Oplegnotitie NRD De Baars

Gebiedsvisie De Baars: praat mee over de plannen In het kort • •

•

• • •

Het gebied rond knooppunt De Baars is aangewezen als mogelijke plek voor een energiehub. Daarvoor gaan we eerst onderzoek doen om te kijken wat mogelijk is en wat de gevolgen daarvan zijn op onder andere de gezondheid, landschap en recreatie. Hierbij krijgen we advies van onafhankelijke deskundigen, de Commissie mer. In de NRD staat wat we gaan onderzoeken, en hoe. We onderzoeken drie alternatieven, elk met een andere aanpak van water (klimaat) en wind (energie). Die alternatieven zijn ‘uitersten’ om de voor- en nadelen van verschillende situaties goed te kunnen zien en vergelijken. Met de resultaten van dat onderzoek maken we een gebiedsvisie, waarin staat hoe windenergie en klimaatmaatregelen hier samen kunnen gaan. De gemeenteraden beslissen waar windmolens kunnen komen nadat alle effecten en adviezen bekend zijn. U kunt tijdens dit hele proces op verschillende momenten meepraten en uw mening of bezwaar geven. Bijvoorbeeld over het onderzoek (de NRD), de plannen voor het gebied (de gebiedsvisie) of de vergunningen.

Wat is De Baars? De Baars is een gebied rondom het knooppunt van de A58 en A65 ten zuiden van Tilburg. De gemeenten Goirle, Hilvarenbeek, Oisterwijk en Tilburg willen hier samen met Waterschap De Dommel en Publiek Ontwikkelbedrijf REKS een energiehub ontwikkelen. In deze energiehub willen zij duurzame energie opwekken (zoals windenergie) én de omgeving aanpassen aan klimaatverandering, bijvoorbeeld om wateroverlast en droogte te verminderen.

Waarom een gebiedsvisie? In De Baars zijn er meerdere opgaven, zoals het omgaan met klimaatverandering, recreatie, natuurontwikkeling en de overstap naar duurzame energie. Deze moeten een plek krijgen in een gebied waar al veel is, zoals het recreatiepark De Beekse Bergen, landbouw en recreatiebedrijven, natuur en het watersysteem van de Leij. De ruimte is dus beperkt en sommige doelen kunnen botsen. Daarom moeten we slimme keuzes maken en kijken waar we zaken kunnen combineren. Daarom maken we een gebiedsvisie. Daarin staat hoe het gebied zich de komende jaren zal ontwikkelen. In de gebiedsvisie voor De Baars kijken we naar: • • •

Opwek van duurzame energie (windenergie) Aanpak van klimaatproblemen (wateroverlast en droogte) Mogelijkheden voor natuur, landbouw, recreatie en landschap

Hoe maken we de gebiedsvisie? We werken nu aan de voorbereiding van de gebiedsvisie. Dat doen op vier manieren: 1. Onderzoeken: wat zijn de gevolgen van de plannen voor de omgeving? 2. Ontwerpen: hoe kunnen verschillende functies in het gebied het beste een plek krijgen? 3. Participatie: wat vinden inwoners, ondernemers en organisaties?

4. Besluitvorming: hoe nemen gemeenten en het waterschap gezamenlijk beslissingen?

Waar zijn we nu? We zitten in de eerste fase van het onderzoek: het opstellen van de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD). Deze ligt nu als concept klaar. U kunt hierop reageren, zodat uw mening wordt meegenomen in het vervolg.

Wat is een NRD? Voordat er keuzes worden gemaakt in de gebiedsvisie, moeten we eerst goed onderzoeken wat de gevolgen zijn van verschillende plannen voor onder meer de gezondheid of natuur. Daarvoor maken we een Omgevingseffectrapportage (OER). De Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) is de eerste stap: een onderzoeksagenda. Hierin staat wát we gaan onderzoeken, op welke manier en met welke onderzoeksvarianten. In de volgende stap gaan we het onderzoek doen.

Wat wordt er onderzocht? Het uiteindelijke onderzoek (de Omgevingseffectrapportage of OER) bekijkt de gevolgen van verschillende plannen voor bijvoorbeeld klimaat, gezondheid, natuur, landbouw, landschap en recreatie. Er wordt niet één plan onderzocht, maar drie verschillende ‘integrale alternatieven’. Elk alternatief is een combinatie van keuzes voor waterbeheer én energieopwekking. Varianten voor het waterbeheer: 1. Leij erbij – ruimte voor de rivier de Leij 2. Natuurlijke beekdalen – natuurontwikkeling langs beken 3. Deltalandschap De Baars – grote ingrepen voor waterberging Varianten voor de energieopwekking: 1. Maximale energieopbrengst – zoveel mogelijk windmolens 2. Leefomgeving – meer rekening houden met omwonenden 3. Natuur – energieopwekking afgestemd op natuurwaarden Deze worden gecombineerd tot drie alternatieven: 1. Leij erbij × Natuur 2. Natuurlijke beekdalen × Leefomgeving 3. Delta De Baars × Maximale energieopbrengst We gaan deze drie alternatieven onderzoeken. Daarbij krijgen we advies van onafhankelijke experts, de Commissie mer. De resultaten uit dat onderzoek gebruiken we om een plan te maken voor in de gebiedsvisie. We gaan dus niet een van deze drie alternatieven uitvoeren.

