Achtergrond voor deze opdracht was de regelmatig opkomende vraag vanuit de deelnemers van de gemeenschappelijke regeling of het exploiteren van crematoria kan worden aangemerkt als een gemeenschappelijke taak. Het algemeen bestuur heeft besloten dit vraagstuk voor een standpunt aan de deelnemers voor te leggen. De Kadernotitie geeft een beeld van de argumenten die spelen rondom het thema publiek-privaat. De deelnemende gemeenten zijn met deze notitie in de gelegenheid gesteld om in eerste instantie de discussie te voeren over een strategische heroriëntatie op het eigenaarschap en het huidige governance construct van het OLCT, waarbij ook eventuele alternatieve organisatievormen zijn meegenomen Het algemeen bestuur heeft dan ook besloten dit vraagstuk voor een standpunt aan de deelnemers voor te leggen. In het najaar 2021 hebben de deelnemende gemeenten in een extra vergadering van het algemeen bestuur de standpuntbepaling toekomst OLCT van de gemeenten besproken. In het AB hebben de deelnemende gemeenten besloten om deelnemer de huidige governance van de onderneming te bestendigen en heeft geen enkele deelnemer besloten uit de gemeenschappelijke regeling te willen treden.
77
Veiligheidsregio Twente
Informatie
1. Rechtsvorm en Vestigingsplaats
Gemeenschappelijke regeling Enschede
2. Doel
Belangen behartigen op het gebied van openbare orde en veiligheid. O.a. brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing en geneeskunde
3. Partijen
Samen met 13 andere gemeenten in Twente
4. Bestuurlijk belang
1 zetel (P. Welman) in het algemeen bestuur
5. Financieel belang
Eigen vermogen op 31 december 2020 € 2.821.664 31 december 2019 € 2.144.993 Vreemd vermogen op 31 december 2020 € 55.396.487 31 december 2019 € 55.275.605 Solvabiliteit op 31 december 2020: 4,8%, 2019 3,8 % VRT heeft al sinds de oprichting een beperkt eigen vermogen en daarmee een lage solvabiliteit. De terugval komt voort uit de te verwachten aanspraak op de FLOreserves.
6. Prestaties – effecten
De gemeente ontvangt jaarlijks de ontwerpbegroting en de jaarrekening en het jaarverslag met de prestaties en effecten.
7. Voortgang
Volgen van de voortgang door kwartaalrapportages
8. Risico’s en kansen
Voor de interne risicobeheersing maakt Veiligheidsregio Twente gebruik van een beleidskader “Risicomanagement en weerstandsvermogen”. Dit beleidskader voorziet in een methodiek, waarmee permanent inzicht in de ontwikkelingen rond risico’s en het daarvoor beschikbare weerstandsvermogen wordt gegeven.
9. Ontwikkelingen in het afgelopen en komende jaar
In 2021 is een nieuw beleidsplan gaan gelden. Door de coronacrisis en en in 2021 ook enkele andere crisissituaties in Twente is een goede crisisorganisatie van belang gebleken. Doorontwikkeling van de crisisorganisatie (stabiliteit en kwaliteit) blijft belangrijk, maar de komende jaren is er ook aandacht voor de volgende onderwerpen: Innovatie/ technologische ontwikkelingen. Kansen benutten en proactief reageren op (potentiële) bedreigingen, ook met behulp van data en intelligence; Anticiperen op crisistypen door klimaatverandering; Anticiperen op wijziging regelgeving met invloed op taken (o.a. Omgevingswet); Reorganisatie meldkamer (van Hengelo naar Apeldoorn); Zelfredzaamheid en noaberschap Twentenaren.
Gemeentelijke bijdrage
2021 € 2.181.368
Gemeentelijk Belastingkantoor Twente
Informatie
1. Rechtsvorm en Vestigingsplaats
Gemeenschappelijke regeling Hengelo
2. Doel
Het heffen en invorderen van gemeentelijke belastingen en de uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken
3. Partijen
De gemeenten Almelo, Borne, Enschede, Hengelo, Oldenzaal, Losser en Haaksbergen.
4. Bestuurlijk belang
1 zetel in het dagelijks bestuur (E. Zinkweg)
78
5. Financieel belang
De gemeente Oldenzaal draagt naar rato bij in de kosten van het GBT, op basis van af te nemen producten. Eigen vermogen op 31 december 2020: € 336.000 31 december 2019 € 173.000 Vreemd vermogen op 31 december 2020 € 8.166.000 31 december 2019 € 7.606.000 Solvabiliteit op 31 december 2020: 4%, 2019 2,2%
6. Prestaties – effecten
Uitgangspunt van de begroting van het GBT is budgetneutraal
7. Voortgang
De activiteiten in 2020 waren: het verder verbeteren van de efficiency, om zodoende de kosten te drukken. Tevens zijn de mogelijkheden verkend van de toetreding van nieuwe gemeenten.
