Bijlage 16 Brandbrief ecologen

Aan: College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Oisterwijk

Betreft: Zienswijze over het voorkeurstracé 1 a/1 b in het haalbaarheidsonderzoek Extra ontsluiting Moergestel; de onaanvaardbare schade aan het natuurgebied Moergestels Broek.

Geachte leden van het college, Naar aanleiding van de presentatie van het haalbaarheidsonderzoek op 30 september 2025, richten wij ons tot u. Wij schrijven u niet alleen als ecologen, maar ook als betrokkenen met een jarenlange, persoonlijke band met het Moergestels Broek. Onze families zijn decennialang verbonden met de ontwikkeling en het behoud van dit unieke gebied. Namens onszelf, de huidige omwonenden en toekomstige generaties, uiten wij onze grote zorg over de voorkeur die uit het onderzoek lijkt te komen voor de tracévarianten 1a en 1b. Deze zorg komt voort uit de desastreuze gevolgen die deze varianten zullen hebben voor de ecologische waarde van het gebied, dat eveneens deel uitmaakt van het Natuur Netwerk Brabant (NNB).

Ondanks dat de effecten op de natuur in de presentatie worden benoemd, wordt de uitzonderlijke waarde van dit gebied en de onomkeerbare schade die een weg hier zou aanrichten, ons inziens onvoldoende belicht. Hierbij doen wij een dringend beroep op u om de ecologische integriteit voorop te stellen. 1. De hoge ecologische waarde van het Moergestels Broek

Het Moergestels Broek is een cruciaal onderdeel van het Natuur Netwerk Brabant en valt onder Natuurnetwerk Nederland. Het is een moeras- en beekdallandschap dat fungeert als essentiële verbindingszone (corridor) voor tal van soorten. De aanleg van een weg langs en door dit gebied, parallel aan de loop van de Reusel, is niets minder dan het permanent doorsnijden van een levensader.

2. Verstoring van beschermde soorten Een weg door dit gebied verstoort de leefgebieden van een groot aantal beschermde en karakteristieke soorten, waaronder: •

De bever (Castor fiber): De bever is een streng beschermde sleutelsoort (ecosystem engineer) onder de Europese Habitatrichtlijn en de Wet natuurbescherming. Zijn aanwezigheid in de Reusel en in een geïsoleerde meander daarvan (zie bijlage hieronder) benadrukt de hoge ecologische waarde van het beekdal. Beverterritoria zijn groot en de dieren zijn extreem gevoelig voor verstoring. De aanleg en het gebruik van een weg langs de Reusel, inclusief licht- en geluidsoverlast, zullen het territorium onherroepelijk versnipperen en de bever verdrijven. Dit levert niet alleen onherstelbare ecologische schade op, maar ook een juridische barrière voor het verkrijgen van de vereiste vergunning.

•

De grote modderkruiper (Misgurnus foss'dis): Deze Habitatrichtlijnsoort is een streng beschermde bewoner van het gebied (Rode Lijst: kwetsbaar). Zijn aanwezigheid is reeds

gerapporteerd in een geïsoleerde meander van de Reusel (aan de Bosstraat 9) door Hoogerwerf en Crombaghs (1996). Een weg direct langs zijn leefgebied brengt ernstige risico's met zich mee, zoals verontreiniging als gevolg van afstromend wegwater (olie, zware metalen, zout) en bluswater bij calamiteiten. Dit maakt een reeds kwetsbare populatie extra bedreigd.

•

De grutto (Limosa Umosa): Deze iconische weidevogel is een beschermde soort onder de Wet natuurbescherming en staat op de Rode Lijst als gevoelig. Hij is afhankelijk van rustige, open en vochtige gebieden om te broeden en voedsel te zoeken. Het Moergestels Broek biedt een dergelijk toevluchtsoord (zie bijlage hieronder). De geluids- en trillingshinder van aanleg en verkeer, zelfs op enige afstand, zal deze gevoelige vogel verdrijven en het broedsucces onmogelijk maken.

•

De blauwborst (Luscinia svecica): Deze zangvogel is een beschermde soort onder de Wet natuurbescherming en een karakteristieke bewoner van rietkragen en moerassige gebieden. Hij is een belangrijke indicator voor een gezond, onverstoord moerasmilieu. De blauwborst broedt en foerageert in de dichte oevervegetatie van de Reusel (zie bijlage hieronder), precies daar waar de weg zou komen. Geluidstrillingen en andere vormen van verstoring tijdens de aanleg en het latere verkeer zullen deze gevoelige vogel doen verdwijnen.

