RIB - Programma kostenverhaal en financiele bijdragen 2026

Raadsinformatiebrief wijziging Programma kostenverhaal en financiële bijdragen gemeente Oisterwijk Aan

de gemeenteraad

Van

het college

Behandeld in de collegevergadering d.d

4 november 2025

Bijlage

Programma kostenverhaal en financiële bijdragen gemeente Oisterwijk 2026

Onderwerp

wijziging Programma kostenverhaal en financiële bijdragen gemeente Oisterwijk

Inleiding In de Nota kostenverhaal en financiële bijdragen heeft uw raad de kaders en de beleidsregels vastgesteld. Het college voert dit beleid uit aan de hand van het Programma kostenverhaal en financiële bijdragen. Om in te spelen op de nieuwste ontwikkelingen wordt het Programma periodiek door het gewijzigd zodat het wordt afgestemd op de lopende investeringen (kostenvragers) in relatie tot de actuele plannen (kostendragers). Met de wijziging van het Programma 2023 en het hernoemen naar het Programma 2026 is het uitvoeringsprogramma weer actueel.

Kennisnemen van Het Programma kostenverhaal en financiële bijdragen gemeente Oisterwijk 2026.

Informatie In december 2023 heeft uw raad de Nota kostenverhaal en financiële bijdragen gemeente Oisterwijk 2023 vastgesteld. In deze nota stelt u de kaders vast rond kostenverhaal en financiële bijdragen. Het college stelt periodiek een uitvoeringsdocument vast voor het bepalen van de hoogte van bedragen. Dit uitvoeringsdocument wordt het Programma kostenverhaal genoemd als bedoeld in artikel 3.4 van de Omgevingswet. Periodiek wordt bekeken of bijstelling van het Programma kostenverhaal en financiële bijdragen nodig is. Voor 2026 is het Programma gewijzigd. Hierin zijn de kostenvragers en kostendragers opnieuw bekeken en de investeringsbedragen geactualiseerd. Ook is de manier waarop gestuurd wordt op sociale en betaalbare woningbouw verder verfijnd, waardoor er gemeente breed effectiever gestuurd kan worden, waarbij de nadruk ligt op kwaliteit en betaalbaarheid.

De verhouding tussen bestaand gebied en nieuwe plannen is geactualiseerd Voor de toerekening van kosten wordt in het Programma kostenverhaal gekeken naar de verhouding tussen bestaand gebied (82,28%) en de nieuwe ontwikkelingen (17,72%) in een periode van 10 jaar. De bovenplanse kostenbijdrage voor nieuwe projecten is hiermee 17,72%. De overige financiering moet uit andere bronnen komen. Om deze verhouding te bepalen is het bouwprogramma is in zijn geheel opnieuw afgestemd. Hiervoor wordt hetzelfde bronbestand gebruikt als bij de woningbouwversnelling.

Er wordt rekening gehouden met te slopen bebouwing Eerder werd geen rekening gehouden met te slopen bebouwing. Hierdoor werd de bijdrage berekend op basis van de bruto toevoeging. In het Programma 2026 hebben we dit gecorrigeerd. Bebouwing die al is opgenomen in de tabel voor bestaand gebied mag indien deze bebouwing gesloopt wordt, worden afgetrokken van de bruto bijdrage. Op die manier ontstaat er een netto bijdrage die voorkomt dat initiatiefnemers ‘dubbel’ betalen.

De gemeente wordt als één gebied gezien In het Programma kostenverhaal en de financiële bijdragen gemeente Oisterwijk 2023 werd er voor de te betalen bijdragen onderscheid gemaakt tussen de verschillende kernen. Hierdoor kon het voorkomen dat voor een initiatief in Moergestel een hogere bijdrage moest worden betaald dan een initiatief in Oisterwijk. In het programma 2026 wordt de gemeente als één geheel gezien waardoor de bijdragen in de verschillende kernen gelijk is.

Afwijkingen in het door de gemeente gewenste programma worden evenwichtiger gecompenseerd In het Programma kostenverhaal en financiële bijdragen uit 2023 is een bepaling opgenomen die voorschrijft dat een initiatief 25% sociale huurwoningen moet bevatten en 10% sociale koopwoningen. Hiermee is aangesloten op de woonprogramma uit onze Woonzorgvisie. Wanneer onder het vorige Programma uit 2023 werd afgeweken moest er € 50.000 per te weinig gerealiseerde sociale huurwoning worden afgedragen en € 20.000 per sociale koopwoning. Dit gold per initiatief, zonder ondergrens. In de praktijk leidde dit tot problemen omdat deze verdeling met name in plannen kleiner dan 20 woningen niet haalbaar is. Bijvoorbeeld omdat geen enkele coöperatie één of twee woningen in een project gaat afnemen.

Het voorliggende programma maakt onderscheid in projecten tot 20 woningen en projecten groter dan 20 woningen. Verder wordt een berekening gemaakt van de grondwaarde in een programma volgens de door de gemeente gewenste verdeling (35% sociaal / 40% betaalbaar / 25% duur) en de grondwaarde in het programma dat ontstaat door de verdeling die een initiatiefnemer hanteert. Wanneer een initiatiefnemer meer grondwaarde genereert, ten opzichte van wat hij zou genereren in de verdeling zoals de gemeente die hanteert, vormt 70% van deze meerwaarde de afdracht.

Hiermee wordt de prikkel om een gewenst programma te realiseren behouden, terwijl het bijsturen op gemeentelijk niveau eenvoudiger wordt, doordat een project met te veel dure woningen in verhouding bijdraagt aan een project waar meer sociale woningen gerealiseerd worden dan beleidsmatig verplicht.

Om het systeem te laten werken moeten grondprijzen actueel zijn Om een goede vergelijking te kunnen maken tussen de grondwaarde in een gewenst programma en de grondwaarde in een alternatief programma moeten de berekende grondprijzen actueel zijn. Deze bedragen zijn afkomstig uit de Grondprijsbrief van het lopende jaar. Deze grondprijsbrief wordt jaarlijks herzien.

Er is een hardheidsclausule opgenomen die het mogelijk maakt af te wijken als het college hiertoe besluit. Gebleken is dat er zich altijd situaties voordoen die beleidsmatig niet voorzien zijn. Daarom is er nu een hardheidsclausule opgenomen op grond waarvan het college kan afwijken van het Programma kostenverhaal en financiële bijdragen gemeente Oisterwijk 2026.

Instellen Reserve bovenwijkse kosten en financiële bijdragen Bij het vaststellen van het Programma kostenverhaal en financiële bijdragen gemeente Oisterwijk 2023 is verzuimd om uw raad te verzoeken een Reserve in te stellen om de betaalde bijdragen daadwerkelijk op te boeken. Deze reserve kan alsnog worden ingesteld bij de vaststelling van de jaarrekening 2025. Een raadsvoorstel zal te zijnentijd worden aangeboden. Dit geld eveneens voor de Reserve betaalbare woningbouw.

Vervolg Bij het vaststellen van de jaarrekening 2025 zal uw raad gevraagd worden de Reserves bovenwijkse verevening en financiële bijdragen en verevening betaalbare woningbouw in te stellen.

Communicatie De vaststelling van het Programma kostenverhaal en financiële bijdragen 2026 zal bekend worden gemaakt op de gemeentelijke website en gepubliceerd worden op overheid.nl

Bijlagen 1. Programma kostenverhaal en financiële bijdragen gemeente Oisterwijk 2026