8. Risico’s en kansen
In algemene zin heeft gemeentelijke samenwerking de voordelen van schaalvergroting (o.a. grotere efficiëntie en effectiviteit, kwaliteitsverbetering) en (regionale) afstemming zonder dat de gemeente zijn politiek-bestuurlijke autonomie verliest. Op deze manier kan onder andere de maatschappelijke betrokkenheid op peil blijven. Een nadeel van gemeentelijke samenwerking is de beperkte democratische legitimatie. Het bestuur van een gemeenschappelijke regeling wordt niet rechtstreeks door de burger gekozen. Ten aanzien van de bedrijfsvoeringsrisico’s zijn door het GBT-maatregelen getroffen om deze zoveel mogelijk te beperken. Jaarlijks wordt een sluitende begroting vastgesteld, waarop gedurende het boekjaar wordt bijgestuurd. Het GBT heeft een weerstandsvermogen waarmee incidentele knelpunten in de bedrijfsvoering kunnen worden opgevangen. Alle processen zijn beschreven conform ISO-certificering en worden jaarlijks geactualiseerd. Het GBT heeft een Intern Controleplan dat als leidraad dient voor het waarborgen van een betrouwbare gegevensverwerking door de daartoe aangewezen personen in de primaire en ondersteunende processen.
9. Ontwikkelingen in het afgelopen en komende jaar
Het GBT heeft de ambitie om voor meer Twentse gemeenten belastingwerkzaamheden uit te voeren. Om dit te realiseren wordt er met de nog niet aangesloten Twentse gemeenten nauw contact onderhouden. Een begin is gemaakt met het formuleren van een nieuwe visie voor het GBT. Hierin wordt tevens verkend of er mogelijkheden zijn om in de toekomst niet alleen belastingtaken uit te voeren, maar ook bijvoorbeeld taken op het gebied van financiën en vastgoed.
Gemeentelijke bijdrage
€ 666.840 in 2021
Stichting Werkprojecten Oldenzaal
Informatie
1. Rechtsvorm en Vestigingsplaats
Stichting Oldenzaal
2. Doel
Het bieden van ondersteuning aan de Gemeente Oldenzaal op het gebied van de werkvoorziening aan mensen met een arbeidsbeperking (waaronder de WSW) en de bevordering van participatie van inwoners van Oldenzaal.
3. Partijen
Gemeente Oldenzaal is oprichter van de stichting
4. Bestuurlijk belang
De gemeente Oldenzaal vaardigt drie vertegenwoordigers (collegeleden) af in de Raad van Toezicht.
5. Financieel belang
Het resultaat van de Stichting Werkprojecten Oldenzaal wordt jaarlijks ten gunste of ten laste van de gemeente Oldenzaal gebracht. Hierdoor wordt in de jaarrekening van de
79
Stichting Werkprojecten Oldenzaal, hetzij een vordering hetzij een schuld op de gemeente, opgenomen. 6. Prestaties – effecten
Het aangaan van (een) overeenkomst(en) van opdracht met de gemeente Oldenzaal. Het doen verrichten van alle daarmee direct of indirect verband houdende activiteiten.
7. Voortgang 8. Risico’s en kansen
Financieel risico wordt gelopen op de afbouw van de rijkssubsidie WSW, de loonontwikkelingen WSW en de uitvoering van de werkkostenregeling.