•

De ijvogel (Alcedo atthis): De ijsvogel is een kwetsbare en daarom streng beschermde soort onder de Wet natuurbescherming. Hij is volledig afhankelijk van schone, visrijke waterlopen met steile, onverstoorde oeverwanden om in te broeden. De aanleg van een brug of oeverversteviging voor de weg, evenals de trillingen en verhoogde menselijke activiteit, zullen deze broedplaatsen ongeschikt maken en de ijsvogel uit dit deel van de Reusel (zie bijlage hieronder) verdrijven.

Naast deze soorten is het gebied van levensbelang voor tal van andere amfibieën, libellen, vleermuizen en moerasvogels. Wij merken op dat de onderbouwing van de ecologische effecten in het haalbaarheidsonderzoek beperkt is. Wij bevelen aan om een actuele en gedetailleerde ecologische inventarisatie uit te voeren alvorens verdere stappen te zetten. 3. Afweging van belangen

In de presentatie wordt correct gesteld dat voor deze variant een zware vergunningprocedure moet worden doorlopen, waarbij een groot openbaar belang moet worden aangetoond en alternatieven moeten worden uitgesloten.

Wij betwijfelen ten zeerste of aan deze voorwaarden kan worden voldaan: 1. Uitsluiten alternatieven: De presentatie toont aan dat er meerdere alternatieven (2, 3ac) zijn. Deze hebben, hoewel minder effectief voor het verkeer, een aanzienlijk lagere impact op de natuur. Het is ecologisch en juridisch onhoudbaar om de minst schadelijke varianten niet serieus als alternatief te beschouwen. De gebruikte matrix in het onderzoek

is te simplistisch en voorziet niet in een onderbouwde weging van de criteria, waarbij ecologie mogelijk te licht weegt ten opzichte van verkeerskundig oplossend vermogen en kosten.

2. Groot openbaar belang: Het is de vraag of het verkeersbelang in Moergestel opweegt tegen het verplichte, landelijke belang van het beschermen en herstellen van de Nederlandse natuur, zoals vastgelegd in de Wet natuurbescherming en de Europese Habitatrichtlijn. De onomkeerbare aantasting van een gebied met hoge natuurwaarde, dat deel uitmaakt van het NNB, is een zeer zwaarwegend argument. Daarnaast is de zogenaamde "goedkoopste" variant in werkelijkheid wellicht de duurste, wanneer de kosten van een onteigeningsproces, langdurige juridische procedures, mitigatiemaatregelen en de forse bouwkundige kosten voor de aanleg van een weg door een moerassig beekdal worden meegerekend. Conclusie en aanbeveling

Wij verzoeken het college dringend om: •

Het zwaarwegende ecologische belang van het Moergestels Broek volwaardig mee te wegen in de afweging, naast het verkeerskundig oplossend vermogen en de kosten.

•

Te beseffen dat de schade aan dit natuurgebied onomkeerbaar is. Een weg die er eenmaal ligt, is ervoor generaties en zal de ecologische verbinding permanent doorsnijden.

•

De varianten 1a en 1b ecologisch en juridisch onhaalbaar te verklaren en de zoektocht te richten op de minder schadelijke varianten, hoe imperfect deze vanuit verkeerskundig oogpunt ook mogen zijn. Soms is de minst slechte optie voor de leefomgeving de enige acceptabele optie.

Het is onze gezamenlijke plicht om de natuurlijke rijkdom die de gemeente Oisterwijk typeert, te beschermen voor toekomstige generaties. Hoogachtend, 5.1.2.e

5.1.2.e

9 5.1.2.e

5.1.2.e

E

Ecologen en betrokkenen bij het Moergestels Broek

Gedocumenteerde waarnemingen tussen de jaren 2015 en 2025 (waarneming.nl)

Bever Grutto Blauwborst Ijsvogel

vrij algemeen ■

Europese Bever

inheems R

Castor fiber Linnaeus, 1758 Zoogdieren

Castoridae

Details

Waarnemingen

Castor

Castorftber

€9

Kaarten

Foto's

Op/in

Statistieken

Geluiden

Namen

Projecten

Gebruik interval

2015-01-01

2025-10-18

OMac X’

h Az

O

Alleen goedgekeurd

lOkm-grid

Moergete!