Waarop worden deze plannen beoordeeld? De drie alternatieven worden beoordeeld op veel onderwerpen, zoals: • • • • • •

Leefomgeving (geluid, slagschaduw, gezondheid) Landschap en cultuurhistorie Natuur en ecologie Water en bodem Recreatie en landbouw Verkeer en veiligheid

• •

Energieopbrengst Klimaatimpact

Elk alternatief krijgt scores op deze onderwerpen: positief, neutraal of negatief. Zo kunnen we de gevolgen van de plannen goed vergelijken.

Wat gebeurt er met de resultaten? De uitkomsten van het onderzoek laten zien wat de effecten zijn van de verschillende plannen. Daarmee wordt uiteindelijk een ‘voorkeursalternatief’ gekozen. Dat wordt de basis voor de gebiedsvisie voor De Baars. Het voorkeursalternatief hoeft niet een van de drie varianten uit het onderzoek te zijn. Het kan ook een combinatie van plannen of een ander plan zijn. Pas als we alle effecten van de verschillende plannen weten en advies hebben gekregen, besluiten de gemeenteraden waar windmolens kunnen komen.

Hoe kunt u meedenken? De gebiedsvisie voor De Baars gaat over belangrijke keuzes voor de toekomst van onze leefomgeving. We vinden het daarom belangrijk dat iedereen kan meedenken. Dat kan op verschillende manieren: • • • •

Tijdens de inspraakperiode kunt u schriftelijk reageren op de NRD. Er zijn inloopavonden en bijeenkomsten waar u informatie krijgt en in gesprek kunt gaan. We voeren gesprekken met bewoners, ondernemers en organisaties in het gebied. Ook specifieke belanghebbenden, zoals agrariërs, natuurorganisaties, het ElisabethTweesteden ziekenhuis, de GGD en het recreatiepark Beekse Bergen worden betrokken.

Uw reactie helpt om het onderzoek volledig en zorgvuldig te maken. Zo zorgen we ervoor dat alle relevante onderwerpen worden meegenomen.

Wat zijn de volgende stappen? De komende kan iedereen reageren op de NRD en verwerken we de reacties. • • •

• • •

Juni – juli 2025: u kunt reageren op de (concept-)NRD. Augustus – september 2025: we verwerken alle reacties en geven antwoord op vragen. September – december 2025: de gemeenteraden mogen reageren op de aangepaste (concept-)NRD. Daarna maken de Colleges van B&W van de gemeenten Goirle, Hilvarenbeek, Oisterwijk en Tilburg te plannen de NRD definitief. 2026: we voeren het onderzoek uit (Omgevingseffectrapportage of OER) en gebruiken de resultaten om de gebiedsvisie te maken. 2026: u kunt reageren op de gebiedsvisie en de resultaten van het onderzoek (Omgevingseffectrapportage of OER). De gemeenteraden stellen de gebiedsvisie vast. Vanaf 2027: we maken een omgevingsplan en omgevingsvergunning. Hier kunt u ook op reageren (inspraak).

Wat ging hieraan vooraf? De plannen voor een energiehub in De Baars komen voort uit de Regionale Energie- en Klimaatstrategie (REKS), waarin negen gemeenten, de provincie en drie waterschappen in 2021 afspraken maakten over duurzame energie en klimaat. In deze REKS zijn acht gebieden aangewezen voor de ontwikkeling van energiehubs. De Baars is er daar één van. De afgelopen jaren is er al veel voorwerk gedaan: • • • •

Onder de naam ‘Toekomsttuin De Baars’ zijn 22 uitgangspunten opgesteld. Er is een participatieplan gemaakt: inwoners en organisaties worden actief betrokken. Er zijn bijeenkomsten en peilingen gehouden. In maart 2024 is gezamenlijk besloten hoe het gebiedsproces wordt aangepakt.

Wilt u meer informatie? Als u wilt reageren op de NRD of meer informatie wilt, dan kunt u terecht bij uw gemeente of contact opnemen met Wendy Akkers (Gebiedsregisseur De Baars) via wendy.akkers@tilburg.nl.