9. Ontwikkelingen in het afgelopen en komende jaar. Gemeentelijke bijdrage
€ 7.320.000 in 2021 (voorschot)
Omgevingsdienst Twente (ODT)
Informatie
1. Rechtsvorm en Vestigingsplaats
Gemeenschappelijke regeling Almelo
2. Doel
Missie Een veilige, gezonde omgeving voor alle inwoners in ons werkgebied. Dat is waar de Omgevingsdienst Twente uiteindelijk voor gaat. Om dat te bereiken werken we intensief samen met tal van partijen. Visie De Omgevingsdienst Twente werkt aan optimale bescherming en duurzame benutting van de fysieke leefomgeving; veilig wonen, werken en leven. Voor bedrijven zijn we een deskundige gesprekspartner die zoekt naar mogelijkheden die ondernemers, binnen de regels, ruimte en kansen bieden. We zijn duidelijk over wat wel en niet kan, treden professioneel op waar dat nodig is en werken proactief aan duurzame ontwikkeling. a. Voor de Twentse gemeenten en de provincie Overijssel streven we naar een excellente uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Hierbij gaat het om voorbereiding van vergunningverlening bij meervoudige vergunningaanvragen. We vervullen de rol van zowel integraal als specialistisch adviseur en we zijn goed zichtbaar en direct benaderbaar. b. Ketenpartners ervaren ons als een betrouwbare en rolvaste organisatie, die transparant werkt, hoge kwaliteit biedt en vanuit een open overlegcultuur samenhang brengt in tal van regels en maatregelen. Doelstellingen: 1. De OD Twente zorgt ervoor dat haar taakuitvoering voldoet aan de wettelijke kwaliteitseisen, onder voorwaarde dat zij daarvoor de bijbehorende financiële middelen krijgt. 2.
De OD Twente levert meer kwaliteit dan de som van de huidige organisaties samen. 3. De OD Twente zorgt voor een zo eenduidig mogelijke taakuitvoering in de gehele regio, met maatwerkafspraken als het gaat om ambities en bestuurlijke keuzes van de individuele organisaties. 4. De OD Twente groeit toe naar een level playing field via een verder uit te werken Twentse norm. 5. De OD Twente moet na twee jaar na haar datum van start (dus ingaande vanaf het derde jaar) een efficiencyverbetering kunnen overleggen ten aanzien van de startsituatie. Dat wil zeggen het leveren van dezelfde productie tegen lagere kosten of het leveren van meer productie tegen gelijkblijvende kosten. 6. De OD Twente zorgt voor brede ontwikkelingsmogelijkheden voor medewerkers in termen van specialismevorming en doorgroeimogelijkheden.
80
7. 8.
De OD Twente zorgt voor borging van de specifieke expertise en waar mogelijk een verdere uitbouwing. De OD Twente draagt bij aan verdergaande innovatie in de aanpak en organisatie van de VTH-taken.
3. Partijen
14 Twentse gemeenten en de provincie Overijssel
4. Bestuurlijk belang
Het algemeen bestuur bestaat uit vijftien bestuursleden, zijnde vertegenwoordigers van het college van gedeputeerde staten en van de colleges van burgemeester en wethouders. De leden van het bestuur hebben ieder één stem. Wethouder Renkema is lid van het algemeen bestuur en van het dagelijks bestuur.
5. Financieel belang
De kosten worden verrekend onder de partijen volgens een door het algemeen bestuur vastgestelde verdeelsleutel, zoals opgenomen in de programmabegroting ODT 2021. Eigen vermogen op 31 december 2020: € 3.287.000 31 december 2019 € 2.912.000 Vreemd vermogen op. 31 december 2020 € 1.616.000 31 december 2019 € 1.787.000 Solvabiliteit op 31 december 2020:
6. Prestaties – effecten
Met de Omgevingsdienst Twente wordt een structuur geboden waarin de partners voldoen aan de wettelijke eisen van kwaliteit, effectiviteit en robuustheid voor de uitvoering van hun VTH-taken (vergunningen, toezicht en handhaving). Tevens het realiseren van efficiencywinst, waarbij deze in de eerste plaats wordt ingezet voor kwaliteitsverbetering (kostenneutrale kwaliteitsverbetering).
7. Voortgang
De Netwerk RUD is in 2018 omgebouwd naar de Omgevingsdienst Twente (ODT). Deze is met ingang van 1 januari 2019 een feit.
8. Risico’s en kansen 9. Ontwikkelingen in het afgelopen en komende jaar.
ODT is goed van start gegaan. We zijn tevreden over de wijze waarop het ODT t.b.v. de gemeente Oldenzaal haar dienstverlening heeft vormgegeven en uitgevoerd. Eind 2020 is gestart met een het traject zoals dat bij de oprichting is overeengekomen om te komen tot ouput-financiering. Verwacht wordt dat eind 2023 dit traject volledig zal zijn afgerond.
Gemeentelijke bijdrage
€ 588.000 in 2021.