Oirscho*""

Oirschotseweg

geboom %

/

ƒ

—Eei

PVEpe’ AE3E3-l

nr

4 28

P,G3 .

5

t $5

o

15ejE

.0e7

P

o

■ "Sven

Deshenan

/

7 I

J /

Reset kaart

0

gslim

/ u.. 0

| 200 m

Filter

•

--f=3*-42*.,

9

M8 Md

= Leaflet | © OpenStreetMap

Opgeteld 955 maximum individuen in 279 cellen (min: 1 median: 2 max: 30). • Natuurlijk voorkomen • Alleen escapes

https://waarneminq.nl/species/375/maps/?start date=2015-01-01&inteival = 15552000&end date=2025-10-18&map type = qrid10k

Grutto

algemeen ▲ inheems P

Limosa (imosa (Linnaeus, 1758) Scolopacidae

Vogels

Limosa

Waarnemingen

Details

Limosa limosa O

Foto's

Kaarten

Geluiden

Statistieken

Op/in

Namen

Gebruik interval

2025-10-18

2015-01-01

t22

,08

E ' 1/

•

Filter

EB

2

fr

Reset kaart

Da /

l

Oirschotseweg

'1

/

0 ‘6-

i

y*,

5 •3 21

"Am6B o, 2

A3

e Desheerman

foergestel.

e J _gn

c

m

J

/

*

- 7 .

8

Pp Eeatia A Seatruutraar

P.E

lOkm-grid

8

-9

ƒ

2 ‘ -

Alleen goedgekeurd

-ë

S

—0qge8te,

SF

4

/ /

9

7 AS8

= Leaflet | © OpenStreetMap

Opgeteld 245.079 maximum individuen in 444 cellen (min: 1 median: 70 max: 50.120). • Natuurlijk voorkomen • Alleen escapes

https://waarneming.nl/species/26/maps/7start date = 2015-01-01 &interval = 15552000&end date=2025-10-18&map type=grid 1 Qk

vrij algemeen • inheems P

Blauwborst Luscinia svecica (Linnaeus, 1758) Muscicapidae

Vogels

Details

Luscinia svecica

Luscinia

Kaarten

Waarnemingen

-

Foto's

6123

Geluiden

Statistieken

Op/in

Namen

Gebruik interval

2025-10-18

2015-01-01

Alleen goedgekeurd

Filter

Reset kaart

V

9

*

-9.

apeea) &

5H Oirschotseweg

A kkerw eg

Orsehoveg

ioe594555 MoergéStel, d 26 wggppunq

Prpei Be-uxtaat

Hs

g-6

éo5-Fe

Fy( /

"ken

•

-uil

]

gËsgje,

A

/

iF

ï

e 3

$

6 5

3

a

f

F

10km-grid

De scheerman

I - -

390 '

3

200 m

= Leaflet | © OpenStreetMap

■ wergfitei

Opgeteld 2.821 maximum individuen in 441 cellen (min: 1 median: 4 max: 221). • Natuurlijk voorkomen • Alleen escapes

S:

irnem

n

ec

a

date = 2015-01-01 &interval = 15552QQQ&end date=2025-10-

Ijsvogel

vrij algemeen ■ inheems Pü

Alcedo atthis (Linnaeus, 1758) Alcedinidae

Vogels

Details

Alcedo

Alcedo atthis

Waarnemingen

Kaarten

Foto's

Geluiden

Op/in

Statistieken

Namen

Gebruik interval

2025-10-18

2015-01-01

Alleen goedgekeurd

£

MM

— aMoergetela

Filter

10km-grid

E

Oirschotseweg

ese”

1

Orscho55

rtiaar

/

Reset kaart

o / N

0 ‘Steëg

I==IF 14

—

*

tn-lE 0- ja

Ta. I

ƒ

/

iG,

"oegrgestel

I ƒ

d /

,"gkGK.,

"7

/

J

AS8

3 -

200 m

-E

J

12

l = Leaflet | © OpenStreetMap

Opgeteld 14.348 maximum individuen in 462 cellen (min: 1 median: 4 max: 12.222). • Natuurlijk voorkomen • Alleen escapes

https://waarneminq.nl/species/37/maps/?start date = 2015-01-01&interval = 15552000&end date=2025-10-18&map type=qrid10k