Sport Oldenzaal BV
Informatie
1. Rechtsvorm en Vestigingsplaats
BV Oldenzaal
2. Doel
De exploitatie van sportcentrum Vondersweijde conform de gemeentelijke opdracht en beleidskaders uitvoeren tegen zo laag mogelijke kosten. De opdracht aan Sport Oldenzaal BV omvat zaken die de gemeente belangrijk acht om bepaalde maatschappelijke doelen te bereiken. Hierbij kan gedacht worden aan het geven van zwemeducatie, ruimte voor verenigingssport en specifieke doelgroepen, een toegankelijk sportcentrum voor iedere inwoner etc.
3. Partijen
Gemeente Oldenzaal
4. Bestuurlijk belang
Gemeente Oldenzaal is 100% aandeelhouder. De directeur van Sport Oldenzaal BV wordt benoemd door de AVA op aandragen van de Raad van Commissarissen. Wethouder Zinkweg vertegenwoordigt de gemeente Oldenzaal in de AVA. Doordat de gemeente enig aandeelhouder is, is de invloed van de gemeente op de BV aanzienlijk. De gemeente kan zowel inhoudelijk als financieel sturen en invloed
81
uitoefenen. De gemeenteraad wordt door middel van de paragraaf verbonden partijen bij de jaarverantwoording en de begroting geïnformeerd. Bij eventuele calamiteiten zal de raad afzonderlijk worden ingelicht. 5. Financieel belang
De BV ontvangt tot en met 2019 voor de exploitatie van het gehele sportcentrum Vondersweijde van de gemeente een jaarlijkse exploitatiebijdrage van € 689.000. De BV betaalt de gemeente voor het gebruik van het sportcentrum een jaarlijkse huurprijs van € 351.000. Bedragen x 1.000 euro Jaarrekeningresultaat Eigen Vermogen Vreemd Vermogen Solvabiliteit (EV/TV)
1 januari 2020 € 6.153 € 50.000 € 239.790 21%
31 december 2020 0 0 0 0
6. Prestaties – effecten 7. Voortgang
De opdracht aan Sport Oldenzaal BV is voor 1 jaar verlengd en is vooral gericht op het stabiliseren van de exploitatie van het sportcentrum voor de toekomstige situatie.
8. Risico’s en kansen
Komende jaren wordt een besluit genomen over de toekomst van het sportcentrum. Dit besluitvormingsproces kan van invloed worden op de exploitatie van het sportcentrum en het uiteindelijk financiële resultaat. De kansen die er voor Sport Oldenzaal BV zijn, liggen op het gebied van uitbreiding van doelgroepen en programmering. Sport Oldenzaal BV is sinds maart 2016 belast met de exploitatie. De exploitatie is daarmee van een commerciële naar een meer maatschappelijke exploitatie gegaan. Dit biedt kansen. De gemeenteraad heeft in juni 2021 gekozen voor een minimale variant van de revitalisatie van het zwembad waarbij het buitengedeelte wel wordt overkapt. Hierbij wordt een investering gedaan om het sportcentrum tot en met 2026 in stand te houden. Er is hierbij geen sprake van een volledige revitalisatie. Naar verwachting zal In 2022 worden begonnen met de werkzaamheden voor deze revitalisatie.
9. Ontwikkelingen in het afgelopen en komende jaar.
Gemeentelijke bijdrage
€ 689.000 in 2021.
Bank Nederlandse Gemeenten
Informatie: www.bngbank.nl
1. Rechtsvorm en Vestigingsplaats
NV Den Haag
2. Doel
De NV heeft ten doel de uitoefening van het bedrijf van bankier ten dienste van overheden.
3. Partijen
Het Rijk bezit 50 procent van de aandelen. De overige 50 procent zijn in bezit van 11 provincies, 1 hoogheemraadschap en 416 gemeenten.
4. Bestuurlijk belang
Aandeel van de gemeente Oldenzaal bedraagt 0,031 procent.
5. Financieel belang
De NV bank Nederlandse Gemeenten is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De gemeente Oldenzaal bezit 17.550 (0,031%) op een totaal van 55.690.720 aandelen. De nominale waarde van het aandelenpakket van de gemeente Oldenzaal bedraagt € 43.875 (17.550 x € 2,50). Het gehele bedrag aan nominale waarde is daadwerkelijk gestort. In de statuten is vastgelegd dat 43% van de winst als dividend wordt uitgekeerd. De BNG Bank is gehouden aan de regels die de Autoriteit Financiële Markten stelt aan het verstrekken van mogelijk koersgevoelige informatie. Het verstrekken van cijfers en verwachtingen over eigen vermogen en nettoresultaat valt daar uitdrukkelijk onder. BNG Bank gaat pas tot publicatie van de gerealiseerde resultaten over na behandeling van de door de externe accountant goedgekeurde jaarrekening en het voorstel tot winstuitkering door de Raad van Commissarissen. De omvang van de balans, het eigen en vreemd vermogen en het resultaat is niet
82
alleen afhankelijk van de economische prestaties die BNG Bank levert. Door de voorgeschreven wijze van verantwoording werken externe factoren, bijvoorbeeld economische ontwikkelingen en renteontwikkelingen, sterk in deze cijfers door. BNG Bank kan op deze ontwikkelingen geen invloed uitoefenen. Dit vormt een van de redenen waarom BNG Bank in het jaarverslag geen concrete uitspraken doet over de verwachte resultaten over het lopende boekjaar. Dividend Oldenzaal 2020 € 31.766 Nettowinst 2020 € 221 miljoen, waarvan € 202 miljoen beschikbaar voor aandeelhouders. Eigen vermogen (ten gunste van aandeelhouders) op 31 december 2020 € 4.364.000.000 31 december 2019 € 4.154.000.000 Tier-1 ratio op 31 december 2020 39% (2019 38%) 6. Prestaties – effecten 7. Voortgang
De BNG Bank noemt zich de bank voor het maatschappelijk belang en biedt gespecialiseerde dienstverlening aan tegen zo laag mogelijke kosten. Het streven van de bank is om een betrouwbare partner te zijn, de sterke marktpositie te behouden en de relatie met de klanten te bestendigen en waar mogelijk te verbeteren.
8. Risico’s en kansen
De Common Equity Tier 1-ratio en de Tier 1-ratio bedragen per einde 2020 33% respectievelijk 39%. De leverage ratio komt eind 2020 uit op 3,5%. Ratingbureau Fitch bevestigde recent de AAA-rating van BNG Bank, en ook Moody’s en S&P waarderen BNG Bank op het hoogste ratingniveau. Daarmee behoort BNG Bank tot de veiligste banken ter wereld.
9. Ontwikkelingen in het afgelopen en komende jaar
Geen bijzonderheden
Twence Holding
Informatie
1. Rechtsvorm en Vestigingsplaats
NV Hengelo
2. Doel
Het beheren en exploiteren van milieuvoorzieningen en verlening van diensten op het gebied van milieubeheersing in het algemeen en het bewerken en verwerken van huishoudelijk afval en bedrijfsafval; het produceren en leveren van (duurzame) energie en secundaire grondstoffen.
3. Partijen
Regio Twente, Attero Holding NV, Vuilverwerkingsbedrijf Noord-Groningen, Almelo, Berkelland, Borne, Dinkelland, Enschede, Haaksbergen, Hellendoorn, Hengelo, Hof van Twente, Losser, Oldenzaal, Rijssen-Holten, Tubbergen, Twenterand, Wierden.
4. Bestuurlijk belang
De gemeente Oldenzaal heeft een zeggenschap van ca. 4,92% in Twence. De directeur en commissarissen worden benoemd, geschorst en ontslagen door de algemene vergadering van aandeelhouders. Wethouder Zinkweg vertegenwoordigt de gemeente Oldenzaal in de AVA. De werkelijke invloed van de gemeenten moet vooral worden gezocht in de contracten die worden gesloten met Twente Milieu over het niveau van de dienstverlening (frequentie, aard, wijze waarop, enzovoort). De gemeenteraad wordt door middel van de paragraaf verbonden partijen bij de jaarverantwoording en de begroting geïnformeerd. Bij eventuele calamiteiten zal de raad afzonderlijk worden ingelicht.
83
5. Financieel belang
De gemeente bezit 41.408 aandelen (4,92%) à € 0,00 nominaal in Twence Holding B.V. Deze zijn eind 2011 “om niet” van de Regio Twente verkregen. De totale balanswaarde bedraagt formeel daarmee € 0,00. De werkelijk waarde is uiteraard veel hoger, afhankelijk van de waarde en resultaten van Twence op enig moment. Er is daarmee sprake van een “stille reserve” die ook als zodanig in de paragraaf weerstandsvermogen genoemd kan worden. Deze stille reserve is niet direct zichtbaar en ook niet per direct uitkeerbaar, Eigen vermogen op 31 december 2020: € 142.825.000 31 december 2019 € 140.078.000 Vreemd vermogen op. 31 december 2020 € 132.367.000 31 december 2019 € 146.396.000 Solvabiliteit op 31 december 2020: 51,9%, 2019 48,9% Dividendopbrengsten: 2017 €175.741 2018 €150.182 2019 €356.674 2020 €297.253